Dönem: 22 Yasama Yılı: 4

TBMM (S. Sayısı: 933’e 1 inci Ek)

Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve İçişleri Komisyonu Raporu (1/905)

Not: Tasarının gerekçesi; 1/347 esas numaralı Tasarı; 2/287, 2/330, 2/353, ve 2/507 esas numaralı teklifler ile Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Raporu, Sıra Sayısı 933’te yer almaktadır.

İçişleri Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

İçişleri Komisyonu 12.12.2005

Esas No.: 1/905, 1/347, 2/287, 2/330, 2/353, 2/507

Karar No.: 29

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Başkanlığınızca 16.6.2005 tarihinde dağıtılan 933 sıra sayılı, "Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı; Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı; Manisa Milletvekili Hasan Ören'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi; Yalova Milletvekili Şükrü Önder'in, Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi; Tekirdağ Milletvekili Tevfik Ziyaeddin Akbulut'un, Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi; İzmir Milletvekili Erdal Karademir ile 18 Milletvekilinin, 13.10.1983 Tarihli ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa Bir Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ile Avrupa Birliği Uyum ve İçişleri Komisyonları Raporları (1/905, 1/347, 2/287, 2/330, 2/353, 2/507)", Türk Ceza Kanununda yapılan değişikliklere ve Yeni Türk Lirası uygulamasına uyarlanmak amacıyla İçtüzüğümüzün 88 inci maddesi uyarınca bir defaya mahsus olmak üzere Komisyona geri çekilmiştir. Komisyonumuz 7.12.2005 tarihli 25 inci toplantısında söz konusu uyarlamaların yapılması amacıyla bir alt komisyon kurmayı kararlaştırmıştır. Alt Komisyon üyeliklerine seçilen Bursa Milletvekili Şevket Orhan, Edirne Milletvekili Ali Ayağ, İzmir Milletvekili Hakkı Ülkü, Kastamonu Milletvekili Sinan Özkan, Mersin Milletvekili Ali Oksal ve Sivas Milletvekili Selami Uzun, Sivas Milletvekili Selami Uzun'u alt komisyon başkanlığına seçerek çalışmalarına başlamıştır. Alt Komisyon, İçişleri ve Adalet bakanlıkları temsilcilerinin de katılımıyla Tasarıyı incelemiş ve karara bağlamış ve Komisyonumuz 8.12.2005 tarihli 26 ncı toplantısında aynı temsilcilerin katılımıyla Alt Komisyon raporu ile metnini görüşerek karara bağlamıştır.

Alt Komisyon, genel olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun tüm hükümlerini Türk Ceza Kanunu ve Kabahatler Kanunundaki yeni sisteme uyarlamış ve para cezalarını Türk Lirasına çevirmiştir. Alt Komisyon bu çerçeve dışında, otoyollarda uygulanan hız limitini 120 km'den 130 km'ye çıkarmış, hıza uygulanan idari para cezalarını yarıya düşürmüş, uyuşturucu maddelerden dolayı hükümlülük halini sürücü belgesi almaya engel bir durum olmaktan çıkarmıştır.

Komisyonumuz, geri çekme gerekçesi ile tutarlı kalmak bakımından, Alt Komisyonun hızı artıran ve uyuşturucu maddelerden dolayı hükümlülük halini sürücü belgesi almaya engel bir durum olmaktan çıkaran düzenlemelerini reddetmiş ve kabul ettiği eski metindeki düzenlemelere dönmüştür. Komisyonumuz hem bu dönüşümü gerçekleştirmek hem de eksik gördüğü uyarlamaları tamamlamak için verilen dört önergeyi kabul etmiştir. Komisyonumuz bu dört önerge dışında, belediyelere daha önceden duran trafikle ilgili olarak verilmiş görev ve yetkilerin artırılmasını öngören bir önergeyi de belediyelerin görev ve yetkilerinde bütünlük sağlamak bakımından kabul etmiştir.

Uyarlamalar, sonucunda madde sayısı 55'ten 103'e çıkmıştır.

Raporumuz, Genel Kurul'a sunulmak üzere arz olunur.

Başkan	Kâtip	Üye
Tevfik Ziyaeddin Akbulut	Sinan Özkan	Ali Küçükaydın
Tekirdağ	Kastamonu	Adana
Üye	Üye	Üye
Şevket Gürsoy	Nur Doğan Topaloğlu	Şevket Orhan
Adıyaman	Ankara	Bursa
Üye	Üye	Üye
Ali Yüksel Kavuştu	Ali Ayağ	Muharrem Tozçöken
Çorum	Edirne	Eskişehir
Üye	Üye	Üye
Fuat Geçen	Sıdıka Sarıbekir	Hakkı Ülkü
Hatay	İstanbul	İzmir
	(İmzada bulunamadı)
Üye	Üye	Üye
Mehmet S. Kesimoğlu	Ali Oksal	Seracettin Karayağız
Kırklareli	Mersin	Muş
Üye	Üye	Üye
Nurettin Sözen	Selami Uzun	Mehmet Çiçek
Sivas	Sivas	Yozgat

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI

MADDE 1.- 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan “Erişme kontrollü karayolu (otoyol-ekspresyol)”, “Anayol”, “Tali yol”, “Ayırıcı”, “Otomobil”, “Minibüs”, “Otobüs”, “Özel amaçlı taşıt”, “Motorlu bisiklet”, “İş makineleri” ve “Geçiş hakkı” tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye “Dönel kavşak”, “Kontrolsüz kavşak”, “Tırmanma şeritli karayolu” ve “Trafik müşaviri” tanımları eklenmiştir.

“Erişme kontrollü karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.

Anayol: Kavşağı teşkil eden yollardan diğerlerine göre daha yoğun trafiğe haiz olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkına haiz oldukları hususunun trafik işaretleri ile belirtildiği karayoludur. Aksine bir işaretleme yapılmadıkça bölünmüş yollar, tek yönlü ve iki yönlü yollara göre anayol niteliğindedir.

Tali yol: Kavşağı teşkil eden yollardan trafik yoğunluğu daha az olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkını ana yolda seyreden araçlara vermeleri gerektiği trafik işaretleri ile belirtilen karayoludur.”

“Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini yasaklayan, engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.”

“Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en çok 9 oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Minibüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla 16 dan az oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır. Bu araç otobüs sınıfından sayılmaz.”

“Otobüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş olan motorlu araçtır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.”

“Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, arama ve kurtarma hizmetlerinde kullanılan kurtarma aracı, nükleer, biyolojik ve kimyasal maddeler ile kirlenen personel, araç, gereç ve sahaların arındırılmasında kullanılan arındırma aracı, naklen yayın ve kayıt, kütüphane, motorlu karavan, zırhlı araç, araştırma, cenaze araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.”

“Motorlu bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen, içten patlamalı veya elektrik motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s’den az olan bisiklettir.”

“İş makinesi: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş, karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.”

“İlk geçiş hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır.”

“Dönel kavşak: Sürücülerin kavşağa sağa dönüş manevrası yaparak gitmelerini zorunlu kılacak büyüklükte ortasında bir ada bulunan, bu ada etrafında dönen araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu işaretlerle belirlenmiş, ışıklı işaret cihazları ile kontrol edilmeyen kavşaklardır.

Kontrolsüz kavşak: Kavşağı teşkil eden yolların trafik yoğunluğu bakımından birbirlerinden farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş olan ve bu yollardan kavşağa yaklaşırken “Kontrolsüz Kavşak” trafik işareti ile işaretlenmiş bulunan kavşaktır. Bu tanıma uyduğu halde, yaklaşımında “Kontrolsüz Kavşak” trafik işareti bulunmayan kavşaklarda kontrolsüz kavşak kabul edilir.

Tırmanma şeritli karayolu: Orta şeridinin ilk kullanım hakkının esas olarak çıkış yönünden geçen araçlara ait olduğu, sol şeride geçmenin yasaklandığı üç şeritli iki yönlü karayoludur.

Trafik müşaviri: Mülki amirin onayı ile izin verilen, trafik işlemlerini yapmak için araç sahipleri tarafından hukuken yetkilendirilen kişidir.”

MADDE 2.- 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci ve dördüncü paragrafı ile (b) bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Başbakanın veya kurul üyelerinden uygun göreceği bir bakanın başkanlığında, Adalet, İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman bakanları ile Jandarma Genel Komutanı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Emniyet Genel Müdürü, Karayolları Genel Müdürü ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu Başkanından oluşur.”

“Kurul yılda bir defa olağan, Başbakanın gerek görmesi halinde de olağanüstü olarak gündemle toplanır.”

“Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanının başkanlığında, Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna katılan kamu kurumlarının en az daire başkanı seviyesinde görevlileri; Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığı, İçişleri Bakanlığınca uygun görülen trafikle ilgili üniversite temsilcileri ile İçişleri Bakanlığınca uygun görülen trafikle ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, vakıflar ve üye sayısı, örgütlenme, kamuya yararlı kararı bulunma gibi kriterler dikkate alınarak belirlenecek derneklerin en çok üç temsilcisinden oluşur.”

MADDE 3.- 2918 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“j) Bu Kanunun 13, 14, 16, 17 ve 18 inci maddeleri, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 65 inci maddesi ile karayolu yapım bakım ve onarım alanları ile trafik mühendisliği hizmetlerinin yürütüldüğü alanlarda 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükmüne aykırı hareket edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tutanakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek,”

MADDE 4.- 2918 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Sağlık Bakanlığı:

1) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerini planlamak ve uygulamak,

2) Trafik kazalarında yaralananlara en kısa zamanda ilk ve acil sağlık hizmetlerini ulaştırmak için, şehirler arası karayolları üzerinde, İçişleri Bakanlığının da uygun görüşünü alarak ilk ve acil yardım istasyonlarını kurmak, bu istasyonlara gerekli personel, ambulans, araç ve gereci sağlamak,

3) Her ilde ilk ve acil yardım konularında eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak,

4) Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen trafikle ilgili görevleri yapmak.

Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığının tarifesini uygulamak suretiyle vermiş oldukları hizmetlerin bedelini, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen hizmet bedellerinin yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil işlemlerini, 209 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan döner sermaye işletmeleri ile bu işletmelere hizmet veren saymanlıklarca yürütür. Bu amaçla döner sermaye saymanlıkları tarafından tahsil edilen gelirlerin tamamı, bu Kanun ile Sağlık Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesi ve bu hizmetlerin geliştirilmesi için kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında kalan kısmı, ilgili döner sermaye işletmesine 8 iş günü içinde yükümlü sigorta şirketince ödenir. Trafik hizmetleri kapsamında trafik kazazedelerine verilen hizmetler için uygulanacak fiyat tarifesi, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun da uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir.”

MADDE 5.- 2918 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Araç sahipleri araçlarını, yönetmelikte belirtilen esaslara göre ikametgahlarının veya işyerlerinin bulunduğu yerdeki yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadırlar.”

“Bu madde hükmüne aykırı olarak karayoluna çıkartılan araçlar, tescil işlemleri yaptırılıncaya kadar trafikten men edilirler ve araç sürücüleri 169.400.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 6.- 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına “Bu durumdaki araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler.” cümlesi eklenmiştir.

MADDE 7.- 2918 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan sürücüler 41.200.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. İkinci fıkraya göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı davranan sürücüler de 41.200.000 lira para cezası ile cezalandırılır. Yetkisi olmadığı halde araçlarda çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve yazı gibi ayırım işaretlerini bulunduranlar 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar ve araçlar 15 gün trafikten men edilirler. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir.”

MADDE 8.- 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (c) bendi eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“c) Özellikleri ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı cihaz,”

“Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan gereçleri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda bulundurmayan sürücüler 41.200.000 lira; (b) ve (c) bentlerine göre araçlarında taksimetre, hız sınırlayıcı cihaz, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan, kullanılabilir durumda bulundurmayan veya bu cihazlarda kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücüler 83.100.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse ayrıca, tescil plakasına da aynı miktarda ceza tutanağı düzenlenir. (b) ve (c) bentlerinde belirtilen cihazları bozuk imal edenler veya bozulmasına vasıta olanlar ile bu durumdaki cihazları kullanan araç sürücüleri ve işletenleri üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ve 1.712.600.000 liradan 2.571.400.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca (b) ve (c) bentleri hükmüne uygun durumda bulunmayan araçlar, trafik zabıtasınca eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler.

Takoğraf kayıtları ve bu kayıtların saklanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Bu kayıtları saklama ile ilgili yönetmelik hükümlerine uymayanlara 169.400.000 lira para cezası uygulanır.”

MADDE 9.- 2918 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 33.- Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri ile taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırını aşıp da taşınması zorunlu olan yüklerin taşınması için, Karayolları Genel Müdürlüğünden, bu Genel Müdürlüğün bakım ağı dışındaki yollar için yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur.”

MADDE 10.- 2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

“Muayene süresi geçirilen veya sahip değiştirme hali hariç, özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmamış araçları kullanan sürücüler, 41.200.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Bu sürücülere araçlarını muayene ettirmek için 7 gün süre verilir. İzin verilen süre içerisinde muayenesi yapılmayan araçlar muayenesi yaptırılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir.”

“Muayene istasyonu açma yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişiler; muayeneleri süresi içinde yaptırılmayan veya geç yaptırılan araçlara ilişkin bilgileri, şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek bir tutanakla en yakın trafik kuruluşuna bildirirler. Bu tutanaklar elektronik ortamda da iletilebilir. Trafik kuruluşuna iletilen tutanaklar hakkında bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.”

MADDE 11.- 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki “Askeri araçlarla” ibaresi “askeri ve emniyet araçları ile” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12.- 2918 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 38.- Sürücü belgeleri, kullanılacak araçların cinslerine ve gruplarına göre aşağıdaki sınıflara ayrılmış olup;

a) A Sınıfı Sürücü Belgesi, silindir hacmi 125 cm3’ü ve gücü 11 kw’ı geçen motosiklet kullanacaklara,

b) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi, motorlu bisiklet ve silindir hacmi 125 cm3’ü ve gücü 11 kw’ı geçmeyen motosiklet kullanacaklara,

c) B Sınıfı Sürücü Belgesi, otomobil veya kamyonet kullanacaklara,

d) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu otomobil veya kamyonet kullanacaklara,

e) C Sınıfı Sürücü Belgesi, kamyon kullanacaklara,

f) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu kamyon veya çekici kullanacaklara,

g) D Sınıfı Sürücü Belgesi, otobüs kullanacaklara,

h) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu otobüs kullanacaklara,

ı) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi, minibüs kullanacaklara,

j) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu minibüs kullanacaklara,

k) f Sınıfı Sürücü Belgesi, lastik tekerlekli traktör kullanacaklara,

l) g Sınıfı Sürücü Belgesi, iş makinesi türünden motorlu araçları kullanacaklara,

m) h Sınıfı Sürücü Belgesi, özel tertibatlı olarak imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara,

n) k Sınıfı Sürücü Aday Belgesi, yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre sürmeyi öğrenmek isteyen sürücü adaylarına,

verilen sürücü belgeleridir.

Uluslararası Sürücü Belgesi ise iki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca, sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.”

MADDE 13.- 2918 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 39.- Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;

a) Araçları kullanma yetkisi;

1) A1, f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar,

2) A Sınıfı Sürücü Belgesi ile A1,

3) B Sınıfı Sürücü Belgesi ile f,

4) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve f,

5) C Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, D1 ve f,

6) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, D1, D1+E ve f,

7) D Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, C, D1 ve f,

8) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, C+E, D1, D1+E ve f,

9) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve f,

10) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, D1 ve f,

sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.

b) Sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin, sürücü belgelerine hastalığına ilişkin bilgi yazılabilir, ayırıcı işaret konulabilir. Bu sürücülerin hangi şartlarda ve hangi tip sürücü belgesi alabilecekleri ve hangi şartlarda araç kullanabileceklerine dair esas ve usuller İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

c) Sürücü belgesi sahiplerinin, sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır.

d) B, C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına en çok yüklü ağırlığı 750 kg’a kadar olan (750 kg. dahil) hafif römork takarak da kullanabilirler. Bu sürücülerin, yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçen römorklu taşıtları sürebilmeleri için ayrı bir sınava girerek B+E, C+E, D+E ve D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi almaları zorunludur.

e) Sürücü belgesi almaya hak kazananlara stajyer sürücü belgesi düzenlenir. Stajyer sürücü belgesi iki yıl geçerlidir. Bu süre içerisinde; iki kez kırmızı ışık kuralını ihlal eden, iki kez hız sınırlarını aşan, her ne derecede olursa olsun alkollü ve uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanan, asli kusurlu olarak ölümlü veya yaralamalı trafik kazasına sebebiyet veren, 60 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri, suçun işlendiği tarihte ve süre kaydına bakılmaksızın, trafik zabıtasınca geri alınarak iptal edilir. Bu kişilerin tekrar sürücü belgesine sahip olabilmeleri için yeniden sürücü kursunda eğitim almaları ve yapılan sınavlarda başarı göstererek sertifika sahibi olmaları, ayrıca, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutularak sürücü olabileceğine dair uygun rapor almaları zorunludur. İptal sonrasında yeniden alınan sürücü belgeleri aynı hükümlere tabidir.

f) İlk defa sürücü belgesi almış olanların iki yıllık süre sonunda yukarıda belirtilen trafik suçlarını işlememiş olmaları halinde, asıl sürücü belgeleri tanzim edilerek veya mevcut belgeleri vize edilerek kendilerine teslim edilir.

g) Sürücü belgelerinden (k) sınıfı sürücü aday belgesi 1 yıl, stajyer sürücü belgesi 2 yıl geçerlidir. Diğer sürücü belgelerinin; 50 yaşa kadar 10 yılda bir, 50 yaştan 65 yaşa kadar 5 yılda bir, 65 yaştan sonra her 3 yılda bir, 41 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen şekilde yapılacak sağlık kontrol muayeneleri sonrasında değiştirilmesi veya vize edilmesi zorunludur. Sağlık sorunlarına rağmen yönetmelikte belirtilen şartlarda sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin sağlık muayenelerine ilişkin esas ve usuller Sağlık Bakanlığınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

h) Ödenmemiş trafik para cezaları tahsil edilmedikçe, değiştirme işlemleri yapılmaz. Sürücü belgelerini değiştirmeyen sürücüler, araç kullanmaktan men edilir. Değiştirme veya vize işlemleri, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yapılır.

ı) g Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda aranacak özel şartlar ile uluslararası sürücü belgelerinin veriliş şartları yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükümlerine aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.”

MADDE 14.- 2918 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Dış ülkelerden alınmış ve süresi içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgesi ile araç kullananlar hakkında 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezai işlem uygulanır.”

MADDE 15.- 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 41.- Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır;

a) Adayların;

1) A, A1, f ve h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 17,

2) B, D1 ve g Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18,

3) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 22 (Üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksekokulları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin askeri ihtisas görevleri için subay ve astsubay sınıf okullarında ve uzman jandarma okullarında açılan sürücü eğitimi kurslarından mezun olanlarda bu şart aranmaz.),

yaşını bitirmiş olmaları.

b) f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların ilkokulu, A, A1, B, C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların en az ortaokulu veya 8 yıllık temel eğitimi bitirmiş bulunmaları.

c) Sürücü belgesi alacakların resmi veya özel sağlık kuruluşları ya da üniversite hastanelerinde, iç hastalıkları, ortopedi, göz, kulak-burun-boğaz ve psikiyatri uzmanları bulunan sağlık kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre “Sürücü Olur” raporu almaları.

d) Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış olmaları.

e) Türk Ceza Kanununun 572 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki suçlardan ikiden fazla, 403 ve 404 üncü maddeleri ile 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 6 ncı maddesi, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü ve takip eden fıkralarındaki suçlardan hüküm giymemiş olmaları.

f) Önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması, sürücü belgelerinin süresiz geri alınmamış olması (stajyer sürücü belgesi hariç) veya geçici olarak geri alınmış ise sürenin dolmuş bulunması.

g) Adaylardan;

1) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi almak isteyenlerin en az 3 yıllık B Sınıfı Sürücü Belgesi,

2) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların B Sınıfı Sürücü Belgesi,

3) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C Sınıfı Sürücü Belgesi,

4) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D Sınıfı Sürücü Belgesi,

5) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

sahibi olması.

(c) bendinde belirtilen sağlık kuruluşlarında ortopedist bulunmadığı takdirde genel cerrahtan, psikiyatri uzmanı bulunmadığı durumlarda nörologdan görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir. Bir defaya mahsus olmak üzere Sağlık Kurul raporuna itiraz halinde, Sağlık Bakanlığı nihai karar için sürücü adayını bir başka Devlet Hastanesi Sağlık Kuruluna sevk edebilir. Ancak, sağlık kuruluşunda veya özel kuruluşlarda görevli tabiplerce verilen sağlık raporlarının eksik veya gerçeğe uygun olmamasının tespiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılmakla birlikte, bu tabiplerin sürücü belgesi işlemleri ile ilgili daha sonra verecekleri raporlar da geçersiz sayılır.”

MADDE 16.- 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine ikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiş ve (b) bendinin üçüncü paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Jandarma Genel Komutanlığı motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak üzere, Jandarma Okullar Komutanlığında verilecek kursları başarıyla bitiren subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara Jandarma Genel Komutanlığınca sürücü sertifikası verilir. Verilen bu sertifikalar, Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşlarınca sürücü belgesine dönüştürülür. Eğitim programları ile ilgili usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”

“Yanlış bilgi veya sahte belge verenler, fiil daha ağır cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan üç aya kadar hafif hapis ve 340.900.000 liradan 427.300.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 17.- 2918 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, tırmanma şeritli yollarda çıkış yönündeki ağır ve düşük hızlı araçlarını yolun sağ şeridinden, diğer araçlarını sağ şerit müsait ise bu şeritten, sağ şerit müsait değil ise orta şeritten, bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli yollarda yol ve trafik durumuna göre hızının ve araç cinsinin gerektirdiği şeritten sürmek,”

“d) Bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli karayollarında gidişe ayrılan en soldaki şeridi, tırmanma şeritli karayollarında orta şeridi sürekli olarak işgal etmemek,

e) “Taşıt giremez” trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit ve bağlantı yollarına girmemek, tırmanma şeritli yollarda en sol şeride geçmemek,”

MADDE 18.- 2918 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 49.- Kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak taşıt kullanması ve bunlara taşıt kullandırılması yasaktır. Bu araçları kullanacakların denetimi, taşıt kullanma süreleri ile süre dışı kullanmayı önleyici tedbirlere ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükmüne aykırı olarak taşıt kullanan sürücüler 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 340.900.000 lira, ayrıca aracın firma veya bir teşebbüs sahibi adına işletilmesi halinde, firma veya teşebbüs sahibi adına 340.900.000 lira için ceza tutanağı düzenlenir.”

MADDE 19.- 2918 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için;” ibaresi “Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için sırasıyla;” olarak değiştirilmiş ve (1) numaralı alt bendi (2) numaralı, (2) numaralı alt bendi ise (1) numaralı alt bent olarak yer değiştirmiştir.

MADDE 20.- 2918 sayılı Kanunun 57 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kavşaklarda ilk geçiş hakkı:

Madde 57.- Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, varsa sırasıyla, trafik zabıtası veya trafiği kontrol etmekle görevli ve yetkili kişi, ışıklı trafik işaretleri ve trafik işaret levhaları ile verilen talimata uygun olarak ilk geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.

b) Işıklı trafik işaretleri izin verse bile, trafik akımı, kendisini kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacak ise, sürücülerin kavşağa girmeleri yasaktır.

c) Kavşağa giren sürücüler, trafik kurallarına uygun olarak, mümkün olan en kısa süre içinde kavşağı geçmek zorundadırlar. Sürücülerin kavşak alanı içinde gereksiz olarak yavaşlamaları, duraklamaları, araçlarından inmeleri ve araçlarının motorlarını durdurmaları yasaktır.

d) Yukarıda belirtilen yasak, kısıtlama ve zorunluluklara uymak suretiyle,

1) Sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip araçlara,

2) Aksine bir işaret olmadıkça, kavşaklarda ray üzerinde hareket eden taşıtlara,

3) Aksine bir işaret olmadıkça, anayol ve tali yol kavşaklarında tali yoldan gelen sürücüler anayoldan gelen araçlara,

4) Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara,

5) Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara,

6) Kontrolsüz kavşaklarda sırasıyla; motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör sürücüleri ile iş makinesi sürücüleri diğer motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör ve iş makinesi dışındaki motorlu taşıt sürücülerinden soldaki sağdan gelen araçlara, lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücülerinden soldaki sağdan gelene, (T) tipi kontrolsüz kavşaklarda ise dönüş yapan araçlar doğru geçmekte olan araçlara,

ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 42.100.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 21.- 2918 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (e) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

“d) Görüşün yeterli olmadığı tepelere yakın yerlerde, dönemeçler, kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara yerleşim birimleri içinde beş metre ve yerleşim birimleri dışında yüz metre mesafede,”

MADDE 22.- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (e) bendi eklenmiş, mevcut (e) bendi (f) bendi olarak aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, mevcut (f) bendi (g) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“b) İtfaiye araçları ile benzeri acil müdahale araçları,”

“e) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar ve buz mücadelesi çalışmalarında görevli araçlar ile olağanüstü hallerde yatay ve düşey işaretleme çalışmalarının yürütülmesinde görevli araçlar ve trafik kazası nedeniyle trafiğe kapanan yollarda yolu trafiğe açmak amacıyla görevlendirilen ve bu amaçla çalıştırılan araçlar,

f) Afetlerde, kazalarda ve alarm sırasında sivil savunma hizmetlerinde görevli bulunan araçlar,”

MADDE 23.- 2918 sayılı Kanunun 75 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 75.- Okul taşıtlarının “DUR” işaretini yaktıkları hallerde bütün araçların durması, bu işaretin sadece öğrencilerin binmeleri ve inmeleri sırasında ve yönetmelikte belirtilen hallerde yakılması zorunludur.

Okul taşıtlarında aracın taşıma kapasitesine göre her öğrenci için bir emniyet kemeri bulundurulması zorunludur.

Okul taşıtlarını kullanacak sürücülerin, sürecekleri araçları kullanmaya yetki veren en az 3 yıllık sürücü belgesine sahip olmaları ve bu sürücülere, sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması cezasının birden fazla uygulanmamış olması zorunludur.

Okul taşıtlarının çalıştırılmasına, niteliklerine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası hükümlerine uymayan sürücüler 83.100.000 lira para cezası ile cezalandırılır. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 169.400.000 lira için ceza tutanağı düzenlenir. Ayrıca ikinci fıkrada yer alan hükme uyulmaması durumunda araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilir. Üçüncü fıkrada yer alan hükümlere aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 24.- 2918 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Işıklı işaret veya bariyerle donatılmamış demiryolu geçitlerini geçmeden önce, yayaların ve sürücülerin durmaları, herhangi bir demiryolu aracının yaklaşmadığından emin olduktan sonra geçmeleri zorunludur.”

MADDE 25.- 2918 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu madde hükmüne uymayanlar, üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile birlikte 340.900.000 liradan 684.300.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 26.- 2918 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarının tespiti ve kusur değerlendirme işlemleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilir. Kazaya karışan taraflar arasında düzenlenecek tutanaklar veya formlar da, kaza tespit tutanağı yerine geçer ve bunların değerlendirilmesi kazaya karışan araçların bağlı olduğu sigorta kuruluşlarınca yapılır. Kazaya karışan sürücülerin kendi aralarında anlaşamamaları veya tutanak düzenlemekten kaçınmaları halinde, kazaya ilişkin tutanak sigorta birliği tarafından yetkilendirilen kişiler tarafından düzenlenir. Bu kişiler kaza yerinde iz ve delil toplayabilirler ve sürücülerin alkol durumunu teknik cihazla tespit edebilirler.

Ancak, gecikmenin mahsurlu olduğu hallerde trafik zabıtası ve genel zabıtanın trafik düzeni ve güvenliğine ilişkin yetkileri saklıdır. Ayrıca bu tip kazalarda fiilin başka bir suç oluşturmaması halinde adli kovuşturma yapılmaz ve Türk Ceza Kanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz. Kazalarla ilgili tespit edilen bilgiler derlenerek istatistiki dökümler halinde sorumluluk bölgelerine göre Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanlığına veya Jandarma Genel Komutanlığına bildirilir. Bu madde hükmünün uygulanmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.”

MADDE 27.- 2918 sayılı Kanunun 84 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Trafik kazalarında kusurların tespiti ve asli kusur sayılan haller:

Madde 84.- Trafik kazalarında;

a) Araç sürücüleri;

1) “Taşıt giremez” trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit ve bağlantı yollarına girme,

2) Tek yönlü yollar ile bölünmüş yollarda trafik akışının aksi yönünde giderek kazaya neden olma,

3) Önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememe,

4) Geçme yasağı olan yerler ile geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

5) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

6) Şeride tecavüz etme,

7) Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymama,

8) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,

9) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,

10) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her iki durumda da gerekli tedbirleri almama,

11) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,

12) Tırmanma şeritli yollarda her iki yönde sol şeride geçme, iniş yönünde geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

b) Yayalar;

1) Yüz metre mesafe içerisinde yaya alt veya üst geçidinin bulunmasına rağmen bu tesisler yerine taşıt yolundan geçme,

2) Yüz metre mesafe içerisinde trafik zabıtası veya görevli bir kişi ya da ışıklı trafik işaretleri ile kontrol edilen kesimler yerine taşıt yolundan geçme,

3) Yaya geçişlerinin fiziki yapılarla engellendiği kesimlerden geçme,

c) Araç sürücüleri ve yayalar; kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,

hallerinde asli kusurlu sayılırlar.

Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikle düzenlenen esaslara göre tespit edilir.

Kazaların tahkikinde yukarıda sayılan asli kusurlarından hiçbirinin bulunmadığının tespiti halinde, kazaya neden olduğu belirlenen kural ihlali asli kusur sayılır.”

MADDE 28.- 2918 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur. Ancak, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

MADDE 29.- 2918 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu madde hükmüne uymayanlar 83.100.000 lira para cezası ile cezalandırılır.”

MADDE 30.- 2918 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasına “Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan, sigorta tarifelerini serbest bırakmaya yetkilidir.” cümlesi eklenmiştir.

MADDE 31.- 2918 sayılı Kanunun 98 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Zarara sebep olan aracın bilinmemesi veya geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunmaması veya zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacının mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflas etmesi veya çalınan aracın işleteninin sorumlu tutulamaması hallerinde, birinci fıkrada belirtilen giderler, 108 inci maddede öngörülen Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı tarafından ödenir.”

MADDE 32.- 2918 sayılı Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu Kanunda öngörülen zorunlu mali sorumluluk sigortası, ilgili branşta ruhsatı olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu sigorta şirketleri zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler.”

MADDE 33.- 2918 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin, yarış esnasında üçüncü kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamak üzere bir mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Bu gibi yarışlara izin vermeye yetkili olan makamın talebi üzerine Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan durum ve şartlara göre en az sigorta tutarlarını belirlemekle görevlidir. Motorlu araçlar için yapılacak sigortalarda en az sigorta tutarları zorunlu mali sorumluluk sigortasındaki tutarlardan az olamaz.”

MADDE 34.- 2918 sayılı Kanunun 106 ncı maddesindeki “milli sigorta şirketlerine” ibaresi “Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerine” olarak değiştirilmiştir.

MADDE 35.- 2918 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“d) 107 nci maddenin son fıkrasında öngörülen durumlar için.”

“Hazine Müsteşarlığı sigortalıların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir.”

MADDE 36.- 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 114.- Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında; Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince suç veya ceza tutanağı düzenlenir.

Birden fazla trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır.

Yargı yetkisine giren suçla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günü içinde gönderilir.

Trafik ceza tutanaklarının bir sureti ilgilisine verilir. İkinci sureti ise tahsil edilmek üzere 7 iş günü içinde Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma gönderilir.

Bu maddenin uygulanmasına dair esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir. Kredi kartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca belirlenir.”

MADDE 37.- 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Trafik kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklerine aykırı davranışları teknik cihazlar veya yetkililerce belirlenen ancak sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.”

MADDE 38.- 2918 sayılı Kanunun 120 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 120.- Bu Kanunda yazılı sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasında zaman aşımı süresi dört yıl, idari para cezalarında zaman aşımı süresi beş yıldır.”

MADDE 39.- 2918 sayılı Kanunun 125 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 125.- Milli Eğitim Bakanlığınca, okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında ders programlarına eğitim amacı ile zorunlu uygulamalı trafik ve ilk yardım dersleri konulur. Bu dersler için valilik ve kaymakamlıkça en az 4 yıllık yüksek öğrenim görmüş ve trafik eğitimi almış veya fiilen trafik hizmetlerinde çalışan veya çalışmış olan Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı veya Karayolları Genel Müdürlüğü personeli görevlendirilebilir.

Üniversite ve yüksekokullar ile lise ve dengi okullarda zorunlu trafik, ilk yardım ve motor derslerinden başarılı olanlar, sürücü kurslarında bu derslerden Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikteki esaslara göre uygulamalı sınava girmek kaydıyla yazılı sınavlardan muaf tutulurlar.

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun gereğince yapacakları haftalık eğitim programlarının en az 30 dakikasını trafik eğitimi ile ilgili programlara ayırmak zorundadırlar. Eğitim programları, günün 18.00-22.00 saatleri arasında yayınlanır. Bu fıkra hükümlerine uymayan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar hakkında 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki birlik ve er eğitimi merkezlerine eğitim amacı ile yeteri kadar trafik dersi konulması Genelkurmay Başkanlığınca düzenlenir.”

MADDE 40.- 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan belgelerin ve plakaların basılması ve kullanıma sunulması:

Madde 131.- Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan ve yönetmelikte belirtilen belgeler trafik tescil kuruluşlarınca, motorlu taşıtlar sürücü kurslarında ilgili yönetmelik gereğince kullanılan defter ve belgeler ise Milli Eğitim Bakanlığınca bilgisayar ortamında hazırlanarak talep sahiplerinin kullanımına sunulur. Ayrıca bu belgeler ve plakalar yönetmelikte belirtilen şekil ve ebatlara uygun olmak şartıyla kişi ve kuruluşlar tarafından bastırılabilir.

Ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plaka satışlarından elde edilen gelirler Maliye Bakanlığınca bütçeye gelir olarak kaydedilir.

210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamına giren tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgeleri, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca bastırılır ve dağıtımı yapılır. Tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgelerinin değerli kağıt bedelleri Emniyet Genel Müdürlüğünce Maliye Bakanlığına ödenir.

Tescil ve trafik belgeleri ve sürücü belgelerinin ücretleri ile ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plakaların ücretleri Maliye Bakanlığınca belirlenir."

MADDE 41.- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Ek Madde 2.- İl ve ilçe trafik komisyonları ve belediyelerce yapılan düzenlemeler ile karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma şekil ve şartlarına uymaksızın veya yetkili mercilerden izin almaksızın yolcu taşımacılığı yapanlar ile tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında araç kullananlar ve kullanılmasına izin veren araç sahipleri 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar ve bu araçlar 15 gün süre ile trafikten men edilirler.”

MADDE 42.- 2918 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu Kanun hükümlerine göre faillere uygulanan para ve hapis cezaları tecil edilemez ve hapis cezaları para cezasına çevrilemez.”

MADDE 43.- 2918 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını denetlemekle sorumlu olan yetkililere yardımcı olmak üzere, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca önerilen ve İçişleri Bakanının onayı ile uygun görülen kişilere, valilerce fahri trafik müfettişliği görevi verilir.”

MADDE 44.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“EK MADDE 14.- Bu Kanun kapsamında yürütülecek her türlü trafik işlemleri, araç sahipleri tarafından yapılabileceği gibi, bu konuda yetkilendirdikleri trafik müşavirleri veya adına noterden vekaletname verecekleri kişiler tarafından yapılır.

Trafik şube veya bürolarında başkaları adına iş takibi yapan kişiler, güvenlik açısından veya diğer konularda alınmış her türlü tedbir ve düzenlemeye uymakla mükellef olup görevlilere müdahalede bulunamazlar.

Trafik müşavirleri yürütmüş oldukları işlerde, bu hizmetin yürütülmesinde görevlendirdikleri kişilerin eylem ve davranışlarından müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Trafik müşavirlerinin faaliyetlerine, mülki amirin onayı ile izin verilir. Görevini kötüye kullandığı tespit edilen trafik müşavirleri, işlemiş oldukları fiil başka bir suç oluşturmuyor ise altı aydan bir yıla kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.

Trafik müşavirlerinin, sorumlulukları, görevlendirilmeleri, görevden alınmaları, çalışma esas ve usulleri ile diğer hususlar Maliye Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere aykırı davranışta bulunan kişilerin yetki belgeleri ilgili mülki amirlikçe iptal edilerek faaliyetlerine son verilir.

EK MADDE 15.- Özel kurum ve kuruluşlar ile bu kuruluşlara bağlı işletmelerde çalıştırılan her 50 sürücü için; görevleri başında mesleğinin gerektirdiği kural ve davranışlara uyup uymadıklarını denetlemek, çalışma ve dinlenme sürelerine uymalarını sağlamak, kural ihlal etmeyi alışkanlık haline getiren sürücüleri eğitmek ve bu konuda önleyici tedbirleri almak üzere, trafik eğitimi almış veya fiili olarak en az 5 yıl süreyle trafik hizmetlerinde çalışmış, yüksekokul mezunu bir trafik uzmanı görevlendirilmesi zorunludur. Yapılan denetimler sonucunda bu madde hükmüne uymayanlara 1.712.600.000 liradan 2.571.400.000 liraya kadar hafif para cezasına hükmolunur. Kurum ve kuruluşların yükümlülükleri, uzmanların çalışma şekil ve şartları, denetimler ile buna dair diğer esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

EK MADDE 16.- Noterlerce satış veya devir işlemi görmüş araçların trafikte ve vergi kaydında maliki olarak görünen eski sahipleri, noterlikçe düzenlenen satış belgesi ile tescil kuruluşuna müracaat ettiklerinde, yeni malik ile birlikte müracaat veya muvafakati aranmaksızın, noter satış belgesinde görünen alıcı adına tescili yapılır ve eski sahibi adına yapılmış bulunan tescil işlemi silinir. İşlemi sonuçlandıran tescil kuruluşu, aracın kaydının bulunduğu vergi dairesine yazılı duyuruda bulunur ve vergi kaydı yeni maliki adına devredilir.

Bu madde hükmünce yapılan işlemlerle ilgili her türlü sorumluluk aracın yeni alıcısına aittir. Trafik tescil memurları ile vergi dairesi memurları bu işlemlerden sorumlu tutulamazlar.

EK MADDE 17.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sürücü belgesi sahibi olanlar ile sürücü sertifikası bulunan veya sürücü kurslarına kayıt yaptırmış olanların alacakları;

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgeleri A1,

b) A2 Sınıfı Sürücü Belgeleri A,

c) B Sınıfı Sürücü Belgeleri B, D1 ve f,

d) C Sınıfı Sürücü Belgeleri B, C, D1 ve f,

e) D Sınıfı Sürücü Belgeleri B, B+E, C, C+E, D1, D1+E ve f,

f) E Sınıfı Sürücü Belgeleri B, C, D, D1 ve f, (28.4.1997 tarihinden öncekiler ayrıca B+E, C+E, D+E, D1+E),

g) F Sınıfı Sürücü Belgeleri f,

h) G Sınıfı Sürücü Belgeleri g,

ı) H Sınıfı Sürücü Belgeleri h,

Sınıfı Sürücü Belgeleri ile değiştirilir.

Sürücü belgelerinin değiştirme işlemleri harca tabi değildir. Değiştirme işlemlerine ait sürelerle, esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Belirtilen süre içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri değiştirilinceye kadar geçersiz sayılır. Süresi içinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri ile araç kullanan sürücüler araç kullanmaktan men edilirler ve 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.

EK MADDE 18.- Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerin tescil hükümlerince hurdaya ayrılan araçlar trafikte kullanılamaz.

Bu madde hükmüne aykırı olarak kullanıldığı tespit edilen araçlar trafikten men edilir ve bu aracı kullanan sürücüler 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 427.300.000 lira, ayrıca işleten veya teşebbüs sahibine de 684.300.000 lira için ceza tutanağı düzenlenir.

Bu madde hükmünce trafikten men edilen araçlar, milli emlak müdürlüklerine veya Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma teslim edilerek ilgili mahkemelere müsaderesi için sevk edilir.”

MADDE 45.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 19.- Maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesinde yetkili kılınan Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler, bu konuda gerekli teşkilatlanmalarını, araç tekniği, yol bilgisi, trafik mevzuatı konularında personel istihdam ve eğitimini 3 yıl içerisinde tamamlamak zorundadırlar.

GEÇİCİ MADDE 20.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörler ile motorlu bisiklet ve motosikletlerin tescil işlemleri bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanır. Bu araçların 1.8.2002 tarihinden önce (bu tarih hariç) iktisap edilmiş olmaları şartıyla, ilk tescil işlemlerinde özel tüketim vergisi alınmaz. Yapılacak tescil işlemlerine ilişkin diğer esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca belirlenir.

GEÇİCİ MADDE 21.- Bu Kanunla yapılan düzenlemelere ilişkin yönetmelikler 6 ay içerisinde yürürlüğe konulur.”

MADDE 46.- 2918 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi ve ek 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 47.- Bu Kanunun 10 uncu ve 11 inci maddeleri 1.1.2005 tarihinde, 26 ncı maddesi yayımı tarihinden 3 yıl sonra, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 48.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

İÇİŞLERİ KOMİSYONUNUN

KABUL ETTİĞİ METİN

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI

MADDE 1.- 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan "Erişme kontrollü karayolu (otoyol-ekspresyol)", "Anayol", "Tali yol", "Ayırıcı", "Otomobil", "Minibüs", "Otobüs", "Özel amaçlı taşıt", "Motorlu bisiklet", "Lastik tekerlekli traktör", "İş makineleri" ve "Geçiş hakkı" tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye "Taksi", "Dönel kavşak", "Kontrolsüz kavşak" ve "Tırmanma şeritli karayolu" tanımları eklenmiştir.

"Erişme kontrollü karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.

Anayol: Kavşağı teşkil eden yollardan diğerlerine göre trafik yoğunluğu daha fazla olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkına haiz oldukları hususunun trafik işaretleri ile belirtildiği karayoludur. Aksine bir işaretleme yapılmadıkça bölünmüş yollar, tek yönlü ve iki yönlü yollara göre anayol niteliğindedir.

Tali yol: Kavşağı teşkil eden yollardan trafik yoğunluğu daha az olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkını anayolda seyreden araçlara vermeleri gerektiği trafik işaretleri ile belirtilen karayoludur.

Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini yasaklayan, engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.

Otomobil: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil en çok dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Minibüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil dokuzdan fazla onaltıdan az oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Otobüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil dokuzdan fazla oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş olan motorlu araçtır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.

Taksi: Taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan ticari otomobildir.

Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, arama ve kurtarma hizmetlerinde kullanılan kurtarma aracı, nükleer, biyolojik ve kimyasal maddeler ile kirlenen personel, araç, gereç ve sahaların arındırılmasında kullanılan arındırma aracı, naklen yayın ve kayıt, kütüphane, motorlu karavan, zırhlı araç, araştırma, cenaze araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.

Motorlu bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetre küpü geçmeyen, içten patlamalı veya elektrik motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s'den az olan bisiklettir.

İş makinesi: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, millî savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş, karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.

Tarım veya orman traktörleri: Tekerlekler veya palet üzerinde motor gücü ile sürülen, en az iki akslı, taşıma, çekme ve çeşitli araçlar ile makinaları veya tarımsal veya ormancılıkla ilgili faaliyetlerde kullanılan aletleri çalıştırmak için özel olarak dizayn edilmiş ve ikincil amaç olarak yük ve yolcu da taşıyabilen araçlardır.

İlk geçiş hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır.

Dönel kavşak: Sürücülerin kavşağa sağa dönüş manevrası yaparak gitmelerini zorunlu kılacak büyüklükte ortasında bir ada bulunan, bu ada etrafında dönen araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu işaretlerle belirlenmiş, ışıklı işaret cihazları ile kontrol edilmeyen kavşaklardır.

Kontrolsüz kavşak: Kavşağı teşkil eden yolların trafik yoğunluğu bakımından birbirlerinden farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş olan ve bu yollardan kavşağa yaklaşırken "Kontrolsüz Kavşak" trafik işareti ile işaretlenmiş bulunan kavşaktır. Bu tanıma uyduğu halde, yaklaşımında "Kontrolsüz Kavşak" trafik işareti bulunmayan kavşaklar da kontrolsüz kavşak kabul edilir.

Tırmanma şeritli karayolu: Orta şeridinin ilk kullanım hakkının esas olarak çıkış yönünde hareket eden araçlara ait olduğu, en sol şeride geçmenin yasaklandığı üç şeritli iki yönlü karayoludur."

MADDE 2.- 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu

Madde 4.- Karayolu güvenliğinin sağlanması için gerekli koordinasyonu sağlamak, hedef ve stratejileri belirlemek ve bunların uygulanmasını izlemek üzere Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu oluşturulmuştur.

Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, İçişleri Bakanının; görevlendirmesi halinde İçişleri Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında Adalet, İçişleri, Maliye, Millî Eğitim, Bayındırlık ve İskân, Sağlık, Ulaştırma, Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman bakanlıklarının müsteşarları veya ilgili genel müdürler, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, nüfusu 2.000.000'u geçen büyükşehir belediyelerinin temsilcileri, Trafik Hizmetleri Başkanı, trafikle ilgili üniversitelerin, vakıfların, derneklerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından İçişleri Bakanlığınca belirlenecek birer temsilciden oluşur. Üniversite, vakıf, dernek ve meslek kuruluşu temsilcilerinin sayısı beşi geçemez.

Kurul, yılda en az bir defa olmak üzere, Başkan tarafından toplantıya çağrılır. Kurul, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Kurulun sekratarya görevi, Emniyet Genel Müdürlüğünce yürütülür. İhtiyaç duyulması halinde oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere ilgili kişi ve kuruluş temsilcileri Kurul toplantılarına çağrılabilir. Kurul kararlarını bütün resmî ve özel kuruluşlar uygulamakla yükümlüdür.

Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

1. Karayolu trafik güvenliğine ilişkin hedef ve stratejileri belirlemek.

2. İlgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına ilişkin kararları almak.

3. Trafik kazalarının azaltılması ve uygulamada görülen aksaklıkların giderilmesine ilişkin önerilerde bulunmak.

4. Trafik mevzuatına ilişkin yasal düzenlemeleri görüşmek ve önerilerde bulunmak.

5. Karayolu trafik güvenliğine ilişkin mevzuatın, belirlenen hedef ve stratejilerin uygulanmasını değerlendirmek ve gerekli kararları almak.

Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla verilen görevler;

a) İçişleri Bakanlığınca,

b) Bu Kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve belediyelerce, İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde,

yürütülür."

MADDE 3.- 2918 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (5) ve (6) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"5. Trafik düzenine aykırı hareket edenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek,

6. Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak; ambulans, kurtarıcı vb. kurtarma araçlarına ve bu kişilerin yakınlarına en kısa zamanda haber vermek,"

MADDE 4.- 2918 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) Genel Zabıta

Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis; polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de Jandarma, trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik kurallarının ihlal edildiği olaylara el koymaya görevli ve yetkilidir."

MADDE 5.- 2918 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) ve (j) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"i) Araçların ağırlık kontrollerini yapmak veya yaptırmak ve aykırı görülen hususlarla ilgili olarak sorumlular hakkında ceza tutanağı düzenlemek,

j) Bu Kanunun 13, 14, 16, 17, 18 ve 116 ncı maddeleri, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 65 inci maddesi ile karayolu yapım, bakım ve onarım alanları ile trafik mühendisliği hizmetlerinin yürütüldüğü alanlarda 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükmüne aykırı hareket edenler hakkında ceza tutanağı düzenlemek, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, tanzim edilecek tutanağı gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek,"

MADDE 6.- 2918 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) Sağlık Bakanlığı

1) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerini planlamak ve uygulamak,

2) Trafik kazalarında yaralananlara en kısa zamanda ilk ve acil sağlık hizmetlerini ulaştırmak için, şehirlerarası karayolları üzerinde, İçişleri Bakanlığının da uygun görüşünü alarak ilk ve acil yardım istasyonlarını kurmak, bu istasyonlara gerekli personel, ambulans, araç ve gereci sağlamak,

3) Her ilde ilk ve acil yardım konularında eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak,

4) Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen trafikle ilgili görevleri yapmak.

Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığının tarifesini uygulamak suretiyle vermiş oldukları hizmetlerin bedelini, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen hizmet bedellerinin yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil işlemlerini, 4.1.1961 tarihli ve 209 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan döner sermaye işletmeleri ile bu işletmelere hizmet veren saymanlıklarca yürütür. Bu amaçla döner sermaye saymanlıkları tarafından tahsil edilen gelirlerin tamamı, bu Kanun ile Sağlık Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesi ve bu hizmetlerin geliştirilmesi için kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında kalan kısmı, ilgili döner sermaye işletmesine sekiz iş günü içinde yükümlü sigorta şirketince ödenir. Trafik hizmetleri kapsamında trafik kazazedelerine verilen hizmetler için uygulanacak fiyat tarifesi Sağlık Bakanlığınca belirlenir.

c) Ulaştırma Bakanlığı

Ulaştırma Bakanlığının ilgili birimleri bu Kanun ve diğer mevzuatla verilen hizmetleri yapmak, bu Kanun açısından karayolu taşımasına ilişkin gerekli koordinasyonu sağlamak, tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak, muayene istasyonlarını denetlemek, 35 inci madde hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında tutanak düzenleyerek idari para cezası vermek ve bu maddede belirlenen idari tedbirleri almak."

MADDE 7.- 2918 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 10.- Belediyeler, belediye sınırları içinde yapım, bakım ve onarımından sorumlu olduğu karayollarını yapmak, bakımını sağlamak ve bu yolları trafiğe açık durumda bulundurmakla yükümlüdür. Belediyelerin diğer görev ve yetkileri şunlardır:

1. Karayolları üzerinde gerekli görülen alt-üst geçit, viyadük ve her türlü sanat yapısını inşa etmek ve bunların bakımını sağlamak.

2. Gerekli görülen kavşaklara, caddelere, sokaklara ve meydanlara trafik işaretleri ve işaret levhalarını koymak; yer işaretlemelerini yapmak.

3. Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemek.

4. Karayolunda trafik için tehlike teşkil eden engelleri ortadan kaldırmak; kaldırılmayan engelleri gece ve gündüz kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek.

5. Trafik akışını güçleştiren park etmiş araçları kaldırmak veya kaldırtmak.

6. Yol yapısı ve işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku bulduğu yerlerde, ilgili kuruluşlar ve il trafik komisyonunca önerilen tedbirleri almak.

7. Şehir içi toplu taşıma araçlarını, taksiler dahil ticari yolcu taşıtlarını ve servis araçlarını ruhsatlandırmak; bu araçların güzergahlarını, sayılarını ve çalışma şartlarını tayin etmek; ruhsatlandırılan araçların ve sürücülerin niteliklerini tespit etmek.

8. Şehir içinde araç park yerlerini tespit etmek, işletmek veya işlettirmek.

9. Gerçek ve tüzelkişiler ile resmî ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaların geçici otopark yeri olarak kullanılmasına veya işletilmesine izin vermek.

10. Trafik eğitim tesisleri yapmak veya özel kişi ve kuruluşlar tarafından yapılacak tesisleri ruhsatlandırmak.

11. Bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.

Kent içinde taşıma yapacak taksi ve dolmuş sayılarının sınırlandırılmasına veya daha önce sınırlandırılmış sayılarda değişiklik yapılmasına, bunlara verilecek ruhsatların bedelini belirlemeye valinin onayı alınmak kaydıyla belediye meclisi yetkilidir.

Büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 50.000'in üzerindeki diğer belediyelerin trafik görevlileri, kendi görev alanlarında trafik kurallarının ihlali nedeniyle bu Kanunun 13, 14, 16, 18, 26, 33, 51, 60, 61, 62, 65, 68, 79 uncu maddeleri, ek 2 nci maddesi ile 47 nci maddesinin birinci fıkrasının a bendi gereğince tutanak düzenleyerek idari para cezası verebilir ve gerekli idari tedbirleri alabilirler. Belediyelerce 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilen para cezaları belediye bütçesine irat kaydedilir. Belediyelerce kullanılacak tutanak ve makbuz örnekleri, bu Kanunun 121 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince çıkarılan yönetmelik hükümlerine göre kendilerince bastırılır. Bu fıkra hükmüne göre belediye trafik görevlilerinin idari para cezası ve diğer idari tedbir kararı verme yetkisi olduğu hususlarda, yardım istenmedikçe veya zorunlu haller dışında, genel kolluk yetkili değildir.

Belediye, yerleştirdiği teknik cihazlarla tespit ettiği trafik kurallarının ihlali dolayısıyla bu Kanunun ilgili maddeleri uyarınca idari para cezası vermeye ve diğer idari tedbirleri almaya yetkilidir.

Belediye tarafından yukarıdaki fıkra hükümlerine göre tahsil edilen idari para cezalarından oluşan yıllık gelirin % 40'ı ile münhasıran trafik hizmetlerinde ihtiyaç duyulan araç, gereç ve her türlü malzeme temin edilerek belediyenin bulunduğu il emniyet müdürlüğü emrine verilir. İhtiyaç duyulan araç gereç ve malzeme ilgili il emniyet müdürlüğü tarafından belirlenir.

Şehir içi trafik hizmetlerini yürütmek üzere, büyükşehir belediyelerinde trafik daire başkanlığı; diğer belediyelerde ihtiyaca ve kapasiteye göre trafik müdürlüğü, şefliği veya memurluğu kurulur.

Bu Kanunla belediyelere verilen görevler il trafik komisyonu ve mahalli trafik birimleri ile işbirliği içinde yürütülür.

MADDE 8.- 2918 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 12.- İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla illerde vali veya yardımcısının başkanlığında belediye, emniyet, jandarma, millî eğitim ve karayolları temsilcileri, teşkilatı varsa taşıma sektöründe faaliyet gösteren ilgili oda ile şoförler odası temsilcisi; valilikçe uygun görülen trafikle ilgili üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların temsilcilerinden oluşan il trafik komisyonu; ilçelerde kaymakamın başkanlığında aynı kuruluş temsilcilerinin katıldığı ilçe trafik komisyonu kurulur. Bu komisyonlara, görüşleri alınmak üzere oy hakkı olmaksızın diğer kuruluş temsilcileri de çağrılabilir.

Gündem konuları komisyonların başkanları tarafından belirlenir. Komisyonlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır; kararlar katılanların oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliği halinde başkanın oyunun bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

İl trafik komisyonlarının kararları valinin onayı ile ilçe trafik komisyonlarının kararları il trafik komisyonunca incelenip vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.

İl ve ilçe trafik komisyonlarında alınan kararlar, belediyeler, il özel idareleri ve diğer kamu kurumları ve özel kuruluşlarca öncelikle yerine getirilir.

Büyükşehir belediye sınırları içinde il ve ilçe trafik komisyonlarına verilen yetkiler Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından kullanılır.

İl ve ilçe trafik komisyonlarının görev ve yetkileri şunlardır:

1. İl ve ilçe sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacıyla alınması gereken tedbirleri kararlaştırmak.

2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından gerekli kararları almak ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlamak.

3. Bütün ülkeyi ilgilendiren trafikle ilgili sorunları ve gerekli mevzuat değişikliklerini belirleyerek, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunda görüşülmek üzere İçişleri Bakanlığına iletmek.

4. İçişleri Bakanlığı ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca il ve ilçe trafik komisyonunda görüşülmesi istenen konuları görüşüp karara bağlamak

5. Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.

MADDE 9.- 2918 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddede belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket edenler, 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 10.- 2918 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddede belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket edenler, 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 11.- 2918 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddede belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket edenler, 2.000 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 12.- 2918 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddede belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket edenler, 2.000 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 13.- 2918 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddede belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket edenler, 2.000 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 14.- 2918 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Bu madde hükmüne aykırı olarak karayoluna çıkartılan araçlar, tescil işlemleri yaptırılıncaya kadar trafikten men edilirler ve araç sürücüleri 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 15.- 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Araç satın alıp bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (e) bendi hükümlerine uymayanlara 100 Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendi hükmüne uymayan noterler hakkında, 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 257 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre cezaya hükmolunur."

MADDE 16.- 2918 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 400 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 17.- 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Her iki tescil plakası da bulunmayan araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilir."

MADDE 18.- 2918 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca trafik zabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek, araç trafikten men edilir."

MADDE 19.- 2918 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan sürücüler 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. İkinci fıkraya göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı davranan sürücüler de 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Yetkisi olmadığı halde araçlarda çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve yazı gibi ayırım işaretlerini bulunduranlar 400 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır ve araçlar onbeş gün trafikten men edilir. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca tescil plakası üzerinden araç sahibine de aynı miktarda idari para cezası verilir."

MADDE 20.- 2918 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 21.- 2918 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Araçların, esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurulması zorunludur.

a) Servis freni, lastikleri, dış ışık donanımından yakını ve uzağı gösteren ışıklar ile park, fren ve dönüş ışıkları noksan, bozuk veya teknik şartlara aykırı olan araçları kullanan sürücüler 50 Türk Lirası idari para cezası,

b) Diğer eksiklik ve bozuklukları bulunan, görüşü engelleyecek veya bir kaza halinde içindekiler için tehlikeli olabilecek süs, aksesuar, eşya ve çıkıntıları olan, karayolunu kullananlar için tehlike yaratacak şekilde olan veya görüşü engelleyecek ve çevredekileri rahatsız edecek derecede duman veya gürültü çıkaran araçları kullanan sürücüler, 100 Türk Lirası idari para cezası,

İle cezalandırılır."

MADDE 22.- 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (c) bendi eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"c) Özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı cihaz,"

"Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan gereçleri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda bulundurmayan sürücüler 50 Türk Lirası; (b) ve (c) bentlerine göre araçlarında taksimetre, hız sınırlayıcı cihaz, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan, kullanılabilir durumda bulundurmayan veya bu cihazlarda kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücüler 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse ayrıca, tescil plakası üzerinden araç sahibi de aynı miktarda idari para cezası ile cezalandırılır. (b) ve (c) bentlerinde belirtilen cihazları bozuk imal edenler veya bozulmasına vasıta olanlar ile bu durumdaki cihazları bilerek kullanan araç sürücüleri ve işletenleri, altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca (b) ve (c) bentleri hükmüne uygun durumda bulunmayan araçlar, trafik zabıtasınca eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilir.

Takoğraf kayıtları ve bu kayıtların saklanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir. Bu kayıtları saklama ile ilgili yönetmelik hükümlerine uymayanlar 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 23.- 2918 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 24.- 2918 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 33.- Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri ile taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırını aşıp da taşınması zorunlu olan yüklerin taşınması için, Karayolları Genel Müdürlüğünden, bu Genel Müdürlüğün bakım ağı dışındaki yollar için yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur."

MADDE 25.- 2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

"Muayene süresi geçirilen veya sahip değiştirme hali hariç, özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmamış araçları kullanan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Bu sürücülere araçlarını muayene ettirmek için yedi iş günü süre verilir. Bu süre içerisinde muayenesi yapılmayan araçlar muayenesi yaptırılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir."

"Muayene istasyonu açma yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişiler; muayene süresi içinde yaptırılmayan veya geç yaptırılan araçlara ilişkin bilgileri, şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek bir tutanakla en yakın trafik kuruluşuna bildirirler. Bu tutanaklar elektronik ortamda da iletilebilir. Trafik kuruluşuna iletilen tutanaklar hakkında bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır."

MADDE 26.- 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin beşinci ve yedinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddeye aşağıdaki sekizinci fıkra eklenmiş ve mevcut sekizinci fıkra dokuzuncu fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.

"Askeri ve emniyet araçları ile raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri yönetmelikte belirlenen esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılır."

"Ulaştırma Bakanlığı tarafından işletme belgesi ile yetki verildiği halde, yönetmelikte belirtilen işletme şartlarına uymayan muayene istasyonu sahibi, 1000 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. İşletme şartlarında giderilebilecek eksiklik olması halinde, işletme sahibine, bu eksiklikleri gidermesi için azami onbeş gün süre verilir. Bu süre zarfında eksikliklerin giderilmemesi halinde, izin belgesi iptal edilir. İşletme şartlarındaki eksikliklerin giderilemez olması halinde, süre verilmeksizin işletme izin belgesi iptal edilir. Bu fıkra hükmüne göre idari para cezası vermeye vali, izin belgesinin iptaline Ulaştırma Bakanlığı yetkilidir."

"Muayene işlemlerini gerektiği şekilde yapmadığı halde, yapılmış gibi belge düzenleyen kişi, Türk Ceza Kanununun belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlerine göre cezalandırılır."

MADDE 27.- 2918 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki son iki fıkra eklenmiştir.

"Kullandığı araç için geçerli sürücü belgesi sahibi olmadığı halde, trafiğe çıkan kişi, 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, kişi aracı kullanmaktan menedilir. Sürücü belgesi olmayan kişiye araç kullandırtan kişi de aynı miktarda idari para cezası ile cezalandırılır.

Kullandığı araç için geçerli sürücü belgesi sahibi olmadan trafiğe çıkan kişi, kazaya neden olması veya başka bir trafik kuralını ihlal etmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre cezalandırılır. Tedbir olarak sürücü belgesi geri alınmış veya iptal edilmiş olmasına rağmen trafiğe çıkan kişi de, Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre cezalandırılır.

Bu Kanun hükümlerine göre geri alınmasına veya iptal edilmesine karar verilmiş olmasına rağmen, sürücü belgesine elkonulamamış olması halinde de yukarıdaki fıkranın ikinci cümlesi hükmü uygulanır."

MADDE 28.- 2918 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Durumları bu madde hükmüne uymayanlara araç kullandıran veya hayvanları tevdi edenler 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 29.- 2918 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 38.- Sürücü belgesi sınıfları ile belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçların özellikleri aşağıda gösterilmiştir.

A- Ana Sınıflar:

a) A Sınıfı Sürücü Belgesi; yanında yolcu taşıma yeri bulunan veya bulunmayan motosiklet kullanacaklara verilir.

b) B Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen ve sürücü koltuğuna ilaveten azami sekiz koltuğu bulunan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

B sınıfındaki çekici araçla birleşik aracın izin verilen azami ağırlığı, 3500 kilogramı geçemez ve römorkun izin verilen azami ağırlığı çekici aracın yüksüz ağırlığını geçemez.

c) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları kullanacaklara verilir.

d) C Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde olan ve D sınıfı dışındaki motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

e) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları kullanacaklara verilir.

f) D Sınıfı Sürücü Belgesi; yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücü koltuğuna ilaveten sekizden fazla koltuğa sahip motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

g) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi; D sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları kullanacaklara verilir.

B- Alt Sınıflar:

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi; silindir hacmi 125 santimetre küpü ve gücü 11 kW'ı geçmeyen motosiklet cinsi araçları kullanacaklara verilir.

b) B1 Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki üç tekerlekli veya dört tekerlekli araçlardan, silindir hacmi 50 santimetre küpün üzerinde veya buna eşit kapasitedeki içten yanmalı bir motorla çalışan, azami hızı 45 km/s'nin üzerinde bulunan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçların boş ağırlıkları 550 kilogramın üzerinde olamaz. Elektrik ile çalışan araçların boş ağırlıklarının hesaplanmasında batarya ağırlıkları dikkate alınmaz.

c) C1 Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki araçlardan, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde ve 7500 kilogramın altında olan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

d) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C1 sınıfındaki çekici araçlara takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve araç birleşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

e) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi; yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü koltuğu dışında sekizden fazla koltuğu olan ancak sürücü koltuğu dışında koltuk sayısı onaltıyı geçmeyen motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

f) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; çekicisi D1 alt sınıfındaki motorlu araca takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve araç birleşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

C- Özel Sınıflar:

a) f Sınıfı Sürücü Belgesi; tarım veya orman traktörü kullanacaklara verilir.

b) g Sınıfı Sürücü Belgesi; iş makinesi türündeki motorlu aracı kullanacaklara verilir.

c) h Sınıfı Sürücü Belgesi; özel tertibatlı olarak imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara verilir.

d) k Sınıfı Sürücü Aday Belgesi; yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre araç sürmeyi öğrenen sürücü adaylarına verilen belgedir.

Uluslar arası Sürücü Belgesi ise iki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.

Sürücü belgelerinin şekil, içerik ve verilmesine ilişkin diğer hususlar yönetmelikte gösterilir."

MADDE 30.- 2918 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 39.- Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;

a) Araçları kullanma yetkisi;

1) A1, B1, f, g ve h Sınıfı Sürücü belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar sürülür,

2) A Sınıfı Sürücü Belgesi ile A1,

3) B Sınıfı Sürücü Belgesi ile B1 ve f,

4) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1 ve f,

5) C Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1, C1 ve f,

6) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, B1, C, C1, C1+E , f ve D sınıfı sürücü belgesine sahip olduğu takdirde D+E, D1 ve D1+E,

7) C1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1 ve f,

8) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B +E, B1, C1 ve f,

9) D Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1, D1 ve f,

10) D +E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, B1, D, D1, D1+E ve f,

11) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1 ve f,

12) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, B1, D1 ve f,

sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.

b) Kanunun 38 inci maddesinde yer alan ana ve alt sınıf sürücü belgeleri ile A1 sınıfından ve azami hızı 45 km/s'yi geçmeyen, içten yanmalı motorlularda silindir kapasitesi 50 santimetre küpün elektrikli motorlularda ise azami güç çıkışı 4 kw'ın üzerinde olmayan iki tekerlekli araçlar da sürülebilir.

c) Sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin, sürücü belgelerine hastalığına ilişkin bilgi yazılabilir, ayırıcı işaret konulabilir. Bu sürücülerin hangi şartlarda ve hangi tip sürücü belgesi alabilecekleri ve hangi şartlarda araç kullanabileceklerine dair esas ve usuller İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

d) Sürücü belgesi sahiplerinin, sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır.

e) B, C, C1, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına en çok yüklü ağırlığı 750 kilograma kadar olan (750 kilogram dahil) hafif römork takarak da kullanabilirler. Bu sürücülerin, yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen römorklu taşıtları sürebilmeleri için ayrı bir uygulamalı sınava girerek B+E, C+E, C1+E, D+E ve D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi almaları zorunludur.

f) Sürücü belgesi almaya hak kazananlara stajyer sürücü belgesi verilir. Stajyer sürücü belgesi iki yıl geçerlidir. Bu süre içerisinde; beş kez kırmızı ışık kuralını ihlal eden, beş kez hız sınırlarını aşan, her ne derecede olursa olsun alkollü veya uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanan, asli kusurlu olarak ölümlü veya yaralamalı trafik kazasına sebebiyet veren, 75 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri, trafik kuralının ihlal edildiği tarihte ve süre kaydına bakılmaksızın, trafik zabıtasınca geri alınarak iptal edilir. Bu kişilerin tekrar sürücü belgesine sahip olabilmeleri için yeniden sürücü kursunda eğitim almaları ve yapılan sınavlarda başarı göstererek sertifika sahibi olmaları zorunludur. İptal sonrasında yeniden alınan sürücü belgeleri aynı hükümlere tâbidir. İki yıllık süre sonunda yukarıda belirtilen trafik kurallarını ihlal etmemiş olmaları ve bir yıl içinde başvurmaları halinde, asıl sürücü belgeleri harçsız olarak tanzim edilerek kendilerine teslim edilir. Bir yıl içinde değiştirilmeyen belgeler değiştirilinceye kadar geçersiz sayılır.

g) Sürücü belgelerinden k sınıfı sürücü aday belgesi bir yıl geçerlidir. Diğer sürücü belgelerinin; 60 yaşa kadar on yılda bir, 60 yaştan sonra beş yılda bir tek hekim tarafından yapılacak sağlık kontrolü sonrasında değiştirilmesi veya vize edilmesi zorunludur. Buna ilişkin esas ve usuller Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak yönetmelikte gösterilir. Trafik kurallarının ihlali dolayısıyla verilmiş idari para cezaları tahsil edilmedikçe, değiştirme işlemleri yapılmaz. Değiştirme veya vize işlemleri, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yapılır.

h) f Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda aranacak özel şartlar ile uluslararası sürücü belgelerinin veriliş şartları yönetmelikte düzenlenir.

Bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendine aykırı hareket eden sürücü 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.

Birinci fıkranın (g) bendi hükmüne göre sürücü belgesinin değiştirilmesi veya vize edilmesi için belirlenen süre zarfında gerekli işlemleri yaptırmadığı halde araç kullanan kişi, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır ve yönetmelikte belirtilen esaslara göre sağlık kontrolüne sevk edilir."

MADDE 31.- 2918 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Dış ülkelerden alınmış ve süresi içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgesi ile araç kullananlar, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır ve bu sürücü belgeleri ulusal sürücü belgesine dönüştürülür. Dönüştürme işlemine ilişkin esas ve usuller yönetmelikte gösterilir."

MADDE 32.- 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 41.- Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Yaş şartı:

1) A1 ve B1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 16,

2) A, B, f, g, h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18, (A sınıfı için motor gücü 25 kW'ı geçen ve güç ağırlık oranı 0.16 kW/kg'ı aşan motosikletleri kullanacakların ayrıca A sınıfından daha küçük özelliklere sahip motosikletleri sürmeye yetki veren iki yıllık sürücü belgesine sahip olmaları zorunludur. 21 yaşını dolduran adaylarda bu şart aranmaz.),

3) C, C1, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 21 (Üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksekokulları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin askeri ihtisas görevleri için subay ve astsubay sınıf okullarında ve uzman jandarma okullarında açılan sürücü eğitimi kurslarından mezun olanlarda bu şart aranmaz.),

yaşını bitirmiş olmaları zorunludur.

b) Öğrenim şartı:

En az ilkokulu veya ilköğretimi bitirmiş bulunmaları zorunludur.

c) Sağlık şartları:

Sürücü belgesi alacakların yönetmelikte belirtilen esaslara göre görevlendirilmiş tek hekimden "Sürücü Olur" raporu almaları zorunludur. Ancak hekim tarafından gerekli görülmesi halinde uzman hekim veya sağlık kurulu raporu istenir. Bu raporlara yapılacak itirazlarla ilgili esas ve usuller yönetmelikte gösterilir. Hekimler tarafından verilen raporların eksik veya gerçeğe uygun olmadığının tespiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılmakla birlikte, bu hekimler sürücü belgesi işlemleri ile ilgili görevlendirilemez.

d) Eğitim ve sınav şartı:

Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış olmaları zorunludur.

e) Hükümlü olmama şartı:

1) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak kişi hakkında sürücü belgesinin geri alınmasına hükmedilmemiş veya hükmedilmişse belirlenen sürenin dolmuş olması,

2) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca kişi hakkında sürücü belgesinin geri alınmasına hükmedilmemiş veya hükmedilmişse belirlenen sürenin dolmuş olması,

3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imali, ticareti, kullanılması, kullanılmasının kolaylaştırılması, kullanmak için satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması suçlarından dolayı hapis cezasına mahkum olmamak,

gerekir. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılması ya da kullanmak için satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması suçundan dolayı mahkum olan kişide uyuşturucu madde kullanmak dolayısıyla gördüğü tedavinin araç kullanması açısından algılama ve irade yeteneğini etkilemeyecek bir iyileşme gerçekleştiğinin sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi halinde, kendisine sürücü belgesi verilebilir.

f) Aynı sınıf sürücü belgesi bulunmaması ya da sürücü belgesinin iptal edilmemiş veya geri alınmamış olma şartı:

Stajyer sürücü belgesi hariç olmak üzere, önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması veya daha önce verilmiş sürücü belgesi iptal edilmemiş, belirsiz süreli olarak geri alınmış olmakla birlikte bu Kanunda öngörülen şartlar yerine getirildiği için sahibine iade edilmiş olması veya belirli süreli olarak geri alınmış ise sürenin dolmuş bulunması zorunludur.

g) Deneyim şartı:

1) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi almak isteyenlerin en az üç yıllık B, C1 veya D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

2) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların B Sınıfı Sürücü Belgesi,

3) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C Sınıfı Sürücü Belgesi,

4) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

5) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D Sınıfı Sürücü Belgesi,

6) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

sahibi olması zorunludur."

MADDE 33.- 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) Müracaat

Sürücü belgesi almak isteyenlerin müracaat şekli ile istenecek belgeler yönetmelikte belirlenir."

MADDE 34.- 2918 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 35.- 2918 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentleri ile son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, tırmanma şeritli yollarda çıkış yönündeki ağır ve düşük hızlı araçlarını yolun sağ şeridinden, diğer araçlarını sağ şerit müsait ise bu şeritten, sağ şerit müsait değil ise orta şeritten, bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli yollarda yol ve trafik durumuna göre hızının ve araç cinsinin gerektirdiği şeritten sürmek,"

"d) Bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli karayollarında gidişe ayrılan en soldaki şeridi, tırmanma şeritli karayollarında orta şeridi sürekli olarak işgal etmemek,

e) "Taşıt giremez" trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit ve bağlantı yollarına girmemek, tırmanma şeritli yollarda en sol şeride geçmemek,"

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 36.- 2918 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Trafik zabıtası veya diğer yetkililerin dur işaretlerine, ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına veya sesli işaretlere uymayan sürücüler, 100 Türk Lirası, diğer trafik işaretlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

"Trafik ışıklarından kırmızı ışık kuralını ihlal sebebiyle idari para cezası ile cezalandırılan sürücülerden, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde, aynı kuralı beş defa ihlal eden sürücülerin sürücü belgeleri bir yıl süreyle geri alınır. Süresi sonunda psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilir."

MADDE 37.- 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 48.- Uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ile alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır.

Uyuşturucu veya keyif verici maddelerin cinsleri ile alkollü içkilerin etki dereceleri ve kandaki miktarlarını tespit amacıyla, trafik zabıtasınca teknik cihazlar kullanılır.

Teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen sürücüler, alkol muayenesi yaptırılmak amacıyla adli tabibe sevk edilirler. Bu kişilerle ilgili olarak 4.12.2004 tarihli 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun, beşinci fıkrası hariç olmak üzere, 75 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Yönetmelikte belirlenen sınırın üzerinde alkollü olarak trafiğe çıkan sürücüler, 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olarak araç kullanan sürücüler, araç kullanmaktan men edilir ve hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılmak üzere soruşturma işlemleri başlatılır.

Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi hakkında soruşturma işlemleri başlatılması halinde, soruşturma veya kovuşturma tamamlanıncaya kadar sürücü belgesi kolluk tarafından geri alınır.

Kişi, hapis cezasına mahkum edilmiş ve cezasının ertelenmemiş olması halinde, cezanın ve buna bağlı olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin infazından sonra Sağlık Bakanlığınca, sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine veya psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur. Eğitimi başarıyla tamamlayanlara veya psiko-teknik değerlendirme ve muayene sonrasında uygun görülenlere belgeleri iade edilir.

Bu eğitim ve muayenenin usul ve esasları, Sağlık ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Toplu taşım araçlarında sigara içenler, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 39 uncu maddesine göre cezalandırılır."

MADDE 38.- 2918 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 49.- Kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak taşıt kullanması ve bunlara taşıt kullandırılması yasaktır. Bu araçları kullanacakların denetimi, taşıt kullanma süreleri ile süre dışı kullanmayı önleyici tedbirlere ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükmüne aykırı olarak taşıt kullanan sürücüler 400 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibi gerçek veya tüzel kişi de aynı idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 39.- 2918 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Motorlu araçların cins ve kullanma amaçlarına göre sürülebileceği en çok ve en az hız sınırları, şehirlerarası karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikte belirlenir."

MADDE 40.- 2918 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin ikinci, üçüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu hız sınırlarını; yüzde ondan yüzde otuza (otuz dahil) kadar aşan sürücüler 50 Türk Lirası, yüzde otuzdan fazla aşan sürücüler 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.

Hız sınırlarını yüzde otuzdan fazla aşmak suretiyle trafik kuralının ihlal edildiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde aynı kuralı beş defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri bir yıl süreyle geri alınır. Süresi sonunda psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilir."

"Bu cihazları imal veya ithal edenler, satanlar ya da araçlarında bulunduranlar, iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 41.- 2918 sayılı Kanunun 52 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 42.- 2918 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 43.- 2918 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için;" ibaresi "Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için sırasıyla;" olarak değiştirilmiş ve (1) numaralı alt bendi (2) numaralı, (2) numaralı alt bendi ise (1) numaralı alt bent olarak yer değiştirilmiş ve maddenin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 44.- 2918 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 45.- 2918 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 46.- 2918 sayılı Kanunun 57 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Kavşaklarda ilk geçiş hakkı

Madde 57.- Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, varsa sırasıyla, trafik zabıtası veya trafiği kontrol etmekle görevli ve yetkili kişi, ışıklı trafik işaretleri ve trafik işaret levhaları ile verilen talimata uygun olarak ilk geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadırlar.

b) Işıklı trafik işaretleri izin verse bile trafik akımı, kendisini kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacak ise, sürücülerin kavşağa girmeleri yasaktır.

c) Kavşağa giren sürücüler, trafik kurallarına uygun olarak, mümkün olan en kısa süre içinde kavşağı geçmek zorundadırlar. Sürücülerin kavşak alanı içinde gereksiz olarak yavaşlamaları, duraklamaları, araçlarından inmeleri ve araçlarının motorlarını durdurmaları yasaktır.

d) Yukarıda belirtilen yasak, kısıtlama ve zorunluluklara uymak suretiyle;

1) Sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip araçlara,

2) Aksine bir işaret olmadıkça, kavşaklarda ray üzerinde hareket eden taşıtlara,

3) Aksine bir işaret olmadıkça, anayol ve tali yol kavşaklarında tali yoldan gelen sürücüler anayoldan gelen araçlara,

4) Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara,

5) Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara,

6) Kontrolsüz kavşaklarda sırasıyla; motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör sürücüleri ile iş makinesi sürücüleri diğer motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör ve iş makinesi dışındaki motorlu taşıt sürücülerinden soldaki sağdan gelen araçlara, lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücülerinden soldaki sağdan gelene, (T) tipi kontrolsüz kavşaklarda ise düşey koldan gelen araçlar yatay koldan gelen araçlara,

ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 47.- 2918 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 48.- 2918 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Zorunlu hallerde gerekli önlemleri almadan duraklayan veya parkeden sürücüler ile zorunlu haller dışında duraklayan veya parkeden sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 49.- 2918 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (e) bendi yürürlükten kaldırılmış ve son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"d) Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde, dönemeçler, kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara yerleşim birimleri içinde onbeş metre ve yerleşim birimleri dışında yüz metre mesafede,"

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 50.- 2918 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin ikinci fıkrası ve son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. (o) bendinin ihlali halinde idari para cezası iki kat artırılır."

"Kaldırılıp götürülen araçların giderleri ile verilen idari para cezası, sürücüsü veya sahibince ödenmeden araç teslim edilmez."

MADDE 51.- 2918 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 52.- 2918 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 53.- 2918 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri ile (b) bendi hükümlerine uymayanlar 50 Türk Lirası, birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi hükümlerine uymayan sürücüler 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 54.- 2918 sayılı Kanunun 65 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Birinci fıkranın (a) bendi hükümlerine uymayanlar 50 Türk Lirası; (c), (f), (g), (h), (i) ve (j) bentleri hükümlerine uymayanlar 100 Türk Lirası; (b), (d) ve (e) bentlerindeki hükümlere uymayanlar 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

"Sürekli ve süreksiz olarak yük naklettiren kamu kurum ve kuruluşları ve gerçek ve tüzel kişilere ait işletmeler, yük nakli yaptırdıkları araçların azami toplam ağırlıklarını dikkate alarak yükleme yapmak zorundadırlar. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında her araç için 2000 Türk Lirası idari para cezası uygulanacağı gibi araçlar trafikten men edilir. Ancak, maden ocaklarından çıkarılan tartılamayan dökme ve blok yüklerin ve zirai ürünlerin stok mahalline ve kısa mesafeli taşınmalarında araçların istiap hadlerini yüzde onbeş oranında aşabilmeleri mümkündür."

MADDE 55.- 2918 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 56.- 2918 sayılı Kanunun 67 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 57.- 2918 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 58.- 2918 sayılı Kanunun 69 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 59.- 2918 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 60.- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (e) bendi eklenmiş, mevcut (e) bendi (f) bendi olarak aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, mevcut (f) bendi (g) bendi olarak teselsül ettirilmiş ve son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) İtfaiye araçları ile benzeri acil müdahale araçları,"

"d) Bir trafik kuralını ihlal ederek kaçan aracı takip eden veya trafik güvenliğini koruma veya trafik kazasına el koyma amacıyla olay veya kaza yerine gitmekte olan görevlilere ait araçlar,

"e) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar ve buz mücadelesi çalışmalarında görevli araçlar ile olağanüstü hallerde yatay ve düşey işaretleme çalışmalarının yürütülmesinde görevli araçlar ve trafik kazası nedeniyle trafiğe kapanan yollarda yolu trafiğe açmak amacıyla görevlendirilen ve bu amaçla çalıştırılan araçlar,

f) Afetlerde, kazalarda ve alarm sırasında sivil savunma hizmetlerinde görevli bulunan araçlar,"

"Zorunluluk olmadığı halde gereksiz geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücüler 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 61.- 2918 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 62.- 2918 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 63.- 2918 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

"Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

"Yaya veya okul geçitlerinde asli kusurlu olarak trafik kazasına ve neticede başkalarının yaralanmasına veya ölümüne neden olan kişinin sürücü belgesi, hakkında başlatılan soruşturma veya kovuşturma tamamlanıncaya kadar geri alınır.

Bu kişi, hapis cezasına mahkum olması ve cezasının ertelenmemesi halinde, cezanın ve buna bağlı olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin infazının tamamlanmasından sonra, Sağlık Bakanlığınca, sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine veya psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tâbi tutulurlar. Eğitimi başarıyla tamamlayanlara veya psiko-teknik değerlendirme ve muayene sonrasında uygun görülenlere belgeleri iade edilir."

MADDE 64.- 2918 sayılı Kanunun 75 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 75.- Okul taşıtlarındaki "DUR" işareti sadece öğrencilerin binmeleri ve inmeleri sırasında ve yönetmelikte belirtilen hallerde yakılır. Bu işaretin yakılması halinde bütün araçların durması zorunludur. Okul taşıtlarına bindirme ve indirme işlemleri, öğrencilerin karayolunun taşıt yolu kesimini kullanmak zorunda kalmayacakları tarafında ve yaya kaldırımına indirilecek-bindirilecek şekilde yaptırılır.

Okul taşıtlarında aracın taşıma kapasitesine göre her öğrenci için bir emniyet kemeri bulundurulması zorunludur.

Okul taşıtlarını kullanacak sürücülerin, sürecekleri araçları kullanmaya yetki veren en az üç yıllık sürücü belgesine sahip olmaları ve bu sürücüler hakkında, sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması tedbirinin birden fazla uygulanmamış olması zorunludur.

Okul taşıtlarının çalıştırılmasına, niteliklerine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası hükümlerine uymayan sürücüler 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca ikinci fıkrada yer alan hükme uyulmaması durumunda araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilir. Üçüncü fıkrada yer alan hükümlere aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar 400 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 65.- 2918 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) Işıklı işaret veya bariyerle donatılmamış demiryolu geçitlerini geçmeden önce, yayaların ve sürücülerin durmaları, herhangi bir demiryolu aracının yaklaşmadığından emin olduktan sonra geçmeleri zorunludur.

Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 66.- 2918 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne uymayan sürücüler, 100 Türk Lirası, (c) bendi hükmüne uymayan sürücüler 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 67.- 2918 sayılı Kanunun 78 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 68.- 2918 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, altı aydan iki yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 69.- 2918 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Ölümlü, yaralamalı veya anlaşma hali hariç maddi hasarlı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan veya birinci fıkranın (b) bendi hükümlerine uymayan sürücüler 200 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.

Bu maddenin diğer hükümlerine uymayanlar 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 70.- 2918 sayılı Kanunun 82 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 71.- 2918 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, bu fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve maddenin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarının tespiti ve kusur değerlendirme işlemleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilir. Bu görevin yerine getirilmesi için, Birlik nezdinde, Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığından en az daire başkanı seviyesinde birer üye ile Birliği temsilen en az genel sekreter yardımcısı seviyesinde bir üyeden oluşan bir yönetim komitesi oluşturulur.

Kazaya karışan taraflar arasında düzenlenecek tutanaklar veya formlar da kaza tespit tutanağı yerine geçer ve bunların değerlendirilmesi kazaya karışan araçların bağlı olduğu sigorta kuruluşlarınca yapılır. Kazaya karışan sürücülerin kendi aralarında anlaşamamaları veya tutanak düzenlemekten kaçınmaları halinde, kazaya ilişkin tutanak sigorta birliği tarafından yetkilendirilen kişiler tarafından düzenlenir. Bu kişiler kaza yerinde iz ve delil toplayabilirler.

Kazalarla ilgili tespit edilen bilgiler derlenerek istatistiki dökümler halinde sorumluluk bölgelerine göre Emniyet Genel Müdürlüğü veya Jandarma Genel Komutanlığına bildirilir."

"Bu madde hükmünün uygulanmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir."

MADDE 72.- 2918 sayılı Kanunun 84 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Trafik kazalarında kusurların tespiti ve asli kusur sayılan haller:

Madde 84.- Trafik kazalarında;

a) Araç sürücüleri;

1) Tek yönlü karayollarına ters yönden girme, bölünmüş karayollarında ise karşı yönden gelen trafiğe ait taşıt yoluna ve bağlantı yollarına girme,

2) Önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememe,

3) Geçme yasağı olan yerler ile geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

4) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

5) Şeride tecavüz etme,

6) Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymama,

7) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,

8) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,

9) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her iki durumda da gerekli tedbirleri almama,

10) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,

11) Tırmanma şeritli yollarda her iki yönde en sol şeride geçme, iniş yönünde geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

b) Yayalar;

1) Yüz metre mesafe içerisinde yaya alt veya üst geçidinin bulunmasına rağmen bu tesisler yerine taşıt yolundan karşıya geçme,

2) Yüz metre mesafe içerisinde trafik zabıtası veya görevli bir kişi ya da ışıklı trafik işaretleri ile kontrol edilen kesimler yerine taşıt yolundan karşıya geçme,

3) Yaya geçişlerinin fiziki yapılarla engellendiği kesimlerden geçme,

c) Araç sürücüleri ve yayalar; kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,

hallerinde, bu Kanunun uygulanması bakımından asli kusurlu sayılırlar.

Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikle düzenlenen esaslara göre tespit edilir.

Yukarıda sayılan asli kusurluluk hallerinden hiçbirinin bulunmaması halinde ise, trafik kazasına neden olan kural ihlalini gerçekleştiren kişi, bu Kanunun uygulanması bakımından asli kusurlu sayılır.

Bir trafik kazası ile ilgili olarak bu Kanun hükümlerine göre tutulan kaza tespit tutanağı, soruşturma ve kovuşturma kapsamında sadece kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğinin tespiti bakımından göz önünde bulundurulabilir."

MADDE 73.- 2918 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur. Ancak, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

MADDE 74.- 2918 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin dördüncü fıkrası madde metninden çıkarılmış ve son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar 100 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 75.- 2918 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasına "Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan, sigorta tarifelerini serbest bırakmaya yetkilidir." cümlesi eklenmiştir.

MADDE 76.- 2918 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 94.- Sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde, sigorta sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren on gün sonra münfesih olur.

Sigorta teminatı, yeni işleten için herhangi bir işleme gerek kalmaksızın feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçerlidir.

Sigorta şirketinin işletenin değiştiği tarihe kadar hak kazandığı prim gün esasına göre tespit edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir.

Bu madde hükmüne uymayanlar 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 77.- 2918 sayılı Kanunun 98 inci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Motorlu araçların sebep oldukları kazalarda yaralanan kimselerin ilk yardım, muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta, klinikte, hastane ve diğer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacılar, trafik zabıtası tarafından düzenlenen kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiği hususundaki tutanağı dikkate almak suretiyle sorumluluk oranlarını belirleyerek, başvurma tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında öder."

"Zarara sebep olan aracın bilinmemesi veya geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunmaması veya zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacının mali bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflas etmesi veya çalınan aracın işleteninin sorumlu tutulamaması hallerinde, birinci fıkrada belirtilen giderler, 108 inci maddede öngörülen Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı tarafından ödenir.

Bu madde hükmüne uymayan kişi hakkında ikiyüz günden bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur."

MADDE 78.- 2918 sayılı Kanunun 99 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 99.- Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde trafik zabıtası tarafından düzenlenen kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiği hususundaki tutanağı dikkate almak suretiyle sorumluluk oranlarını belirleyerek, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder.

Tedavi giderleri ile tazminat ve diğer giderlerin ödenmesi ile ilgili sorumluluk oranlarının belirlenmesine dair usuller İçişleri Bakanlığı ve Sigorta Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşleri alınarak Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."

Bu madde hükmüne uymayan kişi hakkında ikiyüz günden bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur."

MADDE 79.- 2918 sayılı Kanunun 101 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 101.- Bu Kanunda öngörülen zorunlu mali sorumluluk sigortası, ilgili branşta ruhsatı olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu sigorta şirketleri zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler.

Bu madde hükmüne uymayan sigorta şirketi yetkilileri hakkında ikiyüz günden bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur."

MADDE 80.- 2918 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve altıncı fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

"Bu madde hükmüne uymayan teşebbüs sahipleri hakkında, ikiyüz günden bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur."

MADDE 81.- 2918 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin, yarış esnasında üçüncü kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamak üzere bir mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Bu gibi yarışlara izin vermeye yetkili olan makamın talebi üzerine Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan durum ve şartlara göre en az sigorta tutarlarını belirlemekle görevlidir. Motorlu araçlar için yapılacak sigortalarda en az sigorta tutarları zorunlu mali sorumluluk sigortasındaki tutarlardan az olamaz."

MADDE 82.- 2918 sayılı Kanunun 106 ncı maddesindeki "Millî sigorta şirketlerine" ibaresi "Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta şirketlerine" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 83.- 2918 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi ile altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"d) 107 nci maddenin son fıkrasında öngörülen durumlar için."

"Karayolu trafik garanti sigortası hesabına zamanında ve tam olarak yatırılmayan katılma payları ve gecikme zamları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Ayrıca, söz konusu yükümlülüğü yerine getirmeyen şirket yetkilileri hakkında ikiyüz günden bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur."

"Hazine Müsteşarlığı sigortalıların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir."

MADDE 84.- 2918 sayılı Kanunun 112 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 112.- Bu Kanunda tanımlanan suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerinde bakılır.

Bu Kanunda tanımlanan suçlarla ilgili davalar, diğer kanunlara göre görülen davalarla birleştirilemez.

Askeri görev ve hizmetlerin yürütülmesi sırasında askeri araç sürücülerinin asker kişilere karşı işledikleri trafik kazaları ile ilgili suçlarda 353 sayılı Kanun hükümleri saklıdır."

MADDE 85.- 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Tutanaklar

Madde 114.- Bu Kanunda yazılı olan trafik kurallarını ihlal eden kişiler hakkında; Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personeli ve kendi sınırları içinde büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 50 000’in üzerindeki belediyelerin trafik görevlilerince tutanak düzenlenir.

Birden fazla trafik kuralının ihlali halinde, her bir kural ihlali dolayısıyla ayrı ayrı idari para cezası verilir.

Bu Kanunda öngörülen idari para cezalarının verilmesine ve yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar bakımından 5326 sayılı Kabahatler Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Bu Kanun hükümlerine göre verilen idari para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir, bu durumda ayrıca tutanak düzenlenmez. Kredi kartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca belirlenir."

MADDE 86.- 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 116.- Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayolları ağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmen tartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyen araçların tescil plakaları üzerinden sahiplerine idari para cezası verilmesine ilişkin tutanak düzenlenir.

İdari para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde, trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve bu cezalar 114 üncü maddede belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.

MADDE 87.- 2918 sayılı Kanunun 118 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 118 .- Bu Kanunda belirlenen trafik kurallarına aykırı davranışları dolayısıyla idari para cezası verilen sürücülere, aldıkları her ceza için esasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir.

Trafik kuralının ihlal edildiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri iki ay süre ile geri alınır.

Aynı yıl içinde ikinci defa 100 ceza puanı dolduran sürücüler, sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak, Sağlık Bakanlığınca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tâbi tutulurlar. Eğitimi başarıyla tamamlayanlara bu süre dolduktan sonra belgeleri iade edilir.

Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgesi iptal edilir. Bu sürücüler,

1) psikoteknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tâbi tutularak, muayene sonucunda sürücülük yapmasına engel hallerinin bulunmadığı hususunda rapor düzenlenmesi,

2) tekrar sürücü sertifikası almaları,

halinde, kendilerine yeniden sürücü belgesi verilebilir.

Ceza puanlarının tespit ve uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir."

MADDE 88.- 2918 sayılı Kanunun 119 uncu maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Mahkumiyet halinde sürücü belgesinin iptali

Madde 119.- Sürücü belgeleri, belge alındıktan sonra bu Kanunun 41 inci maddesinin (e) bendinin üç numaralı alt bendinde yazılı suçlardan biri ile mahkumiyet halinde iptal edilir."

MADDE 89.- 2918 sayılı Kanunun 121 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Tutanak ve makbuz ve örneklerinin bastırılması

Madde 121 .- Bu Kanun hükümlerine göre verilecek idari para cezalarına ilişkin tutanak ve makbuz örneklerinin şekil ve içeriği, Kabahatler Kanunu hükümlerine uygun olarak İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Bu tutanak ve makbuz örnekleri, Maliye Bakanlığınca bastırılır ve trafik kuruluşlarına dağıtımı sağlanır."

MADDE 90.- 2918 sayılı Kanunun 123 üncü maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

"Bu madde hükümlerine ve yönetmelikteki şartlara uymadıkları, mülki idare amirlerince görevlendirilen yetkililer veya Millî Eğitim Bakanlığı yetkilileri tarafından tespit edilen kursların sahiplerine, olayın özelliğine göre belirlenecek süre içinde şartlara uymaları yazılı olarak bildirilir. Bu süre içinde şartların yerine getirilmemesi halinde, kurs ve ilgililer hakkında 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu hükümleri uyarınca gerekli işlemler yapılır. "

MADDE 91.- 2918 sayılı Kanunun 125 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 125.- Millî Eğitim Bakanlığınca, okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında ders programlarına eğitim amacı ile zorunlu uygulamalı trafik dersi ve ilk yardım dersi konulur. Bu dersler için yeterli öğretmen bulunmaması halinde valilik ve kaymakamlıkça en az iki yıllık yüksek öğrenim görmüş ve bu konuda eğitim almış kamu görevlileri görevlendirilebilir.

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun gereğince yapacakları haftalık eğitim programlarının en az otuz dakikasını trafik eğitimi ile ilgili programlara ayırmak zorundadırlar. Eğitim programları, günün 18.00-22.00 saatleri arasında yayınlanır. Bu fıkra hükümlerine uymayan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar hakkında 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki birlik ve er eğitimi merkezlerine eğitim amacı ile yeteri kadar trafik dersi konulması Genelkurmay Başkanlığınca düzenlenir."

MADDE 92.- 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan belgelerin ve plakaların basılması ve kullanıma sunulması:

Madde 131.- Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılacak belgeler trafik tescil kuruluşlarınca; motorlu taşıtlar sürücü kurslarında kullanılacak defter ve belgeler ise Millî Eğitim Bakanlığınca bilgisayar ortamında talep sahiplerinin kullanımına sunulur. Bu belgelerin şekil ve ebatları yönetmelikte belirtilir.

Tescil plakaları şoförler odalarınca temin edilerek araç sahiplerine satılır. Trafik tescil plakalarının araç sahiplerine satış fiyatı, maliyeti dikkate alınarak İçişleri, Maliye ve Sanayi ve Ticaret bakanlıkları tarafından müştereken belirlenir. Araç sahiplerinden, belirlenen fiyatın üzerinde ücret, bedel, hizmet bedeli, katkı payı, kar payı, bağış ve benzeri adlar altında başkaca herhangi bir tahsilat yapılamaz. Bu fıkra hükmüne aykırı hareket eden oda yetkilileri altı aydan iki yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamına giren tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgeleri, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca bastırılır ve dağıtımı yapılır. Tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgelerinin değerli kağıt bedelleri tescil birimlerince tahsil edilerek Maliye Bakanlığına ödenir."

MADDE 93.- 2918 sayılı Kanunun 132 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 132.- Araçların, sürücülerin ve trafik kurallarına aykırı davranan kişilerin sicilleri, bunlara ait hukuki ve teknik değişiklikler ile diğer gerekli ve istatistiki bilgilere ait kayıtlar ve hizmetler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki Bilgi İşlem Merkezi tarafından tutulur ve yürütülür.

MADDE 94.- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Ek Madde 2.- Mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma şekil ve şartlarına uymaksızın veya yetkili mercilerden izin almaksızın yolcu taşımacılığı yapanlar ile tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında araç kullananlar ve kullanılmasına izin veren araç sahipleri 400 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, aracın tescil edildiği amaç dışı kullanılmasına mani olunur ve gerektiğinde araç muhafaza altına alınır. Aracın tescil edildiği amaç dışı kullanılmasından dolayı sebebiyet verilen bütün masrafların sürücü veya araç sahibi tarafından karşılanması halinde araç serbest bırakılır."

MADDE 95.- 2918 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesinin birinci, ikinci ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını denetlemekle sorumlu olan yetkililere yardımcı olmak üzere İçişleri Bakanının onayı ile valilerce fahri trafik müfettişliği görevi verilir.

Fahri trafik müfettişleri; bu Kanunda belirlenen trafik düzenine aykırı davranışları gerçekleştirenler hakkında işlem yapılması amacıyla, Emniyet Genel Müdürlüğünce kendilerine verilen tutanağı düzenlemek ve bunları aracın tescilli olduğu trafik kuruluşuna gönderilmek üzere en geç bir hafta içerisinde herhangi bir trafik kuruluşuna teslim etmek zorundadırlar."

"Görevini kötüye kullandığı tespit edilen fahri trafik müfettişleri iki aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Yargılamaları tâbi oldukları esaslara göre yapılır."

MADDE 96.- 2918 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddeye aykırı hareket eden sigorta şirketi yetkilileri hakkında 101 inci maddedeki cezalar uygulanır."

MADDE 97.- 2918 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Ek Madde 13.- Bu Kanun hükümlerine göre sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması işlemlerine 6 ncı maddede sayılan trafik görevlileri, iptaline ise kolluğun talebi üzerine sulh ceza hakimi yetkilidir."

MADDE 98.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

EK MADDE 15.- Noterlerce satış veya devir işlemi görmüş araçların trafikte ve vergi kaydında maliki olarak görünen eski sahipleri, noterlikçe düzenlenen satış belgesi ile tescil kuruluşuna müracaat ettiklerinde, alıcı ile birlikte müracaat veya muvafakati aranmaksızın, noter satış belgesinde görünen alıcı adına tescili yapılır ve eski sahibi adına yapılmış bulunan tescil işlemi noter satış senedi tarihi itibarıyla silinir. İşlemi sonuçlandıran tescil kuruluşu, satıcının ve alıcının motorlu taşıtlar vergisi kaydının bulunduğu vergi dairesine yazılı duyuruda bulunur ve vergi kaydı yeni alıcı adına devredilir. Noter satış senedi tarihinden sonra tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi, trafik para cezaları geçiş ücreti ve idari para cezaları ile gecikme zamları ve faizleri yeni alıcıdan tahsil edilir. Bu madde hükmüne göre vergi dairesi kayıtlarında yapılacak işlemlerde tarh ve düzeltme zamanaşımı hükümleri dikkate alınmaz. Tahsil zamanaşımını kesen ve durduran sebepler geçerliliğini korur. Bu madde uyarınca yapılan işlemlerden önce araca ait olup tahsil edilmiş olan motorlu taşıtlar vergisi ve diğer kamu alacakları, mükerrer ve fazla tutarlar hariç, ret ve iade edilmez; bu tahsilatlardan motorlu taşıtlar vergisi ve gecikme zamları, alıcıdan tahsili gereken motorlu taşıtlar vergisi ve gecikme zammına mahsup edilir. Bu madde uyarınca alıcı adına aracın tescil edilebilmesi için aracın tescil kaydında kısıtlayıcı herhangi bir şerhin bulunmaması şarttır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca tespit edilir.

EK MADDE 16.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sürücü belgesi sahibi olanlar ile sürücü sertifikası bulunan veya sürücü kurslarına kayıt yaptırmış olanların alacakları;

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgeleri A1,

b) A2 Sınıfı Sürücü Belgeleri A,

c) B Sınıfı Sürücü Belgeleri D1 ve f,

d) C Sınıfı Sürücü Belgeleri C, D1 ve f,

e) D Sınıfı Sürücü Belgeleri C+E, D1+E ve f,

f) E Sınıfı Sürücü Belgeleri C, D ve f, (28.4.1997 tarihinden öncekiler ayrıca B+E, C+E, D+E),

g) F Sınıfı Sürücü Belgeleri f,

h) G Sınıfı Sürücü Belgeleri g,

ı) H Sınıfı Sürücü Belgeleri h,

Sınıfı Sürücü Belgeleri ile değiştirilir.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla verilmiş olan ve bu Kanuna göre değiştirilmesi zorunlu olan sürücü belgelerinin değiştirme işlemlerinden harç alınmaz. Değiştirme işlemleri üç yıl içinde tamamlanır. Bu işlemlere ait usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Belirtilen süre içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri değiştirilinceye kadar geçersiz sayılır. Süresi içinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri ile araç kullanan sürücüler, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.

EK MADDE 17.- Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerin tescil hükümlerince hurdaya ayrılan araçlar trafikte kullanılamaz.

Bu madde hükmüne aykırı olarak kullanıldığı tespit edilen araçlar trafikten men edilir ve bu aracı kullanan sürücü 400 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Sürücü araç sahibi değilse, araç sahibi de aynı miktar idari para cezası ile cezalandırılır.

Bu madde hükmünce trafikten men edilen araçlar, millî emlak müdürlüklerine veya Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma teslim edilerek ilgili mahkemelere müsaderesi için sevk edilir.

EK MADDE 18.- Bu Kanun ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında trafik zabıtasınca tutulacak tutanaklar ile bu kanunlara göre yapılacak iş ve işlemlerde kullanılan tutanaklar elektronik ortamda da düzenlenebilir."

MADDE 99.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 19.- Maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesinde yetkili kılınan Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler, bu konuda gerekli teşkilatlanmalarını, araç tekniği, yol bilgisi, trafik mevzuatı konularında personel istihdam ve eğitimini iki yıl içerisinde tamamlamak zorundadırlar.

GEÇİCİ MADDE 20.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörler ile motorlu bisiklet ve motosikletlerin tescil işlemleri bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde tamamlanır. Bu araçların 1.8.2002 tarihinden önce (bu tarih hariç) iktisap edilmiş olmaları şartıyla, ilk tescil işlemlerinde özel tüketim vergisi aranılmaz. Yapılacak tescil işlemlerine ilişkin diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca belirlenir.”

MADDE 100.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler bir yıl içerisinde yürürlüğe konulur.

MADDE 101.- 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafı ile (b) bendinin son paragrafı; 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi; 115 ve 120 nci maddeleri ile ek 1 inci, ek 3 üncü ile ek 11 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 102.- Bu Kanunun 71 inci maddesiyle 2918 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinde yapılan değişiklikler, yayımı tarihinden itibaren iki yıl sonra, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 103.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Recep Tayyip Erdoğan
Başbakan
Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.	Devlet Bak. ve Başb. Yrd.	Devlet Bak. ve Başb. Yrd.
S. Güçlü	A. Şener	M. A. Şahin
Devlet Bakanı	Devlet Bakanı	Devlet Bakanı V.
B. Atalay	A. Babacan	K. Tüzmen
Devlet Bakanı	Devlet Bakanı	Adalet Bakanı
G. Akşit	K. Tüzmen	C. Çiçek
Millî Savunma Bakanı	İçişleri Bakanı	Maliye Bakanı
M. V. Gönül	A. Aksu	K. Unakıtan
Millî Eğitim Bakanı	Bayındırlık ve İskân Bakanı	Sağlık Bakanı
H. Çelik	Z. Ergezen	R. Akdağ
Ulaştırma Bakanı	Tarım ve Köyişleri Bakanı	Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı
B. Yıldırım	S. Güçlü	M. Başesgioğlu
Sanayi ve Ticaret Bakanı	En. ve Tab. Kay. Bakanı	Kültür ve Turizm Bakanı
A. Coşkun	M. H. Güler	E. Mumcu
	Çevre ve Orman Bakanı
	O. Pepe