1. – Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Yalçınkaya’nın, 26.8.1999 tarihli 58 inci Birleşimde 153 sıra sayılı kanun tasarısının müzakereleri sırasında şahsı adına yaptığı konuşmayla ilgili ifadelerini düzeltmek amacıyla konuşması

1. – (10/66, 67, 68, 69, 70) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun Başkan, Başkanvekili, Sözcü ve Kâtip seçimini yaptığına ilişkin tezkeresi

2. – (10/66, 67, 68, 69, 70) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Başkanlığının, komisyon çalışmalarına Genel Kurulun tatilde olduğu sürede de devam edilmesine ilişkin tezkeresi

1. – Ülkemizin içinde bulunduğu olağanüstü şartlar gereğince TBMM Genel Kurulunun tatile girmemesi ve İçtüzüğün 54 üncü maddesinde belirtildiği şekliyle çalışmalarına devam etmesine ilişkin DYP Grup önerisi

2. – 157 sıra sayılı kanun tasarısının, 48 saat geçmeden, gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının 1 inci sırasına alınmasına, gündemdeki sıralamanın yeniden yapılmasına; 5 inci sıraya kadar olan kanun tasarı ve tekliflerinin saat 24.00’e kadar görüşmelerinin tamamlanmaması halinde bitimine kadar görüşmelere devam olunmasına ve işlerin tamamlanmasını müteakip TBMM Genel Kurulunun tatile girmesine ilişkin DSP, MHP ve ANAP Gruplarının müşterek önerisi

1. – (10/66) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonuna üye seçimi

1. – Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/523) (S. Sayısı : 157)

2. – Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısı ve Anayasa ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ve Adalet komisyonları raporları (1/521, 2/128, 2/141, 2/175, 2/225, 2/228, 2/230, 2/235, 2/259, 2/261, 2/268, 2/269, 2/276, 2/280) (S. Sayısı : 161)

3. – Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun Tasarısı ve Anayasa ve Adalet komisyonları raporları (1/522) (S. Sayısı : 162)

4. – Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/475, 2/82, 2/108, 2/227, 2/272, 2/275, 2/279) (S. Sayısı : 160)

1. – İstanbul Milletvekili Ayşe Nazlı Ilıcak’ın, İstanbul Milletvekili Mustafa Düz’ün, şahsına sataştığı iddiasıyla konuşması

2. – Bartın Milletvekili Zeki Çakan’ın, İstanbul Milletvekili Ayşe Nazlı Ilıcak’ın, konuşmasında, Anavatan Partisi Grubuna ve Genel Başkanına sataştığı iddiasıyla konuşması

1. – Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış’ın, Nevşehir Merkez Boğaz Köyü sınırları içindeki bir araziye ilişkin Başbakandan sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu’nun yazılı cevabı (7/376)

2. – Adıyaman Milletvekili Mahmut Göksu’nun, Kahta Kommagene ve Tut Kültür ve Sanat Festivaline ilişkin sorusu ve Kültür Bakanı M. İstemihan Talay’ın yazılı cevabı (7/445)

4. – İstanbul Millevtekili Bülent Akarcalı’nın, TEAŞ Genel Müdürlüğü Yatağan Termik Santrali lojman inşaatına ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı ve Başbakan Yardımcısı M. Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/333)

5. – Kırıkkale Milletvekili Kemal Albayrak’ın, Kırıkkale-Ahılı Bucağının sulanabilmesi için yapılan kuyu çalışmalarına ve Kırıkkale-Akçakavak ve Sulakyurt Barajı projelerine ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı ve Başbakan Yardımcısı M. Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/381)

6. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın;

– Aşağı Susurluk Manyas I inci Merhale ve Yenişehir I inci Merhale Projelerine ilişkin,

– Bursa-İnegöl ve Bursa-İznik II nci Merhale Projelerine ilişkin,

– Emet-Orhaneli I inci Merhale ile Çınarcık Barajı ve Uluabat Enerji Santrali Projelerine ilişkin soruları ve Enerji ve Tabiî KaynaklarBakanı ve Başbakan Yardımcısı M. Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/259, 260, 261)

7. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın;

– TEAŞ Genel Müdürlüğünün Bursa İlindeki yatırımlarına ilişkin,

– Bursa Orhaneli Termik Santrali ve Doğalgaz Kombine Çevrim Santraline ilişkin soruları ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı ve Başbakan Yardımcısı M. Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/252, 253)

8. – Giresun Milletvekili Rasim Zaimoğlu’nun, fındık destekleme fiyatının ne zaman açıklanacağına ve Fiskobirlikteki stoklara ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu’nun yazılı cevabı (7/421)

9. – Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış’ın, Nevşehir-Tuzköy-Kapadokya Havaalanı içerisinde veya yakınında serbest bölge kurulup kurulmayacağına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Tunca Toskay’ın yazılı cevabı (7/375)

10. – Van Milletvekili Maliki Ejder Arvas’ın, Van-Saray Emniyet Müdürlüğü lojmanları inşaatı ile Saray ve Bahçesaray İlçelerinin hükümet konağı ihtiyacına ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’ın yazılı cevabı (7/413)

11. – Van Milletvekili Maliki Ejder Arvas’ın, Van İli küçük sanayi sitesi esnafının bazı sorunlarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu’nun yazılı cevabı (7/414)

Eskişehir Milletvekili Mehmet Mail Büyükerman, Zafer Haftası münasebetiyle gündemdışı bir konuşma yaptı.

İstanbul Milletvekili Nazif Okumuş ve 43 arkadaşının, Kızılay’ın, sorunlarının araştırılarak gelir kaynaklarının daha etkin kullanılması için (10/73),

Alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla birer Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri Genel Kurulun bilgisine sunuldu; önergelerin gündemde yerini alacağı, öngörüşmelerinin, sırası geldiğinde yapılacağı açıklandı.

25 Ağustos 1999 tarihli Gelen Kâğıtlarda yayımlanan 156 sıra sayılı kanun tasarısının 48 saat geçmeden gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının 1 inci sırasına, gündemin 72 nci sırasında bulunan 141 sıra sayılı kanun tasarısının 2 nci sırasına, 79 uncu sırasında bulunan 153 sıra sayılı kanun tasarısının 3 üncü sırasına, 32 nci sırasında bulunan 82 sıra sayılı kanun tasarısının 4 üncü sırasına, 25 ağustos 1999 tarihli Gelen Kâğıtlarda yayımlanan 155 sıra sayılı kanun tasarısının 48 saat geçmeden 5 inci sırasına alınmasına ilişkin DSP, MHP ve ANAP Gruplarının müşterek önerisi, yapılan görüşmelerden sonra kabul edildi.

Türk Ceza Kanunun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısının (1/441) (S. Sayısı : 141) yapılan görüşmelerden;

Sonra kabul edildikleri ve kanunlaştıkları bildirildi.

Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere Dair Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı (1/517) (S. Sayısı : 153) üzerinde bir süre görüşüldü.

Kâtip Üye Kâtip Üye

Kâtip Üye

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesinde Yapılan Değişikliğin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna DairKanun Tasarısının (1/325) (S. Sayısı : 82) görüşmeleri sonucu,

Yapılan açıkoylamalardan sonra kabul edildikleri ve kanunlaştıkları açıklandı.

27.11.1975 tarihli ve 13 sayılı Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası Kuruluşuna Dair Kanun Hükmünde Kararname, 14.11.1983 tarihli ve 165 sayılı Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası A.Ş.’nin Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 15.7.1988 tarihli ve 329 sayılı Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası A.Ş.’nin Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname ile 12.2.1990 tarihli ve 401 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası A.Ş.’nin Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına DairKanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporunun (1/21, 1/48, 1/115, 1/155, 1/515) (S. Sayısı : 155) görüşmeleri, komisyon ve hükümet yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından ertelendi.

Alınan karar gereğince, 27 Ağustos 1999 Cuma günü saat 10.00’da toplanmak üzere, birleşime 23.37’de son verildi.

Başkanvekili

Nevşehir Gaziantep

Kâtip Üye Kâtip Üye

Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Yalçınkaya, 26.8.1999 tarihli 58 inci Birleşimde 153 sıra sayılı kanun tasarısı üzerinde şahsı adına yaptığı konuşmayla ilgili ifadelerini düzeltmek amacıyla bir konuşma yaptı.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının:

1 inci sırasında bulunan, Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının (1/523) (S. Sayısı : 157) yapılan görüşmelerden sonra kabul edildiği ve kanunlaştığı açıklandı.

2 nci sırasında bulunan, Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısının (1/521, 2/128, 2/141, 2/175, 2/225, 2/228, 2/230, 2/235, 2/259, 2/261, 2/268, 2/269, 2/276, 2/280) (S. Sayısı : 161) görüşmelerine bir süre devam olundu.

Başkanvekili

Edirne Van Kâtip Üye Kâtip Üye

(10/66, 67, 68, 69, 70) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun Başkan, Başkanvekili, Sözcü ve Kâtip seçimini yaptığına ilişkin tezkeresi Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

(10/66, 67, 68, 69, 70) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Başkanlığının, komisyon çalışmalarına Meclisin tatilde olduğu sürede de devam edilmesine ilişkin tezkeresi kabul edildi.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının:

2 nci sırasında bulunan, Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısının (1/521, 2/128, 2/141, 2/175, 2/225, 2/228, 2/230, 2/235, 2/259, 2/261, 2/268, 2/269, 2/276, 2/280) (S. Sayısı : 161) görüşmeleri tamamlanarak, kabul edildiği ve kanunlaştığı açıklandı.

İstanbul Milletvekili Ayşe Nazlı Ilıcak, İstanbul Milletvekili Mustafa Düz’ün, soru sorduğu sırada şahsına sataştığı iddiasıyla,

Bartın Milletvekili Zeki Çakan, İstanbul Milletvekili Ayşe Nazlı Ilıcak’ın, konuşmasında, Anavatan Partisi Grubuna ve Genel Başkanına sataştığı iddiasıyla,

Birer konuşma yaptılar.

Başkanvekili

Van Edirne

Kâtip Üye Kâtip Üye

3 üncü sırasında bulunan, Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun Tasarısı (1/522) (S. Sayısı : 162) ve

4 üncü sırasında bulunan, Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun Tasarısının (1/475, 2/82, 2/108, 2/227, 2/272, 2/275, 2/279) (S. Sayısı : 160),

Yapılan görüşmelerden sonra kabul edildikleri ve kanunlaştıkları açıklandı.

Alınan karar gereğince, 1 Ekim 1998 Cuma günü saat 15.00’te toplanmak üzere, birleşime 12.40’ta son verildi.

Başkanvekili

Kâtip Üye Kâtip Üye

1. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın; Türk Ceza Kanununun Bazı Maddeleri ile Terörle Mücadele Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/295) (Adalet Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.8.1999)

2. – İzmir Milletvekili Oktay Vural’ın; İzmir İlinde Karabağlar Adıyla Yeni Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/296) (İçişleri ve Plan ve Bütçe komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi : 25.8.1999)

1. – Uydular Aracılığı ile Haberleşme Uluslararası Teşkilatı Anlaşması ve Uydular Aracılığı ile Haberleşme Uluslararası Teşkilatı İşletme Anlaşmasında Yapılan Değişikliklerin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm ve Dışişleri komisyonları raporları (1/287) (S.Sayısı : 146) (Dağıtma tarihi : 27.8.1999) (GÜNDEME)

4. – 4393 Sayılı 1999 Mali Yılı Bütçe Kanunu ile Bağlı (A) İşaretli Cetvelde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/524) (S. Sayısı : 158) (Dağıtma tarihi : 26.8.1999) (GÜNDEME)

5. – 17.8.1999 Tarihinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla 30.6.2000 Tarihine Kadar Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/525) (S. Sayısı : 159) (Dağıtma tarihi : 27.8.1999) (GÜNDEME)

6. – Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun Tasarısı ile Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük ve 6 Arkadaşının, Erzincan Milletvekili Tevhit Karakaya ve 29 Arkadaşının, Kayseri Milletvekili Sadık Yakut’un, Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya’nın, Gaziantep Milletvekili Mustafa Taşar’ın, Kayseri Milletvekili Salih Kapusuz ve 3 Arkadaşının Aynı Mahiyetteki Kanun Teklifleri ve Adalet Komisyonu Raporu (1/475, 2/82, 2/108, 2/227, 2/272, 2/275, 2/279) (S. Sayısı : 160) (Dağıtma tarihi : 27.8.1999) (GÜNDEME)

8. – Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun Tasarısı ve Anayasa ve Adalet Komisyonları Raporları (1/522) (S. Sayısı : 162) (Dağıtma Tarihi : 27.8.1999) (GÜNDEME)

BAŞKAN – Değerli milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 59 uncu Birleşimini açıyorum.

Toplantı yetersayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz.

Değerli milletvekilleri, Doğru Yol Partisi Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mehmet Yalçınkaya'nın, 153 sıra sayılı kanun tasarısı üzerinde, şahsı adına, dün yapmış olduğu konuşmayla ilgili ifadelerini düzeltmek üzere, İçtüzüğün 58 inci maddesine göre bir söz talebi vardır. Kendisine 5 dakika söz veriyorum.

Buyurun efendim.

MEHMET YALÇINKAYA (Şanlıurfa) – Değerli Başkan, muhterem milletvekilleri; dün yaptığım konuşmayla ilgili söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Altıyüz yıl Osmanlı Devletinin bu topraklarda idaresi vardır. Ermenisine, Hıristiyanına, Müslümanına, Alevîsine, Sünnîsine, herkese parmak ısırtacak bir idareyi başarmış olan Osmanlı Devletinin, Ermenilerle ilgili yok etme veya bunları imha etme politikası olmamıştır.

Dünkü konuşmamda, yanlış anlamalara mahal verecek bir konuşma cereyan ettiği intibaı bende uyandı.

EMİN KARAA (Kütahya) – Siz yanlış anlattınız; yanlış anlama oldu demeyin.

MEHMET YALÇINKAYA (Devamla) – Yanlış anlattım; öyle olsun. Ben, oradaki kişilerin ifadelerini anlattım, Osmanlı Devletinin politikasını değil. Bu şekilde tavzih ediyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum.

Değerli milletvekilleri, Doğru Yol Partisinin, İçtüzüğün 19 uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır; okutuyorum:

Danışma Kurulunun 27 Ağustos 1999 Cuma günü yapılan toplantısında, Siyasî Parti Grupları arasında oybirliği sağlanamadığından, Grubumuzun aşağıdaki önerisinin, İçtüzüğün 19 uncu maddesi gereğince, Genel Kurulun onayına sunulmasını arz ederim.

Saygılarımla.

Turhan Güven

Doğru Yol Partisi Grup

Başkanvekili

Öneri:

Ülkemizin içinde bulunduğu olağanüstü şartlar gereğince, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun tatile girmemesi ve İçtüzüğün 54 üncü maddesinde belirtildiği gibi, salı, çarşamba ve perşembe günleri 15.00-19.00 saatleri arasında çalışmalarına devam edilmesi önerilmiştir.

BAŞKAN – Öneri üzerinde, lehte Sayın Turhan Güven; buyurun efendim.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi Doğru Yol Partisi adına saygıyla selamlıyorum. (DSP sıralarından "Doğru Yol'da 5 kişi var" sesleri)

ALİ KESKİN (Denizli) – Doğru Yol Partisi nerede?.. 5 kişi var...

Şimdi, bu ifadeler karşısında, biz, ne diyoruz. Zaten iki ay çalıştık. Şurada, 1 Ekimde, Meclis, tekrar, Anayasa ve İçtüzük gereği çalışmaya başlayacak. Madem çok lüzumlu kanun tasarılarını getirdiniz ve getirmeye devam edeceksiniz... Gerçi, dün akşam bir bölümünden vazgeçildiği anlaşılıyor; çünkü, bugün Danışma Kurulu toplantıya çağrıldığında, değerli arkadaşlarım, bakınız -5 değil, tam 6 kanun tasarısı düzenlenmiş 26.8.1999 tarihine göre; ama- bunun 2'sini çıkarmışsınız.

Yani, evvela siz kararsızsınız. Siz, neyi getireceğinizin veya neyi getirmeyeceğinizin, neyin önemli olduğunun veya neyin önemli olmadığının evvela bir takdirini, tespitini de yapmıyorsunuz.

Aslında, bugün, o tasarıdan başlamamız lazım; yani, bu yeni teklifi getirip birinci sıraya koymanız mümkün değil. Ha, ne yaparsınız: İçtüzük gayet amir hükümler getiriyor; yine, hükümeti oturtmazsınız, komisyonu oturtmazsınız ve getirdiğiniz kendi tasarılarınızı, tekliflerinizi gündeme alırsınız.

Ama, bakın ne oluyor: Madem bu kadar acil birtakım kanunların çıkması söz konusu, o zaman çalışmaya devam edelim. Devam edelim -sizin tabirinizle- ama 10 kişiyle, ama 15 kişiyle, ama 20 kişiyle... Ne istiyorsanız ve devletin ve özellikle milletin hayrına ne istiyorsanız onları getirelim. Biz, bunu söylemek istiyoruz. Ama "ondan sonra, kalkıp da 'bizim lügatimizde tatil yoktur' da demeyin" demeye getiriyoruz; bunu, açıkça ifade ediyorum. Çalışma arzunuz varsa, çalışmaya devam edelim değerli arkadaşlarım.

Bu nedenle, en aykırı öneri bizim önerimiz olduğundan, birinci sırada görüşülmesinde –tabiî, Sayın Başkanın da takdirlerinde- büyük yarar görüyorum.

Hepinize teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Güven.

Önerinin aleyhinde, Sayın Ali Günay; buyurun.

ALİ GÜNAY (Hatay) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlarken, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Her şeyden önce, istek ve davranışta, insanlar, inandırıcı olmalı, getirilen önerilerde samimi olmalıdır. (DSP sıralarından alkışlar)

Bugüne kadar, gerek Danışma Kurulunda gerekse Meclis Genel Kurulunda, çalışmaya yönelik getirdiğimiz bütün önerilerde, muhalefet tatile girmekten bahsetti, karşı çıktı, her isteğimize direndi; ancak, bugün, geldiğimiz bu noktada –dün, Sayın Başbakanımızın basın açıklamasından, bugün bazı yasa tasarılarının görüşülüp, bitmesinden sonra Meclisin tatile gireceğini duymaları üzerine- muhalefet "ben muhalefet görevimi yapacağım, yapıcı muhalefet işe yaramıyor, yıkıcı olacağım" zihniyetiyle, hiç inanmadıkları bir öneriyi getiriyor "biz, tatile girmek istemiyoruz, devam etmek istiyoruz" diyorlar. Oysaki, bugüne kadar, tatilden bahseden hep kendileri olmuştur.

Ben, şuna da açıklık getirmek istiyorum; kamuoyunun yanlış bilgilendirilmemesi açısından. Meclis tatile girdiği zaman, milletvekilleri, beş yıldızlı otellerde dinlenmek üzere tatile gitmiyorlar; seçim bölgelerinde seçmenleriyle ve seçim mahallinde olan insanlarla iletişim içerisine girmeye, sorunları, dertleri, mahallinde tespit edip, buraya döndükleri zaman, yetkili organlara bildirmek, iletmek üzere gidiyorlar; yani, bir nevi, seçim bölgelerinde çalışmayı da sürdürüyorlar.

AHMET ARKAN (Kocaeli) – Bilmezler, bilmezler...

ALİ GÜNAY (Devamla) – Muhalefetin getirdiği bu önerinin, ciddiyetle bağdaşır hiçbir yanı yoktur. Biz, bugün getirdiğimiz ve öneri olarak sunacağımız 4 yasa tasarısının görüşülmesinden sonra Meclisin tatile girmesini önereceğiz; biraz sonra o önerimiz de gelecek.

Sizi, tekrar, saygılarla selamlıyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Günay.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Buyurun Sayın Güven.

TURHAN GÜVEN (içel) – Sayın Başkan, DSP'nin Grup Başkanvekili, değerli arkadaşım, evvela, beni, yıkıcı muhalefet yapmakla suçladı; bir. İkincisi, ciddiyetten uzak bir teklif getirdiğimi ifade etti.

Bu nedenle söz istiyorum efendim.

BAŞKAN – Efendim, yerinizden, çok kısa bir açıklama yapar mısınız lütfen; dinliyorum sizi efendim.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Mikrofonum çalışmıyor efendim, oradan açıklayayım.

BAŞKAN – Açtırayım efendim, açtırayım...

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, sataşmadan dolayı, müsaade edin, 2 dakikada...

BAŞKAN – Efendim, yerinizden ifade edin, konu anlaşıldı.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, biz, bugüne kadar, muhalefet olarak değil, Doğru Yol Partisi olarak şunu söyledik: Neyin önceliği var; bunu tespit edin, getirin, elbirliğiyle çıkaralım; ama, her gün, değişik birtakım kanun tasarıları önümüze geldi; en güzel örneği, dün akşam... Kalkınma Bankasını mı görüşeceğiz; yoksa, bugün getirdikleri önerileri mi? Yani, her gün –bir gelenek haline getirildi– Danışma Kurulu toplantıya çağrıldı, değişti.

Burada, bizim söylediklerimizin yıkıcılıkla ne ilgisi var?

BAŞKAN – Bunları az önce ifade ettiniz kürsüde. Buyurun, dinliyorum.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Güven.

Değerli milletvekilleri, biraz önce okunan ve üzerinde, değerli iki Grup Başkanvekilinin Yüce Heyeti bilgilendirdiği öneriyi tekrar okutup, oylarınıza sunacağım:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulunun 27 Ağustos 1999 Cuma günü yapılan toplantısında Siyasî Parti Grupları arasında oybirliği sağlanamadığından, Grubumuzun aşağıdaki önerisinin İçtüzüğün 19 uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını arz ederim.

Saygılarımla.

Turhan Güven

Doğru Yol Partisi

Grup Başkanvekili

Öneri:

Ülkemizin içinde bulunduğu olağanüstü şartlar gereğince, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun tatile girmemesi ve İçtüzüğün 54 üncü maddesinde belirtildiği gibi, salı, çarşamba, perşembe günleri 15.00-19.00 saatleri arasında çalışmalarına devam edilmesi önerilmiştir.

BAŞKAN – Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.

Demokratik Sol Parti, Milliyetçi Hareket Partisi ve Anavatan Partisi Gruplarının müşterek bir önerisi vardır; okutup, oylarınıza sunacağım:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulunun 27 Ağustos 1999 Cuma günü (bugün) yaptığı toplantıda Siyasî Parti Grupları arasında oybirliği sağlanamadığından, Gruplarımızın Ek'teki önerisinin Genel Kurulun onayına sunulmasını arz ve talep ederiz.

Saygılarımızla.

Ali Günay İsmail Köse Zeki Çakan

DSP Grup Başkanvekili MHP Grup Başkanvekili ANAP Grup Başkanvekili

Öneri:

BAŞKAN – Önerinin lehinde, Sayın Zeki Çakan; buyurun efendim.

ZEKİ ÇAKAN (Bartın) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Hayır efendim...

ZEKİ ÇAKAN (Devamla) – Zabıtları getirsinler, zabıtlar okunsun. Ama, lütfen, samimî olalım.

57 nci hükümet, ne yaptığını bilen, getirdiği tasarıları, devletin ve milletin yararına öncelik sırasına koyan, ne yaptığını bilen bir hükümettir. Dolayısıyla, bugün, biraz sonra oylarınıza sunulacak olan, iktidara mensup partiler tarafından getirilen öneride de, nitekim, 10 gün önce meydana gelen deprem felaketiyle ilgili olarak hükümete yetki verilmesiyle ilgili tasarı birinci sıraya alınmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bizim önerimizde, birinci sırada yetki, ikinci sırada af, üçüncü sırada basın affı, dördüncü sırada da memur affı -özet olarak söylüyorum- disiplin cezalarının affıyla ilgili beş madde olan kanun tasarısı getirilmiştir. Bu dört tasarı görüşüldükten sonra da Meclisin tatile girmesi, yine, iktidara mensup siyasî partiler tarafından önerilmiştir. Başlangıçtan beri söylediğimiz tek şey var; özellikle, ülkemizde meydana gelen deprem felaketinden sonra, Meclisin çalışmasını, üç siyasî parti olarak ısrarla istedik. İstememizin nedenleri vardı:

1.- Özellikle, deprem felaketine uğrayan vatandaşlarımıza, o bölgede meydana gelecek çalışmalara, hükümetin alması gereken kararlara katkıda bulunabilmek için bu Meclisin görevde kalması gerekiyor.

2.- Görevde kaldığı süre içerisinde, hükümetin daha fazla yetkiyle donatılmasıyla ilgili belirli tasarıların gelmesi bekleniyordu; ki, geldi; bugün o yetkiyi vereceğiz.

3.- Daha önce kamuoyu tarafından da ısrarla ortaya konulmuş olan, hükümet tarafından ortaya konulmuş olan, kamuoyu tarafından beklenen bazı tasarıların da görüşülerek kanunlaşmasıydı.

Dolayısıyla, bugün, iktidara mensup üç siyasî partinin önerisi olarak getirdiğimiz bu öneriyi desteklediğimizi belirtiyorum. Dört kanun tasarısı görüşüldükten sonra Meclisin 1 Ekime kadar tatile girmesini öneriyoruz ve bu konuda olumlu oy kullanacağımızı beyan ediyoruz.

Hepinize en içten sevgiler, saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Çakan.

Öneri aleyhinde, Sayın Kahraman; buyurun.

İSMAİL KAHRAMAN (İstanbul) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; konuşmama başlarken hepinizi ve sizlerin şahsında Yüce Milletimizi saygıyla selamlıyorum ve yine, içimizde yaşattığımız, yaşatacağımız acı dolayısıyla, ölenlere rahmet, yaralılara şifa niyazımı Fazilet Partimiz Grubu adına tekrar ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, sayın iktidar gruplarının hazırladığı öneri üzerine, partimizin görüşlerini arz etmek üzere huzurundayım.

Danışma Kurulu, iki gün evvel toplandı, iki gün sonra tekrar toplandı. Bir döküm yaptım; 1.7.1999'dan itibaren, 8.7, 9.7, 14.7, 20.7, 28.7, 3.8, 4.8, 5.8, 10.8, 11.8, 14.8, 18.8, 23.8, 25.8.1999 ve bugün... Bu kadar istikrarsızlık olmaz. Bu, organların yanlış kullanılmasından başka bir mana ifade etmez. Esasında, İçtüzüğümüze göre, Meclisin tatile girmesi, temmuz ayındadır. Biz ise, bugün, 1 Ekimde başlaması yasal zorunluluk olan Meclis çalışmalarına bir ay kala, şimdi, tatil mevzuunu konuşuyoruz. 7 nci aydan beri, şu sıradaki tasarının bu sıraya alınması, bunun arkaya itilmesi, onun öne çekilmesi, bunun sonraya alınması gibi, kararsız, tutarsız bir davranışla karşı karşıyayız.

Plan ve Bütçe Komisyonu, hepinizin yakından dikkatle takip ettiği vergi tasarısını, gece saat 02.30'da görüşmesini tamamlayarak gündeme getirecekti ve dün, ilk dağıtılan Danışma Kurulu önerisinde Vergi Kanunu Tasarısı vardı; 48 saat geçmeden görüşülmesi için Danışma Kurulu önerisi için imza istendi; biz, elden imzayı verdik; çünkü, deprem mevzuundaki yaraların sarılmasında, hepimiz, elimizden geleni yapmakla mükellefiyet altındaydık. Fakat, bugün, bu sabah, Danışma Kurulunun toplantısında, o aceleyle yapılan, gece sabahlara kadar süren çalışmayla ortaya çıkan tasarı geri alındı.

Tutarsızlıklar, kararsızlıklar, yeni yanlışlıklar doğurur. Böylesine yanlışlıklar içinde olmanın faturasını, sadece bu acemiliği yapanlar değil, parlamenter sistem de çeker. Parlamenter sistem, hepimizin üzerinde titremesi gereken bir sistemdir. Elbette ki, her sistem, en ideali değildir; ama, kalkınan ülkelerde ve ülkemizdeki en uygun model, parlamenter demokratik sistemdir. Parlamentonun itibarının zedelenmemesi, hepimizin ısrarla üzerinde durması gereken bir husustur.

Danışma Kurulu... Biraz olumsuz bir kelime "danışma" kelimesi. Eğer, Danışma Kurulu, sadece sayısal çoğunluğu elinde bulunduran partilerin tebligat yeriyse, o halde, bu kurumun, bu organın devamına lüzum yok. İsmi "danışma" ise, danışılmayacaksa, yanlış bir kavramdır bu danışma; çalışma, iş ve işçi bulma, esasında olumsuz ifadelerdir; ama, o manasıyla almıyoruz ele; tabiî ki, İçtüzükte de o manasıyla değil; ama, gidiyoruz -istediğinizi söyleyiniz- peşin hükümle gelinen bir teklif var ve onunla dışarı çıkılıyor. Fazilet Partimizin teklifinde, sivil savunmayla ilgili tasarının ve depremle ilgili diğer konuların da konuşularak, yan yana gelinerek, istişare edilerek, danışılarak gündeme alınması mevzuu vardı.

Bir diğer husus da, insanların verimli olabileceği saat mahduttur ve bellidir. Günde 12 saatlik bir çalışma yapan Mecliste -şu yeni teklifle, bitene kadar devam edilecektir deniyor- nasıl sıhhatli bir müzakere yapılabilir, nasıl dikkatler teksif edilebilir ve bütün bu müddet içinde milletvekillerimiz nasıl burada durabilir? O yüzden, eğer çalışma zarureti varsa, o takdirde, normal çalışma düzenine dönülür; saat 15.00'te toplanılır, saat 19.00'da dağılınır.

Elbette, Meclisin tatilde olması demek, milletvekillerinin tatilde olması demek değildir; hepimiz bunun idraki içindeyiz. Esasında, bizim, zaten şurada bulunmuş olmamızın bir yara açtığı inancı içindeyim. Bunu, daha önce sizlere arz etmiştim. Yaralılarımız var, hastanede hastalarımız var. Cesetler var enkaz altında. Kriz masaları var, kazalarda var, illerde var. Bütün Türkiye'yi ilgilendiren bir hadiseyle karşı karşıyayız ve biz onların vekiliyiz ve acıyı paylaşmıyoruz. Dikkat buyurunuz, incelediğimiz kanunların ilgisi, bu hadiseyle hiçbir şekilde yok. Böylesine yanlışlıkların olması, elbette ki, sistemimiz için de, hepimiz için de yarın üzüleceğimiz hususlardır. Demokrasi bir kristal fanustur. Biz, demokrat düşünceyi de, demokrasiyi de zedelememek zorundayız.

BAŞKAN – Süreniz bitmek üzere Sayın Kahraman.

İSMAİL KAHRAMAN (Devamla) – Tamamlıyorum efendim.

Sivil savunmaya yönelik eğitimler verilebilir, çok tedbirler alınabilir.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Kahraman.

Öneri aleyhinde Sayın Bedük; buyurun.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iktidar partilerine mensup grup başkanvekillerinin vermiş olduğu önerge aleyhine söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Şimdi, siz diyorsunuz ki "efendim, tatile girelim." Değerli milletvekilleri, tatile girmek, şu andan itibaren bir fayda sağlamaz, üstelik de, şu anda, bizim için bir lükstür; ne derseniz deyin, lükstür. Daha evvelden girilmiş olsaydı bir şey demezdik; belki, derdik ki, tamam, olabilir; ama, şimdi, bir lükstür.

Şimdi, bir grup başkanvekili arkadaşım "Doğru Yol Partisi daha evvelden tatile girilmesini istedi" dedi. Değerli arkadaşlar, Doğru Yol Partisi tatile girmeyi istemedi... Neden istedi?.. (MHP sıralarından gürültüler)

BOZKURT YAŞAR ÖZTÜRK (İstanbul) – Zaten tatildesiniz...

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Devamla) – Efendim dinleyin... Dinleyin... Dinleyin... Muhalefeti dinleyin... Dinleyin ondan sonra konuşun...

Bakın, aynen okuyorum, işte, Sayın Turhan Güven'in konuşması... Çok teşekkür ederim, ben, değerli arkadaşımdan istedim -gerçekten, çok dokümanter çalışıyor Sayın Köse- sağ olsunlar, bana gönderdi, hakikaten, ben hatırlamadım, -aynen, ifadesiyle söylüyorum- depremin vuku bulması sebebiyle, mahallinde incelemeler yapmamız lazım, o vatandaşların imdadına koşmamız lazım, oraya gitmemiz lazım varsayımı ve gerekçesiyle diyor ki: "Her ne kadar, bizim yasamıza göre, 1 Ekime kadar bir tatil süresi var ise de, biz tatile girelim demiyoruz. -Ne diyor?- Ara verelim, hiç olmazsa bir onbeş gün ara verelim, onbeş gün sonra, tekrar gelelim, 1 Ekime kadar yine çalışalım."

Bakın, dikkat edin, tatil başkadır, ara verme başkadır. Eğer ara verme derseniz, bunun anlamı başka; tatil derseniz, Anayasada ifadesini bulan şekliyle, 1 Ekime kadar olan süredir. Burada, 1 Ekime kadar tatil yapalım demiyor; 15 Eylüle kadar, hiç olmazsa on onbeş gün ara verelim, ondan sonra, ekimi beklemeden, daha evvelden yine çalışmalara başlayalım diyor.

Değerli milletvekilleri, bütün bu şartlar altında bir şey daha söyleyeceğim size. Size insafla ve ciddiyetle ifade etmek istiyorum. 4 tane önemli kanun tasarısı geldi; 5 dakika önce elime geçti; size samimiyetimle söylüyorum, 5 dakika önce geldi. Bir muhalefetin en önemli görevi, iktadırım, ben her şeyi doğru biliyorum, dürüst biliyorum ve getirdiğim her teklif doğrudur anlayışına karşı, milletten gelen sesi ve muhalefetin de çözümlerini burada dile getirmektir. Şimdi, ben, 5 dakika önce elime geçmiş olan kanun teklifleriyle ilgili olarak, kanun tasarılarıyla ilgili olarak, allahaşkına, ne söyleyeceğim... Acaba, sizin anlayışınız, muhalefeti burada konuşturmamak mıdır vehayut muhalefet hiç konuşmasın, siz, devamlı olarak konuşun... (DSP sıralarından "evet" sesi, gürültüler)

"Evet" diyorsa değerli kardeşim, sizi demokrasiden hiç anlamamakla suçluyorum. Kusura bakmayın, "evet" derseniz, ben de size bunu söylerim.

Değerli milletvekilleri, Sayın Başkan; bu Mecliste devamlı olarak böyle sataşmayı doğru bulmuyorum.

BAŞKAN – Siz buyurun efendim.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Devamla) – Sizin yönetimizinden dolayı da, özellikle arkadaşlarımızın ikaz edilmesini istiyorum.

BAŞKAN – Peki efendim.

Buyurun siz devam edin.

Lütfen, hatibe müdahale etmeyin efendim.

O sebeple, özellikle altını çizerek belirtmek istiyorum: Çalışma süremiz itibariyle, tatil yapmadan, normal süreye geçmek suretiyle bir çalışmanın yapılmasının zaruretine inanıyorum.

Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Bedük.

ALİ GÜNAY (Hatay) – Sayın Başkan...

ZEKİ ÇAKAN (Bartın) – Sayın Başkan, müsaade eder misiniz, bir tek konuda açıklık getirmek istiyorum.

BAŞKAN – Buyurun.

Bir düzeltme açısından söylüyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Çakan.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, ben de bir düzeltme yapabilir miyim efendim?.. Şimdi, böyle bir usul yoktu; madem, açtınız, fırsat verirseniz, ben de...

BAŞKAN – Buyurun.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Şu anda elimizde üç partinin gönderdiği gündem var. Doğru; gönderdiler, sağ olsunlar, dün akşam saat 23.00 sıralarında; ama, bakın, o gündem, bu gündem değil. Şimdi iki tanesini çıkararak getiriyorlar. Ben ona göre ne zaman hazırlık yapacağım? 5 tane 6 tane kanun tasarısı...

BAŞKAN – Peki Sayın Güven.

BAŞKAN – Önerinin lehinde değil mi Sayın Günay?

ALİ GÜNAY (Hatay) – Evet efendim.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, beş dakika önce aldık diyoruz.

BAŞKAN – Anlaşıldı efendim... Yüce Heyet bilgilendi. Teşekkür ediyorum Sayın Bedük.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Kanun tasarılarının aslını, komisyondan çıkan şekliyle beş dakika önce aldık; bilmiyoruz. Onun için söylüyoruz.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bedük.

Önerinin lehinde, Sayın Günay; buyurun.

ALİ GÜNAY (Hatay) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; muhalefete mensup arkadaşlarımızın beyanları üzerine söz alma ihtiyacını hissettim.

Bir kere, Sayın Kahraman, Danışma Kurulunun sık sık toplanmasından yakındılar.

Değerli arkadaşlar, bildiğiniz gibi, olağan çalışma süreci içinde değiliz. 1 Temmuzda Meclisin tatile girmesi gerekiyorken, hep birlikte, tatile girmemeye karar verdik daha önceki günlerde ve çalışmalara devam ettik; yani, içinde bulunduğumuz süreç, olağanüstü bir çalışma sürecidir.

Daha önceki dönemlerde Meclisin çalışmamasından yakınılırdı. Gerçekten de, İçtüzükte, salı, çarşamba ve perşembe günleri olan çalışma günlerindeki çalışma saatleri çok yetersizdi. Hepinizin bildiği gibi, saat 15.00'ten 19.00'a kadar bir çalışma imkânımız vardı; dört saat ve haftada sadece oniki saat. Elbette ki yeterli değildi. 1 Temmuzdan bu yana, ilk günlerde saat 14.00'ten 24.00'e, sonraki haftalarda 10.00'dan 24.00'e kadar olağanüstü bir çalışma süreci içine girdik. Bu çalışma dönemi içinde, elbette ki, ülkenin ihtiyaçları gözetilerek, iktidara mensup partilerin öncelikli olarak görüşmelerini diledikleri, istedikleri, uygun buldukları kanun tasarı ve tekliflerinin öncelikli görüşülmesini temin etme amacıyla Danışma Kurulunun sık sık toplantıya çağrılması olağandır ve gereklidir.

Öbür yandan, bir değerli partimizin grup başkanvekili ise, muhalefetin her istediğini gayri ciddî olarak değerlendirmenin hatalı olduğunu beyan ettiler; elbette ki hatalıdır. Biz, her isteğe gayri ciddîdir yaklaşımı içinde olmuyoruz; ancak, bugüne kadar, 59 gün boyunca, karşı çıktıkları şeyi şimdi savunur durumda olunca, müsaade edin de, bunu samimî olarak karşılamayalım.

Diyorlar ki: "Biz bugüne kadar Meclisin tatile girmesini istemedik." Zabıtlar ise tersini söylüyor değerli arkadaşlar. Bakın elimde, 18.8.1999 tarihli, geçen hafta, Meclisin beş gün ara vermesi günü konuşulan ve görüşmeleri içeren zabıt var. Burada Sayın Güven'in bir beyanı var. Ne deniliyor? Biz, iktidara mensup partiler olarak, Meclisin 18.8.1999'dan 23.8.1999 tarihine kadar ara vermesini istedik; onlar ise şöyle beyanda bulundular: -Meclis tutanaklarından okuyorum- "Siz, beş gün çalışmamayı öneriyorsunuz, bakın, biz ise, onbeş gün çalışmayı öneriyoruz. 1 Ekimde açılması lazım gelen Meclisi 15 Eylülde açalım diyoruz, hatta 10 Eylülde açalım diyoruz."

Değerli arkadaşlar, ayın 18'inde yapılıyor bu konuşmalar. Ne teklif ediliyor; 10 Eylül veya 15 Eylül. Biz, 10 Eylül olarak ele aldığımız zaman, 18 Ağustostan 10 Eylüle kadar yirmiüç gün süre geçiyor. Şimdi, izninizle, ben, İçtüzüğün 5 ve 6 ncı maddesini arkadaşlarıma hatırlatmak istiyorum:

"Tatil

Danışma Kurulunun önerisi üzerine Genel Kurulca başka bir karar alınmadıkça Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Temmuz günü tatile girer.

Bir yasama yılı içinde üç aydan fazla tatil yapılamaz.

Araverme

Madde 6.- Araverme, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onbeş günü geçmemek üzere çalışmalarını ertelemesidir. "

Şimdi, değerli arkadaşlar, siz neyi öneriyordunuz? 18 Ağustos tarihinde, Meclisin, 10 Eylüle kadar ara vermesini...

TURHAN GÜVEN (İçel) – 10 Eylüle kadar... Evet, biz öyle demişiz; doğru demişiz.

BAŞKAN – Bu, ara verme değil tatildir; onu düzeltirim.

ALİ GÜNAY (Devamla) – Yani, bizim burada savunduklarımız ve söylediklerimiz, sizin beyanlarınız karşısında, size bir samimiyetsizlik örneği olarak değil, söylediklerinizi hatırlatmak içindir; takdiri, siz değerli arkadaşlarımındır.

Hepinizi, saygıyla selamlıyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Günay.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulunun 27 Ağustos 1999 Cuma günü (bugün) yaptığı toplantıda Siyasî Parti Grupları arasında oybirliği sağlanamadığından, gruplarımızın ekteki önerisinin Genel Kurulun onayına sunulmasını arz ve talep ederiz.

Saygılarımızla.

Ali Günay İsmail Köse Zeki Çakan

DSP Grubu Başkanvekili MHP Grubu Başkanvekili ANAPGrubu Başkanvekili

Öneri:

BAŞKAN – Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmiştir.

Değerli milletvekilleri, gündemin "Seçim" kısmına geçiyoruz.

Şimdi, aday listesini okutup, oylarınıza sunacağım:

Depremle ilgili olarak kurulan Meclis araştırması komsiyonuna siyasî parti gruplarınca bildirilen adaylar:

Demokratik Sol Parti

Fadlı Ağaoğlu (İstanbul)

Atilla Mutman (İzmir)

Hasan Suna (Yalova)

Milliyetçi Hareket Partisi

Cumali Durmuş (Kocaeli)

Osman Fevzi Zihnioğlu (Sakarya)

Ersoy Özcan (Bolu)

Fazilet Partisi

Abdülkadir Aksu (İstanbul)

Zeki Çelik (Ankara)

Sabahattin Yıldız (Muş)

Anavatan Partisi

Yaşar Dedelek (Eskişehir)

Sefer Ekşi (Kocaeli)

Doğru Yol Partisi

Teoman Özalp (Bursa)

Nevzat Ercan (Sakarya)

BAŞKAN – Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Bu komisyona seçilen üyelerin, bugün saat 14.00'te Genel Evrak karşısındaki Meclis Araştırması Komisyonları salonunda toplanarak, başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip seçimi yapmalarını rica ediyorum.

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

Biraz önce alınan karar gereğince 1 inci sıraya alınan Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu raporunun görüşmelerine başlıyoruz.

BAŞKAN – Komisyon?.. Yerinde.

Hükümet?.. Yerinde.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, dün akşam görüşmelerine başlanan, DESİYAB'la ilgili bir kanun tasarısı vardı.

BAŞKAN – Efendim, dün akşam, Komisyonun ve Hükümetin bulunmaması nedeniyle gündeme alınmamıştı.

BAŞKAN – Şimdi, yeni bir grup önerisini oyladık ve yeni sıralamaya göre gündemimize devam ediyoruz.

Değerli milletvekilleri, raporun okunup okunmaması hususunu oylarınıza sunuyorum: Raporun okunmasını kabul edenler_ Etmeyenler_ Raporun okunması kabul edilmemiştir.

Gruplar adına söz talebi?..

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, başladığımız bir konu varsa, bunun görüşülmesi doğru değildir.

BAŞKAN – Efendim, başlanmadı; Komisyon ve Hükümet oturmadığı için başlanmadı.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Onu söylerseniz olur; ama, bugün de öyle olması lazım.

BAŞKAN – Gruplar adına söz talebi?.. Yok.

Şahısları adına, Van Milletvekili Fethullah Erbaş; buyurun efendim.

İSMAİL KAHRAMAN (İstanbul) – Bir dakika Sayın Başkanım_

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, beş dakika evvel aldığınız karara göre, biz, arkadaşımızı seçeceğiz de konuşturacağız tabiî. Olur mu böyle şey?!.

BAŞKAN – Efendim, ben, sizin arkadaş seçmenizi bekleyemem. Kürsüden, birkaç defa, gruplar adına söz talebi olup olmadığını soruyorum. Herhalde, bunun ne manaya geldiğini de, grup başkanvekili olarak, sizler biliyorsunuz.

Zaten, daha evvelden DESİYAB'la ilgili, şurada oturmamak suretiyle de olsa_

BAŞKAN – Sayın Bedük, bu "yapmayın" ifadesini, bana karşı mı kullanıyorsunuz; Başkanlığa karşı mı kullanıyorsunuz?

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, size karşı saygımız var; ama, bu konuda, istirham ediyorum efendim_

BAŞKAN – Ama, çok rica ediyorum_

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – İstirham ediyorum efendim_ Çok rica ediyorum_ Konuşmamızı yapacağız.

BAŞKAN – Ben işin tarafı değilim. Ben, Başkanlığın gereklerini burada yerine getiriyorum ve gruplara, söz talepleri olup olmadığını soruyorum, maalesef, ses gelmiyor; ne yapacağım?

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Olur mu efendim!.. Yapmayın bunu.

BAŞKAN – Fethullah Erbaş, şahsı adına; buyurun efendim.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, yapamazsınız bunu. Yapamazsınız bunu Sayın Başkan_ Yapamazsınız_ Bu uygulamanız yanlış.

Sizi, protesto ediyoruz efendim.

BAŞKAN – Sayın Grup Başkanvekili, bakın, beni protesto etmekle filan bir yere varamazsınız_

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – O zaman, uygulamanız hakkında söz istiyorum.

BAŞKAN – Bu kürsüden en az 3 defa, gruplar adına söz talebi olup olmadığını sordum; bir işaret geldi mi?!

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, o zaman, o tarafa değil de, biraz da muhalefete doğru bakın, ama_ Biraz da muhalefete bakın; söz isteği var mı diye, o tarafa doğru bakıyorsunuz.

BAŞKAN – O zaman, sizi, bu hususta daha dikkatli olmaya davet ediyorum.

Sayın İsmail Kahraman, Fazilet Partisi Grubu adına; buyurun efendim.

İSMAİL KAHRAMAN (İstanbul) – Sayın Başkan, biliyorsunuz, şimdiye kadarki bütün tatbikatta öncelikle acele edilmemesi gibi bir durum var. O yüzden, belki bir anlık bir gecikme olmuştur.

BAŞKAN – Sayın Kahraman, ben, birleşime ara verip, sizin karar vermenizi bekleyemem.

İSMAİL KAHRAMAN (İstanbul) –Müsaade ediniz tamamlayayım.

BAŞKAN – Ben, İçtüzüğü uygulamakla görevli olan Başkan olarak burada oturuyorum. 3 defa ifade ettim, gruplar adına söz talebi olup olmadığını sordum.

Şimdi, bir kere daha ifade ediyorum: Kanun tasarısının tümü üzerinde, gruplar adına?..

İSMAİL KÖSE (Erzurum) – Sayın Başkan...

İSMAİL KAHRAMAN (İstanbul) – Fazilet Partisi Grubu adına, Cevat Ayhan.

BAŞKAN – Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına, Erzurum Milletvekili Sayın Köse; buyurun efendim.

MHP GRUBU ADINA İSMAİL KÖSE (Erzurum) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bugün, Danışma Kurulumuzun yapmış olduğu toplantı sonucunda, az önce Yüce Heyetinizin almış olduğu karar gereğince, bundan bir hafta kadar önce ülkemizde meydana gelen doğal afet sonucunda, vatandaşlarımızın bir an önce yaralarının sarılması ve gerekli tedbirlerin alınması hususunda çok önemli kararların alınması ve bu kararların süratle hayata geçirilmesi gerekmektedir. İşte bu amaçla, bugün almış olduğumuz kararların içerisinde bulunan, bu doğal afetlerle ilgili, hükümete yetki verilmesine dair, Anayasanın 91 inci maddesi gereğince, üzerinde tartışacağımız bu yetki kanununu çıkaracağız.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Yüce Meclis, deprem olur olmaz, çalışmalarına bir gün ara vermiş ve tekrar toplanmak suretiyle, olayın oluş tarzını ve ne yapılması gerektiği konusunda, hükümetimizin çalışmaları konusunda bir genel görüşmeyi burada Meclisimiz görüşmüş ve ilgili Sayın Bakan burada gerekli bilgileri vermiş, daha sonra da, Meclisimiz çalışmalarına beş gün ara vermek suretiyle, tüm milletvekillerimiz -çünkü, Anayasamıza göre, seçilen milletvekili, yalnız seçildiği ilin değil, tüm milletimizin temsilcisidir; o itibarla, nerede bir üzücü hadise olursa, tümümüz oradayız, orada olmak mecburiyetindeyiz. İşte bu hissiyatla, milletvekillerimizin tümü- o acılı insanlarımızın hiç olmazsa yanında bulunmak, onlara başsağlığı dilemek ve özellikle yapılan çalışmaları izlemek amacıyla, bu dört beş gününü oralarda geçirmek suretiyle, Meclisin çalışmaları yeniden başlamış ve buraya dönmüşlerdir.

Şimdi, daha önceki tartışmalara girmek istemiyorum, o tartışmalar yapıldı, o sayfa kapandı; ancak, şunu ifade etmek istiyorum: Değerli arkadaşlarımızın da, elimizdeki konuşmalarında, her konuşmalarında, depremden sonra, önemli olanın, buraya depremle ilgili konuların getirilmesinin gerektiğini, depremle ilgili kanunların çıkarılmasının gerektiğini ifade etmişlerdir, ki, doğrudur, biz de aynı şeyleri düşündük. Yıllarca bu Meclisin gündeminde bekleyen Topyekûn Savunma Sivil Hizmetleri Kanunu Tasarısı henüz gündemdedir. Sivil savunma kanun tasarısında gerekli değişiklikler yapılmak suretiyle, doğal afetlerle ilgili zararları önleyici tedbirler alınmasıyla ilgili kanun tasarısı ise Plan ve Bütçe Komisyonunda kadük olmuştur; 57 nci Cumhuriyet Hükümetimiz, şu anda, bunun üzerindeki çalışmalarını devam ettirmektedir.

Tabiî, milletimiz büyük millet; bir tek ilçeye -gittiğimizde gördük- 100 ton domatesi bir günde götürdü bizim vatandaşımız; 100 ton!.. Orada, belki de 3 ton, 5 ton domatese ihtiyacı vardı vatandaşımızın; ama, bu millet acıyı kendi evinde hissetti, yüreğinde hissetti; tarlasında, bağında, bahçesinde, evinde neyi varsa, giyeceğinden yiyeceğine kadar, kamyonlar yolları tıkamak suretiyle, vatandaşımız elbirliğiyle yardım seferberliğine girdi. Gerçekten, bu, göz yaşartıcı, gıpta edilecek, gurur duyulacak bir hareketti; Allah razı olsun milletimizden. Zaten, bu gibi hasletler ve bu gibi yardımlaşma ve dayanışma duyguları, bizim acılarımızı, hiç olmazsa, bir nebze dindirme durumundadır.

Diğer taraftan da, demin de arz ettiğim gibi, bütün düşmanca düşüncelerine rağmen, yakınımızdaki uzağımızdaki bütün devletler, o düşüncelerini de bir tarafa bırakarak, Türk Milletinin bu acılı gününde yanında olmuştur. Tekrar, buradan, Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak, hangi devletten, nereden gelmiş olursa olsun, gerçekten, unutulması mümkün olmayan, tarihimize çok güzel hatıra bırakabilecek şekilde bir davranışta, bir jestte bulunan devletlere şükranlarımızı sunuyoruz.

Bu yetki kanununun, deprem olan illerimizdeki yaralı vatandaşlarımıza, ölen vatandaşlarımızın yakınlarına yardımda ve yapılması gereken hizmetlerin bir an önce devreye girmesinde faydalı olacağı kanaatindeyiz. Yetki kanununun çıkarılması konusunda, Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak, müspet oy kullanacağımızı arz eder, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım.

Teşekkür ederim. (MHP ve DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Köse.

Fazilet Partisi Grubu adına, Sakarya Milletvekili Sayın Cevat Ayhan; buyurun efendim.

FP GRUBU ADINA CEVAT AYHAN (Sakarya) – Muhterem Başkan, muhterem üyeler; 157 sıra sayılı, afetlere karşı tedbir ve zararların telafisiyle ilgili kanun hükmünde kararname çıkarmayı yetki olarak isteyen tasarı üzerinde, Fazilet Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım.

Muhterem arkadaşlar, büyük bir felaket geçirdik. Felakette ebediyete intikal eden vatandaşlarımızı rahmetle anıyor ve yaralılara acil şifa diliyorum; malını kaybetmiş, aile fertlerini kaybetmiş, komşularını kaybetmiş, işini kaybetmiş insanlarımıza da geçmiş olsun diyor, taziyelerde bulunuyorum.

Kanun hükmünde kararnameye lüzum var mı? Kanaatimce yoktur. Afet Kanunu, her türlü yetkileri idareye vermektedir. Her türlü ihtiyacı temin etmeye, özel, resmî, herkese ait vasıtalara, imkânlara el koymaya yetki vermektedir; yani, hükümet, eğer, afetle ilgili hizmetleri yapacaksa, buna mani bir şey yoktur; ama, eğer, hükümet, afetle ilgili meseleyi süratle yönetmek ve netice almak istiyorsa, ya bölgede olağanüstü hal ilan edip, bir koordinatör olağanüstü vali tayin etmesi -bilhassa, afet meselelerinde bulunmuş, afet sonrası krizi yönetmiş, afet sonrası normal hayata dönüşü yönetmiş olan dirayetli, fevkalade kabiliyetli bir koordinatör valiyi bölgeye tayin etmesi- veya olağanüstü hal ilan etmeyecekse, etmiyorsa, etme niyetinde olmadığına göre, güçlü bir devlet bakanını münhasıran bu işte görevlendirmesi gerekirdi. Bugüne kadar, afetten sonra aradan onbir gün geçmiş olmasın rağmen, bu, yapılmamıştır.

Bakın, Kuzey Irak'tan Türkiye'ye olan büyük göç hareketinde, Bulgaristan'dan Türkiye'ye olan büyük göç hareketinde, o zamanki hükümet, isabetli bir karar vererek, bir devlet bakanını münhasıran yirmidört saat bu işle meşgul olmak üzere görevlendirmiş ve tedbirlerin süratlenmesinde faydalı olmuştu. Maalesef, bu hükümet, bu basireti, bugüne kadar gösterememiştir; bunu yapması için, önünde bir engel yoktur; gerekirse, dışarından, bu vasıfta, bu kabiliyette yeni bir devlet bakanını kabineye alarak -Meclis içinden, Meclis dışından- bu meseleyi onun ellerine teslim edebilir; ama, maalesef, yapmamıştır.

Zaten, bu hükümet, dağınık bir hükümettir. Bir gün önce, hükümetin çok acele ettiği ve mutlaka çıksın diye Plan ve Bütçe Komisyonunu, sabaha karşı 02.30'a kadar çalıştırarak hazırlattığı vergi kanunu tasarısı... Ertesi gün, bakıyoruz, hükümet de değil, hükümetin başkanı da değil, hükümet ortağı olan bir partinin genel başkanı, bir televizyon oturumunda "evet, biz, bu vergi kanununu istemiyoruz, geriye kalsın" diyor ve sonrada hükümet açıklıyor. Yani, bu hükümet, çok başlı bir hükümettir; bu hükümette koordinasyon yoktur, dirayet yoktur, meselelere hâkimiyet yoktur, bu hükümet, karar zafiyeti içerisinde, karar gecikmesi içerisinde olan bir hükümettir. Afet sonrası, Türkiye'nin karşılaştığı bu sıkıntıların temelinde de bu sebepler bulunmaktadır.

Muhterem arkadaşlar, afetten sonra, onbir gün geçti; bugün, afetin onbirinci günündeyiz. Neredeyse, iki hafta tamamlanmak üzere. 200 000 kişi evsizdir. Afet sonrası, bölgede haberleşme ve elektrik kesilmiştir. Hatta, Sayın Başbakan, bölgede bulunduğu sırada haberleşme olmadığı için, bütün Türkiye'ye ve ilgili kurumlara, radyo vasıtasıyla, talimatlarını göndermek mecburiyetinde kalmıştır. İşte, hükümetin fotoğrafı bunlardır.

Bakın, bunu ben söylüyorum, belki iktidar grupları rahatsız olacaklar; ama, bunu ben söylemiyorum; bunu söyleyen, bu hükümetin bakanlarıdır değerli arkadaşlar.

Bir bakan -ismini vermeyeyim, basından hepiniz biliyorsunuz- ne diyor "ideolojiler, düzen ve siyasî sistem, bu afetle enkaz altında kaldı, çöktü." Hükümetin bir bakanı söylüyor bunu. Bir başka bakan "Kızılay sınıfta kaldı, fevkalade kötü bir vasıf ortaya koydu" diyor. Televizyonlarda, Kızılayın çadırları konuşuluyor. Ortaçağdan kalma çadır anlayışıyla getirmiş, vatandaşa dağıtmış. Çadırların kurulduğu yerler, çadırların içi çamur deryası haline gelmiş. Bir başka bakan "kriz yönetimi sıfır" diyor. Bölgede tebdili kıyafetle dolaşmış. Bir Meclis Başkanvekili bölgede dolaşmış "kriz yönetimi diye bir şey yok; bölge perişan; facia" diyor. Bunlar, hepsi hükümetin fotoğraflarıdır. Onbir gündür Türkiye'yi ben yönetmiyorum ki, bu hükümet yönetiyor, 57 nci hükümet yönetiyor, Başbakanı ve bakanları yönetiyor.

Vatandaş için devlet demek, oradaki vali demektir; vatandaş için devlet demek, tedbir almayan bakan demektir; vatandaş için devlet demek, konuşulmayan telefon demektir, gelmeyen enerji demektir, gelmeyen çadır demektir, yağmur altında kendine ulaşmayan naylon demektir değerli arkadaşlar! Hükümet bunun için vardır, devlet bunun için vardır. Devletin görevi, Zümrüdü Anka kuşu gibi durmak; kutsal diye önünde tapınmak için değildir; devlet, topluma hizmet için kurulur ve idame edilir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti de bu vasıfları kazanmaya mecburdur, devleti bu vasıflardan uzaklaştıran bir siyasî anlayış, bir aşiret anlayışı, bir hükümet anlayışı varsa, bu anlayışı bertaraf edip, devleti, millete hizmet devleti haline getirecek bir anlayışı hâkim kılmak da, bu Meclisin görevidir, bu millet de bunu daima söyleyecektir.

Yine, bir başka bakan, yardımdan sorumlu olan, Köy Hizmetlerinden sorumlu Değerli Bakan ifade ediyor "sivil savunma sıfır, sınıfta kaldı" diyor. Yani, bütün tablo bu, manzara bu. Şimdi, kanun hükmünde kararnameyle meseleyi çözmeye çalışıyoruz. Neyi çözeceğiz? Acziyet hükümettedir; acziyet siyasî iktidardadır. Onun için, Meclisin tatile götürülmesi yerine, Meclisin muntazam bir çalışma düzeni halinde, afet bölgelerindeki tedbirlerin yeterliliğini yetersizliğini daima denetleyebileceği bir düzen içinde çalışmalarını idame ettirmesinde, şahsen, bendeniz de fayda görürüm.

Değerli arkadaşlar, toplum, bugün, Türkiye'de bir sıkıntı içindedir. Bakın, bu afet, Türkiye'de, düzenin boyalarını döktü ve asıl yapısını ortaya koydu. Şimdi, hepimiz söylüyoruz, iktidar-muhalefet, milletvekilleri, bakanlar ifade ediyor "bu düzen yürümez, bu düzenin değişmesi lazım; bu düzenin, millete hizmet edecek bir düzen haline getirilmesi lazım; yeniden bir yapılanma olması lazım."

Bakın, size söylüyorum; bu kanun hükmünde kararnameyle, depreme karşı, afete karşı dayanıklı yapıların yapılmasını sağlayacakmışız... Afetle ilgili tedbirler!.. Bunların hepsi var kanunlarda. Açın, bakın, bu bilgilerin hepsi ilgili kurumlarda var; ama, bu kurumlar ve bu hizmetler gelişmiyor. Bu anlayış değişmedikçe, kanun hükmünde kararname de çıkarsak, bunu Anayasaya da koysak, bir yere gidemeyeceğimizi bilmenizi, bu hususu dikkate almanızı, dikkatlerinize arz etmek istiyorum muhterem üyeler.

Onun için, Türkiye'de yapılması gereken, önce, kamu yönetiminin milletle kucaklaşması, milletle bütünleşmesinin sağlanmasıdır. İdeolojik yaklaşımlarla kamu yönetimini hizmet eder hale getiremezsiniz. Herkes bir ideolojiye sırtını dayar; sağcılığa dayar, solculuğa dayar, laikçiliğe dayar, Atatürkçülüğe dayar, dinciliğe dayar, oraya dayar, buraya dayar ve hakkı olmayan makamlara gelir, hakkı olmayan makamlarda kalır ve milletin hizmetleri de aksar. Onun için, devletin milletle kucaklaşması lazım. Bir eski başbakanın ifadesi var "milletin değerleri ile devletin prensipleri uyuşmuyor ve millet eziliyor" diyor; yani, cumhuriyeti ve devleti koruyacağız üslübu altında milleti eziyoruz diyor. Milletsiz cumhuriyet olmaz. İşte, bu anlayışın değişmesi lazım.

Şimdi, afetle ilgili neyi keşfedeceğiz? Afetle ilgili hangi tedbiri keşfedeceğiz? Hepsi var bunların. Açın, bakın -afetle ilgili kanunlarımız da var, afetle ilgili kurumlarımız da var- her şey tespit edilmiş, her şey ortaya konulmuş; ama, bunun icraatı yok değerli arkadaşlar.

Hükümet, bu meselelerde tutarsızdır. Bir gün evvel "acele çıkaralım" dediği kanunu, bir gün sonra geri çekmektedir. Hükümetin, ne yaptığı bilinmemektedir. Hükümet, bir taraftan, vergi kanunlarını değiştirerek ülkeyi iktisadî bakımdan selamete çıkaracağım diye iddialarda bulunurken, ertesi gün, bu vergi kanunlarını geri çekmektedir; bir yıl önce çıkardığı "reform" dediği Vergi Kanununu, bir yıl sonra değiştirmektedir.

Hükümet, 50 milyonu ilgilendiren sosyal güvenlikle ilgili bir tasarıyı, apar topar bu Meclisten geçirmiş, hiçbir mutabakat aramadan, acele, bu tasarıyı milletin uzlaşma zemininden uzaklaştırarak kanunlaştırmış bulunmaktadır.

Şunu da ifade etmekte fayda görürüm: Tabiî, bu deprem, Türkiye'deki düzenin boyalarını döktü, bütün vasıfsızlıklarını ortaya çıkardı. Şimdi, bunu tenkit edenlere -bazı arkadaşlarımız kalkıyorlar, hatta Sayın Başbakan da buna karşı tavırlarını ortaya koyuyor- bir bakan, bu kürsüden dedi ki "bunları söylemek devlet düşmanlığıdır..."

Değerli arkadaşlar, niye devlet düşmanlığı olsun? Vatandaş, devleti adına icraatta bulunan hükümetlerin eksikliklerini, idarenin eksikliklerini söyleyince, niye devlet düşmanlığı olsun? Bilakis, vatandaş, devletini sevmektedir; vatandaşın, devletiyle ilgili bir meselesi yoktur. Vatandaşın şikâyeti, devlet kurumlarını yöneten zihniyetlerin, vatandaşa hizmet götürmedeki vasıfsızlığı, yetersizliğidir. Eğer, Türkiye'de birileri devlet düşmanlığı yapıyorsa, devlet hizmetlerinin yetersizliğini ve eksikliğini söyleyenler değil, devletin imkânlarını çarçur edenlerdir, yağma edenlerdir; bankalar vasıtasıyla, milyarlarca doları, yüzlerce trilyonu, katrilyonu yutanlardır; ihalelerde yolsuzlukla, milletin ödediği vergileri birilerine peşkeş çekenlerdir ve yine, birtakım meselelerde, mafyayla, çetelerle işbirliği yapan hükümet anlayışlarıdır, bu soygun düzenidir.

Şimdi, bakın, sonbaharda vergi kanununu getireceksiniz. Ben, size söyleyeyim; bakın, temmuz ayında bu hükümetin faize ödediği para, 1 katrilyon 311 trilyon liradır.

BAŞKAN – 1 dakika süreniz kaldı Sayın Ayhan.

CEVAT AYHAN (Devamla) – Teşekkür ederim.

Yani, vatandaş vergi ödeyecek, siz, onu rantiyeye peşkeş çekeceksiniz, faizcilere peşkeş çekeceksiniz, tefecilere peşkeş çekeceksiniz, ondan sonra, vatandaşa tekrar dönüp, para ver, ben, deprem afetinin zararlarını gidereceğim diyeceksiniz.

Hepinizi hürmetle selamlıyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Ayhan.

Doğru Yol Partisi Grubu adına, Samsun Milletvekili Sayın Kemal Kabataş; buyurun efendim.

DYP GRUBU ADINA KEMAL KABATAŞ (Samsun) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesine İlişkin Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının tümü üzerinde, DYP Grubunun görüşlerini sunmak üzere söz almış bulunuyorum; sözlerime başlamadan önce, Yüce Heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Türkiye'nin, ülkemizin, 17 Ağustos 1999'da yaşadığı korkunç afetin sonuçlarını, hepimiz, derin bir acı ve çaresizlik içinde izledik. Deprem sonunda oluşan bu acı ve dayanılmaz tablo karşısında, hepimiz şok olduk. Devletin, kamu yönetiminin, depremin yarattığı kayıpları, özellikle can kayıplarını asgarî düzeyde tutma yönünde gösterdiği yetersizliği ve büyük yıkımı takip eden ilk 48 saat içindeki aczini, çaresizliğini, hep birlikte ve dehşet içinde izledik.

Değerli milletvekilleri, Türkiye'nin birinci derecede depreme maruz bir ülke olduğu, birbirinden güçlü, derin fay hatları üzerinde bulunduğu, bilimsel verilerle ortaya konulmuştur, bilinen, açık bir durumdur. Türkiye'nin, Türk kamu yönetiminin, devletin, ne zaman oluşacağı bilinmeyen, kestirilemeyen deprem afetine karşı önceden tedbirler alması, beklenmedik bir deprem afetinden doğacak olağanüstü durumu, krizi, büyük can ve mal kayıplarına neden olmadan nasıl yönetebileceği, nasıl önleyebileceği konusunda bir planı, bir yönetim modeli, bir sistemi olması gerekiyordu. Bunun olmadığını, Türkiye'nin, böylesine büyük bir krizi yönetmek konusunda çok büyük eksiklikleri, yönetim açısından çok büyük zaafları olduğunu, maalesef, hepimiz, aynı tedirginlik, aynı şok içinde gördük ve izledik.

Türkiye, bu tür büyük afetleri yaşamaya mahkûm; bugün yaşadı, bundan böyle de yaşayacak; çünkü, bu, doğanın bizi karşı karşıya getirdiği bir tablo. Bu tablo içinde, Türk toplumu, milletiyle, ülkesiyle, ekonomisiyle, bu büyük risklerle birlikte yaşama ve bu büyük risklere karşı sağlıklı yönetilebilme durumundadır. O halde, doğa değişmeyeceğine göre biz değişeceğiz. Biz, bugün, bu tür afetler karşısında ne tür sorunlar yaşadığımızı ve bunların nedenlerini, sonuçlarını ve bundan sonrası için de çözümlerini doğru teşhis etmek, doğru ortaya koymak, doğru analiz etmek zorundayız.

Yaşadığımız hadise nedir? Türkiye'nin en büyük kuruluşu, en eski kuruluşu Kızılay, mobil hale gelmek ve bu acil tabloya müdahale etmek, destek sağlamak açısından aczini ortaya koymuştur. Bir yardım organizasyonu yoktur Türkiye'nin.

Türkiye, kendi trafiğini, yardımları afetzedelere ulaştırmak açısından yönetemez hale gelmiştir. Türkiye'nin en ana yol bağlantısındaki ufak tefek hasarları aşıp, felaketzedelere Türkiye'nin her yerinden cömertçe yağdırılan yardımları mahalline ulaştıramaz hale gelmiştir.

Can kayıplarını önlemek üzere, telekomünikasyonda yaşanan büyük kargaşayı önlemek üzere, teknik insanları, sağlık ekiplerini, ilaç ve ihtiyaç duyulan diğer acil malzemeyi mahalline ulaştıracak hava köprüsünü oluşturamamıştır.

Türkiye, bütün bunları yerine getirmek yönünden, getirebilmek kabiliyeti yönünden hiç de eksiği olan bir ülke değildir; ama, ülkenin derin bir yönetim zaafı içinde olduğu, derin bir yönetim aczi içinde olduğu, maalesef, yaşanarak görülmüştür.

Türkiye'deki tüm kamu ve özel sivil hava ulaşımının, neden, depremden 5-6 saat sonra bu afetin emrinde, yönetiminde kullanılır hale getirilemediğini sormaya, bizim hakkımız vardır.

Neden, trafiğin İstanbul-Ankara arasında ve bağlantı noktalarında açık tutulamadığı ve bu yardımların ulaştırılamadığı konusunda, gerçekten, ciddî sorular sormak ve değerlendirmeler yapmak ihtiyacı vardır.

Neden, Türkiye'nin her yanından bu bölgeye yağan yardımların heder edildiği, yönetilemediği, depolanamadığı, dağıtılamadığı ve kargaşanın sonuna kadar yaşandığı konusunda, gerçekten, ciddî değerlendirmeler yapmak ve buna neden olan organizasyon bozukluğunu teşhis etmek ve önlemek yönünde tedbirler ortaya koymak ihtiyacıyla karşı karşıyayız? Bunlar, genel tespitler.

Neden, kriz masası diye ortaya koyduğumuz ve kendisi de krizin nedeni haline dönüşmüş, artık kimsenin bu kriz masasını duymak istemediği bir noktaya gelmiş bir tablo yaratılmıştır? Gerçekten, krizin yönetiminde, başta hükümet olmak üzere, hükümetin, krizi yönetecek sorumlu bakanları görevlendirmede gecikmesi, görevlendirilen bakanlar arasındaki koordinasyon, mahallindeki koordinasyon eksikliği, topyekûn Türk yönetiminin, Türk kamu yönetiminin bu krizi yönetmekte, gerçekten aciz, gerçekten büyük zafiyetler ortaya koyan bir tablo yaratmasına neden olmuştur.

Olay geçmiştir. Bu ülkenin çok değerli, her kesimden, her meslekten, her yaştan 13-14 bine yakın insanı kaybedilmiştir ve tek görevi ölüm istatistikleri üretmekten ibaret olan, maalesef, kriz masaları, sonunda, ölüm istatistiklerini bile doğru tespit edemediklerini ortaya koymuşlardır.

Türkiye, hızla, bu son derecede dağınık ve kendi içinde tutarsız ve her türlü kötü kullanıma açık yardım furyasını, kampanyasını, doğru ve stratejik bir yaklaşımla ele almak ve buradan gelecek büyük desteği depremzedelerin kullanımına, onların acılarının sarılmasına tahsis etmek zorundadır. Çok aceleyle getirilmiş ve kendi içinde eksiklikleri olan bir Vergi Kanunu Tasarısıyla, buradan, öteden beri zor durumda olan ekonomik kuruluşlara, işletmelere ek yükler getirilmesinin bir anlamı olmadığı, nihayet fark edilmiştir.

Değerli milletvekilleri, getirilen Yetki Kanunu Tasarısı, bizim, öteden beri bildiğimiz klasik şablona uygun. Hükümet, bu gibi hallerde, karşı karşıya bulunulan soruna acil ve zarurî bir şekilde çözüm bulmak üzere, Genel Kurula, Türkiye Büyük Millet Meclisine gelmeden, kendi yazdığı metinlerle bir mevzuat oluştursun, kanun hükmünde kararnamelerle acilen tedbir alsın yaklaşımıdır; Anayasının verdiği bir yetkidir. Bu yetki kapsamında tasarı gündeme gelmiştir. Tasarıda orijinal hiçbir hüküm, orijinal hiçbir yön bulunmamaktadır.

Ben, bu tasarı, Genel Kurulun huzuruna gelirken ve Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülürken hükümetten şunları bekliyordum: Hükümetin hangi yetkilere ihtiyacı var ve aldığı bu yetkiler kapsamında hangi düzenlemeleri yapacak? Yani, Türkiye, çok büyük bir felaketi yaşamış; felaket, bütün acı tablosuyla ortada ve devlet, bu tablonun içinden çıkmakta büyük zafiyet göstermiş. Bunun nedenlerini ortaya koyması, teşhis etmesi, ciddî bir envanterini yapması ve bundan sonrası için, bu tespitler ışığında, hangi yetkilerle hangi tedbirleri alacağını ortaya koyması gerekirdi.

Hükümet, bu çalışmayı, maalesef, yapmış değildir. Hükümet, bizim bildiğimiz, öteden beri klasik şekilde gündeme getirilen yetki yasalarından birini hazırlayıp, alelacele Yüce Heyetinize getirmiştir. Gerçekten, bu afetin sonuçlarını ortadan kaldıracak hangi tedbirlere, hangi yetkilere ihtiyacı olduğunu ortaya koymuş değildir. Hükümet, şunu da ortaya koymuş değildir: Bundan sonraki afet yönetiminin, Türk afet yönetiminin, kriz yönetiminin modeli ne olacaktır, nasıl bir kurumsal yapı oluşturacağız, nasıl bir organizasyon kuracağız, hangi yetkileri kimler kullanacak? Devletin bugünkü büyük ve hantal yapısı içinde bu krizin yönetilemeyeceği açıkken, hükümet, hangi yeni modeli getiriyor?

Bugün, bu büyük krizde, gerçekten, büyük sınavı, Türk Halkı vermiştir. Devletin yapamadığını, devletin organize olma kabiliyetinden doğan eksiklikleri, Türk Halkı, sivil kuruluşları, sivil inisiyatif uygulamalarının ilk modeli olarak, gerçekten, çok iyi sonuçlarla ortaya koymuştur. Hükümet, bunu kullanmak zorundadır. Bugün, sivil inisiyatif, dünyanın her yerinde, bu tür yaygın afetlerde birinci derecede etken olan bir mücadele şeklidir, etken olan bir yönetim anlayışıdır.

Bütün bunlarla ilgili, elimizde, getirilen yetki kanunuyla, önümüze konulan yetki kanunuyla neler yapılacağı konusunda, gerçekten hiçbir ipucu yoktur. Bizim bildiğimiz hukuk diliyle yazılmış, basit ve klasik şablon önümüzdedir. Hükümet, burada ev ödevini yapmak zorundadır. Hükümet, bu krizde yaşanan büyük kargaşanın nedenlerini açıkça ortaya koymak zorundadır. Bu tespitler, bu teşhisler yapılmadan çözümlere ulaşmak mümkün değildir. Karşılıklı birbirimizi suçlayarak birtakım moral değerleri biraz daha aşındırmadan, gerçekten, çağdaş, realist, doğru bir yaklaşımla, bu kargaşayı niçin yaşadığımızın nedenlerini ortaya koymak ve çözümlere de bu noktadan itibaren yönelmek zorundayız.

Hâlâ, korkarım ki, bu yetki yasasıyla alınan yetkilerden sonra da, dağınık, çeşitli şekillerde, bakanlıkların çeşitli birimlerinde hazırlanmış kanun hükmünde kararnameler, yeni bir mevzuat kargaşası yaratma riskini taşımaktadır. Bu tür metinleri üretmede kamu kurumları fevkalade yetkilidir, fevkalade etkilidir; ama, bunların uygulanması konusunda stratejik bir modeli, doğru bir yaklaşımı, devlet, bugüne kadar ortaya koymamıştır, bundan sonra da, korkarım ki, koymama gibi bir sonuç ortaya çıkacaktır; çünkü; koymama riskini taşımaktadır.

BAŞKAN – Sayın Kabataş, 1 dakika süreniz kaldı efendim.

KEMAL KABATAŞ (Devamla) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Şu anda, Türkiye, bu kadar önemli, bu kadar ağır sonuçları olan bir hasarı, bir felaketi yaşamaktadır. Bu ortam içinde, bu tespitlerin doğru yapılması lazımdır. Bu tespitler yapılmamıştır, bu ders çalışılmamıştır, bu ev ödevi yapılmamıştır.

Eğer, Türkiye'nin önünde yaratılacak modele, bizim düşündüğümüz anlamda bir kriz yönetim modeline ve bu modelin ortaya konulmasına, bu tasarı, bu tasarıyla verilen yetkiler bir çözüm sağlayacaksa, bu yönde iyi niyetli çabalar, bizim düşündüğümüz anlamda bir "Türk Kriz Yönetim Modeli" oluşturacak ve yaşadığımız bu büyük felaketin sonuçlarını, acılarını giderecek bir model ortaya koyacaksa, biz, bu yetki tasarısına evet diyoruz ve hayırlı olmasını diliyoruz.

Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Kabataş.

Anavatan Partisi Grubu adına, Kırıkkale Milletvekili Sayın Nihat Gökbulut; buyurun efendim.

ANAP GRUBU ADINA NİHAT GÖKBULUT (Kırıkkale) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 157 sıra sayılı Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısı üzerinde, Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisimizi saygıyla selamlarken, depremde hayatını kaybedenlere Cenabı Hak'tan rahmet, sağ kalanlara hidayet ve selamet, büyük Türk Milletine de sabırlar dilerim.

Bilindiği gibi, Kocaeli merkez olmak üzere, Marmara Bölgemizde, yüzyılın felaketi olarak tanımlayacağımız, büyük deprem felaketi vuku bulmuştur. Müzakeresini yaptığımız yetki kanunu tasarısıyla, deprem bölgesinde doğal afetlere karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi ve bu afetler nedeniyle doğan zararların giderilmesi için, acil ve mecburî hallere münhasır olmak üzere, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararnameler çıkarma yetkisi istenmektedir.

Yetki kanunu isteminin temelinde, Kocaeli merkez olmak üzere, 17 Ağustos günü vuku bulan depremin oluşturduğu felaket zincirinin zarar ve ziyanının kısa zamanda giderilmesi amaçlanmaktadır. 17 Ağustos 1999 Salı günü 7,4 şiddetinde, Kocaeli merkez olmak üzere, Marmara Bölgesinde şiddetli bir deprem vuku bulmuştur.

Şimdi, müsaadenizle, biraz gerilere gidelim. 13 Mart 1992 günü, Erzincan merkezinde, saat 19.20'de 6,8 şiddetinde bir deprem oldu. Birkaç gün sonra çıkan gazete başlıkları aynen şöyle:

Hürriyet Gazetesi: "Kader değil, cinayet. Yıkıntılardan hâlâ imdat sesleri geliyor."

Türkiye Gazetesi: "Acı üstüne acı. Elektrik ve telefonlar kesik. Halk panikte."

Günaydın Gazetesi: "Deprem, hırsızları ele verdi."

Doğu Gazetesi: "Gelen yardımlar Fırat'a döküldü."

17 Ağustos 1999, tam 7 sene 6 ay 4 gün sonra yine gazete başlıklarına bir göz gezdirelim; sanki, aynı filmi bir başka mekânda, aynı jenerik, aynı senaryoyla seyrediyoruz.

Hürriyet Gazetesinin başlığı aynen şöyle: "Katiller..."

Sabah Gazetesi: "Aman Allahım!"

Milliyet Gazetesi: "Halk sahipsiz."

Zaman Gazetesi: "Gece felaket, gündüz rezalet."

Takvim Gazetesi: "Deprem öldürmez, müteahhit öldürür."

Cumhuriyet Gazetesi: "Yardım malzemeleri su altında kaldı."

Doğal afetler neticesinde, milletçe, yedi senede bir felaket filmi seyretmek zorunda kalabiliriz; ancak, bu filmin jenerik ve senaryosunun farklı ve olumlu olması gerekirdi. Zaman içinde evrimleşerek ve gelişerek, daha az binanın yıkıldığı, daha az sayıda insanımızın hayatını yitirdiği, kurtarma ekiplerinin hemen ve koordineli çalıştığı, infiale kapılmadan, vakar içerisinde, devletimizi de yıpratmadan, tabiî afetlerle mücadele etmeyi, herhalde, milletçe arzu etmeliyiz. Ancak, hakikat, arzu ettiğimiz gibi değil. Bin yıl önce Ortaasya'dan Anadolu'ya gelen ve 400 çadırla imparatorluk kuran Türkleri, tabiat, 2000 yılına 135 gün kala yine çadıra makûm ediyor.

Neden diye soruyoruz; bazıları teşhisi şöyle koyuyor:

Teşhis: Takdiri ilahi.

Tedbir: Allah tekrarından korusun.

Teselli: Devlet vatandaşın yanındadır.

Tedavi: Devlet yaraları saracaktır.

Bu zihniyetin bizi tekrar çadırlara mahkûm edeceği cevabı zihnimizde zonkluyor. Şüphesiz, iman ve inancımız tamdır; ancak, bilim ve metodolojiden uzak bu zihniyet, işin kolaycılığı ve arabeskliği değil midir?..

Bize göre teşhis: Türkiye'nin yüzde 92'si deprem kuşağındadır. Aktif fay hatları, jeolojik olarak belirlenmiştir. Sismik ölçümler periyodik olarak yapılmaktadır.

Tedbir: Aktif fay hatlarında yoğun iskân ve çarpık yapılaşmaya müsaade edilmeyecektir.

Teselli: Türkiye Cumhuriyeti, devleti, kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve halkıyla depreme deneyimli ve hazırlıklıdır.

Bu depremden sonra, her Türk insanının hafızasında derin bir fay hattı oluşmuştur. Bu hafızada, artık, devletin yapısı ve sistemi tartışılacaktır. Sivil savunma konsepti yeniden ele alınacaktır. Bu hafıza hattında, inşaat sanayii ve yapı sistemleri, köklü biçimde herhalde değişecektir. Yerel yönetimlerin de yetkileri, mecburen, artık, tartışılmaya başlayacaktır.

Diğer bir konu, müteahhitlik kurumu yeniden ele alınmalıdır. Müteahhitlik karnesinin devri ve satılmasına kural ve sınırlandırma getirilmelidir. İlkokul mezunu müteahhitlerin trilyonluk işleri yapması ve almasına sınırlandırma getirmek gerekmektedir.

Unutmayalım, deprem öldürmez, yıkılan binalar öldürür. Rantın yerini, akıl ve bilim alırsa "ölüm Allah'ın emri" diye kadere teslim olmayız. Zaten, büyük Türk Milletinin kaderi, ne fakirlik ne fukaralık ne de afetlerdir.

Bu vesileyle, tekrar, depremde hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, sağ kalanlara selamet ve hidayet diler; bu zor günlerinde, büyük Türk Milletine sabır, hükümetime de başarılar diler, saygılar sunarım.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Gökbulut.

Demokratik Sol Parti Grubu adına, İstanbul Milletvekili Masum Türker.

Buyurun Sayın Türker.

DSP GRUBU ADINA MASUM TÜRKER (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Demokratik Sol Parti Grubu adına, saygılarımı sunarak sözlerime başlamak istiyorum.

Bugün, burada görüşmekte olduğumuz, hükümete kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini veren kanun tasarısı, aslında, bu ülkede bir felaketten sonra gündeme gelmiş ve Meclisimizin, felaketin oluştuğu günden bugüne kadar çeşitli vesilelerle üyeleri tarafından dile getirilmiş olan bir yaraya parmak basılabilmesi, inisiyatif kullanılabilmesi amacını taşıyor.

Deprem felaketi yalnız Marmara Bölgesini vurmadı, diğer yöreleri de etkiledi. Sosyal ve ekonomik yaşamı, özel ve kamu kesiminin malî yapısını altüst etti.

Özellikle Türkiye Büyük Millet Meclisinde ve özellikle, ağırlıklı olarak muhalefet partilerinin sözcülerinin dile getirmeye çalıştığı, belki bir kısmına parmak bastığı, bir kısmına parmak basamadığı; hükümet adına demeç verenlerin, Başbakanın, bakanların ve özellikle de bazı yazarların gündeme getirdiği bir diğer zayiat vardır: Hissedilen zayiat. Yani, şu anda ortaya çıkmamış; ama, yarın çıkacak, ertesi gün çıkacak zayiat. Bu zayiatı da, bu kanun hükmünde kararnameyle, belki, belli bir ölçüde çözebileceğiz; ama, asıl tehlikelisi, bu zayiatın asıl konuşulmayan kısmı, görünmeyen, bilinmeyen, beklenmeyen zayiattır. Bu, insanımızın psikolojik yapısında yapacağı tahribattan, ekonomik düzenin zincir halkalarının bozulmasından kaynaklanan zayiata kadar yer alacaktır. Bu nedenle, deprem, hükümet olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisinde hukukun üstünlüğünü sağlayan milletin iradesi olarak ve toplumun her kesimi olarak, bu ülkenin önceliklerinin gözden geçirilmesini gerekli kılmıştır.

Kanun hükmünde kararnameyle, bu bahsettiğim zayiatlardan, acil yardım programı, toparlanma programıyla ilgili birçok husus çözülebilecektir; ama, bu kanun hükmünde kararnameyi izleyecek bazı yasaların, özellikle, tartışmada geçmişe yönelik yöneltilen suçlamalara çözüm bulacak bir mücadele ve önleme programına paralel bazı yasal çalışmaların da yapılması gerekmektedir.

Değerli milletvekilleri, bu deprem dolayısıyla, hepimiz, aynada kendimizi görme, aynada teşkilatımızı görme imkânına sahip olduk. Eksik olan, yalnız iktidar gücünü kullanan ya da bu iktidarı yeterince eleştiremeyen muhalefet değil. Eksik olan, bu sistemde, geçmişte, büyüklerimizin, atalarımızın, düşünerek, sivil savunmadan, aklımıza gelebilecek tabiî afet yaşamını düzenleyen yasaya kadar her türlü tedbiri almış olanların, bize bıraktıkları bu ödevleri, görevleri, hiç kimsenin gereği gibi yerine getirmemesidir. Bugün, Bayındırlık ve İskân Bakanlığında, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, bir sürgün genel müdürlüğü halinde değerlendirilmiştir. Bütün kurumlarda, sivil savunma müdürlükleri, görevden alınan, kızağa verilen yerler olarak görülmüştür.

Bu kanun hükmünde kararnamenin iyi niyetle kullanılacağı düşüncesini taşıyan Demokratik Sol Parti Grubu adına, Yüce Meclise saygılarımı sunuyor, bu kararnamenin, bu ülkedeki yaraları sarmasını umuyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Türker.

FETHULLAH ERBAŞ (Van) – Benim yerime, Kocaeli Milletvekili Sayın Mehmet Batuk konuşacaklar Sayın Başkan.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Batuk.

MEHMET BATUK (Kocaeli) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; doğal afetlerle ilgili yetki kanunu tasarısı hakkında kişisel görüşlerimi açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlarken, bu önemli felakette yitirdiğimiz bütün vatandaşlarımıza Cenabı Hak'tan rahmet diliyor, bu afette yaralanan bütün vatandaşlarımıza acil şifalar diliyor, yaraların tez elden, bütün milletçe sarılması temennimi ifade ediyorum.

Değerli arkadaşlar, bu yaşadığımız afet, yalnızca bir bölgemizi saran afet olmaktan çok daha geniş boyutlardadır; çünkü, ülkemizin bütün illerine, bütün bölgelerine bu afette yitirdiğimiz vatandaşlarımızın cesetleri gitmiş, yaralı olanlar o bölgelere taşınmış, hatta, evleri yıkılan, barınaklarını yitiren vatandaşlarımız memleketlerine dönerek bu acıyı oralarda da duyurmuşlar, oralarda da hissedilmesine vesile olmuşlardır. Bu yüzden, bu afet, yalnızca Marmara Bölgesinin, Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Bolu İllerinin değil, bütün bir Türk Milletinin yaşadığı felaket olmuştur; bu yüzden, milletimiz, çok hassas ve yaralıdır. Milletimize geçmiş olsun diyorum, Cenabı Hak böyle afet yaşatmasın, göstermesin temennimi ifade ediyorum.

Değerli arkadaşlar, bu afeti yaşadığımızda, millet olarak, devlet olarak ne durumdaydık? İsterseniz, konuşmama başlarken birkaç cümleyle bunları gündeme getireyim.

Arkadaşlar, Ankara'daydım ve bu afeti yaşadığımızda hemen yola çıktım, afet bölgesine doğru hareket ettim. Elbette, o gecenin şiddetli sarsıntısıyla elektrikler kesilmiş, telekomünikasyon bağlantıları tamamen kopmuştu. Bütün o bölgede yakınları, akrabaları bulunan vatandaşlarımız telefon yoluyla haberleşemediği için yollara düşmüş, trafik felç olmuştu. Biz, bu afete hazırlıksız yakalandık, biz, bu afette kötü sınav verdik; millet olarak devlet olarak.

Değerli arkadaşlar, isterseniz yukarıdan aşağıya doğru bakalım. Sayın Cumhurbaşkanı, ilk gün, uçakla Cengiz Topel Havaalanına, oradan da Gölcük'teki Donanma Komutanlığına gitti. Afetin boyutlarını, vatandaşımızı etkileyen asıl yönünü âdeta görmezden gelerek Donanma Komutanlığından doğruca Ankara'ya döndü; fakat, iki gün sonra tekrar oraya gitmek ve halkın arasına karışmak zorunda kaldı. Biz, beklerdik ki, Sayın Cumhurbaşkanı, ilk gün halkın arasına çıksın ve alınması gereken tedbirlere daha duyarlı davransın. Televizyonlarımıza yansıdı, Sayın Cumhurbaşkanı, vatandaşın yönelttiği eleştirilere karşı "Allah'la pazarlık mı yapacaktım" dedi. Ondan kimse Allah'la pazarlık yapmasını beklemez; ama, sokaktaki vatandaşın duygularına da, sıkıntılarına da, ıstıraplarına da bu kadar duyarsız kalmamasını beklerdi.

Arkadaşlar, başından şunu söylemek lazım: Önce, hükümetimiz de bu hususta başarılı bir sınav vermemiştir; doğrusu Meclis de çok başarılı bir sınav vermedi. Afet olayından yedi saat sonra, saat 10.00'da toplanan Meclisimiz, bir gün çalışmalarına ara verdi. Bir gün sonra toplandığında, olayın boyutlarını biraz daha fark etmiş olmalı ki, beş günlük bir ara daha verdi. Hâlâ olayın yaraları sarılmamışken, pazartesi günü, Sosyal Güvenlik Yasasıyla çalışmaya devam ettik. Meclisimiz de, olayın boyutlarını çok geç kavradı diyebiliriz. Hükümetimiz, hâlâ bir genel yas ilan etmedi. Sayın İçişleri Bakanının bazı girişimleri oldu bu hususta. Elbette, vatandaşlarımız kan ağlarken, sıkıntı ve ıstırap içindeyken, kendini bilmez bazı sorumsuzların gece kulüplerinde, milletimize yakışmayacak, bu üzüntülü anımızdaki duygularımıza yakışmayacak tavırlarını engelleyecek bir genel yas ilan edilebilirdi. Hükümet, ne yazık ki, bu hususta hiçbir girişimde bulunmamış; olayı, Sayın İçişleri Bakanının bazı kişisel girişimlerine bırakmıştır. Basına da yansıdı, kimi sorumsuz kişiler, milletimizi, gerçekten, bu acılı gününde ikinci bir acıya gark etmiş ve rencide edici tavırlar içine girmişlerdir.

Değerli arkadaşlar, afet bölgesinde yaşayan görevlilerimizin sağlıklı hizmet üretmesi mümkün değildir. Bu büyük afeti yaşayan, gerek emniyet kuvvetlerinin gerek sağlık hizmetlerinde çalışan görevlilerimizin o bölgede sağlıklı hizmet üretmesi mümkün değildir. Bunu -Türkiye geniş bir coğrafya- birbirini takviye edecek şekilde, seri intikal sağlanmak üzere organize etmek lazım. O gün, saat 03.00'te deprem oldu; sabahleyin saat 9'da, 10'da, o bölgeye uzak yerlerden, Erzurum'dan, Adıyaman'dan, Kars'tan, Diyarbakır'dan, Adana'dan güvenlik güçleri, sağlık personeli alıp gelebilseydik, hizmetlerimiz bu kadar aksamazdı diye düşünüyorum.

Bakın, depremin üzerinden onbir gün geçti, hâlâ, sağlık personelinin izinleri kaldırılıp, göreve çağrılmadılar. (DSP sıralarından "Çağrıldı" sesi) Hayır efendim; ben, iki gün önce bir devlet hastanesi başhekimiyle görüştüm "bu hususta bize hiçbir yazı gelmedi" dedi. Hangi branşlarda, kimlere ihtiyacımız olduğunun envanteri çıkarılıp, sağlık birimlerine ulaştırılmadı.

Bakın, arkadaşlar, kurtarma çalışmaları bir faciaydı. Kızılayımızın bu husustaki tavrı hepimizi yaraladı. Kızılayın Genel Başkanı 500 dolara yakın ücret ödeyerek süit odalarda kalıyor; ama, gönderdiği çadırlar, yağmur altında, vatandaşın ikinci bir işkence çekmesine vesile oluyor. Bırakın oraya vaktinde gitmediğini, bırakın oraya yardımın gitmediğini...

Buyurun, devam edin.

MEHMET BATUK (Devamla) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Bunların hepsini birlikte düşünmek ve oradaki insanlara gerçekten vatandaş olduğunu duyaracak şefkatle yaklaşmak zorundayız.

Bakın, Gebze'de 4 000 bina yıkıldı, hâlâ bir tek çadır gitmedi; Darıca Beldemizde 3 000 bina yıkıldı, bir tek çadır gitmedi; Gölcük'ümüz yerle bir oldu, yeterli hizmet gitmedi. Elbette, bunları siyaset yapmak için söylemiyorum, hepimizin yarası olarak ifade ediyorum. Tekrar, Cenabı Hak'tan, ölenlere rahmet, yaralılarımıza şifalar diliyorum. Tez zamanda bu yaraları sarmayı hep beraber gerçekleştireceğiz ümidimi ifade ediyorum. Hükümetin, üç aylık bu süre içinde -yetkiyi elbette vermek durumundayız, kendisine bu yetkiyi verme taraftarıyız- aldığı yetkinin sorumluluklarını yerine getireceği ümidiyle, hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Batuk.

Şahsı adına, Tunceli Miletvekili Sayın Bekir Gündoğan; buyurun efendim.

BEKİR GÜNDOĞAN (Tunceli) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Meydana Gelen Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısı üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, afetin ikinci günü, sanıyorum, çoğumuz afet bölgelerindeydik. Biz o acı tabloyu hep birlikte yaşadık. Bir daha yaşanmasını temenni etmiyorum; çünkü, uzun yıllardan beri bu acı tablolarla karşı karşıya kalıyoruz.

Bu sefer 1933'te, on yıl sonra daha büyük şiddette, 8,9 şiddetinde bir deprem meydana geliyor Japonya'da. 8,9 şiddetinde meydana gelen bu depremde Japonya ne kadar kayıp veriyor biliyor musunuz değerli milletvekilleri; 2 990. Yani, 100 000'den, 2 990'a düşüyor. Düşünebiliyor musunuz? Peki bu nasıl oluyor? Allah mı kurtarıyor bunları? Gidip, tek tek önüne dayama mı dayatıyor? Adam aklını kullanıyor, aklını; bilimi kullanıyor, teknolojiyi kullanıyor. 100 000'den 2 990'a düşüyor; düşünebiliyor muyuz arkadaşlar.

On yıl sonra tekrar bir deprem meydana geliyor Japonya'da. Daha büyük şiddette bir deprem meydana geliyor. Bu depremde de 2 990'dan 2 000'e düşüyor ölü sayısı Japonya'da. İşte, demin altını çizdiğim teknolojinin ve bilimin ve diğer taraftan, kurduğu ekipler ve aldığı önlemlerle 100 000'den 2 000'e düşüyor, düşebiliyor.

Peki, bizim ülkemizde ne oluyor? Erzincan'da, biliyoruz, 1939 yılında 8 şiddetinde bir deprem meydana geliyor; 33 000 insan kaybediyoruz ve Erzincan'da 1992 yılında 6,8 şiddetinde meydana gelen depremde, tekrar, binlerce ölü, onbinlerce yaralı veriyoruz. Ne yapmışızdır? Aradan 53 yıl geçmesine rağmen, biz, Erzincan depreminin enkazı üzerine tekrar Erzincan Şehrini kurmuşuz.

Şimdi, ben, burada, birkaç örnek daha vermek istiyorum. Ülkemizde, diğer depremlerle beraber, bugün, 17 Ağustosta yaşadığımız en büyük tabloyla karşı karşıya kalmışızdır. Bir de, şöyle birkaç ülkeye daha bakmak istiyorum: Az gelişmiş ülkelerde, mesela, 1976 yılında Guatemala'da 7,5 şiddetinde meydana gelen depremde 22 775 insan ölüyor. 1978'de İran'da meydana gelen 7,7 şiddetindeki bir depremde 25 000 insan hayatını kaybediyor.

Değerli arkadaşlar, biraz önce dedim ki, bilim adamlarımız bir şey dememiştir; yürekler acısıdır... Bilim adamlarımız, yırtınırcasına bir şeyler söylemişlerdir. Bakın, burada bir haritamız var. Şurada görüyorsunuz; deprem bölgesinin nereler olduğu, birinci, ikinci ve üçüncü derece...

BAŞKAN – Sayın Gündoğan, 1 dakika süreniz kaldı.

BEKİR GÜNDOĞAN (Devamla) – Sayın Başkan, bana biraz müsaade ederseniz, çok memnun kalırım.

Diğar tarafta, kulaklarımız bilime kapalı. Tarih 12 Ekim 1998 Kocaeli Üniversitesi...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

Buyurun.

BEKİR GÜNDOĞAN (Devamla) – Sayın Prof. Dr. Kaynak, Kocaeli'de yaptığı incelemelerde, yapılan binaların depreme dayanıklı olmadığını; kuzey fay hattında yapılan sanayinin, TÜPRAŞ'ın, üniversitelerin, yerleşim birimlerinin buraya toplanmasının bir felaket olduğunu söylüyor. Bu felaketi önlememiz gerekiyor; ama, kimse dinlemiyor. Gerçekten, dediği, bugün hayata geçiyor ve ispatlanıyor.

Hepinize saygılar sunarım.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Gündoğan.

Değerli milletvekilleri, tasarının tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.

Tasarının maddelerine geçilmesi hususunu oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

1 inci maddeyi okutuyorum:

DOĞAL AFETLERE KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER VE DOĞAL

AFETLER NEDENİYLE DOĞAN ZARARLARIN GİDERİLMESİ İÇİN

YAPILACAK DÜZENLEMELER HAKKINDA YETKİ KANUNU

TASARISI

Amaç

MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; doğal afetlere karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi, bu afetler nedeniyle doğan zararların giderilmesi, yeni yerleşim alanlarının kurulması, imar, ihale, müteahhitlik, müşavirlik hizmetleri ile kültür ve tabiat varlıklarını koruma, sivil savunma, mevcut fonların işleyişi ve gerektiğinde ilave fon kurulması, her türlü bağış ve yardımların etkin kullanımı, ekonomik konularda düzenleme, doğal afetler sonucunda doğacak zararların karşılanmasına yönelik bir sigorta sisteminin oluşturulması ve teşkilât kanunlarında yapılacak değişiklikler ile ivedi ve zorunlu hallere münhasır olmak üzere Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektir.

BAŞKAN – Madde üzerinde, Doğru Yol Partisi Grubu adına, İzmir Milletvekili Sayın Ufuk Söylemez.

Buyurun Sayın Söylemez.

DYP GRUBU ADINA H. UFUK SÖYLEMEZ (İzmir) – Sayın Başkan, Yüce Meclisin saygıdeğer üyeleri; Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemlere İlişkin Yetki Kanunu Tasarısının 1 inci maddesi üzerinde görüşlerimi açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi, şahsım ve Doğru Yol Partisi Grubu adına saygıyla selamlıyorum.

Hükümetimiz, doğal afetlere karşı alınacak önlemlerle ilgili olarak bir yetki kanunu tasarısıyla geldi. Gerçekten de, bu doğal afet, Türkiye'nin bu yüzyılda yaşadığı en büyük afet sayılabilir, gerek boyutları gerek yaygınlaştığı bölgeler itibariyle. Bu afet nedeniyle görev yapan tüm kamu görevlilerine, sivil toplum kuruluşlarına, sivil inisiyatife, yardımlaşma, vefa ve dayanışmanın en büyük örneğini gösteren tüm milletimize, hiçbir yardımı esirgemeden o bölgeye koşan tüm vatandaşlarımıza, yardım kuruluşlarına, dış ülkelere, uluslararası yardım kuruluşlarına, yaptıkları insanî katkılardan ve vicdanî dayanışmadan ötürü, bu kürsüden bir kez de ben teşekkür etmek istiyorum.

Mesele, depremde, kim suçluydu diye aramak elbette değildir. Zaten, biz, Doğru Yol Partisi olarak, bu sorumluluğun bilincindeyiz. Böyle bir acının istismarı elbette yapılmamalı; ama, böylesi bir felakette ve felaket sonrasında, Türkiye'nin, yapabileceklerini yapamaması, kapasitesini ve performansını ortaya koyamaması, teknik olarak, idarî olarak yetersizlik göstermesi, zaman zaman irade aczi içerisine düşmesi, hepimizi, ayrıca, kalpten yaralamıştır.

Maksat, tabiî ki, suçlu aramak değil; ama, bunları, objektif, ders çıkaracak, bir kez daha tekerrür etmeyecek biçimde dile getirmek ve hafızalara bir kez daha kazımak da hepimizin görevidir; hem milletvekili olarak burada bizlerin görevidir hem de özgür ve hür basının görevidir.

Değerli arkadaşlarım, hükümetin, bu büyük felaket karşısında, organize olmada, refleks göstermede, dirayet ve irade sahibi olmada aczini ve sıkıntısını gördüğümüz için, bu konuda, yapıcı bir anlayış içinde, 23 Ağustos itibariyle -yani, olaydan hemen bir hafta geçtikten sonra- somut öneriler getiren bir kanun tasarısını Meclis Başkanlığına sunduk. Genel Başkanımız Profesör Doktor Sayın Tansu Çiller Hanımefendi de, 57 nci Hükümetin Başbakanı Sayın Bülent Ecevit’i makamlarında ziyaret ederek, bu kanun tasarısına ve depremle ilgili alınması gereken önlemlere ilişkin görüşlerimizi ,yapıcı bir üslup ve anlayışla kendilerine arz etti.

Şimdi, doğal afetlerle ilgili bir yetki kanunu tasarısı geliyor; ama, bu gerçekten de somutlaştırılmamış. Neyin ne zaman yapılacağını üç aylık bir süre içerisine sıkıştıracak, bazıları üç aydan da fazla olan yapısal önlemleri içeren konuları, bu yetki kanunu içerisine koymaya kalkıyoruz. Bu da bir yanlıştır. Yani, bir yanlıştan diğer bir yanlışa gidiyoruz.

Kamuoyu, artık, toplanan paraların, yapılan yardımların yerinde ve zamanında kullanılmasını istiyor; kamuoyu, artık, vergi adı altında getirilmek istenen birtakım düzenlemelerle, karadeliklere bu paraların akmamasını istiyor. Biz de, bunu, milletvekilleri olarak, muhalefet olarak, Doğru Yol Partisi olarak istiyoruz. Burada toplanan paralar, şeffaf ve hepimiz tarafından kontrol edilebilir bir deprem hesabında toplanmalıdır; transparan, şeffaf bir hesap olmalıdır.

Hükümet, bize, önümüzdeki oniki ayda ne yapacağını, bir icra takvimiyle açıklamalıdır; acil önlem getiren konularda, yetki kanununda, günlerce gecikmeden, ekonominin aktivitelerini artırmak için çek-senetler, vadesi gelen işlemler ve akreditif işlemleri konusunda, çok acele, ekonomik önlemlerini ardı ardına açıklamalıdır. Zaten resesyonda olan, zaten çok önemli bir kriz yaşayan ve giderek derinleşen bir kriz yaşayan Türk ekonomisi, ciddî bir darbe yemiştir; hem üretimden kaynaklanan darbeler vardır hem yabancı yatırımcıların Türkiye'ye olan ilgisi bakımından darbeler vardır hem de beklenmeyen harcamalar yönünden ciddî bir sıkıntısı vardır.

Türk ekonomisinde vergi kaynağının birçok yolu vardır. Örneğin, faizlerden, stopajlardan yüzde 1 alsanız, lüks ithalattan yüzde 1 alsanız... Birçok kaynak bulunabilir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Lütfen tamamlayın Sayın Söylemez.

H. UFUK SÖYLEMEZ (Devamla) – Zaten vergisini zor ödeyen, zaten günlük yaşamını zor geçiren insanların günlük yaşam ihtiyaçlarından, kullandıkları telefonlardan yahut da vergisini dahi ödeyemeyen esnaftan ilave vergi alarak ekonomiyi bir daha durgunluğa sokmak, gerçekten doğru değildir. Kısa vadeli ve kolaycı olmayacak çözümler öneriyoruz. Zannediyorum, diğer maddelere geçtiğimizde de bu önerilerimizi sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.

Hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Söylemez.

Değerli milletvekilleri, çalışma süremizin bitmesine çok az bir süre kalmış olmasını da dikkate alarak, saat 14.00'te toplanmak üzere, oturumu kapatıyorum.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, 59 uncu Birleşimin İkinci Oturumunu açıyorum.

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet yerlerinde.

Birinci Oturumda, görüşmekte olduğumuz tarasının 1 inci maddesi üzerinde Doğru Yol Partisi Grubu adına yapılan konuşma tamamlanmıştı.

Şimdi söz sırası, Fazilet Partisi Grubu adına, Bursa Milletvekili Sayın Faruk Çelik'tedir.

Buyurun Sayın Çelik.

Değerli milletvekilleri, deprem bölgesini, arkadaşlarımızla birlikte, biz de, karış karış, âdeta, enkaz enkaz gezmeye çalıştık; insanlarımızın dertlerine ortak olmaya çalıştık. Bir açıdan, çok hüzün verici tabiî sahnelerle karşı karşıya kaldığımız gibi, diğer bir açıdan da, gerçekten, deprem bölgesinde, bizim yüzümüzü güldüren sahneler de gördük. Bunlardan biri, Türkiye'nin her yerinden koşup gelen, hangi aracı bulmuşsa, hangi vasıtayı bulmuşsa, kamyonetinin arkasına yiyecek, giyecek doldurup, imdada koşan güzel insanlarımızın, karagün dostu insanlarımızın, aziz milletimizin, büyük bir coşkuyla, oradaki muhtaç insanların, zor durumdaki insanların imdadına koştuklarını görmek, tabiî ki, bir kez daha, milletimizin nasıl bir millet olduğu konusunda, herkese önemli fikirler vermiştir.

Ayrıca, deprem bölgesi, malum, geniş bir alan. Bursa ve İstanbul'u, bu deprem bölgesinin çok fazla etkilememesi de bir şans olmuştur. Bilhassa, Bursa Milletvekili olarak, Sayın Valinin başkanlığındaki Bursa kriz merkezinin ciddî çalışmalarını izledik. Âdeta, Bursa, bir bölge sağlık merkezi haline dönüştürüldü; Yalova'dan, Sakarya'dan, Kocaeli'den gelen hastalara hizmet etti ve şu anda etmeye de devam ediyor; bu vesileyle, gerek sağlık personeline gerekse kriz masası yetkililerine teşekkürlerimizi arz ediyorum.

Yine, ikinci gün, deprem bölgesini gezerken müşahede ettik ki, devlet geç kalmıştı, hükümet belki henüz ulaşamamıştı; ama, yerinden yönetim -sürekli buradan seslendiriyoruz- birçok belediye, birçok yerel yönetim depremin ilk gününden oraya koşmaya çalıştı; ama, özellikle, Ankara ve İstanbul Büyükşehir Belediyelerini bizzat müşahede ettik, bu belediye başkanlarımız, sıcak ellerini, bu mağdur ve mazlum durumdaki vatandaşlarımıza uzatmışlardı; onlara da teşekkür ediyorum.

Ayrıca, değerli milletvekilleri, bir konuya da dikkatinizi çekmek istiyorum: Bu Meclis, miletin Meclisi; milletvekilleri, milletin vekili; bakınız, aslolan millet, yasta, kederli, hüzünlü, gözü yaşlı, çamurda ve açıkta. Devlet-millet kaynaşmasından yana isek -ki, hepimiz öyleyiz- bu konuda burada laf üretmek, çok şey söylemek mümkün; ama -vicdanlarınıza sesleniyorum- inanıyorum ki, 550 kişiden oluşan bu Parlamentonun üzerine düşen maddî sorumluluklar da vardır; bunları gruplar, mutlaka değerlendirecekler ve her milletvekilinin de devlet-millet kaynaşmasının bir adım daha ilerlemesi açısından üzerine düşen maddî yükümlülüğü yerine getireceğinden de şüphemiz yoktur.

Şimdi, şöyle düşünmek istiyorum veya düşünmenizi istiyorum. Hükümet, neden böyle bir yetki yasası talebinde bulunmaktadır; bunu anlamakta zorlandığımızı ifade etmek istiyorum.

Bildiğiniz gibi, 1959 yılında çıkan 7269 sayılı Afet Yasası, 1959'dan bu yana birçok değişikliklere uğramıştır; yani güncelleşmesi de sağlanmıştır. Bugün, bu yetki yasa tasarısıyla getirilmek istenen bütün konular, aslında, 1959'da çıkan ve 1960, 1968, 1981, 1985, 1992, 1993 ve 1995 yıllarında güncelleştirilen bu Afet Yasası içerisinde mevcut. Tekrar bu yasanın neden gündeme getirildiği konusunda, gerçekten, bunu anlamakta, bunu izahta zorlanıyoruz.

Bakınız, hükümet, vergi yasa tasarısını geri çekti, vergideki düzenlemeleri geri çekti. Neden; bilimsel bir rapor yok, ciddî bir inceleme yok; yani, kimden, ne kadar, niçin alacaksınız ve ne kadarını, nereye kullanacaksınız; böyle bir bilgi var mı? Böyle bir bilgi olmadığı için... Zaten, zor durumda olan vatandaşlarımız, esnafımız ve kan ağlayan orta kesimden bu derece yeni vergiler almanın, tabiî ki, bilimsel bir tabanı olması gerekirdi; bu anlamda, geri çekilmesi son derece doğru olmuştur. Kaldı ki, gerek bu getirilen yetki yasası ve diğer vergi yasasında da, hükümetin teklif ettiği metinle komisyonun kabul ettiği -yine, iktidara mensup partilerin kabul ettiği- metin arasında da önemli farklılıklar var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Lütfen tamamlayın Sayın Çelik.

FARUK ÇELİK (Devamla) – Ben, kısaca şunları da ifade etmek istiyorum: Bu fon talebi neden isteniyor? Yeteri kadar fonlar var, Afet Fonu da var; ayrıca bir fona gerek olmadığı kanaatindeyiz. Bu fonun bütçeye bağlı olup olmadığı da tasarıda zikredilmiyor; bu da, ayrıca, sıkıntı veren bir durum.

Değerli milletvekilleri, her deprem sonunda iki kesim oluşuyor; bir depremzedeler, bir depremzadeler. Depremzelerin yanında olacağız; ama, depremzadelere, bu milletin gözyaşı üzerinde, mağdur ve mazlum milletin gözyaşı üzerinde zengin olma hedefi ve hevesi içerisinde olanların da takipçisi olacağımızı burada ifade etmek istiyorum.

Ayrıca, bir sigorta düzenlemesi getirilmek isteniyor bu yetki yasasıyla; buna da gerek yok; çünkü, deprem olmuş, zaten olan olmuş...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Çelik; daha önce sürenizi 1 dakika uzattım efendim.

FARUK ÇELİK (Devamla) – Deprem olmuş bitmiş; bu sigorta yasası ve çalışması... Bu yetki geriye şamil olmayacağına göre, ayrı bir sigorta yasası olarak meselenin gündeme getirilmesinin daha doğru olacağını ifade ediyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Çelik.

Şahsı adına, Elazığ Milletvekili Sayın Mehmet Ağar.

Buyurun Sayın Ağar.

MEHMET AĞAR (Elazığ) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Gerçekten büyük bir acıyla kahrolduğumuz bu günlerde, paylaşarak ve birbirimize daha sıkı sarılmak suretiyle acılarımızı dindirmeye çalışıyoruz; ama, yetiyor mu diye baktığımız vakit, ateşin, düştüğü yeri yaktığını da hepimiz biliyoruz.

Daha önce, depremin hemen sonrasında yapmış olduğumuz konuşmada ve bugünkü geldiğimiz noktada da, günün, eleştiri zamanı değil, dayanışma, varsa bilinen bir şey onu söyleme ve çalışmalara yardımcı olma günü olduğu anlamında bu kürsüden bir şeyler söylemiştik. Geçen on oniki gün zarfında, bu bölgedeki insanların problemleri ve acıları konusunda azalma eğilimi olmakla birlikte, meseleler, bugün hâlâ tam bir ölçü içerisinde halledilme yoluna girmiş değildir.

Bugün ortaya çıkan bu manzara içerisinde, benim tespitlerime göre en önemli mesele, güven ve ümit meselesidir. Gelişen şartlar ve yaşanan olaylar, maalesef, idareye olan güvende büyük bir sarsılma ortaya koyduğu gibi, geleceğe yönelik umutlarda da tükeniş sonucunu ortaya koymuştur. Deprem, âdeta, bölgeyi değil, bütün Türkiye'yi vurmuş; bütün Türkiye'deki insanlar, gelecekle ilgili neler yapılacağı konusunda bir beklenti, bir bekleyiş içerisindedirler.

Hâlâ net bir bilgi envanteri ortaya çıkmış değildir ve çıkacağı konusunda da, görüntüde hâlâ net bir sonuç ortaya konulamamaktadır. Burada sağlıklı bilgi alma mecburiyeti vardır, sağlıklı bilgi alabilmek için de, depremden, afetten zarar görenlerin, süratle, bir barınak içerisine alınmaları, kontrol içerisine alınmaları ve bu bölge içerisinde yapılacak sağlıklı bir işbirliği, işbölümü ve bölgeleri de küçültmek suretiyle sağlıklı bir bilgi akışının mutlak surette tanzim edilmesi ve bunların, düzgün kayıtlar içerisinde süratle bir bilgi bankasında toparlanarak, elde edilecek bilgilere göre tedbirlerin alınması lazımdır.

Elbette tesellimiz vardır; dünyanın, Türkiyemizin dört bir tarafından gelen insanlar, çalışma konusunda, gerçekten büyük bir performans göstermişler; yüreklerimize küçük de olsa bir teselli veren, canlar kurtulabilmiştir; ancak, tabiî, olayın büyüklüğü karşısında, dediğim gibi, küçük bir teselliden öteye gidilememiştir.

Vatandaşlarımızdaki yaygın bir depresyonu süratle izale etme mecburiyeti vardır. Tarihimizde çok büyük ve ağır olaylarla karşılaşmış olmamıza rağmen, yönetimde var olan ciddî bir irade ve mesuliyet duygusu, bütün bunların aşılabilmesi için gerçek bir güçtür. Bugün, bu irade ve mesuliyetin bütün canlılığıyla ve varlığıyla ortaya konulmasını beklemek de, bizim ve yüksek milletimizin hakkıdır.

Önümüzde, çözüm modelleri, daha sonra alınacak tedbirlerin filan tartışılması için yeteri kadar zaman vardır; ancak, bugünün meselesi, alanda canlı canlı yakınlarını kaybetmiş, bugün yaşama mücadelesi veren ve geleceğe yönelik umutları tükenmiş olan insanların yeni baştan hayata kazandırılması yönünde ne yapılacağı konusunda müşahhas bilgilerin hükümetçe ortaya konulmasıdır.

Bir hareket planı süratle açıklanmalıdır; dış finansmanın sağlanması konusunda teşkil edilecek heyetlerin, bu konuda, olayın sıcaklığı, tazeliği ve dış dünya üzerindeki ilginin yoğun olduğu bir dönem var iken, süratlendirilmesi bir yandan, öbür yandan da, içte, ne tür bir aksiyon planıyla, geleceğe yönelik olarak, bu konuda, birinci derecede zarar gören insanların hayatlarının, geleceğinin ne yönde şekillendirileceği konusunda net bilgiler ortaya konulmalıdır. Türkiye televizyonlarında, Sayın Başbakanın güvenilir şahsiyetince yapılacak açıklamalarla tedbirlerin ortaya konulması lazımdı. Burada, ciddî bir gecikmenin var olduğunu görüyoruz.

Yoğun biçimde bir kampanya var. Milletimizin gerçek hasletlerini bu zor günlerde ortaya çıkaran kampanyalarda hiçbir aksama yok. Gittiğimiz, gördüğümüz küçük ilçeler bile, kendi yağlarıyla kavrulan insanlar bile, kendi boğazlarından, kendi kazançlarından keserek göndermektedirler. Ciddî bir organizasyonun varlığı gözükmemektedir; çok büyük bir dağınıklık vardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Lütfen, tamamlayın Sayın Ağar; buyurun.

Vergi kanunu tasarısının geri çekilmesi doğru olmuştur, beklemek gerekmektedir. Var olan yetkiler kullanılmamıştır zamanında; ama, bütün buna rağmen, hükümete moral etkisi olması açısından, yetki kanununun çıkması faydalıdır. İnşallah, bunun vereceği aksiyon ile tedbirleri süratli alma mecburiyeti açısından, moral motivasyonu açısından faydalı olacaktır.

Şüphesiz, söylenecek çok söz var; ancak, zamanın kıtlığı buna engel teşkil ediyor. Ama, bu saatten sonra, ilk konuşmamda da söylediğim gibi, deprem bölgesindeki çalışmalara, seyahatlere, bence, bundan sonra milletvekilleri olarak ağırlık vermek suretiyle, yaraların bir ölçüde, psikolojik anlamda sarılmasına yardımcı olmak günü de gelmiştir. Hiç şüphesiz ki, bütün arkadaşlarımız, milletimizi teşkil eden her fert gibi, bu konudaki hassasiyetlerini fiilen alanda da göstereceklerdir.

Hayatını kaybedenlere tekrar rahmet diliyor, milletimize başsağlığı diliyor, derin saygılarımı sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Ağar.

Şahsı adına, Erzurum Milletvekili Sayın Aslan Polat; buyurun.

ASLAN POLAT (Erzurum) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bu vesileyle de, depremde hayatını kaybeden tüm şehitlerimize de Allah'tan rahmet diliyorum.

Şimdi, bu kanun tasarısına, kanun hükmünde kararnameye baktığımız zaman, daha ziyade, doğal afet nedeniyle, bilhassa müteahhitlik, müşavirlik hizmetleri, ihale konularında yetki isteniyor hükümet tarafından.

Şimdi, birinci hata -yeni yapılacak olan imarda da buna dikkat etmek lazım- sanayi kesimini bir vilayete toplamak ve bütün Türkiye'yi oraya çekmekle olmuştur. Biz, bundan ders aldık mı? Almadık. Mesela, bundan bir iki ay önce buraya gelen bir vergi kanunuyla, işte, 250 milyon dolardan fazla yatırım yapacak diye, Koç'un, Türkiye'nin belki de en büyük sanayi tesisini, Ford Fabrikasını, yine bu bölgeye kurmasına müsaade ettik, yüzde 200 teşvik verdik. Bu bir hataydı; bunu o zaman da söyledik. Birincisi bu.

Üniversitelerimizin durumu ortada. Üniversiteye giden bir kız çocuğunu "senin başın örtülü" diye üniversite kapısından geri atarsanız, okuyamayan o kız çocuğu, kendi çocuğunu ne kadar yetiştirir, bunu hiç düşünmezseniz, olacaklar da bunlardır.

Bu konuda çok konuşulduğu için söylemek istiyorum; sürekli olarak kolaya kaçılıyor ve "efendim, müteahhitler suçlu" deniliyor. Tamam, müteahhitler suçluysa, bu müteahhitlerin iş yaptığı yerde, bunu kontrol eden bir müessese yok mu, bunun projelerini yapan bir müessese yok mu? Bir yerde müteahhit suçluysa, bunun 3 ayağı vardır: Proje bazı vardır, o müteahhide "inşaat yap" diyen ve onun yaptığı işleri kontrol eden devlet daireleri vardır, müteahhitlik hizmetleri vardır.

Bayındırlık Bakanlığı, bu konuda bir karar aldı. Nedir; belediyelerdeki imar yetkisini kendi üzerine aldı, sanki "belediye hizmetlerini altı ay müddetle ben kontrol edeceğim" dedi. Ben o zaman Bayındırlık Bakanına şunu soruyorum ve bana bir cevap vermesini istiyorum; sizin elinizde, bu yörelerdeki inşaatları kontrol edecek bir teknik elemanınız var mı? Eğer varsa, o zaman da başka bir şey soruyorum şu anda Hükümet sıralarında oturan Sayın Bakana; Millî Eğitim Bakanlığı, 4306'ya tabi okul ihalelerini yaparken, neden kontrollük hizmetlerini Bayındırlık Bakanlığına vermedi de özel firmalara verdi? Bu, aynı hükümet döneminde, Anasol-D Hükümeti zamamında yapıldı. Ne yapıldı orada, dendi ki "Bayındırlık Bakanlığında gerekli kontrol mühendisi yoktur, ben bunu özel firmalara kontrol ettirmek istiyorum."

Hep müteahhitler suçlanıyor, ben suçlanmasın demiyorum; ama, doğrusu konuşulsun. Mesela, Gölcük'te bir orduevi çöktü. O orduevi çöktüğü zaman, onu yapan müteahhit kadar, orduevi inşaatını kontrol eden mühendis de, o çürük zemine "bina yapılsın" diyen ita amirleri de, geçici ve kati kabule imza atan bütün teknik elemanlar, kontrol mühendisleri ve yetkililer de sorumludur. Onun için, böyle, sadece suçu birisinin üzerine atmakla bu işi çözemeyiz; bunları güzelce düşünelim.

Buradaki mevzular da çok geniş mevzu; imar mevzuu, müteahhitlik mevzuu, bu hükümet döneminde, 54 üncü, 53 üncü, 52 nci hükümetler döneminde, ta 1980'lerden beri çok tartışılan bir konu; öyle üç ayda çözülecek bir konu da değil. Bunları aceleye getirmek de yanlış olur diye düşünüyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Polat, lütfen tamamlayın efendim.

Buyurun.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Polat.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

157 sıra sayılı Yetki Kanun Tasarısının 1 inci maddesinin aşağıdaki gibi değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımızla. 27.8.1999

Ali Güner Ahmet Derin Cevat Ayhan

Iğdır Kütahya Sakarya

M.Altan Karapaşaoğlu Ali Sezal Veysel Candan

Bursa Kahramanmaraş Konya

"Amaç:

BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu efendim?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI METİN ŞAHİN (Antalya) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN - Hükümet katılıyor mu efendim?

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Katılmıyoruz.

BAŞKAN - Önerge sahibi olarak söz talebi var mı, yoksa gerekçeyi mi okutalım efendim?

MEHMET BEDRİ İNCETAHTACI (Gaziantep) – Gerekçe okunsun Sayın Başkan.

BAŞKAN - Gerekçeyi okutuyorum efendim:

"Gerekçe:

Türk malî sisteminde bu konularda kullanılabilecek mevcut fonların olduğu madde metninde de belirtildiği halde ayrı bir fonun kurulması yetkisi talebi yerinde değildir."

BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler...Kabul etmeyenler...Önerge kabul edilmemiştir.

Mevcut haliyle 1 inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler...Kabul etmeyenler...1 inci madde kabul edilmiştir.

2 nci maddeyi okutuyorum:

Kapsam

MADDE 2. – Bu Kanuna göre çıkarılacak Kanun Hükmünde Kararnameler; imar, ihale, müteahhitlik, müşavirlik hizmetleri ile kültür ve tabiat varlıklarını koruma, doğal afetler, sivil savunma, mevcut fonların işleyişi ve her türlü bağış ve yardımların etkin kullanımı ve gerektiğinde ilave fon kurulması ekonomik konularda yapılacak düzenlemeleri, doğal afetler sonucunda doğacak zararların karşılanmasına yönelik bir sigorta sisteminin oluşturulmasını ve teşkilât kanunlarında yapılacak değişiklikler ile çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde doğal afetlerle ilgili değişiklikleri kapsar.

BAŞKAN – Madde üzerinde, Doğru Yol Partisi Grubu adına, İzmir Milletvekili Sayın Ufuk Söylemez.

Buyurun Sayın Söylemez.

DYP GRUBU ADINA H. UFUK SÖYLEMEZ (İzmir) – Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemlerle İlgili Yetki Kanunu Tasarısının 2 nci maddesi üzerinde Doğru Yol Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Daha önceki 1 inci maddede de arz ettiğim üzere, gerçekten yurdun çok önemli bir bölümünü etkisi altına alan, büyük can ve mal kaybına neden olan yüzyılın deprem felaketi nedeniyle tüm ulusumuza tekrar başsağlığı diliyorum; Allah, bu tür acılardan ulusumuzu korusun diyorum.

Ancak, 1 inci maddede de arz ettiğim üzere, depremle ilgili olarak böyle bir yetki kanunu yerine, ucu açık, somutlaştırılmamış, belirsiz önlemler yerine, daha somut adımlar atılması gerektiği kanaatinde olan Doğru Yol Partisi Grubu olarak, bahsettiğimiz üzere, öncelikle oradaki ekonomik hayatı aktif hale getirebilmek amacıyla bir kanun tasarısı hazırladık. Bunu, Sayın Genel Başkanımız, hem Sayın Başbakana sundu hem de Meclis Başkanına sundu. Burada, acil ekonomik önlemlerle ilgili bir dizi öneri vardı.

Bugün, o bölgede, çeki, senedi ödenmeyen, akreditif vadesi gelip ödenmeyen, temerrüt durumuna düşen yüzlerce, binlerce ticaret erbabı, sanayici, esnaf, sanatkâr ve küçük işletme de vardır. Can ve mal kayıplarımız ve büyük acımızı bir kenara bırakarak, bir yandan da buna yönelik bir mücadele içine girmemiz gerekir diye düşünüyorum. Onun için, Doğru Yol Partisi, bir kanun teklifini daha hazırlamış ve bugün itibariyle Meclis Başkanlığına sunmuştur; Marmara Bölgesi Deprem Kanunu Teklifi...

Burada, acil önlemleri almadan, Marmara Bölgesinde oluşan bu büyük felakete yönelik bir kurul oluşturarak, yetkileri somutlaştırmadan, bu tür, üç ay vadeli, altyapıya yönelik uzun vadeli hukukî düzenlemeleri içeren yetki kanunu çıkarmanın somut ve çabuk bir faydası olmayacaktır toplumumuzda.

Oluşturulacak Marmara deprem kanununda, depremle ilgili mevzuat hükümlerinin gereği gibi uygulanıp uygulanmadığını denetleyecek bir kurul oluşturulmasını istiyoruz.

Bu kurul, depremde ve hizmetler sebebiyle suçlu ve kusurlu gördükleri hakkında yasal takibat yapmak ve savcılıklara ihbarla görevlendirilmelidir diyoruz.

Sivil toplum girişimini ve kurtarma teşebbüslerini teşvik etmek, tabandan bu anlamda bir örgütlenme modeli geliştirmek için çalışmalarda bulunmalıdır diyoruz.

Görev ve hizmet akışı ve denetim sonuçlarıyla ilgili olarak raporlar düzenlemek ve kamuoyuna açık bilgiler vermek zorundadır diyoruz.

Yeniden yapılanma için, depremin bir daha tekerrürü halinde zararlı sonuçlarını önleyecek zemin etütlerini yaptırmak ve diğer önlemleri almak.

7269 sayılı Yasadaki yetki ve görevlerden diğer uygulananları üstlenmek ve bu deprem felaketinde sorumlu olanlara, kamu görevlilerine Memurin Muhakemat hükümlerinin uygulanmadığı izne gerek kalmaksınız takibat yapmaya ilişkin adımları atmak.

Sigorta şirketleri var, buradaki sanayi şirketleri sigortalıdır, bir şey olmaz gibi bir yaklaşım içindeyiz. Halbuki, sigorta şirketlerinin kayıpları da ekonomide ciddî bir kayıptır ve beklenmedik bir harcama mahiyetindedir. Bunların eksperlerinin zamanında gidip gitmediği, poliçe hamillerinin hasarlarına ve hasar tazminatlarına zamanında kavuşup kavuşamayacakları, sigorta şirketlerinin, bu zararlar karşısında malî bir ödeme güçlüğü içerisine düşüp düşmeyecekleri mutlaka araştırılmalıdır. Reasürans kurumlarıyla ortak bir çalışma yapılmalıdır. Kamuoyu bilgilendirilmeli, Hazine, bu konuda aktif açıklamalar yapmalıdır.

Toplanacak yardımlar ve vergilerde şeffaflığın sağlanması için transparan bir hesabın oluşmasında biz Doğru Yol Partisi olarak ısrarlıyız. Milletimiz, yardımların, toplanan vergilerin, gönlünden kopan bu dayanışma duygularının istismar edilmesini artık istemiyor ve açıklık ve şeffaflık içinde bir icra planının, bir icra takviminin, 12 aylık bir icra programının da mutlaka kamuoyuna açıklanmasını, Hükümetten, ısrarla bekliyoruz ve takipçisi olacağız.

Depremin toplam arza ve talebe, konsolide bütçe üzerine, enflasyona, ödemeler dengesine, hepsine etkilerinin bilimsel bir şekilde, duygusallıktan uzak bir şekilde ve ne küçümsenerek, örtülerek ne de abartılarak değil, gerçekçi bir şekilde ortaya konmasında büyük fayda vardır.

Bu bölge vergi tahsilatının yüzde 40'ından fazlasını, İstanbul'u çıktığımız zaman, yüzde 20'sine yakınını sağlayan bölgedir. Buradaki üretim kaybını mutlaka gidermeliyiz, aktive etmeliyiz, sanayii üretir hale getirmeliyiz. Ticaret hayatını ayağa kaldırmalıyız ve bu anlamda göstereceğimiz çabaları geciktirmeden yapmalıyız.

On gün geçmesine rağmen, şu Marmara Bölgesi kanunu, bizim getirdiğimiz ekonomik önlemlerle ilgili kanunlar eğer çıkarılabilseydi, Türkiye bu büyük acılarını, daha da büyük ekonomik sıkıntılara duçar olmadan aşabilirdi. Hükümet, maalesef, bu konuda kolay yolu seçmiştir. Tekrar eliştiriyoruz; ancak...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Lütfen tamamlayın Sayın Söylemez...

H. UFUK SÖYLEMEZ (Devamla) – ... bu doğal afet nedeniyle, bu kolay yolu seçmesine rağmen, belirsiz ve somut olmayan tedbirlerle gelmesine rağmen, felaketin büyüklüğü ve tedbirin aceleliği nedeniyle, biz, Doğru Yol Partisi Grubu olarak bu yetkiyi vereceğiz; ama, bunu, net ve şeffaf bir şekilde ortaya koyması için de hükümeti uyarıyoruz ve harcamaların takibi, toplanması, kontrolünde, milletçe belki de ilk kez bu kadar sahip çıkan bir yapı içerisindeyiz; artık, millet uyanmıştır, hükümetin de eski kredisi kalmamıştır; o bakımdan, harcamaları çok düzenli, şeffaf, açık yapma konusunda bir kez daha uyarı görevini yapıyor; hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Söylemez.

Fazilet Partisi Grubu adına, Bursa Milletvekili Sayın Altan Karapaşaoğlu; buyurun efendim.

FP GRUBU ADINA MEHMET ALTAN KARAPAŞAOĞLU (Bursa) – Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; 157 sıra sayılı Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının 2 nci maddesi üzerinde Grubum adına görüşlerimizi iletmek üzere söz almış bulunuyorum; sizlere ve değerli Başkanıma saygılarımı sunuyorum.

Bu afetten zarar gören tüm vatandaşlarıma sabırlar diliyorum; vefat edenlerine de Allah'tan rahmet diliyorum.

Değerli arkadaşlar, kapsam maddesi olan bu maddede, mesela imardan, ihaleden, Tabiat Varlıklarını Korumadan, Sivil Savunmadan, mevcut fonların işleyişinden, her türlü bağış ve yardımların etkili kullanımı ve gerektiğinde ilave fon kurulması, Ekonomik Kurulda yapılacak düzenlemelerin, doğal afetler sonucunda doğacak zararların karşılanmasından ve bir sigorta sisteminin oluşturulmasından bahsediliyor; ama, ben, baktığım zaman, şurada sayılan, kapsam içine alınması istenen bütün unsurların 7269 sayılı Yasada olduğunu görüyorum. Maddeleri teker teker inceledim; daha önce çıkarılmış olan yasanın içerisinde bugün kapsam altına alınması amaçlanan unsurların tamamı var.

Değerli arkadaşlar, daha önce yaptığımız konuşmalarda, devletimizin organlarının ahenksizliğinden bahsettik, devletimizin organlarının iyi işlemediğinden bahsettik; iktidardaki bazı arkadaşlarımız bizi eleştirdiler; ama, işte, burada, canlı örneğini görüyoruz. Aslında, hareket etmemek için, bir şeyler yapmamak için hiçbir sebep yok.

Değerli hükümetimizin elinin altında, çok geniş yetkiler veren bir yasa var. Dolayısıyla, yeni bir yetki kanununun talep edilmesinde, yasadaki eksikliklerden bahsedilmemesi gerekir, yasada eksiklik olduğu gerekçesinin öne sürülmemesi gerekir. Kurumların ahenkli çalışmamasından doğan organizasyon bozukluğu var gerekçesiyle bu yasa tasarısı teklif edilseydi, daha makul olurdu; biz de, daha candan, daha yürekten, daha büyük bir iştirakle desteklemek lüzumunu hissederdik.

Biliyorsunuz, kurumlar bir araya gelmek suretiyle devleti oluşturuyorlar. Hükümetler, orkestra şefi niteliğinde kurumları yönetiyorlar. Bu kurumlar enstrüman niteliğindedir; eğer, bir tanesi, iki tanesi bozuk ses çıkarıyorsa, onun akordu yapılarak, orkestranın ahenkli çalışmasının temini gerçekleştirilmiş olur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Karapaşaoğlu, tamamlayın efendim.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Karapaşaoğlu.

Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına, Çorum Milletvekili Sayın Melek Karaca; buyurun efendim.

MHP GRUBU ADINA MELEK KARACA (Çorum) – Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının 2 nci maddesi üzerinde Grubumun fikirlerini beyan etmek üzere söz almış bulunuyorum.

Sözlerime başlamadan evvel, hepinizi saygıyla selamlıyor; son felakette hayatlarını kaybeden vatandaşlarımıza Cenabı Allah'tan rahmet, kalanlara sabır diliyor, milletimizin bu tür ıstırapları bir daha yaşamamasını temenni ediyorum.

Bilindiği gibi, deprem başta olmak üzere, birçok doğal afeti, teknolojinin en son imkânlarıyla dahi evvelce tespit etmek mümkün değildir; ancak, afetin vereceği zararları asgariye indirmek daima mümkündür.

Güzel vatanımız, dünyanın en tehlikeli iki deprem kuşağından birinde yer almaktadır. Buna rağmen, hiçbir tedbir alınmaksızın, çarpık kentleşmeye göz yumulmuştur. Kentleşme, sanayileşmeye, ekonomik ve teknolojik gelişmeye paralel olarak toplumun yapısında artan nüfusun, yerleşme, barınma, yaşama gibi ihtiyaçlarını çağın şartlarına uygun giderme amacının ürünüdür. Kentler, çok nüfuslu yerleşim yerleridir. Kentleşme, uygarlıkların gelişimiyle doğru orantılıdır.

Bir ülkenin kalkınma çizgisindeki ekonomik ve sosyal yapısı, o ülkenin kentlerinin görüntüsüyle ilgilidir. Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişler kentleşmeyi hızlandırmıştır; ancak, kişi başına düşen gelirin düşük olduğu gelişmekte olan ülkelerde, kentleşmelerin sağlıklı yapılmadığı da bilimsel bir gerçektir. Bu olumsuz gelişmeleri engellemek elbette ki hükümetlerin görevidir.

Bugün, ülkemizde hızla artan çarpık kentleşme, iki kanaldan, ekonomik ve sosyal zararlar vermektedir. Birincisi, sağlıksız, plansız meydana gelen kentleşmeler, yangın, sel, salgın hastalıklar gibi sunî afetlere davetiye çıkarmaktadır. İkincisi ise, plansız, programsız kentleşmeler, doğal afetler neticesinde daha fazla ölüme ve maddî hasara sebebiyet vermektedir. Bu son afette can ve mal kaybımızın fazla olması, çarpık kentleşmenin bir ürünüdür.

Çarpık değişimler yalnız kentleşmede değil, sosyal hayatımızın her alanında görülmektedir. Cemiyetimizde değer yargılarına, bilime, insan hayatına saygının azalması gibi yaygın bir çözülme gözlemlenmektedir. Buna, ister sosyal kirlenme, ister sosyal değişim diyelim; netice itibariyle, bu son afetten muhakkak ki, alacağımız dersler ve çıkaracağımız sonuçlar vardır. Atılacak ilk adım, yeni bir kent planlamasıdır.

Cumhururiyet döneminde ise, kent politikalarının gelişmesi üç aşamada olmuştur. 1923 - 1945 dönemi, konut ve kentleşme projelerinin çok ciddî olarak ele alındığı bir dönemdir. 1945 - 1960 döneminde ise, sanayileşme başlamıştır. 1958’de İmar ve İskân Bakanlığı kurulmuş; konut artışında ve kentleşmede hızlanma başlamıştır. 1960 ve sonrası dönem ise, 5’er yıllık kalkınma planları ile günümüze kadar devam etmiş olup, bu dönemlerde sağlıklı kararlar alındığı gibi, sağlıksız yasalar da çıkarılmış, siyasî istikrarsızlıklarla uygulamalar çarptırılmıştır ve netice itibariyle, bugün 17 000'e yakın can kaybımız, 40 000'e yakın yaralımız ve milyarlarca dolar maddî kaybımız olmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; memleketimiz deprem kuşağı üzerinde olduğuna ve bu kabil afetleri yaşama riskimiz bulunduğuna göre, bundan sonra neler yapmalıyız; can ve mal kayıplarının asgarîye indirilmesi ve hatta, tamamen ortadan kaldırılması için ne gibi tedbirlerin alınması, hangi yasaların çıkarılması gerekir; bunların üzerinde önemle durmak mecburiyetindeyiz.

Alınması gereken tedbirleri şöyle sıralayabiliriz:

Tüketiciye, sağlam standartlara uygun inşaat ve konut sunmayı engelleyen faktörleri ortadan kaldırmalıyız.

Ne zaman, nerede ortaya çıkacağını bilmediğimiz tabiî afetlerde, yetkilerin hiyerarşik dağılımının bir düzen içerisinde devreye girmesi için, derhal, afet kriz yönetim sistemi geliştirilmelidir. Depremle yaşamak zorunda olan bir ülkenin insanlarının, böyle bir sisteme acilen ihtiyacı vardır.

9.1.1998'de yürürlüğe konulan, ancak, uygulanamayan, afet bölgelerindeki yapılanmaya ait yönetmelik, hiç kimsenin gözünün yaşına bakmadan uygulanmalıdır.

İmar Yasası yeniden düzenlenmelidir.

Günün şartları ve gelişen teknolojiyi göz önüne alarak, Türkiye'nin jeofizik yapısına uygun yaptırım ve caydırıcı müeyyideler getirilmelidir.

Şehir planlamasında, uzun vadeli ve kısa vadeli projeler üretilmelidir.

İmar affı, af kapsamından çıkarılmalı, 11 defa imar affı çıkaranlar hakkında Meclis soruşturması açılmalıdır.

1998 nisanında Bayındırlık Bakanlığına sunulan imar yasa taslağı derhal hayata geçirilmelidir.

Şehircilik acısından, Anadolu'yu bütünüyle kapsayacak, modern bilim ve teknikteki son aşamalara uygun bir kent planlaması yapılmalıdır. Bu planların uygulanmasında, gereğini yapmayanlara ağır cezaî müeyyideler getirilmelidir. Zira, bu deprem felakatinde gördük ki, en fazla 2-3 kata izin verilen bölgelerde 5-6, hatta, 8 katlı binalar yapılmıştır. Bu planlamalar yapılırken, şehircilik, jeofizik mühendisliği gibi bilim otoritelerine başvurulmalıdır.

Fay hattı üzerinde olan deprem bölgelerine büyük yatırımlar yapılmamalıdır. Yerleşim bölgeleri seçilirken, arazi yapısı, tarıma elverişli olup olmadığı, finansman açısından getirileri araştırılmalı ve neticede, deprem yönetmeliğine uygun hareket edilmelidir.

Ayrıca, düz ve yumuşak topraklar yerleşime açılmamalı, buralar, tarım alanı olarak ayrılmalıdır. Oysa, son yirmi senede, ziraata uygun bütün alanlar, beton yığını olmuştur. Doğanın eko dengesi bozulmuştur.

İmar uygulamaları hükümetlere göre değişmemeli. Milletimizin mutluluğu, güvenli yaşaması ve yaşama haklarının korunması için, 50'şer yıllık şehir planları imar yasası derhal hazırlanmalıdır.

Deprem bölgelerindeki yapıların standartlara uygun olup olmamasında sadece müteahhitlerin değil, teşebbüs anından teslim tarihine kadar pek çok kademelerin de sorumlulukları vardır. Bu itibarla, inşaatın, imar planına uygun olup olmadığı, inşaat planının o zemine uygun olup olmadığı gibi hususların denetimi yapılmalıdır. Ayrıca, işçilik ve malzeme kullanımının yasalara ve teknik standartlara uygunluğu da gündemdedir.

Müteahhitlik sistemi yeniden gözden geçirilmelidir. Her cebine para koyanın müteahhitlik yapmasına müsaade edilmemelidir.

İlk müdahale, kurtarma ve arama ekipleri kurulmalıdır. Bunlar, fonksiyonları birbirine karıştırılmadan ayrı yönetmeliklere göre eğitilmeli, gerektiği zaman istihdam edilmelidir.

Sivil Savunma Teşkilatı daha işler hale getirilmelidir. Medya aracılığıyla, her yaştaki vatandaşımız depremle birlikte yaşama konusunda bilgilendirilmelidir. Okullarımızda da, tabiî afetler anında neler yapılacağı konusunda bilgiler verilmelidir.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı bünyesinde, bina bakım ekipleri kurulmalıdır. Bu ekipler, periyodik aralıklarla, binaların kontrol ve bakımını yapmalı ve durumunu bir rapor halende belirtmelidirler.

Anayasamızın 56 ncı maddesinde "herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir" ifadesi yer almaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Karaca, lütfen tamamlayın efendim; süreniz tamamlandı.

Köy kentler projemiz, günün şartlarına uygun olarak uygulamaya konulmalıdır.

İnşaat sigortacılığı sisteminin hayata geçirilmesi için yasal çalışmalara başlanılmalı, garanti belgeli ev sistemine özen gösterilmelidir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; milletimizin refah ve huzur içerisinde yaşamasını istiyorsak, kayırmacılığı, gereksiz müdahalede bulunmayı, adamsendeciliği, cemiyetimizden uzaklaştırmamız şarttır. İnsana, insan hayatına saygı ve sevginin yaygınlaştırılması önem arz etmektedir.

Yüce Meclisimizin çatısı altında alınacak bir dizi tedbirler ile verilecek mesajlar, milletimize huzurlu ve sağlıklı bir yaşam sağlamanın esasını teşkil edecektir. Bu itibarla, Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının 2 nci maddesini tasvip ediyor, bir an evvel meriyete geçirilmesini istiyoruz.

Bu duygu ve düşüncelerle sözlerimi bitirirken, Türkiyemizin tüm fertlerine başsağlığı diliyor, saygılarımı sunuyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Karaca.

Şahsı adına, Van Milletvekili Sayın Fethullah Erbaş.

FETHULLAH ERBAŞ (Van) – Benim yerime İstanbul Milletvekili Sayın Ali Oğuz konuşacak.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Oğuz.

ALİ OĞUZ (İstanbul) – Sayın Başkanım, değerli arkadaşlarım; 157 sıra sayılı kanun tasarısı üzerinde görüşlerimi arz etmek üzere huzurlarınızdayım; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum efendim.

Peki de, anlamadığım bir şey var; neyimiz eksikti de, acaba, bu ana kadar hangi yetkimiz eksikti de, o yetki eksikliği sebebiyle bu hizmetler aksadı diye düşünüyorum. Eminim ki, binlere varan kanunlarımız ve onbinler ve yüzbinleri aşan hükümleri muvacehesinde, hükümetimizin de, devletimizin de bir yetki eksikliği mevcut değil; ama, buna rağmen huzura gelen kanunda, bir kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi istenmekte ve birçok kalem sayılarak, şu şu şu hususlarda bize yetki verin şeklinde talepte bulunulmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, depremin olduğu günden şu ana kadar, memleketimizde feryat eksik olmadı. İstiyoruz ki, artık -depremin olduğu tarihten bu yana, onbirinci gün idrak ediliyor- bu ıstıraplar bitsin. Hükümet desin ki, ben duruma hâkimim; devlet desin ki, ben vatandaşın yanındayım; artık, kimse feryat etmesin, yaraları kısa bir zamanda saracağım; çadır isteyene çadır, mesken isteyene mesken, ilaç isteyene ilaç; devletimiz güçlüdür, her türlü imkânı temin ettik, bu imkânlarımız da vardır; yaraları kısa bir zamanda saracağız.

Bu ay içerisinde, gördük ki, arkadaşlarımızın, burada verdikleri bilgilerin ışığı altında, devlet 1 katrilyonu aşkın bir parayı, bu ay da faizcilere faiz borcu olarak ödedi. Peki, bunu depremde zarar görmüş olan milletimizin fertlerine verseydik de onların ıstırabı bir an evvel bitseydi; ama, büyük bir bütçe açığı içerisinde, büyük bir iç ve dışborç ıstırabı içerisinde... Bunu vatandaşımıza, hatta, depremde zarar görmüş, kocasını kaybetmiş, eşini kaybetmiş, çocuklarını kaybetmiş, evi yıkılmış, her şeyini kaybetmiş, bir günde varlıklıyken varlıksız, muhtaç hale gelmiş insanımıza vereceğimize, faiz borcumuza vermemiz, bir ibret numunesidir ve acınacak, ağlanacak halimizdir.

Bunun neticesinde bir şey ortaya çıkıyor değerli kardeşlerim: Denenmişi denemek nedamet doğurur. Siz, denendiniz, bu işi beceremediğiniz anlaşıldı, bundan sonra, size yetki kanunu da verilse, kâmil manada, hatta yetki kanunları da verilse, burada tadat edilen kanunların üzerinde size...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Oğuz, lütfen, tamamlayın efendim.

ALİ OĞUZ (Devamla) – ...yetkiler de verilse, bu işi yapamayacağınız anlaşıldı.

Allah yardımcınız olsun diyor, milletimize başsağlığı diliyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Oğuz.

Şahsı adına Erzurum Milletvekili Sayın Aslan Polat; buyurun.

ASLAN POLAT (Erzurum) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlarım.

Şimdi, bu kanun tasarısının kapsamını görüşüyoruz. Burada, kapsam oldukça geniş tutulmuş; yani, ilave fon kurulmasından, fonların işleyişinden, inşaat ihalelerinden müşavirlik hizmetlerine kadar birçok konu kapsama alınmıştır. Aynı konuyu biraz önce de söylemiştim, yine üzerinde durmak istiyorum. Bu imar ve ihale konuları oldukça geniş konular, uzun zamandan beri konuşulan konular, öyle, kanun hükmünde kararnamelerle bir anda çözülecek konular değil.

Bakın, gerçekçi olalım, Türkiye'de ilk defa deprem olmuyor; Türkiye, zaten, fay hattı üzerinde olan bir ülke. 1939'da Erzincan'dan başlayıp, Erzurum'da, Varto'da, Sakarya'da, Adapazarı'nda, Adana'da depremler olmuştur; buralar, sık sık deprem olan bir bölge. Bu depremin bu derece etkili olmasının tek sebebi, nüfus yoğunluğunun burada çok fazla olmasındandır. Nüfus yoğunluğu çok fazla olduğu için ölü sayısı da fazla olmuş ve dolayısıyla, bütün Türkiye'yi de kalbinden yaralamıştır.

Burada deprem olduğu zaman, bir nüfus kilitlenmesi oldu. Neden nüfus kilitlenmesi oldu; Türkiye'nin her yerinde oturan vatandaşlar, Sakarya'da, Adapazarı'nda, Yalova'da deprem olduğunu duyunca ta Erzurum'dan, Kars'tan, Hakkâri'den, Van'dan otubüse atlayıp buraya geldi; çünkü, buralarda hepsinin bir akrabası, bir hemşerisi var. Onun için burada bir nüfus yığılması meydana geldi.

Ha, ne yapmak lazım; önce, imar konusunda bir karar vereceksek evvela bu nüfusu dağıtmamız lazım. Nüfusu dağıtmanın da yolu, siz oradaki o evleri herhangi bir yere dağıtamazsınız; çünkü, bir yere giden insan gittiği yerde çalışmak ister, dolayısıyla, buralara sanayi gerek. Siz, Türkiye'de sanayiin büyük bir bölümünü, yüzde 70 ve 80'ini, Marmara Bölgesinin etrafına kurarsanız, isteseniz de istemeseniz de, tekrar bir nüfus yığılması meydana getirirsiniz.

Bakın, Kalkınma Bankası Kanunu Tasarısını görüşecektik, henüz gelmemiş; onu, açın ve bakın, KİT raporuna bakın. Adı nedir; İşçi Yatırım Bankası; gayesi ne; Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerine yatırımı teşvik etmek, sanayi kurmak; bu gaye için kurulmuş bir banka. Verdiği kredilere bakıyoruz, yüzde 67'si gelişmiş bölgelere, yüzde 13'ü kalkınmada öncelikli yörelere...

Bakın, bir iki misal vereyim size: Geçen hükümet döneminde -bundan önceki 55 veya 56 ncı hükümet dönemindeydi- İstanbul'un en mutena semti Sarıyer'de, sırf bir bölgeyi imara açabilmek için, o Sarıyer'in üçte iki çoğunluğu olan, orman alanı en gelişmiş olan yeri aldılar, Bahçeköy diye bir belde belediyesine bağladılar. Neden bağladı? Bir açık konuşalım. Bayındırlık Bakanlığı onu oraya niye bağladı? Bir belde, içinde fen işleri elemanı dahi olmayan, 6 belediye meclis üyesi olan bir yer, Türkiye'nin en pahalı yerinin, Sarıyer'in imarına, niye, nasıl müsaade edecek? Bunu, şunu söylemek için söylüyorum: Evvela, ona, yani, bir belde belediyesine, Türkiye'de en fazla rantı olan bir yerin imarını verdiğimiz zaman, bu gelecek hataları da görmemiz gerekirdi.

Şimdi, diyorsunuz ki, yapılan projeleri belediyeler kontrol etmiyor. Gidin, bütün belediyelere bakın. Mesela, ben, Erzurum Büyükşehir Belediyesinde Başkanvekilliği de yaptım; koskoca, 3 300 eleman çalışan belediyede, mühendis dediğin 4 veya 5'i geçmiyor; niye geçmiyor; kadroyu alamadığından, alsaydı geçerdi. Şimdi, neyi anlatmak istiyorum, bakın, şunu söylemek istiyorum: Evvela, biz, fikir olarak, yetki olarak mühendisliğin gereğine inanacağız; ikincisi de, fert olarak, vatandaşlarımızı geliştireceğiz; üçüncüsü de, Türkiye'nin sanayiini bir bölgeye yığmayacağız, bütün Türkiye'ye dağıtacağız. Kalkınmada öncelikli yörelere gerekli teşvikleri vereceğiz, oralarda cazibe merkezlerini kuracağız, oradaki insanları, orada geçinebilecek duruma getireceğiz ki bir yerde yığılmasın, bir deprem olduğunda bu problemler de meydana gelmesin.

Şimdi, siz, bir de, geliyorsunuz, hep böyle; işte, efendim, bina yıkıldı, Japonya'da tesir yok, müteahhitlerde hata var... Japonya'da kullanılan malzemelere bakın, adam, çelik karkas kullanıyor, esnek malzeme kullanıyor, hafif malzeme kullanıyor; bunların her birisi, depreme karşı dayanıklı malzemelerdir; fakat, biraz da pahalı malzemelerdir. Şimdi, biz, evvela bunu yapmak istiyorsak, depreme karşı tedbir almak istiyorsak...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ASLAN POLAT (Devamla) – Sayın Başkanım, hemen bitiriyorum.

BAŞKAN – Lütfen tamamlayın Sayın Polat.

ASLAN POLAT (Devamla) – Sayın Başkanım, neticede şunu söylemek istiyorum: Yani, bunlar, böyle, bir kanun çıkarmakla, bir kararname çıkarma yetkisi vermekle bir ayda olacak konular değil; ama, bir yerden başlayabiliriz, üniversitelerimizden başlayabiliriz; bilhassa, Emlak Bankasının yapacağı konutlardan, bu çelik yapılardan, hafif malzemelerden, depreme karşı örnek malzemelerden siteler kurabiliriz, bunları deprem bölgelerinde kurabiliriz ve bunlar vasıtasıyla halka bir örnek olabiliriz.

Bu durum karşısında bir şey söyleyeyim: İktidar mensubu milletvekilleri de, biz burada biraz konuşunca, hemen böyle yoruluyorlar. Ben onlara bir şey söyleyeyim. O kadar kanun getiriyorsunuz ki, ya o kanunları getirmeyin ya da onların karşısında konuştuğumuz zaman, siz de biraz dinleyin der, hepinize saygılar sunarım.

İHSAN ÇABUK (Ordu) – Diline sağlık, sağol.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Polat.

Madde üzerindeki müzakereler tamamlanmıştır.

Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir.

3 üncü maddeyi okutuyorum efendim:

İlkeler

a) Doğal afetlere maruz kalan yerlerde normal yaşamın devamını sağlayacak hizmetlerin verimli, etkin ve hızlı bir biçimde yürütülmesini,

b) Doğal afet bölgesindeki hasar ve tahribatın bir an önce giderilmesini,

c) Doğal afet bölgesindeki hizmetlerin yürütülmesinde ilgili kuruluşlar arasında eşgüdümün sağlanmasını,

d) Ülke çapında depreme dayanıklı çağdaş bir yapılaşmanın sağlanmasını,

f) Doğal afet bölgelerinde afetten kaynaklanan hukukî ihtilafların çözümüne dair işlemlerin hızlandırılmasını,

Gözönünde bulundurur.

BAŞKAN – Madede üzerinde, Doğru Yol Partisi Grubu adına Tokat Milletvekili Sayın Ali Şevki Erek.

Buyurun Sayın Erek.

DYP GRUBU ADINA ALİ ŞEVKİ EREK (Tokat) – Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; 157 sıra sayılı yasa tasarısının görüşmelerinde Doğru Yol Partisi adına söz almış bulunuyorum; şahsım ve Grubum adına, Yüce Meclisi ve Değerli Başkanımızı saygıyla selamlıyorum.

Ülkemiz ve vatandaşlarımız, yüzyılın afetiyle karşı karşıya kaldılar; acımız, rahmet dileklerimiz, hüzünler, her türlü elem ve ıstırap, öyle umuluyor ki, yıllar ve yıllar sürecek ve kıyamete kadar da unutulmayacak.

Değerli arkadaşlarım, 17 Ağustos sabahı gelen bu felaket sırasında, Türkiye Cumhuriyetinde, yetkililerin kullanacağı mevzuatın derinliğine tanıdığı yetkiler vardı, sorumluluklar vardı; İller Kanunu vardı, Kriz Yönetmeliği vardı, Afetler Yasası vardı, Deprem Alanlarında Kurulacak Binalarda Öngörülmesi Gerekli Yapı Yönetmeliği vardı, seferberlik ilan etme imkânı vardı, olağanüstü hal ilan etme imkânı vardı; bunlar olmasa dahi, kamu sektörünün ve özel sektörün sahip olduğu her türlü araç, gereç ve imkânı, bu yetkiler olmasa dahi seferber etme imkânı vardı. Şüphesiz büyük bir afet.

Değerli arkadaşlarım, hemen ifade edeyim ki -Partim adına konuştuğum için söylüyorum ve kendi Partim için söylüyorum, başka parti adına söylemem mümkün değil- Doğru Yol Partisi, böyle büyük bir afette, 65 milyonun birlik ve beraberlik içinde bulunması gereken bir ortamda, hiçbir zaman, bu afetten evvel de, bu afetten sonra da, birlik ve beraberlik zamanında katiyen bir istismara gitmemiştir, bir duygu sömürüsüne gitmemiştir. Doğru olan da budur ve daima yapıcı şekilde hareket etmiştir.

Değerli arkadaşlarım, ne yapmıştır; salı sabahı Genel Başkanının başkanlığında toplanmış, saat 10.00'da, salı saat 10.00'da Doğru Yol Partisinin bütün ekipleri deprem bölgesine dağılmıştır. Aynı gün deprem bölgesi gezilmiştir; çaresizlik görülmüştür, facia görülmüştür, dehşete tanık olunmuştur. Sadece onunla kalınmamıştır, o gün yapılan basın toplantılarıyla, eğer hadisenin büyüklüğüne tam anlamıyla bir teşhis konulabiliyor ise, eğer ihtiyaç duyuluyor ise, ki, ihtiyaç duyulduğu bize göre kesindi, olağanüstü halin ilan edilmesi önerilmiştir.

Değerli arkadaşlarım, bununla da kalınmadı. Sayın Başbakan da dahil en üst düzeyde ziyaretler gerçekleştirildi. Bununla da kalınmadı, Türkiye Büyük Millet Meclisine zorunlu yapı denetim sigortasını içeren yasa teklifi verildi; bununla da kalınmadı, sadece bu büyük afete maruz kalan Marmara Bölgesine münhasır olmak üzere, bir afet yasa teklifi, yine, Yüce Meclise sevk edildi.

Bakınız, açıklıkla söylüyorum; 5 gün sonra yayımlanan genelge, özel sektörün, kamu sektörünün elinde bulunan dozer, vidanjör, kompresör, her türlü kaldırıcı, taşıyıcı alet, özelde ve genelde bu işin her türlü uzmanı, derhal afet bölgesine gidilsin emri -ki, 5 gün sonra verilmiştir- bize göre, en geç 17 Ağustos sabahı saat 06.00'da, bilemediniz 07.00'de verilmeliydi. Afet bölgesinin dışında bulunan 80 vilayetten arta kalan vilayet; şu vilayet, deprem bölgesindeki şu vilayete, başında valisi olmak kayıt ve şartıyla, bütün imkânlarıyla özel ve kamu sektörünün bütün araç ve gereciyle -hangi vilayet; Tokat Vilayeti Bolu'ya, Samsun Sakarya'ya, Balıkesir Bursa'ya, Edirne İstanbul'a- tüm alet ve edavatıyla 5 gün sonra verilen emir verilmeliydi.

Değerli arkadaşlarım, bunları söyleyeceğiz. Devletin bir hükmî şahsiyet olduğunu, burada konuşan arkadaşlarımız ifade etti. Devleti meydana getiren, onun rüknleridir, bizleriz, memurudur, müdürüdür, muhtarıdır, amiridir, genel müdürüdür, bakanıdır, milletvekilidir, Başbakanıdır; devleti temsil eden bunlardır. Eksikler gedikler varsa, onları söylemenin devleti zarardide edeceğini iddia etmenin de bir yanlış olduğunu burada gayet açıklıkla ifade ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, burada, biraz evvel konuşan bütün arkadaşlarımız, bu konu Meclis gündemine geldiğinde söz alan bütün arkadaşlarımız, Marmara Bölgesinin Türkiye Cumhuriyeti için ekonomik bakımdan ne ifade ettiğini gayet açıklıkla belirttiler; üretim bakımından, ihracat bakımından, ülkenin...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Erek, süreniz tamamlandı; lütfen toparlayın efendim.

Buyurun.

BAŞKAN - Buyurun efendim.

ALİ ŞEVKİ EREK (Devamla) – 2 dakika hakkımı vermediniz değil mi Sayın Başkanım?

BAŞKAN - Süreniz bitti efendim, ben değerlendireceğim; buyurun, devam edin.

ALİ ŞEVKİ EREK (Devamla) – Değerli arkadaşlarım, çok önemle söylüyorum, bu büyük afet, Türkiye Cumhuriyeti için bir milat olmalıdır, bir yeni başlangıç olmalıdır.

Rahmetli Refik Saydam'ın söylediği gibi, şüphesiz ki, Türkiye Cumhuriyeti çok büyük aşamalar göstermiştir; ama, 2000'li yıllara girildiğinde Türkiye A'dan Z'ye kadar yeniden gözden geçirilmelidir, yeniden yapılanmalıdır. Bu işin A'sı da Marmara Depremi olmalıdır.

Büyük yardımlar geliyor, bunlar çarçur edilmemelidir, fikritakip ihmal edilmemelidir, kesimler ayrı ayrı gözetime ve denetime alınmalıdır, çiftçi için, KOBİ'ci için, esnaf için, ihracatçı için, emekli için, memur için, öğrenci için, eğitim için ayrı ayrı projektörler bıkmadan, usanmadan bu kesimlerin üzerinde eksik kılınmamalıdır. Ekonomik ve eğitim bakımından yapılacak her türlü çalışma, kesinlikle, bir bıkkınlığa, bir aldırmazlığa sahne olmadan; bıkmadan, usanmadan temadi ettirilmelidir.

Cenabı Allah'tan acıları yüreğimizde hissederek rahmetler niyaz ediyoruz, acil şifalar niyaz ediyoruz. Cenabı Allah'tan niyaz ediyoruz ki, ülkemiz, el ve gönül birliğiyle bize göre asgariden beş yıl sürecek bu büyük afetin teressübatını kaldırmayı nasip eylesin.

Sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Erek.

FP GRUBU ADINA VEYSEL CANDAN (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, milletvekili arkadaşlarım; görüşülmekte olan 157 sıra sayılı Yetki Kanunu Tasarısının, Plan ve Bütçe Komisyonu raporu üzerinde Fazilet Partisinin görüşlerini açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; şahsım ve Grubum adına Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Cenabı Hak'tan temennim, tekrar böyle afetlerin olmamasıdır.

Konuşmama başlarken, Yetki Kanunu Tasarısına evet diyeceğimizi ifade etmek istiyorum. Ancak, bilin ki, sadece konu yetki alma işi değildir. Aslında bütün mevzuatları tetkik ettiğimiz zaman, ciddî bir yetki eksikliği yoktur. Ancak, Hükümetin, yetkimiz yoktu, şimdi yetki aldık yaraları sarıyoruz mantığının da yanlış olduğu kanaatindeyim. Aslında, doğrusunu isterseniz, acımasızca Hükümeti tenkit etmek istiyorum, ancak, Hükümetin hali de acıklı ve çaresiz, halk depremzede, Hükümet de depremzede.

Değerli arkadaşlar, neden bu cümleleri sarf ettim, bu söylediklerim kuru bir iddia değil. Dönem 55 inci Hükümet, Bakan, Sayın Yaşar Topçu, Bayındırlık ve İskân Bakanı, yer Plan ve Bütçe Komisyonu, Bayındırlık Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü bütçesi görüşülürken depremle ilgili söylediği kısa cümleler şunlar: "Her türlü hazırlık tamam. İstanbul'un muhatap olacağı deprem karşısında her türlü senaryo ile hazırız." Sayın Bakanın ifadeleri bu; netice malum.

Değerli arkadaşlar, şimdi, Hükümet tarafından getirilen bu Yetki Kanun Tasarısındaki gerekçeye dikkatle baktığımız zaman, içerisinde deprem olayını kısaca anlattıktan sonra, imar, kültür, tabiat varlıklarının korunması, müteahhitlik, sivil savunma konularında kanun ve kanun hükmündeki kararnamelerde değişiklik talep etmektedir.

Ayrıca, ikinci bentte, meydana gelen büyük kayıpların telafisi -sanki, şimdiye kadar telafi etti Hükümet de bir karşı çıkan varmış gibi- normal hayata dönülmesi, hasar ve tahribatın giderilmesi, hizmetlerin bir merkezden eşgüdümlü yürütülmesi. Zaten, kriz merkezleri bu demek, eşgüdümlü demek. Bu metni hazırlayan bürokrat kimse, işi sıfırdan... Sanki, mevcut mevzuatı yok saymıştır.

Değerli arkadaşlar, ilave olarak, metinde "doğal afetlere karşı alınacak tedbirlerin daha az zararla atlatılması için düzenlemelerin yapılması..." Şimdi, eski Sayın Bakan Yaşar Topçu'nun 55 inci hükümette söylediği sözler ile bu metindeki sözleri yan yana getirdiğimiz zaman, hiçbir anlam ifade etmemektedir.

Değerli arkadaşlar, memleketimizde, afetle ilgilenen Sivil Savunma Genel Müdürlüğü var -bütçesini ifade ettim- Afet İşleri Genel Müdürlüğü var. Bu kurumların ne iş yaptığı, neye yaradığı, maalesef, bu olaylar karşısında pek anlam taşımamaktadır.

Şimdiye kadar, Erzincan, Adana, Dinar depremlerinde üç kanun çıkarmışız; şimdi, dördüncüsü, yetki tasarısı istenmektedir.

Aslında, bu gerekçe, bir suçun itirafı niteliğindedir. Bakın, gerekçenin bir yerinde "hizmetlerin bir merkezden eşgüdümlü olarak yürütülmesinde zorunluluk vardır" deniliyor. Hani koordinasyon vardı; hani organizasyon vardı?!

Değerli arkadaşlar, keşke, hükümet, bütün bunları, şu yetki diye istediklerini yapsa da, daha sonra gelip bunları kanunlaştırsaydı, olabilirdi.

Aslında, burada "kamu kurum ve kuruluşları mevcut yetki ve imkânlarını yeterince kullandı mı?" sorusu akla gelmektedir. Kanaatimizce, bu da kullanılmamıştır. Aslında, kriz masalarının kendileri kriz haline gelmiştir; sorun, yetki eksikliğinden değil, koordinasyon eksikliğinden oluşmuştur.

Değerli arkadaşlarım, şimdi, bununla ilgili olarak, depremin beşinci gününde yapılan açıklamayı arz etmek istiyorum: "Depremin beşinci günü, enkaz altında bulunduğu tahmin edilen 30 000'i aşkın insanımıza hâlâ ulaşılamadı!.." Gün, beşinci gün! Krize müdahalede geç kalan Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi, ancak, depremin dördüncü günü, özel ve tüzelkişilere ait iş makinelerinin valiliklere teslim edilmesini istemeyi akıl etti; bunu, dördüncü gün değil, birinci gün akıl etmesi lazımdı. Yukarıda ifade ettiğim gibi, ferasetli yöneticilere ihtiyaç var. Valilikler de, kendilerine teslim edilen makineleri, bu sabaha kadar, bir yazıyla, Başbakanlık Kriz Merkezine bildirecekler.

Bakın arkadaşlar, acıklı bir manzara! Devlet, bürokrasiyi ayakta tutmaya çalışırken, enkaz altında kalanların tıbben yaşama sınırı bugün doluyor. Doğrusu, şimdi, suç, yasalarda mı; bu yasalara uygulayanlarda mı?

Aynı şekilde, depremzedeler için kayıp muhtarlardan belge istenildiği; yine, vatandaşın bürokrasiyle karşı karşıya geldiği gözlenmektedir.

Değerli arkadaşlar, konuşmamın başında ifade ettim. Mühim olan yetki almak değil, alınan yetkilerin iyi kullanılmasıdır. Ümit ederiz ki, İstanbul Teknik Üniversitesinden bir heyet tarafından hazırlanan öndeğerlendirme raporu esas alınarak, bu, hükümetin aldığı yetki bu şekilde değerlendirilerek, bilimsel bir çalışma dikkate alınarak mevzuat hazırlanır.

İkinci ve çok önemli gördüğüm bir konuyu ifade etmek istiyorum: Yetki ve sorumluluk mahallî idarelere devredilmeli; yani, vilayete, özel idarelere, o ildeki vakıf ve derneklere devredilmeli; mutlaka, sivil toplum örgütleri önplanda yer almalıdır diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlar, yine, yetki kanunu tasarısı içerisinde "doğal afetlere karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi" şeklinde bir ifade var. Bizim Afet İşleri Genel Müdürlüğümüz var; zaten, bunları tespit etmiştir: Bunlar, doğan zararların giderilmesi, yeni yerleşim yerlerinin kurulması, imar, ihale, müteahhitlik hizmetleri, müşavirlik hizmetleri, sivil savunma, mevcut fonların işleyişi -yani, fonları denetleyeceğiz- ilave fon kurulması -bu da enteresan; yeni, açık bir kaynak daha oluşturmak gibi bir husus; yani, bir ek vergi gündemde- bağış ve yardımların etkin kullanımı, ekonomik konularda düzenleme, sigorta sistemi, teşkilat kanununda -yani, sivil savunma- ve tabiî afetler konusunda yapılacak değişiklikler...

Aslında, baktığımız zaman, bu gerekçenin, tamamen bir temenni gerekçesi olduğu gözlenmektedir. Peki, hükümet, bu arada ne yapmadı? Acele hareket edemedi; geç kaldı. Organize bozuk, koordinasyon yoktu. Haberleşme sağlanamadı, trafik aksatıldı, gelen yabancılar değerlendirilemedi, Sivil Savunma Teşkilatı ve Afet İşlerinin hazırlıksız olduğu ortaya çıktı, kanaatimce, en mühimi de, öncelikler karıştırıldı.

Değerli arkadaşlar, tabiî, bir konuyu da gündeme getirmek istiyorum. Özellikle, hükümet, RTÜK üzerinde psikolojik baskıyla, bir televizyon kanalını da, bölgeden yayın yaptığı gerekçesiyle kapattı. Kanaatimce, bu da sağlıklı bir anlayış değildir. En azından, vatandaşın haber alma özgürlüğünü kısıtlamadır. Bu karar, hukukla bağdaşmaz; sansür niteliğindedir, siyasî ve ağırdır; RTÜK'ün bu kararını gözden geçirmesi gerekmektedir.

Değerli arkadaşlar, hükümetin kendi içerisinde uyumsuzluk var. Kriz merkezinin açıkladığı rakamlar; önceki gün, ölü sayısı 17 997 olarak ilan edildi, daha sonraki gün "yanlış oldu; 12 514" denildi. Halbuki, iç ve dış kaynaklar, sayının 45 000-50 000 civarında olduğunu ifade ediyor. Konuyu, Başbakan, garip bir gerekçeyle açıklıyor "çok yardım için ölü sayısını fazla gösterdiler." Bu mantığı da anlamak mümkün değil! Yani, bir bölgede yardım almak kastıyla ölü sayısını 5 000 fazla söylemenin bir mantığı yoktur ya da Başbakan yanıltılıyordur.

Değerli arkadaşlar, tabiî ki, bu arada, depremden istifade eden belirli çevreler var. Hazine tarafından yıllık borçlanma 8 puan artırılarak, devlet 60 trilyon zarara sokulmuştur, yıllık faiz yüzde 122'dir. Daha sonra, geçen hafta yapılan Hazine borçlanması da artı 5 puandır; yani, devlete borç veren rantiyecilerin insafı depremi de boşta bırakmıştır.

Bütün bunlara baktığımız zaman, hükümet, bir taraftan da -her ne kadar şimdi, çekmiştir; ama- ekimde getirmeyi düşündüğü vergi tasarılarıyla, vatandaşın yardım etme imkânını kısıtlamaktadır...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Candan, lütfen bağlayınız efendim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Candan.

VEYSEL CANDAN (Devamla) – Bu önerimize, haklı olarak, bir belediyenin 100 konutla katkıda bulunacağını ifade etmişlerdi. Umarım, bu projemiz, ilgili bakanlık tarafından gündeme alınır.

BAŞKAN – Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına, Niğde Milletvekili Sayın Mükerrem Levent; buyurun efendim.

MHP GRUBU ADINA MÜKERREM LEVENT (Niğde) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde vuku bulan tabiî afetin hinterlandının büyük olması, alınan acil önlemlerin bir an önce ulaşılmasında güçlükler yaşanmıştır. Bu nedenle, üstün özveri gösteren değerli bir Bakanımız, zamanında önlem almasına rağmen suçlanmıştır.

Allah'tan, Yüce Türk Milletine, böyle bir afeti bir daha göstermemesini diliyor ve bu kanunun bir an önce çıkarılması, bunun yanında, şu acil önlemlerin bir an önce alınarak, gerekli düzenlemelerin yapılmasını düşünüyorum.

Sayın milletvekilleri, yurdumuzda sık sık karşılaştığımız sel, çığ, deprem vesaire gibi afet ve olağandışı hallerde kullanılacak mobil ve modüler sistemlerin kullanılmasının aciliyeti, can kayıpları, hastalıkları ve sakatlıkları asgarîye indirecektir. Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı bünyelerinde acil yardım ve kurtarma hizmeti veren birimler, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık bünyesinde acil yardım ve kurtarma genel müdürlüğü kurulması halinde daha fonksiyonel bir hale gelecektir. Bu genel müdürlüğün kuruluş temel ilkeleri içerisinde, yerinde ve anında hizmet, bilimsel usullere uygun hizmet, hizmette koordinasyon, kapsamlı işbirliği, sürekli hazırlık, detaylı planlama, mobil, modüler ve modern hizmet, atıl yatırım ve atıl kapasiteyi önlemek olacaktır.

Kara, deniz ve hava araçlarının süratli, kısa sürede güvenli ve etkili hizmet verebileceği haller ile diğer mobil sistemlerle bu hizmetlerin yürütülmesi mümkün olmayan hallerde ortaya çıkacak ve bu araçların koordinasyonunu sağlayacak acil yardım ve kurtarma genel müdürlüğü, sayısal, personel, donanım ve malzeme yönüyle de teçhiz edilecektir. Bu genel müdürlükle, hizmet planları dahilinde, birçok birim ile de diğer hizmet sektörleriyle koordinasyon ve işbirliği gerçekleştirilecek, sorumluluk ve yükümlülükler paylaştırılarak hizmet bütünlüğü sağlanacaktır.

Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu mobil ve semimobil sistemlerinin seyyar hastane, seyyar acil yardım hastaneleri, remamobil sistemleri ile mobil ve semimobil sistemleri bünyesinde taşıyan ambulans helikopterlerle teçhiz edilen ve ihtiyaç duyulan tüm makine ve teçhizatlarla modern çağa ayak uyduran sivil, askerî ve profesyonel bir ekipler manzumesinden doğan acil yardım ve kurtarma genel müdürlüğü vasıtasıyla, olağandışı durumlarda her türlü hizmet sağlıklı olarak ortaya çıkacaktır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Türkiye'nin böyle elim doğal afetlerle bir daha karşılaşmamasını Yüce Allah'tan niyaz eder, ola ki, afetlerde can ve mal kaybının azalmasının, en asgarîye indirilmesinin, bu sistemlerle, bir an önce acil önlemler alınarak sağlanması gerekmektedir.

Hepinize saygılar sunuyor, Yüce Heyetinizi selamlıyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Levent.

Şahsı adına, Van Milletvekili Sayın Fethullah Erbaş....

FETHULLAH ERBAŞ (Van) – Hatay Milletvekili Sayın Mustafa Geçer konuşacaklar.

BAŞKAN – Buyurun.

MUSTAFA GEÇER (Hatay) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 157 sıra sayılı Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemlerle İlgili Yetki Kanunu Tasarısının 3 üncü maddesi üzerinde konuşmak üzere, şahsım adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyor, 17 Ağustosta yaşadığımız deprem felaketinden dolayı milletimizin başı sağ olsun, geçmiş olsun diyor; ölenlere, Allah'tan rahmet; kalanlara, yaralılara şifalar diliyorum.

Ne yazık ki, ülkemizde tabiî afetler sık sık vuku bulmaktadır ve bu olaylar, daha 1990'lı yılların başında, 1992'de Erzincan depremi, arkasından Dinar depremi, Hatay depremi ve daha sonra, geçen yıl Adana'da bir deprem vuku bulmuş; yine, memleketimizi derin üzüntülere boğmuştu.

Bir tabiî afetler bölgesinde, jeolojik olarak bulunan; özellikle, deprem fay hatları üzerinde olan ülkemizde, bu tip afetlerin bir daha olmamasını temenni ediyoruz; ancak, temenniyle de bu iş bitmiyor; bundan önceki dönemlerde olan büyük afetlere karşı birtakım yasal düzenleme yollarına gidilmişti.

BAŞKAN – Sayın Geçer, lütfen, tamamlayın efendim.

MUSTAFA GEÇER (Devamla) – Sayın Valimiz, bu deprem anında, deprem olan meskeninden kendini canlı zor kurtarmış, o anda şokun içindeydi. Gelen yardımlar veya gelen araç ve edavatların, gerçekten ihtiyaç mahallerine iletilmesi noktasında bir iletişim, bir haberleşme, koordinasyon bozukluğu vardı. Bunlar, aslında, bu acıları daha önce yaşamış bir ülkede, daha önceden alınmış tedbirlerle giderilebilirdi. Burada, gerçi, devletin ihmali diye söz ediliyor; ama, aslında, devlet adına, devletin güç ve yetkisini kullanan yürütmenin; yani, iktidarın ihmalinden bahsedilebilir.

İlk iki gün oralarda yeterli önlem ve tedbirler alınmadı ve şu anda, hâlâ, belki de enkazların ancak yüzde 20'sine ulaşılabilmiş durumda.

Orada güzel bir koordinasyon sağlansa, daha önce yasalarla oluşturulmuş kurumlar da devreye sokulabilseydi, enkazların başına en az 20 insan kazma kürekle konulsaydı, orada, belki de, kan kaybından ölmek üzere olan insanlar kurtarılabilirdi. Ancak, şu andan itibaren, gerçekten, bu acılar bir kenara bırakılarak -gerçi, tüm hücrelerimize kadar hissettik- bu acıların dindirilmesi adına tedbirlerin alınması gerektiğine inanıyor, saygılar sunuyorum.

Şahsı adına, Erzurum Milletvekili Sayın Aslan Polat?.. Yok.

Kocaeli Milletvekili Sayın Mehmet Batuk?.. Yok.

Adana Milletvekili Sayın Yakup Budak?.. Yok.

Elazığ Milletvekili Sayın Mehmet Ağar?.. Yok.

Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Mustafa Kamalak?..

Buyurun Sayın Kamalak.

MUSTAFA KAMALAK (Kahramanmaraş) – Sayın Başkanım, değerli arkadaşlarım; konuşmama başlarken, Grubum ve şahsım adına, hepinizi hürmetle selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, önce, bir iki hususa dikkatlerinizi çekmek istiyorum: Meclis İçtüzüğümüzün 85 inci maddesine göre, kanunlarda, tasarılarda ve tekliflerde kullanılacak dilin, Anayasa dili olması gerekir. Bu düzenlemeyle ilgili olarak Anayasamızın kullandığı kelime ve kavramlara bakıyorum: Anayasa "tabiî afet" diyor, tasarı "doğal afet" diyor; Anayasa "tedbir" diyor, tasarı "önlem" diyor; Anayasa "sebep" diyor, tasarı "neden" diyor.

Değerli arkadaşlarım, bunlar, belki, küçük takıntılar; ama, bu Anayasa da bizim, eldeki Tüzük de bizim. Elbette, bunlar fazla önemli değil diyebiliriz; ama, Anayasaya göre devletin resmî dili Türkçedir. Türkçeyi kullanırken, sanıyorum, hiç değilse, Yüce Mecliste azamî titizliği göstermemiz gerekir diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, geliyorum şimdi asıl konumuza. Hükümet bu tasarıyla üç aylık bir yetki istiyor.

Değerli arkadaşlarım, gerçekten, hükümetin böyle bir yetkiye ihtiyacı var mıdır?

Değerli arkadaşlarım, 17 Ağustos gecesi saat 3'te deprem oldu. Şu an ölü sayımız nedir? Bunu tam olarak bilen yok. Yaralı sayımız nedir? Bunu bilen yok. Hâlâ, enkaz altında kaç vatandaşımız yatmaktadır? Bunu bilen yok.

Değerli arkadaşlarım, bunları engelleyen bir durum mu var? Yetkisizlik halinden dolayı mı hükümet, bunların üzerine eğilemiyor?

Değerli arkadaşlarım, gece saat 03.00'te deprem oldu; saat 04.00'te, hükümet, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanıp, bu deprem yörelerinde olağanüstü hal ilan edemez miydi? Soruyorum Bakanlar Kuruluna; Bakanlar Kurulu, derhal, kanun hükmünde kararname çıkaramaz mıydı; buna engel bir durum mu vardı?

Değerli arkadaşlarım, açık konuşalım, engel yetkisizlikten kaynaklanmıyor; o yetkiyi, kullanmamaktan kaynaklanıyor, iradeden kaynaklanıyor.

Değerli arkadaşlarım, Anayasanın 119 uncu maddesinde "Tabiî afet hallerinde, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir" denilmektedir. Hükümetin, bu yetkisini kullanmaya engel bir durum mu vardı? Anayasa sana, altı ay yetki veriyor. Aradan onbir gün geçmiş, hükümet gelmiş, şimdi, Yüce Meclisten yetki istiyor.

Değerli arkadaşlarım, hangi yetkiden bahsediliyor?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Kamalak, lütfen, tamamlayın efendim.

MUSTAFA KAMALAK (Devamla) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Değerli arkadaşlarım, Anayasa diyor ki "Olağanüstü hal süresince, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda, kanun hükmünde kararnameler çıkarabilir." Bu tür kararnameler için de yargı yolu kapalıdır.

Değerli arkadaşlarım, eğer, yetki istiyorsanız, işte Anayasa, eğer, yardıma koşmak istiyorsanız, işte kanun; ama, o irade nerede; o güç nerede? Biz, onu arıyoruz. Elbette, bu yetki de çıkacaktır. Başarılar diliyorum efendim.

Hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Kamalak.

Madde üzerinde verilmiş bir önerge vardır; okutup, işleme koyacağım:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 157 sıra sayılı tasarının 3 üncü maddesine (f) bendinden sonra gelmek üzere, aşağıdaki (g) bendinin ilave edilmesini arz ve teklif ederiz.

Fikret Uzunhasan İsmail Köse Turhan Güven

Muğla Erzurum İçel

Yücel Erdener İsmail Kahraman Avni Akyol

İstanbul İstanbul Bolu

"g) Doğal afet bölgelerinde çevrenin korunmasına yönelik hizmetlerin yürütülmesi."

BAŞKAN – Komisyon önergeye katılıyor mu efendim?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI METİN ŞAHİN (Antalya) – Sayın Başkanım, çoğunluğumuz bulunmamaktadır; ancak, olumlu görüşle takdire sunuyoruz efendim.

MİLLî EĞİTİM BAKANI METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Katılıyoruz Sayın Başkanım.

BAŞKAN – Komisyonun takdire bıraktığı, Hükümetin de katılmış olduğu önergeyi, Yüce Heyetin oylarına sunuyorum: Kabul edenler_ Kabul etmeyenler_ Önerge kabul edilmiştir.

Maddeyi, kabul edilen önerge doğrultusundaki değişik şekliyle oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler_ Kabul etmeyenler_ Madde kabul edilmiştir.

Müteakip maddeyi okutuyorum:

Yetki süresi

BAŞKAN – Madde üzerinde, Doğru Yol Partisi Grubu adına, Bursa Milletvekili Sayın Oğuz Tezmen.

Buyurun Sayın Tezmen.

DYP GRUBU ADINA OĞUZ TEZMEN (Bursa) – Sayın Başkan, saeri oluşturmak durumundayız.

Şimdi, deprem, gerçekten, hepimizi ciddî biçimde vurmuştur; ama, depremde ortaya çıkan duruma baktığımız zaman gördüğümüz tablo şu: İnşaat yapılmaması gereken yerlere inşaat yapılmış; yapılan binaların kontrolü, projeleri yeterince denetlenmemiş; binaların inşaatı, malzeme ve yapım hataları sonucunda çürük nitelikte ve bunun sonucunda da, ortaya çıkan depremle beraber ciddî kayıplar, insan kaybı ve büyük yıkım...

Bu arada, özellikle, Türkiye gibi coğrafî konumu çok zor bir ülkede hava ulaşımı çok önem arz etmekte; "her ile havaalanı" sloganı onun için önemlidir. Gerek helikopter gerekse uçakla kısa sürede her yere ulaşabilir hale gelmek durumundadır ve her iline, her kritik noktasına hava ulaşımını sağlamak mecburiyetindedir Türkiye. Bunu, geçmiş dönemde, yapmak için büyük çaba sarf ettik ve bu süreci aksatmamak durumunda Türkiye. Her yerine, her önemli merkezine, havadan anında ulaşılabilir halde olması lazım Türkiye'nin. Aksi takdirde, işte, karayolunda bir kayma olduğu zaman, ulaşmak aczi içinde kalıyor Türkiye; en büyük merkezlere ulaşılamaz hale geliyor. Onun için, hava ulaşımını çok iyi planlamamız ve hava ulaşımını çok ciddî biçimde desteklememiz lazım; Türkiye'nin konumu bunu gerektiriyor.

Ancak, bir diğer önemli konu da, çıkarılan bu kanun hükmünde kararnamelerin de Meclis tarafından süratle yasalaştırılması lazım. Aksi takdirde, Meclis dışında çok ciddî bir mevzuat oluşuyor ve bu mevzuat da, nerede duracağı, ne zaman denetleneceği belli olmaz bir yapıya kavuşuyor. O nedenle, Meclisin de, bu kanun hükmünde kararnameleri süratle ele alarak, aksak yönlerini gözden geçirdikten sonra yasalaştırması lazım.

Sözlerime burada son verirken, teşekkür eder, saygılar sunarım.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Tezmen.

Fazilet Partisi Grubu adına, Adana Milletvekili Sayın Ali Gören; buyurun efendim.

FP GRUBU ADINA ALİ GÖREN (Adana) – Muhterem Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; son günlerde ciddî bir ıstırap olarak milletçe yaşadığımız deprem için milletimize başsağlığı dilerken, yaralılarımıza şifa, ölmüşlerimize de rahmet diliyor ve hepinizi Grubum ve şahsım adına yürekten saygıyla selamlıyorum.

Şu an için üzerinde konuştuğumuz tasarı, bir yetki tasarısı. Aslında, bu yetki tasarısının mahiyeti bir vergi salmasından ibaretti; toplumdan gelen tenkitler nedeniyle, vergi, şimdilik geri çekilmiş veya yetki tasarısının içerisine kapatılmış durumda olsa da, böyle bir yetki yasa tasarısının bugünkü gündemi işgal etmesine bile gerek olmadığını, en azından, aradan geçen on günün yetkisizlik nedeniyle bir mazeret olmaması gerektiğine inanarak ifade etmek istiyorum.

Halihazırdaki kanunlarla bu kadar yoğun tenkit alan hükümetimizin, bu ihmali ve ihmalden de öte, beceriksizlik olarak, milletçe, kamuoyunun inandığı bu davranışını inşallah affettirme imkânı bulur ve vereceğimiz yetki... Vermekten de çekinmiyoruz; çünkü, yapılacak hizmetler, milletimizin ıstırabını dindirme ve yarasını sarma konusunda, eğer, bir yardım sağlayacaksa, muhalefet olarak, biz, yetki vermekten, yardımcı olmaktan çekinmeyeceğimizi ifade ediyoruz; ancak, vereceğimiz yetkinin ne kadar dirayetle kullanılacağı konusunda bazı endişelerim var. Bunlardan bir tanesi, depremin olduğu günden sonraki gün, yani çarşamba günü öğle saatlerinde İzmit Valiliğinde, Muhterem Başbakanımızın da bulunduğu bir toplantıda kriz masasında verilen brifingte müşahede ettiğim ve gerçekten ıstırap duyduğum bir olayı anlatmak istiyorum.

Gölcük'ten, o ıstıraplı milletin arasından geçerken gördüğümüz ve göğü kapatan o TÜPRAŞ yangınının İzmit'te kurulmuş bulunan kriz masasında müzakeresi esnasında, Muhterem Başbakanımızın da bulunduğu toplantıda, TÜPRAŞ Genel Müdürü arkadaşımızın -ismini anmak istemiyorum; ama, gördüğüm olayı burada dile getirmek istiyorum- yangını anlatırken olaya bigâne oluşu, olaydan zerre kadar ürperti göstermediğini ima edişi veya bu ıstırabı duymayışı, orada, beni kahretti.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ALİ GÖREN (Devamla) – Bitiriyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Buyurun.

ALİ GÖREN (Devamla) – ...bir istismar kompleksiyle, konunun üzerine abanarak, vatandaşı bu hayır hizmetinden engellememeleri için, özellikle istirhamda bulunuyorum. Vatandaşın, ülke genelinde bir şefkat hareketi olarak ortaya koyduğu hizmetleri, lütfen, engellemeyelim, teşvik edelim, çağıralım ve destekleyelim. Devletimizin üzerine kendi kusurlarımızı koyarak, böyle bir yanlış anlayıştan vazgeçelim. Sivil toplum örgütlerinin bu hususta yapacakları yardımları gönülden destekleyelim. Milletimizde, bu hususta bir birlik, bütünlük oluşması için, bu yönde modern bir yaklaşıma geçmeyi başarabilmek için, hiç olmazsa, bu felaket bir vesile olsun.

Hepinize saygılar, sevgiler sunuyor, milletimize geçmiş olsun diyor, hürmetler arz ediyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Gören.

Milliyetçi Hareket Partisi Gruba adına, Adıyaman Milletvekili Sayın Hasari Güler; buyurun.

MHP GRUBU ADINA HASARİ GÜLER (Adıyaman) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 157 sıra sayılı Tabiî Afetlere Karşı Alınacak Tedbirler ve Yapılacak İşlerle İlgili Yetki Kanunu Tasarısı üzerinde Grubum adına söz almış bulunuyorum; şahsım ve Grubum adına Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bölgedeki hayatın normale dönebilmesi için kısa, orta ve uzun vadede yapacaklarımız vardır.

Kısa vadede; çadırkentler süratle kurulmalı -ki, bunların büyük bir çoğunluğunun kurulduğunu görüyoruz- kamuya ait sosyal tesislerin, yazlıkların tahsisi, evsiz kalan vatandaşlarımıza yapılmalı ve bu vatandaşlarımızın, sıcak yemek, temizlik ve sağlık gibi acil ihtiyaçları giderilmelidir.

Orta vadede; önümüzde kış ayları var, bu aylarda, depremzedelerin mağdur olmaması için, çadırlarda iskân edilen insanların derhal prefabrik evlere taşınmasını sağlamak gerekiyor.

Yüce Türk Milleti, öyle inanıyorum ki, bu yaraları çok kısa sürede saracak; çünkü, bunları çok yaşadık; hepsinin altından kalktık, bunun da altından kalkarız.

Bazı arkadaşlarımız, bu kürsüden, yapılan yardımların usulüne uygun harcanmayacağı beyanında bulunuyorlar. Bu ifadeler, yardımsever Türk Halkının zihnini bulandırıyor. Dünya yardıma koşarken, bu ifadelerin bu kürsülerde konuşulması, büyük talihsizliktir. Geçmişte bazı münferit hadiseler olmuş olabilir; bu felaketin yaralarının sarılmasında tekrar edileceğini ima etmek, son derece yanlıştır. Millet, devletine güvenecek, devlet de, bu tür günlerde, milletinin yanında olacak ve hiçbir müsamahaya da göz yummayacaktır.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Güler.

Madde üzerinde, şahsı adına, Van Milletvekili Sayın Fethullah Erbaş...

FETHULLAH ERBAŞ (Van) – Kahramanmaraş Milletvekilimiz Sayın Mustafa Kamalak konuşacaklar.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Kamalak.

MUSTAFA KAMALAK (Kahramanmaraş) – Değerli Başkanım, kıymetli arkadaşlarım; yine, hepinizi hürmetle selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu yetkiyi, Anayasamız, zaten, hükümete, doğrudan doğruya, çok daha fazlasıyla vermiştir. Yapılması gereken şey, kanaatimce, en geç 17 Ağustos sabahı, o yörelerde, derhal olağanüstü hal ilan etmekti. Eğer, böylesine büyük çaplı bir deprem olağanüstü hali gerektirmiyorsa, bu yetki, niçin 11 gün sonra isteniyor? Eğer, depremin vahameti gerçekten büyük ise -ki, öyledir- niye bu kadar geç kalındı?..

Sonra, öğrenmek istiyorum; değerli hükümetimiz, bu yetkiyi alıp ne yapacak? Belli; ama, konu, açıklığa kavuşsun diye soruyorum sorumu. "Amaç" maddesinde, yeni yerleşim alanlarının kurulması belirtiliyor.

Sonra "Amaç" maddesinde, bu yetkiyi bana verirseniz, birtakım fonlar kuracağım diyor. 

Değerli arkadaşlarım, ben, hükümete buradan sormak istiyorum: Şu anda Türkiye'de kaç tane fon var? Bunun sayısını bilen var mı?

Değerli arkadaşlarım, Türkiye'de, hizmetlerin durması, hizmetlerin aksaması, yetkisizlikten değildir. Belki de bu yetkilerin çok fazla olmasındandır. Şimdi, alacağınız bu yetkiyle kanun hükmünde kararname çıkaracaksınız... Malî tedbirlere başvuramazsınız bu kanun hükmünde kararnameyle vergi, resim, harç koyamazsınız. Ne yapacaksınız o zaman? Vergi, resim alamazsınız derken, ben demiyorum bunu...

BAŞKAN – Lütfen tamamlayın Sayın Kamalak.

Buyurun efendim.

MUSTAFA KAMALAK (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Anayasanın 73 üncü maddesine göre, vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, kanunla değiştirilir ve kanunla kaldırılır; ama, olağanüstü dönemlerde, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanarak çıkarılan kanun hükmündeki kararnameler hariç, onlarla konulabilir. Şu an, Türkiye'nin, geç kalınmış da olsa, sanıyorum, bu tür tedbirlere ihtiyacı vardır. Hükümetin istediği yetki, elbette, verilecektir; ama, dediğim gibi, sıkıntımız, yetki sıkıntısı değildir; sıkıntı, irade sıkıntısıdır, enerji sıkıntısıdır, güç sıkıntısıdır.

Efendim, hepinize saygılar sunuyorum, hükümetimize de başarılar diliyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Kamalak.

Şahsı adına, Erzurum Milletvekili Sayın Aslan Polat.

Buyurun Sayın Polat.

ASLAN POLAT (Erzurum) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlarım.

Ben, burada, bir konuya değineceğim; o da şu: Hükümet gönderdiği 157 sıra sayılı yetki kanunu tasarısıyla, genel olarak "başta ihale, imar, kültür ve tabiat varlıklarının korunması, müteahhitlik ve sivil savunma konuları olmak üzere, bazı konularda yürürlükteki kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde ivedilikle değişiklik yapılması gerekmiştir, ben düzenlemelere gideceğim; bana yetki verin" diyor. Konusu bu.

Şimdi, ben, 55 inci hükümetin Sayın Bakanı Yaşar Topçu'nun, 30.6.1998 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapmış olduğu bir konuşmayı okuyacağım. Bu ikisi arasındaki tezatı size soracağım; bana izah ederseniz, memnun olacağım.

Sayın Topçu, Adana depreminden sonra, bu kürsüden diyor ki: "Burada, şu hususu hulusî kalple belirtmek istiyorum: Türkiye'nin deprem haritası var. Bütün matematiksel ve jeolojik bilgileri, Bakanlığımın Afet İşleri Genel Müdürlüğünde, kompütürde, bölge bölge, âdeta metrekare hesabıyla mevcuttur. Bu konuda, Japonya'ya falan muhtaç değiliz. Japonya'yla işbirliği halinde çalışıyoruz. Türkiye'nin yüzlerce yerinde bizim deprem istasyonlarımız var. Afet İşleri Genel Müdürlüğünde deprem mühendislerimiz var; tümü, Japon hükümetiyle işbirliği halinde.

Buradan Türk Halkına ifade etmek istiyorum ki, bu konuda dünyada en ileri olan ülke Japonya'nın elinde bulunup da Türkiye'de bulunmayan hiçbir araç gerecimiz yok; hepsi mevcut. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Sakarya gibi -dikkat edin, illere dikkat edin- depreme fazla maruz olan bölgelerde de, deprem senaryolarımız hazırdır. İstanbul, 1894 -1899 olacak herhalde 1894 diye yanlış demiş- depremi senaryosu elimizde hazırdır. Bunlar, zamanında hazırlanmış, böyle bir şeyle karşılaşıldığı zaman ne yapılacağı önceden belirlenmiştir. İzmir'inki bitmek üzeredir. Yani, rapor geliyor da, bunları hasıraltı ediyor falan değil kimse.

Şu anda 60 tane ekip orada tespit yapıyor. Üniversitelerin uzmanları dahil, Ortadoğu Teknik Üniversitesi uzmanları dahil, ayrı ayrı ekip burada çalışma yapıyor."

Şimdi, sayın milletvekilleri, şunu açıkça söyleyelim: Bu Türkiye Büyük Millet Meclisinde, eğer, bizim, bu kürsüde söylediğimiz sözler birbirini hep tekzip edecekse yazıktır. Şurada, şu hükümetin bakanı, bu kürsüye çıkıyor ve şu konuşmayı yapıyor; şimdi de, siz geliyorsunuz -bu hükümet- kanunlarımız yetmiyor, bana yetki ver diyorsunuz. O zaman, ben hükümetten rica ediyorum, açıklasın "Sayın Topçu'nun söylediklerinde biraz abartı var, bizim ihtiyacımız var" desin. Eğer, devletin bir sayın bakanının, şu kürsüye gelip de, bize verdiği ifadeler birbiriyle tezat teşkil ederse, yanlış olur, çok yazık olur diye düşünüyorum.

Şimdi, bir konu daha var; diyorsunuz ki, bir fon kuracağız, ekonomik tedbir alacağız; yani, biraz paraya ihtiyacımız var diyorsunuz. Peki, 1997 yılında, Plan ve Bütçe Komisyonunda, 55 inci hükümetin Hazineden sorumlu Devlet Bakanı Sayın Güneş Taner'e, Güneydoğu Asya'da kriz oldu, Türkiye'ye de bu krizin etkileri gelebilir mi, ne tedbir alıyorsunuz demiştik. Güneş Taner de, bize, Plan ve Bütçe Komisyonunda, aynen -tutanaklarda var- şöyle demişti: "Bizim hiçbir şeye ihtiyacımız yok; Güneydoğu Asya'dan -aynen başladı; 20, 30, 40, 50, 60'da durdu- 60 milyar dolar kadar para kaçacak, Türkiye'ye gelecek. Bizim tek korkumuz, o dövizlerin Türkiye'deki karşılığını birileri isterse, onları basıp da nerede saklayacağımızdan endişeliyiz; yoksa, bizim paraya ihtiyacımız yok." Bunları Güneş Taner söylüyor.

Bakın, şimdi, siz, akşam bizi getirdiniz Plan ve Bütçe Komisyonunda 02.30'a kadar çalıştırdınız; niye çalıştırdınız... Biz çalışmaktan korkan insanlar da değiliz, kusura bakmayın; yani, bu çalışmaların çok fazlasını biz mühendislik hayatımızda yaptık; bir kesinhesap yapmak bundan çok daha fazla vakit alırdı; ben onun için söylemiyorum... Saat 02.30'a kadar çalıştırıldık...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Polat, lütfen, tamamlayın efendim.

ASLAN POLAT (Devamla) – Nedir?.. Bir vergi kanunu tasarısı getirdik; bu tasarıyı getirmekle yanlış yapıyorsunuz dedik; geri çektiniz, doğru da oldu. Ümit ederim ki, her zaman doğruları yaparsınız... Mesela, Sosyal Güvenlik Yasasında da yanlış yaptınız, onu da çekip doğrusunu yapsaydınız; ama, her şey oldu, bitti...

Hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Polat.

Üzerinde görüşmeleri tamamlanan maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir.

Müteakip maddeyi okutuyorum:

MADDE 5 - Bu Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

BAŞKAN – Madde üzerinde Fazilet Partisi Grubu adına, Adana Milletvekili Sayın Ali Gören; buyurun efendim.

FP GRUBU ADINA ALİ GÖREN(Adana) – Muhterem Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; kısa arayla, ikinci defa söz almamı hoş görmenizi istirham ediyorum. Konunun üzerimde oluşturduğu ağır vebal, tenkitlerimizi yapmış olmamızın arkasından önerilerimizi de yapmayı icap ettirirdi. Bu hususta ikinci defa söz aldığım için hoşgörünüzü rica ediyorum.

Biraz önceki konuşmamda da çok kısa olarak ifade ettim. Hükümetimizden ricamız, vatandaşımızın zaten geçim sıkıntısı, yokluk ve fakirlik içinde kıvrandığı bu dönemde, birkaç gündür kamuoyunda da tartışıldığı üzre, özellikle, yaygın bir vergi salma anlayışından mutlaka kaçınması ve vatandaşımızı ikinci bir vergi şokuna tabi tutmamasıdır; bunu kendilerinden rica ediyoruz.

Şimdi, fakir bir Anadolu köylüsü çocuğu olarak, zengin bilinen Adana halkının şu an içinde bulunduğu sıkıntıları yakından bilen bir milletvekili arkadaşınız olarak, benim önerim şu : Böyle anlarda, tabiî ki, yaygın fedakârlıkların ortaya konulması, yapılması lazım; ancak, bu fedakârlığı, elinde ne varsa ortaya koyan gönlü zengin yaygın vatandaş kitlesinden değil de, üzerinden denizden bir damla su alır gibi alınan, kendisinden böyle bir yardım talep edilince kendisine dokunmayacak kesime yüklemenin yollarını ve yöntemlerini geliştirmek lazım.

Bu hususta en akla geleni şu:; temmuz ayı içborç faizlerinin toplamı, 1 katrilyon 311 trilyon lira olarak belirlenmiştir; bu da gösteriyor ki, yıllık toplam içborç faiz ödemesi en azından 10 katrilyonu geçecektir; bu ödenecek faiz üzerinden -anaparaları dursun; faizlerinin de yüzde 90'ını alsınlar-yüzde 10'luk bir kesinti, hiç kimsenin sıkıntıya düşmesine yol açmaz ve bu hususta ortaya çıkacak miktar da, en azından 1 katrilyon mesabesinde olur. Vatandaşa salınacak, telefonundan akaryakıtına, arabasından evine, küçük esnafın gelirinden, fakir ve sıkıntıda bulunan işçi ve memurun maaşına kadar yapılacak salmayla elde edilecek miktar, 650 trilyon civarındaydı. Eğer, biz yapabilirsek..

BAŞKAN – Sayın Gören, siz, kanun tasarısının hangi maddesi üzerinde konuştuğunuzun farkındasınız herhalde; değil mi efendim?

ALİ GÖREN (Devamla) – Evet, bu kanun yayımı tarihinde...

BAŞKAN – Yürürlük maddesi üzerinde konuşuyorsunuz.

Buyurun efendim.

BAŞKAN – Ben, farkında olmadığınızı zannettim de...

Buyurun.

ALİ GÖREN (Devamla) – Efendim, hayır; ben farkındayım. Yürürlük maddesiyle ilgili olarak, genelini ilgilendirdiğini düşünüyorum.

Dolayısıyla, bu hususu hükümete öneriyor ve bu konuya dikkat etmesini rica ediyorum.

Ayrıca, biraz önce de söyledim; şefkat hareketlerini teşvik etmek ve önlememek... Özellikle, binalar yapılırken, sigorta sisteminin, aynı araba üretiminde olduğu gibi, gündemde tutulmasını tavsiye ediyorum; çünkü, araba firmaları, arabadan, arabanın üretiminden kaynaklanan konularda nasıl sigorta ödemek zorunda kalıyorlarsa, müteahhitlerin de, sadece yerden yığma binalar yapma sevdasından vazgeçip, üretimden kaynaklanan kusurların kendilerine irca olacağını bilerek, binaların yapımında gerekli titizliği göstermelerinin sağlanmasını diliyorum.

Rahmetli Atatürk, bize, çağdaş medeniyetin üzerine çıkmamızı öğütlemişti; ama, sadece yöneticiler, kendi yaşam standartlarını, çağdaş medeniyetin üzerine çıkarsın, beş yıldızlı otel imkânlarını kullansınlar; millet ise, açlık, sefalet içinde kalsın demedi; bize, millet olarak çağdaş medeniyetin üzerine çıkın dedi. Dolayısıyla, bu paylaşımın, Türkiye'de kökleşmiş bazı zihniyetlerin, yıllardır üzerinde oturduğu müesseseyi, belli imkânlarını kullanarak milletten uzaklaştıran, milletin, gönlünden, helal olarak verdiği imkânların sadece yüzde 6'sını, altını çiziyorum değerli milletvekilleri, Kızılay'ın, eline geçen hayır imkânlarının sadece yüzde 6'sını amacına uygun olarak kullandığı, onun dışında olanları, yolluk, ödenek, efendim kendi beylerinin, paşalarının yaşam keyfi için harcadığını görmenin acı ıstırabı içerisindeyim.

Değişik illerden ve ilçelerden edindiğim bilgilere göre, vatandaşımız, şefkat hareketiyle, deprem bölgelerimize iletilmek üzere yoğun bir şekilde yardım toplamaktadır; bunun engellenmemesini, bizzat teşvik edilmesini diliyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum.

Doğru Yol Partisi Grubu adına, Bursa Milletvekili Sayın Teoman Özalp; buyurun efendim.

DYP GRUBU ADINA TEOMAN ÖZALP (Bursa) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının 5 inci maddesiyle ilgili olarak, DYP Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Memleketimiz, 17 Ağustos tarihinde büyük bir deprem felaketiyle karşı karşıya kaldı. Depremde binlerce vatandaşımızı kaybettik, binlerce vatandaşımız da yaralı olarak kurtarıldı; ancak, hâlâ enkaz altında çok fazla vatandaşımızın olduğunu biliyoruz; bu saatten sonra canlı olarak kurtarılma ihtimalinin de çok az olduğunun idraki içerisindeyiz. Depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza rahmet, yaralılara şifa, yakınlarına başsağlığı ve tüm milletimize sabır diliyorum; Yüce Allah'tan, memleketimizi, bir daha böyle felaketlerden korumasını niyaz ediyorum.

Bu deprem, bugüne kadar maruz kaldığımız deprem felaketlerinin en büyüklerinden biridir. 1939 Erzincan depremi de çok büyük bir felaket idi; ancak, Erzincan depremi, yalnız, Erzincan ve civarında büyük tahribat yapmıştır. Oysa, 17 Ağustos depremi, geniş bir sahada çok büyük bir yıkım yapmıştır. Gayet tabiîdir ki, bu depremin yaralarını sarmak çok kolay olmayacak. Ancak, hükümetin müdahalede bu kadar gecikmemesi gerekir idi. Depremin yarattığı şok birkaç saat içinde atlatılıp, günün aydınlanmasıyla birlikte müdahalenin başlaması gerekir idi. Bakın, bugün dahi -ki, depremin üzerinden 11 gün geçti- vatandaş hâlâ feryat ediyor "Hükümet nerede, devlet nerede" diye bağırıyor.

Depremin arkasından başlayan yağmur, depremzedeler için ikinci bir deprem felaketi yaşattı. Çadır bulamayan, barınacak bir yer bulamayan vatandaşlarımız, bir de yağmurla ve çamurla mücadele etmek mecburiyetinde kaldılar. Bırakın çadırı, normal naylona razı olan vatandaşlarımız, naylon bulmakta dahi zorluk çekti. Bu yaşanan sıkıntıların hepsi, tamamen organizasyon bozukluğundan kaynaklandı.

Değerli milletvekilleri, esasen, sivil toplum örgütleri, özel sektör ve vatandaşlarımız, güçleri dahilinde yardım için deprem bölgelerine koştular. Diğer ülkelerden hem kurtarma ekipleri hem de sağlık ve yardım ekipleri geldi. Depreme en az maruz olan ülkelerden dahi tam teşekküllü, dinleme cihazlı, enkazlardaki canlıları tespit edecek şekilde eğitilmiş köpekleriyle kurtarma ekipleri geldi. Biz, gerek yurt içinden, gerek yurt dışından yardıma koşanlara içtenlikle teşekkür ediyoruz. Bu yardımlar olmasaydı, depremde kaybettiğimiz vatandaşlarımızın sayısı çok daha fazla olacaktı.

Değerli milletvekilleri, (d) bendinde de ülke çapında depreme dayanıklı, çağdaş bir yapılaşmanın sağlanmasından bahsediliyor. Bugün elimizde bulunan kanun ve yönetmelikler, tam manasıyla uygulandığı, tatbik edildiği takdirde, depreme dayanıklı çağdaş yapılaşmaları rahatlıkla sağlayabiliriz. Mühim olan, imar planlarının tanziminden, yapıların, zemin mekaniğine göre zemin etütlerinin yapılmasına, binaların mimarî ve statik projelerinin yönetmeliklere uygun tanzimine, bilahara inşaatların bu projelere göre aynen yapılmasını sağladığımız zaman, arzu edilen neticeye ulaşılır. Bu neticeye ulaşmak için, elimizde her türlü mevzuat, kanun ve yönetmelikler var. Mühim olan, bunların hepsinin tam manasıyla tatbikini sağlayabilmektir, işin üzerine ciddiyetle gitmektir, işi sağlam tutmaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütün bu söylediklerimden, böyle bir kanun çıkarmaya gerek yok şeklinde bir düşünceye sahip olduğumuz kanaatine varabilirsiniz; ancak, DYP Grubu olarak bizler, bu kanunun, bir nebze de olsa yaralara merhem olacağı ümidiyle, kanuna müspet oy vereceğimizi beyan ediyoruz.

Kanunun, memleketimiz için hayırlı olması temennisiyle, DYP Grubu adına hepinize saygılar sunuyorum.

Şahsı adına, Van Milletvekili Sayın Fethullah Erbaş?..

FETHULLAH ERBAŞ (Van) – Efendim, Tokat Milletvekili Bekir Sobacı konuşacaklar.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Sobacı.

BEKİR SOBACI (Tokat) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; hepinize saygılar sunuyorum.

Sözlerime başlarken, başsağlığı, şifa ve sağlık dileklerimi yineliyorum millî afet ve millî yas dolayısıyla.

Burada, bir yetki kanunu tasarısının son maddelerine gelmiş bulunuyoruz. Yürürlük maddesi üzerinde şahsım adına söz aldım.

Şimdi, önümüzde üç ay süre var. Elbette, şimdiye kadar çıkarılan yasalar, zaten yürürlüktedir, Bakanlar Kurulu, onları da yürütecek; ama, benim merak ettiğim şudur: Keşke, bu yetkiyi isterken, hükümet adına çıkacak bir üyemiz, bu üç ay içerisinde neler yapılacağının hazırlığını, beyin jimnastiği yaptıklarını ifade ederek, önümüze bir veri tabanı koysalardı, getirdikleri bu veriyi, burada, bizlere de iletselerdi, bizim de gönlümüz çok daha rahat olurdu; en azından 25 milyon insanı ilgilendiren bu afette de bütün bir ülke daha rahat bir psikoloji içerisine girerdi diye düşünüyorum.

Onun için, bu noktada neler yapılabileceği konusunda, özel sektörün ve kooperatiflerin elindeki boş konutların, inşaat sektöründeki durgunluk sebebiyle, bitmiş, oturulabilir ya da oturmaya yakın hale gelmiş konutların kira bedellerinin -birtakım fonları belki yeniden oluşturacaksınız bu yetki sebebiyle- hükümet tarafından karşılanması ve de imar çalışmalarında...

Şunu ifade etmek istiyorum: Gelin, bir hayırlı başlangıcı sizler yapın hükümet olarak. Bu memleketimizin tarihinde alyans apartmanları var. Bir dönem, bütçe boşaldı deyip, vatandaştan altın yüzükleri toplayıp, alyans apartmanları diye kötü bir örnek var. Gelin, siz, iyi bir başlangıç yapın -MÜSİAD'ı, TÜSİAD'ı, sanayi odaları, kendi adlarına- 50 dairelik, 100 dairelik binalar yapın, tabelalarını oralara asalım, çocuklarımıza iyi bir örnek kalsın diyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Sobacı.

Şahsı adına Sayın Aslan Polat?.. Yok.

Sayın Yakup Budak?.. Yok.

Sayın Mustafa Geçer?.. Yok.

Sayın Mehmet Ağar?.. Yok.

Sayın Mustafa Kamalak?..

MUSTAFA KAMALAK (Kahramanmaraş) – Teşekkür ederim, vazgeçiyorum efendim.

BAŞKAN – Sayın Ali Oğuz?.. Yok.

Sayın Ali Şevki Erek?.. Yok.

Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir.

6 ncı maddeyi okutuyorum:

Madde 6- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

FP GRUBU ADINA AHMET DERİN (Kütahya) – Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. 157 sıra sayılı yetki yasası tasarısının son maddesi olan 6 ncı maddede "Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür" maddesinde, Fazilet Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Tekraren, hepinizi saygıyla selamlıyorum; bu vesileyle de, tüm milletimizin başı sağ olsun, geçmiş olsun dileklerimi yineliyorum.

Evet, Bakanlar Kurulu yürütür, ama, nasıl yürütür; bu konuda, Grubum ve şahsım adına, düşündüklerimi, daha önce gördüğümüz bazı aksaklıkları hangi noktalara dikkat edilerek yürütülmesi gerektiğini ifade etmek için huzurlarınızdayım.

Malum olduğu üzere, ülkemiz bir deprem bölgesi ve bugüne kadar, birçok bölgede, küçük büyük depremler oldu. Asrın en büyük depremini şu anda yaşıyoruz. Birçok tecrübelerimiz var. Bu tecrübeler, güzel, iyi tecrübeler olduğu gibi, o olayların arkasında, millette bıraktığı kötü sonuçlar ve kötü kanaatler de var.

Şimdi, trilyonlarla ifade edilen, katrilyonlarla ifade edilen yardımlar toplanıyor; vergi limitleri değişiyor -daha sonra bir vergi yasası, tekrar, belki, gelecek- fonlar oluşuyor. Eğer, biz, bu fonları, daha önceki deprem bölgelerinde uygulanan bu imkânları, bu yardımları, adil, yerinde kullanmayacak olursak, daha kötü sonuçlar doğururuz diye düşünüyorum.

Depremzedeler var şu anda; ama, depremzadeler de oluşuyor her dönem. Kütahya'da, kendi bölgemde, 1970'lerde Gediz depreminden sonra, hatta, Lice depreminden, Varto depreminden sonra bu bölgelerde, Ağrı'da ve birçok bölgede, daha önceki dönemlerde, senelerde meydana gelen depremlerde birçok depremzade türediğini ve yıllar geçtikten sonra, yardım için gönderilen birçok ürünün veya yardım maddelerinin yıllar sonra birilerinin depolarında bulunduğunu basından okumuştuk. Ona göre, çok dikkat ederek, adil bir şekilde, gerçek manada ihtiyaç sahiplerine bu paraların verilmesi, bu yardımların yapılması gerektiğini burada ifade etmek istiyorum.

Bir konuya daha değinmek istiyorum. Bakın, yapılan bu yardımlar, gönüllü kuruluşların topladıkları yardımlar, güya, formalite eksikliğinden dolayı İstanbul Valisi tarafından bloke ediliyor. "Zenginin gönlü oluncaya kadar fakirin canı çıkarmış" derler, Anadolu'da bir tabir vardır. Şimdi, siz, bunları alacaksınız -Bosna-Hersek'te de böyle oldu- repoya yatıracaksınız, altı ay bekleyeceksiniz. Altı ay sonra postal, şeker, sigara göndermeye kalkarsanız, emin olun, bu milletin yardım yapma duygularını istismar etmiş olursunuz, onları hayal kırıklığına uğratmış olursunuz, yerinde kullanmamış olursunuz, zamanında kullanmamış olursunuz. Millet çamurda, fakir ve fukara; okul başlıyor, kış geliyor. Bir an önce, bu yardımları bloke edeceğinize, bunlar nasıl topluyorlar, yerinde kullanıyorlar mı, bunları denetlemeniz kâfidir diye düşünüyorum.

İnsanlar yardımı niye yapar; ya insan sevgisinden veyahut da Allah korkusundan, inancından dolayı yapar. Şimdi, inancından dolayı yapan insanlar, nereye isterse yapsınlar; ama, yapılan yeri... Televizyonlar bile yardım toplayabiliyor, kuruluşlar yardım toplayabiliyor da "gönüllü kuruluş" adı altındaki derneklerin, yıllardan beri bu memlekette böyle mağdur durumlarda, bu milletin başına böyle musibet ve belalar geldiği dönemlerde yardım eden bu derneklerin, bilinen derneklerin bu paralarına formalite eksikliği diye bloke koymak, bana göre çok büyük hatadır diye düşünüyorum.

Bir konuyu daha gündeme getirerek konuşmama son vermek istiyorum.

Bakın, 27.8.1999 tarihli Cumhuriyet Gazetesi -hepimizin odalarına dağıtılan gazete- "Depremden sonra Türkiye'de köktendinci akımların güç kazanmasından endişe ettiklerini belirten İsrailli çevreler, Türkiye'ye Batı'nın yardım sağlaması gerektiğini, İsrail'in de bunu yaptığını söylediler" diyor. Ayrıca, NTV'de dış dünyadan, basından özetlerde, İtalyan basını diyor ki: "İslamcılar öne geçince devlet harekete geçti, İslamcılarla rekabet etmeye başladı." Ne enteresan bir şey! Yardım gelsin de nereden gelirse gelsin. Bu memleketin yüzde 98'i Müslüman, yüzde 99'u Müslüman.

İSMAİL KÖSE (Erzurum) – Meclis tabiî.

AHMET DERİN (Devamla) – Meclis işte... Söylüyoruz, görelim; hadi açsınlar o petrol hattını!.. Bakın "sizin rafineriniz de yandı, istediğiniz kadar bedeva petrol" diyor Saddam. Hadi, buyurun, gücünüz yetiyorsa açın!.. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Suudi Arabistan, Tunus, Fas... İslam Âlemi Birliği (Rabıta); 300 ton insanî ve tıbbî yardım malzemesi. Çok enteresan!

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Derin.

AHMET DERİN (Devamla) – Sayın Başkan, herkese 1 dakika eksüre verdiniz.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum efendim. Yürütme maddesi üzerinde, Genel Kurulu gerektiği kadar aydınlattınız; çok teşekkür ederim.

AHMET DERİN (Devamla) – Hakikatlerden korktunuz herhalde diye düşünüyorum.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN – Değerli milletvekilleri, madde üzerinde, şahsı adına, Van Milletvekili Sayın Fethullah Erbaş.

FETHULLAH ERBAŞ (Van) – İstanbul Milletvekili Osman Yumakoğulları konuşacak.

BAŞKAN – Sayın Yumakoğulları, buyurun efendim.

OSMAN YUMAKOĞULLARI (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi, şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

20 nci Yüzyılın en büyük felaketini hep beraber yaşadık. Ankara'dan çıkıp İstanbul'a varıncaya kadar 14 saat geçti. Düzce, Sakarya, Derince, İstanbul, Yalova; buraları dolaştığımız vakit, gerçekten, büyük felaketin varlığının ne derece büyük olduğunu bizzat müşahede etmiş olduk. Allah Teala Hazretleri yüce milletimizi böyle felaketlerden muhafaza etsin.

Arkadaşlarımız bahsettiler. Bu devlet ile millet kaynaştığı gün, Allah'ın izni keremiyle, bu milletin herkese ve bütün dünyaya örnek birtakım olayları ortaya koyacağı malumdur. Heyhat ki, yapılan yardımlara elkoyuyoruz, şunu yapıyoruz, bunu yapıyoruz. Bunlar yanlış olan işlerdir. Bunun düzeltilebilmesi için devletimiz ile milletimizin el ele vermesi, yüzbinin üzerindeki konut açığını kısa zamanda halletmesi gerekir. Bunu da yapabilecek güce, inanca sahibiz. Bunu tahakkuk ettirebilmek için, birinci planda, inanmamız gerekiyor; ikinci planda, işi takip etmemiz gerekiyor; üçüncü planda da, işi ehline vermemiz, adaletten ayrılmamamız, mağdur olan insanların tamamına birden, hakkaniyet kavramına uygun bir şekilde, yardım yapmamız gerekiyor.

Bu duygu ve düşüncelerle, bu kanunun milletimize hayırlı olmasını diliyor; saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Yumakoğulları.

Şahsı adına, Sayın Aslan Polat?..

ASLAN POLAT (Erzurum) – Konuşmayacağım.

BAŞKAN – Sayın Mehmet Batuk?.. Yok.

Sayın Yakup Budak?.. Yok.

Sayın Mehmet Ağar?.. Yok.

Sayın Mustafa Kamalak?.. Yok.

Sayın Bekir Sobacı?.. Yok.

Sayın Ali Oğuz?.. Yok.

Sayın Ali Şevki Erek?..

ALİ ŞEVKİ EREK (Tokat) – Konuşmayacağım Sayın Başkan.

BAŞKAN – Görüşmeleri tamamlanan maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Değerli milletvekilleri, tasarının tümü açık oylamaya tabidir.

Açık oylamanın şekli hakkında Genel Kurulun kararını alacağım.

Açık oylamanın elektronik oylama cihazıyla yapılması hususunu oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Değerli milletvekilleri, açık oylama için 3 dakika süre veriyorum ve oylama işlemini başlatıyorum.

(Elektronik cihazla oylama yapıldı)

BAŞKAN – Değerli milletvekilleri, Doğal Afetlere Karşı Alınacak Önlemler ve Doğal Afetler Nedeniyle Doğan Zararların Giderilmesi İçin Yapılacak Düzenlemeler Hakkında Yetki Kanunu Tasarısının yapılan açık oylamasının sonucunu arz ediyorum:

Katılan milletvekili sayısı : 276

Kabul : 269

Ret : 3

Çekimser : 1

Mükerrer : 3

Böylece, kanun tasarısı kabul edilmiş ve kanunlaşmıştır; hayırlı ve uğurlu olmasını temenni ediyorum.

Hükümet?.. Burada.

Değerli milletvekilleri, komisyon raporunun okunup okunmaması hususunu oylarınıza sunacağım: Raporun okunmasını kabul edenler... Etmeyenler... Raporun okunması kabul edilmemiştir.

Tasarının tümü üzerinde, Doğru Yol Partisi Grubu adına, Amasya Milletvekili Sayın Ahmet İyimaya; buyurun efendim.

Süreniz 20 dakikadır.

DYP GRUBU ADINA AHMET İYİMAYA (Amasya) – Değerli Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerimin başında, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Aziz arkadaşlar, büyük milletimiz, dar zamanda zor sıyrılabileceği bir şokun içerisinde. Millî ıstırap, ruhumuzu ve vicdanımızı bütün şiddetiyle sarmış vaziyette. Evler, onbinlere mezar olmuş. Dün elimizde olan değer ve kaynaklar, bugün mevcut değil. Tekerrür eden depremlerin malum suçluları, keyfîlik cennetinde yaşamlarının tadını çıkarıyorlar. Verilen deprem raporlarına rağmen, o raporlara kulak asmayan siyasîler, yani o günün siyasîleri, yine bugünün siyasîleri. Çürük zemine imar izni verenler, demirden, çimentodan çalanlara göz yuman devlet görevlileri, yine aynı görevliler. Eleştiriye tahammül edemeyen büyük devletimizin yücelerde oturanları, aczin haşmetini sergiliyorlar. Bu hava, bizim havamız değil. Bu zaaf, bizim kudretimiz değil.

Aziz milletvekilleri, 1974 affını çıkaran hangi siyasî zihniyetse, şu anda affı çıkaran da aynı siyasî zihniyettir. 1974 affının tahribatı ne idiyse, 1999 affının tahribatı da benzerinden başkası olmayacaktır. 1974 affının zihniyet ortakları hangi kaçınılmaz kaderi paylaşmışlarsa, 1999 affının ortakları da aynı müşterek kaderi paylaşacaklardır.

Değerli milletvekilleri, toplum düzenini sağlayan, güvenliği besleyen ortak bir inanç değeri vardır; suç işleyenler, cezalarını çekerler. Ceza ve infazın mutlaka gerçekleştirileceği inancı, sistemin ve siyasetin hassasiyetle koruması gerektiği bir temel değerdir; bu değeri göçerten uygulamalar, sosyal kamu düzenini sarsar. Her on senede bir genel af getirirseniz, devlet olarak inandırıcılığınızı, müeyyide uygulama kabiliyetinizi yitirirsiniz; ceza kanunlarımız oyuncak, mahkemelerimiz sanal ve infazlar etkisiz olmaktan kurtulamaz.

Hukuk devleti, kanunlara yansıyan millî iradenin suça öngördüğü cezaları uygulayan devlettir. Deprem testini yapmayan memur "Memurin Muhakematı Kanunu var, beni yargılayamazlar" derse; adam öldüren "af var; olmazsa, indirim var" nakaratını söylerse; size kim inanır, kim güvenir!

Ceza ısrarını, af ve benzeri müesseselerle yitiren devlet, suçsuzların ve mağdurların kalbinden silinmeye başlar. Cezaların kesinliği, toplumun savunma aracı oluşu ve suçluyu eğitici özelliklerini elleriyle yıkan bir sistemi, millet hayrına göremiyoruz.

Büyük bir savaş olmuştur; yedi düvele karşı zaferler kazanılmıştır; âdeta, yeniden doğuş ve sıfırdan başlama vardır; o durumda af, bir zarurettir. Türkiye, böyle bir kaderi mi yaşamıştır? Hayır. O halde af niye? Yoksa, 1974 iktidarını ele geçirmenin kötü uygulaması olarak gündeme getirilen affı, ikinci kez iktidara gelişin bir geleneğine mi dönüştürmek istiyorsunuz? Parmaklarınızı, birinci Ecevit affına ikinci Ecevit affını eklemek için mi kaldıracaksınız? Affeden suçlu parmakların ve affa destek veren partilerin siyasî cezası, Büyük Türk Milleti tarafından sandıkta görülecektir.

Aziz arkadaşlar, Türkiye'nin muhtaç olduğu şey, af değil, hukuk reformunun bir parçası olan ceza reformudur. Siyasetin ve iktidar çoğunluğunun ele alması gereken sorun, bu sorundur. Buyurun, kökü İtalyan değer yargılarına dayalı Ceza Kanununu değiştirelim; suç olmaktan çıkmış hükümleri atalım; cezaları etkinleştirecek normları belirleyelim.; insan hakları ekseninde yeni bir kod inşa edelim; küçük hareketleri, illüzyon yoluyla büyük gösterme hastalığından vazgeçelim.

Af popülizmine saplananların öncelikler konusunda isabet kaydedememelerini anlayışla karşılıyoruz; ama, iktidarın, ikazları dinlemek, doğruları kabul etmek ve hatadan dönmek gibi erdeme sahip olduklarını kanıtlamaları gerektiğini düşünüyoruz.

Af tasarısında, başarılı bir hukuk mühendisliğinin sergilendiği söylenemez. Konjonktürün özürlü eleği, burada da etkisini göstermiş ve semeresini almıştır. Düşük yoğunluklu bir hukuk tahlili dahi, tasarının, bir af felsefesinden yoksun olduğunu göstermektedir. İlimden, cezaların korumaya aldığı değer çözümlemesinden yoksun, grupların saniyelik tartışmalarıyla delik deşik edilmiş bir af taslağı, yasalaşma imtiyazına hiçbir zaman mazhar olmamalıdır.

Devlete karşı suçlar, af kapsamı dışında. Bu tasarıyı tarif için, yalnızca, bu ayıbın, bu kör gözlülüğün zikredilmesi dahi yeter. Eğer af olacaksa, devlete karşı suçlarda olur; kitaplar böyle yazıyor, affın cevheri böyle diyor. Kendisine karşı suçları af kapsamı dışına alan, vatandaşını mağdur eden suçları cezasız bırakan devlet ve bu zihniyet, elbette ki, sorgulanmalıdır.

Devlet, bireyin ve milletin hizmetkârıysa, kendisini kutsamak ve üste çıkarmak gibi bir ayrıcalığı yoktur. İktidarın, milletin reyleriyle gelenlerin bu zihniyetle malul olmalarını anlayışla karşılayamıyoruz. Demokrasi hedefi, teslimiyetçi zihinlerin ve dar ufukluların ulaşabileceği kadar kolay ve yakın bir hedef değildir. Türkün büyük aklı Atatürk, 1933 yılında çıkardığı afta bu ince çizgiyi yakalamış; İzmir suikastı faillerini, ihaneti vataniyye suçlularını kısmen af kapsamına almıştır. Evrimin ve demokrasinin icabını kavrayamanların küçük idrakte boğulmalarına diyeceğimiz yok; sözümüz, bu milletin böyle bir kaderi hak etmediğidir, isyanımız bunadır.

Değerli milletvekilleri, özellikle, deprem bölgesindeki ve ülkedeki binlerce öğrenciye yeniden sınav hakkını kazandıracak, disiplin cezalarını silecek, hatta kimi öğretim elemanlarına da fırsat tanıyarak okullara ve fakültelere geri dönüşü sağlayacak öğrenci affını, bütün unsurlarıyla faydalı görüyoruz; DYP olarak, içtenlikle destekliyoruz. İhtiyacı tam karşılamayan tasarı metni yerine, mükemmeli ifade eden Prof. Sağlam modelinin tercihi daha doğru olacak ve bu konuda, değerli Hocamız tarafından, Yüce Genel Kurul aydınlatılacaktır.

Değerli milletvekilleri, suçluları topluma kazandıracak psikolojik uyum, istihdam ve diğer altyapı tedbirlerinin alınmaması halinde, cezaevi yolculuğu yeniden başlar. İktidarı, böyle bir kaygı ve gayretin içerisinde göremiyoruz. Aftan yararlanacaklara, belli süre içerisinde kullanılmak kaydıyla, affı reddetme hakkını tanımak gerekir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın İyimaya, konuşmanızı tamamlamak için ne kadar süreye ihtiyacınız var efendim; 3 dakika yeter mi?

AHMET İYİMAYA (Devamla) – Yeter efendim.

BAŞKAN – Buyurun.

AHMET İYİMAYA (Devamla) – Değerli milletvekilleri, af yetkisini sebebe bağlayan, kötüye kullanılmasını önleyen ve behemehal, referandumu, halkoylamasını zorunlu kılan bir anayasa değişikliğini süratle gerçekleştirmeliyiz. Affı, kötü avcının yahut oy avcısının toplumu yaralayan zararlı silahı olmaktan çıkarmalıyız.

Şahsa ve mala karşı suçlarda affın uygulanmasını, belirli sürede zararı tazmin şartına bağlayan bir kuralı yasaya eklemek gerekir. Başkasının sırtında tepinerek verilen af, devlet korsanlığından başka bir şey değildir. Bu şartı taşımayan affın bir hizmet kusuru sayılması ve vatandaşların devletten tazminat istemeleri mümkün sayılmalıdır. Hiç kullanılmayan bu yolun, barolarımızca derinleştirilerek hukukumuza kazandırılması, affın da kötüye kullanılmasını önleyecektir.

Cezaları hafifletecek yasal düzenlemeye gidelim. Ancak, cezanın hiç çekilmemesi anlamına gelen af, pişmanlık, infaz indirimi gibi suça teşvik tedbirlerini unutalım. Çekilmeyen ceza ile beraat arasındaki fark büyük değildir. Suçluyu ödüllendirirseniz, dürüstleri cezalandırmış olursunuz.

Bir büyük tehlikeyi Yüksek Genel Kurula hatırlatmaya mecburum: Anayasada, bir daha gerçekleştirilmesini veya gerçekleşmesini önlemek amacıyla değişiklik yapılmasına rağmen, sorunun, bir mahkeme yoluyla Anayasa Mahkemesine götürülmesi halinde, kanunun af kapsamı dışında bırakan hükmünün iptali ve affı Anayasanın yasakladığı birkaç halin dışındaki bütün sanıkların cezaevlerinden çıkması, daima muhtemeldir. Her ikisi elimizde mevcut taslak metinlerle tasarıda sergilenen istisnaların keyfîlik kriteriyle kaleme alınması, bu ihtimali güçlendirmektedir. Böyle bir tehlikeyi, toplumumuzun kaldıramayacağını düşünmekteyiz.

Doğru Yol Partisi, ceza adaletinde reform istemektedir. Şartları oluşmadığından, affa karşıdır. Affedilecekse, devlete yönelik suçlar için bu af öngörülmelidir. Öğrenci affı, behemehal benimsenmelidir. DYP, düşüncenin ve basında ifadesinin suç olmaktan çıkarılmasını şiddetle ve iştiyakla savunmaktadır.

Değerli milletvekilleri, düşünce ve basın suçlularının infazları, eğer durdurulacaksa, topluca durdurulmalıdır. Temel değişiklikler gerçekleştirilinceye kadar, hiçbir ayırım yapılmadan, normatif tecil yoluyla salıverilmelidir. Bu konudaki ayırım, Parlamentonun takdiri değil, cezası olur. Yüce Meclise keyfîlik isnat eden böyle bir girişimin içinde asla olamayız.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın İyimaya.

Fazilet Partisi Grubu adına, Manisa Milletvekili Sayın Bülent Arınç.

Buyurun Sayın Arınç. (FP sıralarından alkışlar)

Bugün, çok önemli bir tasarıyı görüşüyoruz. Toplumu çok yakından ilgilendiriyor ve hemen hemen bir yıldan bu yana konuşuluyor, tartışılıyor; ancak, tasarı olarak önümüze gelmesi, geçtiğimiz dört beş gün içerisinde oldu. Bu kısa süre içerisinde, önce Anayasa ve Millî Eğitim Komisyonlarında, daha sonra Adalet Komisyonunda görüşüldü, bu sabah dağıtıldı ve hemen, tasarı üzerinde, birkaç saat sonra da görüşmelere başladık.

Şüphesiz hatırlayacaksınız; geçtiğimiz yıl, Sayın Başbakanımızın eşleri tarafından af konusu gündeme getirilmişti. Böyle netameli bir konunun gündeme getirilmiş olması, arkasından tartışmayı getirdi. Seçimler dolayısıyla çıkarılmasına imkân bulunamadı. Seçimden sonra da, daha çok, basında ve kamuoyunda tartışıldı, şimdi de kanunlaştırılmak üzere önümüze getiriliyor. Artık şu aşamada, af çıkmalıdır. Bu affın, en mükemmel şekilde, toplum vicdanını, kamuoyunu elbette tatmin edebilecek noktada çıkması arzumuzdur; böyle bir başarıya kavuşmamızı diliyorum.

Değerli arkadaşlarım, biraz önce, Sayın İyimaya, fevkalade veciz ifadelerle af konusu üzerinde durdu. Ben, olayı biraz daha somutlaştırarak, günümüzde neler tartışılıyor, hangi eksikler var, bunları nasıl giderebiliriz, Genel Kurulumuzun bu konudaki katkısını nasıl sağlayabiliriz, onların üzerinde durmaya çalışacağım.

Bir defa, cezaevlerinde, zannediyorum, 80 000 civarında tutuklu ve hükümlü var. Cezaevlerinin hali malum. Türkiye'de, suç işlemek için mümbit bir ortam var; ekonomik sebepler var, ahlakî sebepler var, sosyal sebepler var; eh, bataklıktan da, devamlı, toplumu rahatsız edecek birtakım olumsuzluklar sürekli yayılıyor.

Çare, ikide bir af çıkarmak değil şüphesiz; çare, bataklığı kurutmaktır; suç işlenmesine yol açan, bu bataklığa vücut veren sebepleri ortadan kaldırmaktır; kesin çözüm budur; ama, ne yazık ki, işin kolayını tercih ediyoruz; toplumun refahı, huzuru ve mutluluğu için tedbirler almak ve bunu göğüslemek yerine, arada bir cezaevlerinin kapısını açmak, biraz da işimize geliyor.

İnşallah, bu, son af olsun, vicdanlar kanamasın ve artık, toplum, huzurlu ve mutlu bir yaşayışın başlangıcına bundan sonra kavuşabilsin.

Af, atıfettir diyenler var, sosyal bir vakıadır diyenler var, bir ihtiyaçtan doğmuştur diyenler var. Kim ne derse desin, af, artık, Anayasada da yerini alan, devletin, yasa yapıcı organın zaman zaman çıkarmak zorunda kaldığı bir gerçek. 87 nci madde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevlerini sayarken, genel ve özel af çıkarmak yetkisini ve görevini Meclise vermiş.

Eskiden anayasa değişiklikleri biraz zordu; ama, bu hükümet döneminde bir başarılı adım atıldı, uzlaşma zemini hazırlandı. Mesela, devlet güvenlik mahkemeleriyle ilgili Anayasa maddesi, mesela, uluslararası tahkime yol açan ilgili maddeler, Meclisimizin de büyük katkısıyla, 450 evet oyu gibi, gerçekten bütün Meclisin kucakladığı bir oy çoğunluğuyla çıkarıldı. İnanıyorum ki, Sayın Bakan veya hükümetimiz, Anayasanın bu maddesinin değiştirilerek, çıkarılacak affa Meclisin karar vermesi noktasında bir girişimde bulunsaydı -böyle açık bir talebimiz olmuştu- bu istisnayı kaldırır, ne affedilmeli ne affedilmemeli noktasında Meclisimiz kararını verirdi; ama, maalesef, bu yapılmadı.

Değerli arkadaşlarım, o yüzden biz inanıyoruz ki, eğer bir af çıkarılacaksa, önümüzdeki tasarıda çok önemli eksiklikler var, yanlışlıklar var bunları düzeltelim; bir.

Genel çerçeve içerisinde, inanıyorum ki, bu af, sadece cumhuriyetin 75 inci yılı gibi böyle bir amaçla çıkarılmış olamaz. Cumhuriyetin 75 inci yılı geçti; daha, inşallah, yüzlerce yıl bu kutlamaları yapacağız. Bana kalırsa, hem bu olmalı hem de 2000 yılına girerken Türkiye, bir toplumsal barışı kucaklayacak bir proje olarak bu affa bakmalı. Cumhuriyetin 75 inci yılı; evet, bu bir anlamdır; ama, 2000 yılına giden Türkiye, şöyle bir yirmibeş yıl geriye dönüp baktığında, neler yaşadı, ne gibi olumsuzluklarla karşılaştı, ne gibi yürekler yandı, ne gibi gözyaşları aktı, toplumda değişim nasıl oldu; bunları görmeli, bunları bu affın içerisine koymalıydı.

Bir tek amacımız var değerli arkadaşlarım; bu af çıkacaksa, bir tek şeye faydası olmalı; toplumsal barışı kurmalı ve bununla, toplum, yeni bir bin yılın eşiğinde ileriye daha da güvenle bakabilmeli.

Af denildiği zaman, gözü yaşlı insanlar var; ağlıyorlar; babaları çocuksuz kalmış, yavrularından mahrum kalmışlar, bir gece yolda yürürken önlerine geçilmiş, evlerinden kıymetli malları çalınmış; daha nice suçların mağdurları var. Sanıyorum, şu bir sene içerisinde size ulaşan faksların ve mektupların içinden gözyaşı damlıyor.

Bir de içeride olanlar var; onlar da bir ümitle af bekliyorlar; kimi kocalarını kavuşmak için, kimi gencecik delikanlılarını tekrar topluma kazandırmak için çabalıyor.

Suçluları sevindirir, tekrar suç işleme şevkini artıracak tasarılarla önümüze gelirseniz veya gelirsek, zannediyorum ki, bu af, iyi bir okul olur bazıları için, tecrübelerini değerlendirirler; her kapıda, her evde, her sokakta, insanların gözyaşları daha da artar. Haksızlıklara uğrayan ve zulme uğrayanlar, mağdurlar sevinmelidir; en azından, makul bulmalıdırlar.

Böyle bir af çıkarırken -biraz evvel Sayın İyimaya ne güzel ifade ettiler- düşünce özgürlüğü, anlatım özgürlüğü... Artık, 2000'li yılların eşiğinde, düşünceye af getirdim demek, belki utanılacak bir olaydır. Düşünce ne zaman suç oldu ki?.. Ne zaman suç olmalı ki?.. Ama, biz bugün bunları tartışıyoruz. Adam öldürmekle, hatta taammüden adam öldürmekle eş tutulan, düşünce ve anlatım özgürlüğü içerisinde sayılan birtakım olaylar var. Artık Türkiye, demokrasisinin standardını yükseltmelidir, uluslarası hukuk normlarına uygun bir hukuk sistemine ulaşmalıdır ve Türkiye'de, din ve vicdan, inanç ve fikir, özgür olmalıdır; çünkü, toplumsal hayatın en büyük dinamiklerinden birisi, düşünce ve fikir özgürlüğüdür, din ve vicdan özgürlüğüdür.

Beş partimizin değerli temsilcilerini, değerli bağımsız arkadaşlarımı da içine koyarak söylüyorum ki, hiçbirimizin, ferden ferda bu konuda hayrı olamaz. Düşünce, inanç, din ve vicdan, elbette özgür olmalıdır, elbette Anayasada hudutları kesinlikle net olarak belirlenmeli ve iltibasa yol açmamalıdır.

Değerli arkadaşlarım, bu af çıkacaksa, eşitliği, adaleti, objektifliği göz önünde tutmalıdır ve affı, tek başına hiçbir hükümet göğüsleyemez; bu ağır yükü paylaşmalıdır; muhalefetle paylaşmalıdır, Meclisle paylaşmalıdır, 65 milyon insanla paylaşmalıdır.

Değerli arkadaşlarım, bakınız, kamuoyu bu affı merak ediyor; bu maddelerden çok fazla bir şey de anlamamış olabilir; ama, biz çıkardığımızdan emin olmalıyız, vicdanen müsterih olmalıyız; çıkardığımız şey bizi rahatsız etmemeli. Türkiye, 1996'nın kasım ayından sonra, bir kamyon bir Mercedes'e çarptığından bu yana, hep çeteleri konuştu; çetelerle ilgili bir kamuoyu gündeme geldi. Temiz toplum, temiz siyaset arayışları, her yerde yüksek sesle dile getirildi. Sadece bir dakikalık mum yakma eylemleriyle de sınırlı kalmadı. Yine, toplum, şu Genel Kurul salonunda bir yolsuzluk yapıldığı konusunda çalkalandı. Bir Meclis Başkanı ve bu Meclisin yüksek bürokratları yargı önüne çıktılar.

Bunların dışında neler var; çetelerle ilgili soruşturmalar var, Cumhurbaşkanına hakaretler var, 159 var, 313 var, 448 var ve diğerleri var. Bunların hepsi, ya affın tamamen içindedir ya da ceza indirimine girmiş suçlardır.

Değerli arkadaşlarım, tasarıyı hazırlayanlar böyle uygun görmüşler; ama, halk demez mi: "Siyasetçiler kendisini kurtarmayı çok iyi biliyor; ya bizim yaramıza kim merhem olacak? Ya bizim derdimizi kim dinleyecek? Ya bizim gözümüzün yaşını kim silecek?"

Bütün bunları, henüz tasarının başındayken, hepinize bu şekilde açıklamak durumunda kaldım.

Değerli arkadaşlarım, bakınız, bu tasarı içerisinde olan pek çok şeyin yanında, olması gereken, ama, eksik bulunan konular, naçizane kanaatime göre şunlardır. Bakınız, tasarının içerisinde 3 üncü maddenin 1 numaralı bendinin (a) alt bendinde yazılı, tamamen kapsamdışı kalan suçlardan birisi, Türk Ceza Kanununun 312 nci maddesinin ikinci fıkrasıdır. Bu ne menem bir maddedir ki, 312'nin birinci fıkrası affın içerisinde, 312'nin (a) bendi affın içerisinde; ama, 312'nin ikisi bir felaket; tek başına rejime yetiyor, tek başına devletin altını üstünü getiren bir şey, adam öldürmekten daha kötü. O, kapsam dışında kalıyor. Bunun için bir şeyler yapmamız lazım; onları arz edeceğim.

(9) numaralı bentte yazılı olan suçlar; bunlar da, Terörle Mücadele Kanununda, özellikle 1991'de çıktıktan sonra 1995'te değiştirilen 8 inci maddeyi zikretmek istiyorum.

Yine, 3 üncü maddenin en son fıkrası -saya saya numara veremedim, en son fıkrası diyorum- daha önce bir aftan yararlanıp da, yeniden suç işleyenler bu aftan istifade edemez diyor. Bana göre, bu da bir eksiklik. En son affı 1974 olarak görürseniz, 25 yıl sonra, bu 25 yıl içerisinde hasbelkader bir suç daha işlemiş olan bir insanı, 25 yıl sonra bir aftan, şu veya bu şekilde mahrum etmenin, naçizane doğru olmadığını düşünüyorum.

11 inci maddenin üçüncü bendinde, 121 ve 122 nci maddelere göre, memnu hakların iadesindeki süre, bu aftan yararlananlar için bir iyileştirme getirmiyor, aynı madde muhafaza ediliyor; bununla ilgili bir iyileştirme yapmamız lazım.

Suçun unsurlarını daha iyi belirlemek, muğlaklıktan kurtarmak ve uluslararası hukuk standartlarına uymak noktasındaki bu çabayı, bugün de destekliyoruz. Bakınız, bu beş tane suçun, beş tane maddenin, iki tanesi affın içindedir, 158 ve 159 uncu maddeler; geriye kalan, 312'dir, 17 nci maddedir, Terörle Mücadele Kanununun 8 inci maddesidir; bunları da, bu affın içerisine mutlaka koymak mecburiyetindeyiz. Bu maddelerden suçlanan insanların, düşünce ve fikir özgürlüğü adına veya şahsî hürriyeti bağlayıcı bir cezaya çarptırılarak, şartla salıverilme süresi içerisinde eski cezasını tekrar çekenler, bu afla...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Arınç, ne kadar süreye ihtiyacınız var efendim?

BÜLENT ARINÇ (Devamla) – Sayın Başkanım, 3 dakika rica edeceğim; 1 inci maddede de bendeniz konuşacağım, tamamlarım efendim.

BAŞKAN – Buyurun.

BÜLENT ARINÇ (Devamla) – Teşekkür ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, konuşmamı bir bütün halinde arz edeceğim.

1 inci maddede de, Grubum adına söz alacağım; sizi, daha fazla sıkmak istemiyorum.

Türk Ceza Kanunundaki bu değişiklikler, bugün de yenilenmiş ve Meclis gündemine gelmek üzeredir; ama, af, hergün çıkmaz; ama, her gün, bunların görüşülmesi belki mümkün olmayabilir. Şimdi meseleyi, enine boyuna müzakere ederken ve yapacağımız çalışmalarla, biraz daha mükemmelliğe doğru gitmemiz gerekirken, yine bir ek madde ilavesiyle veya bir yere koymak suretiyle, bununla ilgili önergelerimiz de olacak; bu üç madde üzerinde de, doğrusu, sizlerin katkılarını beklemek istiyoruz, ümit etmek istiyoruz.

Değerli arkadaşlarım, yine, bu af içerisinde, bugün, hepimizin üzerinde hassasiyet gösterdiği konular var, arka arkaya gelecekler; biraz sonra basın yoluyla işlenen suçların affı gelecek, daha sonra memurların disiplin cezalarıyla ilgili diğer kanun tasarısı önümüze gelecek.

Aslında, bu üçünü bir bütün olarak görüyoruz; ama, özellikle basın yoluyla işlenen suçlarla ilgili af tasarısının bunun içerisine alınmamış olmasının özel bir sebebi vardır. Bu özel sebebi, biraz sonra huzurlarınızda açıklayacağım.

Ayrıcalık yapmamalıyız, adaletli olmalıyız, şu veya bu güçler böyle bir şey istiyorlar, şu veya bu merkezler harekete geçebilir, konjonktür müsait değil, falan böyle söyledi, filan böyle haber gönderdi gibi kanun içerisinde hile aramak yerine, Anayasayı by-pass etmek düşüncesiyle iki tasarı birbirinden ayrı olarak getiriliyorsa, yapacağımız şey, bu konuda ağzımızı kapatmak; ama, adaletsizliği de gidermektir. İşte, bu adaletsizliği gidermenin yollarını da, biraz sonra madde üzerindeki müzakerelerde arz edeceğim.

Sayın Başkana ve hepinize teşekkür ediyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Arınç.

Anavatan Partisi Grubu adına, Sayın Beyhan Aslan.

Buyurun efendim.

ANAP GRUBU ADINA BEYHAN ASLAN (Denizli) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısı üzerinde, Anavatan Partisi Grubu adına söz almış buluyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Hukuk tarihine baktığımız zaman, af, insanlık tarihi kadar eskidir ve hemen hemen her rejimde af olagelmiştir. Demokratik ülkelerin hukuk mevzuatlarında, af, çeşitli şekillerde düzenlenmiştir. Bizdeyse, af, ceza ve anayasa hukukunda yerini almıştır. Anayasamızın 87 nci maddesi, affetme yetkisini yasama organına bırakmış. Yine, Anayasamızın 87 nci maddesinin 14 üncü maddeye yollamasıyla da, yasa gereği, bazı suçlar af kapsamı dışına alınmıştır. Yine, Anayasamızın 169 uncu maddesi gereği, orman suçlarının affı da, affı mümkün olmayan suçlar içerisine alınmıştır.

Bu Af Kanunu Tasarısında ne var, milletimiz hangi suçlara karşı hassastır; bunun üzerinde durmak gerekir. Bugün, Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısında, zimmet, rüşvet, irtikâp, dolandırıcılık, ihaleye fesat karıştırma, toplu ve teşekkül halinde her türlü kaçakçılık, küçükleri uyuşturucuya ve fuhuşa teşvik, küçükleri baştan çıkarma, kız kaçırma, kadın kaçırma, hürriyeti tahdit, ırza geçme -halk tabiriyle- bankaları boşaltma gibi suçların hepsinin de, af kapsamının dışında olan suçlar olduğu görülecektir.

Yine, mal bildiriminde bulunulmaması, rüşvet ve yolsuzluk, Terörle Mücadele Kanunundaki suçlar, karaparanın aklanmasına ilişkin suçlar, Atatürk aleyhine işlenmiş suçlar, vergi, resim ve harçlara ilişkin cezalar yine af kapsamının dışındadır.

Tasarının Adalet Komisyonunda görüşülmesi sırasında, bazı suçların özelliğinden dolayı, Adalet Komisyonu da bu af tasarısını biraz daraltmıştır. Karşılıksız çek ve icra iflas suçlarına ilişkin olan suçlarda, suçların özelliği itibariyle; yani, karşılıksız çeki çıkana verilecek bir yıl hapis cezasının, paranın ödenmesi durumunda, ortadan kalkma imkânı olduğundan ve yine, mal beyanında bulunmamaktan dolayı verilen hapis cezası, borçlu borcunu ödediği zaman ortadan kalkacağından, daha doğrusu bunlar hapsen tazyik kapsamına girdiğinden dolayı, Adalet Komisyonu, bu suçları da af kapsamı dışına almıştır.

Yine, Adalet Komisyonu, son yaşadığımız felaketten dolayı, çürük yapılara sebep olan müteahhitlerin affını da af kapsamı dışına almış ve Türk Ceza Kanununun 383 üncü maddesini de af kapsamı dışında tutmuştur. Ne yazık ki, bizim ceza kanunumuzda, bu tür yapılara ilişkin düzenlenmiş hükümler yoktur; ama, inşallah, yeni ceza kanunumuzda bunu da sağlayacağız.

Tasarının 4 üncü maddesi "Ceza İndirimi" başlığını taşımaktadır. Yine, burada da, toplumun hassasiyeti düşünülerek, af değil ceza indirimi getirilmiş; üçte bir ceza indiriminden faydalanacak suçlar sayılmıştır.

Bu af tasarısıyla, küçükler biraz daha fazla korunmuş, çocuk sanıkların topluma kazandırılması noktasında önemli adımlar atılmıştır.

Yine, bu af, şartlı bir aftır; yani, bu af yasasından faydalananlara bir şart getirilmektedir. Eğer, sen üç yıl içerisinde tekrar suç işlersen, bu aftan faydalandığın süre kadar ayrıca hapis yatacaksın diyerek, cezanın caydırıcılığı ön plana alınmıştır.

Yine, bir sanık, eğer, daha önce bir aftan yararlanmışsa, tekrar bu aftan yararlanamayacaktır; çünkü, suça mütemayil, müteselsilen suç işlemeyi itiyat edinmiş insanlar da, bu tasarıyla af kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bu tasarıyla, öğrencilerimize, 1989-1990 öğretim yılından itibaren af getirilmekte ve bu öğrencilerimizin yeniden hayata hazırlanması, yeniden topluma kazandırılması noktasında, önemli adımlar atılmaktadır. Bunun da çok faydalı ve isabetli bir düşünce olduğunu kabul ediyoruz. Bu öğrenci affı, 1998-1999 öğretim yılını da kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.

Değerli milletvekilleri, ceza hukukçularının, Anayasa hukukçularının, sosyologların en çok tartıştıkları konu aftır; tarihin her döneminde tartışılmıştır. Af öncesi ve sonrası bu tartışmaların dozu öncelikle artmıştır. Affa karşı olanlar demişlerdir ki, af cezanın caydırıcılığını, etkinliğini kökünden yok eder. Yargının vermiş olduğu kararları zayıflatır, zedeler. Suç kışkırtıcılığı yapar, cezaların kesinliğine ilişkin güveni sarsar. Ceza verme ve bunun infazı ahlâkî bir amaç taşır; af, bu amacı ortadan kaldırır. Mahkeme kararlarının itibarını düşürür. Af, yarardan çok zarar getirir. Af, affa layık olanla olmayanı ayırt edemez. Affa karşı olanların ileri sürdükleri fikirler bunlar.

Bir de affa taraftar olanlar ne diyor. Affa taraftar olanlar, affetmenin, toplumdaki kin duygularını ortadan kaldırdığını, haksızlık ve adlî hataları yok ettiğini, suçluları birer günahkâr, birer hain, kendilerinden intikam alınmaları gereken birer varlık olarak görmek yerine, bunların topluma kazandırılmalarında toplumun menfaatı olduğunu söylüyorlar. Af, geçmişin unutulması ve geleceğe bakılmasıdır. Af, bir huzur ve barış aracıdır. Af, dünün yaralarını kapatıp, geleceğe dönük bir hayata başlama noktasıdır, diyorlar.

Değerli milletvekilleri, ülkemizdeki af uygulamalarına baktığınızda, af, çok sık uygulanmıştır. Af yasası çıkaran ülkelerin başında Fransa ve Türkiye geliyor. Fransa, ortalama yedi yılda bir af çıkartıyor; Türkiye ise -5.12.1921 Fransızların işgaliyle başlayan af serüvenimiz- bugün 45 inci affını çıkartıyor ve afların çoğu da, maalesef, İstiklal Savaşı dönemlerinde ve meşrutiyet dönemlerinde azınlıkların baskılarıyla çıkartılan aflardır.

Bu afların az kısmı genel, büyük kısmı kısmî ve özeldir; ama ne yazık ki, bugün görüştüğümüz af da 45'inci aftır, bu sağlıklı bir yapıyı bize göstermez; ama buna mukabil İsviçre, İskandinavya ve İngiltere affa hiç başvurmayan ülkelerdir. Af kanunu, mevzuatlarında olduğu halde af yasasına çok seyrek başvuran ülkeler vardır; ama, biz, maalesef, bu noktayı tercih etmedik; sık sık af yasaları çıkararak, sık sık bu yola başvurarak, bize göre, Türkiye'de, af müessesesi yıpranmıştır, af müessesesi eskimiştir, affın, bu müessesenin yeniden gözden geçirilmesi gerekir diye düşünüyorum.

Af, bir ülkeyi cennete çevirmez. Toplum düzeninin eksiklikleri, aksaklıkları, bozuklukları sürüp giderse, affın hiçbir yararı olmaz. Suç işlemeyi önleyici, aftan yararlananların tekrar cezaevine dönmesini engelleyici tedbirleri devlet almak zorundadır. Önemli olan affetmek değil, suç ortamını ortadan kaldırmaktır. Sosyal, siyasal ve ekonomik koşulları suç işlemeyi engelleyici şekilde oluşturmadıkça, sosyal ve caydırıcı tedbirler alınmadıkça, insanları suça iten yapının koşulları yok edilmedikçe, affın hiçbir yararı olmaz.

Değerli milletvekilleri, cezaevlerimiz tıka basa doludur. Cezaevlerimizin, fizikî şartlar açısından, yeterli olmadığı malumunuzdur. Maalesef, cezaevlerimizin kişiyi müteselsil suç işlemeye itici bir ortamı vardır; hele, siyasî tutuklu ve hükümlülerin kaldığı cezaevleri ve koğuşlar, örgüt kampları niteliğindedir. Buralarda, maalesef, otorite boşluğu vardır. Son cezaevi isyanları da hep bunu göstermiştir.

Adalet Bakanlığının yeni cezaevi yapılması, yapılan cezaevlerinin fizikî şartarını iyileştirici yöndeki gayretlerini takdirle karşılıyoruz; ama, aynı hassasiyetin adliyelerin fizikî şartlarının iyileştirmesinde de gösterilmesini diliyoruz.

Cezaevlerindeki fizikî mekân, cezaevlerindeki mahkûm ve hükümlülerin sosyal ve psikolojik şartlarının, onların ıslah olması, topluma yeniden kazandırılması amacını gerçekleştirmek noktasında iyileştirilmedir.

Değerli milletvekilleri, kanunlar yeterli de olsa uygulamada aksaklıklar olabilir. Mahkemeler ve adalet, ne kadar mükemmel olursa olsun, vaki hatalar olabilir. Belki, bu tasarı, bu noktadan da hayırlıdır. Bir hayır var diyelim.

Değerli milletvekilleri, demokrasi kervanına geç katıldık; ağır aksak ilerliyoruz. Bize düşen demokrasimizin standardını yükseltmektir. Çağımızın insan hakları çağı olduğunun idraki içerisinde, fikrî suçlar konusunda, demokrasi ve cumhuriyeti yok ekmek kastı hariç, yeni düzenlemeler getirmeliyiz. Fikir suçlarının affını tartışacağımıza, mevzuatını tartışmalıyız, iyileştirmeliyiz. Bütün bu iyileştirmeden sonra, hiç ama hiç affı tartışmamalıyız.

Değerli milletvekilleri, ben, 1973-1974 yıllarında, genç bir avukatken, rahmetli Prof. Tarık Zafer Tunaya'nın bir konferansını dinlemiştim ve oradan bir hatıramı nakletmek istiyorum. Demokrasi noktasında attığımız adımı göstermesi açısından önem atfettiğim için arz edeceğim.

Tarık Zafer Tunaya anlatıyor: "Bir gün, Fransa'da, bir küçük müzede geziyordum. Salonun bir köşesinde ufak boyda bir kitap vardı. Küçük bir kitabı, bir müzenin en seçkin yerine koymuşlar. Yadırgadım. 'Acaba, bu küçük kitabı, bu müzenin en seçkin yerine niye koymuşlar' dedim. Yaklaştım, baktım; 1791 tarihli Fransız Anayasası olduğunu gördüm. 'Peki, Anayasaysa Anayasa, niye koymuşlar ki' dedim. Altındaki cümleyi okudum: 'Bu, Fransa'nın ilk yazılı Anayasasıdır' deniliyor ve altında da 'bu anayasa insan derisiyle kaplıdır' deniliyor. 'İşte, o zaman, hürriyet, eşitlik ve demokrasi mücadelesinde, Fransa'nın katettiği yolu anladım' diyor."

Biz, belki bu yolu katederken, daha çok çileler, ıstıraplar, acılar çekebiliriz; ama, demokrasimizin ağır aksak olduğunu kabul edelim, standardımızın düşük olduğunu kabul edelim; mevzuatımızın, gerek Avrupa Birliği standartları açısından gerek insan hakları standardı açısından düşük olduğunu kabul edelim ve bu noktada, adımlar atmaktan da yılmadan, korkmadan üzerine gidelim diye bu hatıramı naklettim.

Hukuk mahkemelerinde ayrıca tazminat davası açmaya gerek yoktur. Hukuk mahkemelerinde tazminat davası açıyoruz; -meslekten gelen arkadaşlarımız var- ne yapılıyor; suç işleniyor, üçüncü gün mallar kaçırılıyor, açılan hukuk davası, neticesi alınmayan bir dava ve mahkemeleri boşuna işgal eden bir dava haline geliyor. Öyleyse, mutlaka, mağdurları koruma müessesesi gelmeli ve mutlaka da, mağdurlar korunmalı ve sanıkların mallarına el konulmalı, takdirî tazminatı da, ceza mahkemeleri mutlaka yerine getirmelidir. O zaman, hukuk mahkemelerinde ayrıca tazminat davaları açmaya gerek olmayacaktır.

Diyeceksiniz ki, peki, faili meçhul cinayetler ne olacak?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Aslan, ne kadar süreye ihtiyacınız var efendim?

BEYHAN ASLAN (Devamla) – 3 dakika...

BAŞKAN – Buyurun.

BEYHAN ASLAN (Devamla) – Eğer bir devlet, sanığı yakalamakta, delilleri toplamakta acz içindeyse, sanığı yakalayamıyor, delilleri toplayamıyorsa, o zaman, o mağdurun tazminatını devlet ödesin; çünkü, devlet, aczinin bedelini de o tazminatı ödemekle yerine getirsin diye düşünüyorum.

Ayrıca, Anayasa mevzuatında, devletin, haksız olarak tutuklananlara tazminat ödemesi hakkında yer vardır; ancak, ne yazık ki, kanunlarımızda ve tatbikatımızda, haksız yere yirmi yıl cezaevinde yatan bir tutukluya tazminat ödenmemiştir. Bu hükmü de, bunu da uygulanır hale yeni düzenlemede mutlaka getirmek zorundayız.

Değerli milletvekilleri, bir tartışmaya açıklık getirmek istiyorum. Devlet, kendisine karşı işlenen suçları affetmiyor da, şahıslara karşı işlenen suçları, yani, mağdur olanlara karşı işlenen suçları affediyor... Arkadaşlar, bütün suçlar, bir kere, devlete karşı işlenmiştir. Avukat arkadaşlarım bilirler; bir davaya müdahil olunmasa, şikâyet edilmese ne yazar?!. Suçluyu yakalayan, devlet; soruşturmasını yapan, devlet; kamu davasını açan, devlet; onu cezalandırmak için elinden gelen gayreti gösteren, devlet; müdahil olunmasa ne olur? Müdahil olunması ya da olunmaması, sanığın alacağı hangi cezayı etkiler; hiçbir zaman etkilemez. Ben 26 yıllık tatbikattan geliyorum. Müdahil olma ile olmama arasında, sanıkların aldığı ceza yönünden hiçbir zaman değişiklik olmamıştır. Öyleyse, bizim burada yapacağımız husus, Ceza Kanunumuza mağdurların önlenmesi için gerekli yasayı getirelim; şahıs çıksın aradan, devlet ile sanık arasında kimse olmasın. O zaman, duygusallık da ortadan kalkar. İşte, bu nedenle, bütün suçlar, devlete karşı işlenmiş suçlardır. Burada, bazı basının ve bazı arkadaşlarımızın ifade ettiği gibi "efendim, şahıslara karşı işlenen suçları affediyorsunuz da devlete karşı işlenen suçları affetmiyorsunuz..." Hayır, bütün suçlar devlete karşı işlenmiş suçlardır.

Bu nedenle, bu af tasarısının hayırlı olmasını diliyorum; ancak, mevzuatı tümüyle yenileyip, demokrasi standardımızı yükseltip, insan hakları çağına ulaşmanın idraki içerisinde olmanın şuuruyla, önümüzdeki dönemde, her açıdan kendimizi yenileyelim. Cezaevlerinin, adliyelerin fizikî şartlarını oluşturalım ve bir daha da affı konuşmayalım; bu, son af olsun diyorum ve hepinize saygılar sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Aslan.

Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına, Konya Milletvekili Sayın Faruk Bal; buyurun.

MHP GRUBU ADINA FARUK BAL (Konya) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan Af Kanunu Tasarısı hakkında, Milliyetçi Hareket Partisinin görüşlerini açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; şahsım ve Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerimin başında, Marmara Bölgesinde binlerce vatandaşımızın ölümüne, yaralanmasına, yüzbinlerce insanımızın evsiz ve işsiz kalmasına sebebiyet veren deprem felaketinde hayatlarını kaybedenlere Cenabı Allah'tan rahmet, yaralananlara acil şifalar diliyorum. Bu felakette canlarını kaybedenlerin yakınlarına ve mal kaybına uğrayanlara Yüce Mevla'dan sabırlar niyaz ediyorum.

Büyük milletlerin büyüklük sıfatları, kazandıkları büyük zaferlerle ve aşmayı başardıkları büyük felaketlerle ölçülür. Türk Milletinin büyük millet olduğu, tarihe altın harflerle yazdırdığı zaferleriyle kayıt ve tescil edilmiştir. Bu yüce milletin büyüklüğü, aynı şekilde tarihi boyunca uğradığı felaketleri aşmada gösterdiği kabiliyet ve tecrübeyle de kayıt ve tescil edilmiştir. Bu sebeple, Türk Milleti, son felaketi de millî birlik ve beraberlik şuuru içinde atlatacaktır. Depremde zarara uğramış vatandaşlarımızın yaraları, eminim ki, en kısa zamanda sarılacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz Af Kanunu Tasarısı, çıkarılması gereken kanunlar içerisinde en çok tartışılan ve en çok tenkit edilen kanun türlerinden birisidir. Bir suçun işlenmesiyle toplumsal düzen bozulmakta ve suç failiyle, kamu düzenini korumakla görevli devlet arasında cezalandırma amacına yönelik hukukî bir ilişki kurulmaktadır. Bu ilişki dolayısıyladır ki, suçun faili, devletin ceza verme müeyyidesiyle karşılaşmakta ve sonuçta, ceza infaz edilmekte ve diğer tedbirler uygulamaya konulmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu kısa açıklamalardan sonra, cezaî müeyyideyi düşüren af, siyasî ve hukukî bakımdan en tartışmalı kurumdur. Bu bakımdan, kamuoyunda bu konuda ortaya atılan farklı düşünceleri doğal karşılamak gerekmektedir.

Doktrinde af ile ilgili görüşleri kısaca özetlemek istiyorum. Affın aleyhinde olan düşünceler şu temel fikirlere dayanmaktadır: Af, kanun önünde eşitlik ilkesini zedeler. Af, kanunların etkinliğini azaltır. Af, suça teşvik ederek toplumu ağır tehlikeler karşısında bırakır. Af, cezaların kesinliği prensibini bozar ve cezanın caydırıcılığına darbe vurur.

Ekonomik ve sosyal yapının yozlaştığı, adaletsiz gelir dağılımının açtığı yolsuzluk, ahlakî değerlerdeki aşınma, sağlıksız kentleşme, aşırı tüketimin körüklenmesi, görsel yayınlardaki şiddet sahneleri, silahlanma eğilimi, işsizlik ve toplumdan kaynaklanan diğer olumsuzluklar suçların artmasına etken olmuşlardır. Çağdaş ceza hukukunda, bu gerçeklerden hareketle, suçlunun ortaya çıkarılmasında olumsuz şartların etkili olduğu ilkesi kabul edilmiştir. Bu nedenle, af, olumsuz şartların yarattığı suçluluğun affedilmesini ve sınırlı da olsa geçmiş anlaşmazlıkların unutulmasını, yeni ve sakin bir sosyal hayatın kurulmasını sağlar.

Bu düşüncelerle Anayasa Mahkemesi de, 31.3. 1992 tarihli bir kararında, affın anayasal bir kurum olarak görülmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Çok değerli milletvekilleri, bütün bu düşünceleri birlikte değerlendirdikten sonra, Milliyetçi Hareket Partisinin af konusundaki görüşlerini arz etmek istiyorum.

İçimizde tatbikattan gelen arkadaşlarımız bulunmaktadır ve içimizde, gerek emniyet gerek askerî camiadan gelerek suçların nasıl işlendiğine, suçların nasıl takip edildiğine, suçluların nasıl yakalandığına, bunlara ne gibi bir muamele yapıldığına ve neticede, yargılamanın mahkemeler önünde nasıl cereyan ettiğine hep birlikte şahitiz. Ben, sizlere, adliyeden gelen, yirmi yıl hâkimlik yapmış, dört yıla yakın genel müdürlük yapmış bir yargı mensubu olarak hitap etmek istiyorum.

Adalet sistemimiz, maalesef, adlî hizmeti üretirken, 21 inci Yüzyılın getirmiş olduğu birtakım hizmet kalitesinin artırılması yönündeki çalışmalardan mahrumdur. Bu itibarla, adalet hizmetimizdeki bu kalite düşüklüğünü mutlaka ve mutlaka artırmak üzere yeniden yapılandırılması yönündeki ve bu yeniden yapılandırmanın "otomasyon" dediğimiz bilgisayar ve diğer ileri teknolojilerle desteklenmesi yönündeki fikirlerimi arz etmek istiyorum. Bu fikirleri izah etmeden önce de, şimdiki halimizin ne olduğuna bir göz atmak istiyorum.

İşte bu, bizim, adlî sistemimizdeki en büyük hatayı ortaya koymaktadır. Her ne kadar, şerefiyle, haysiyetiyle çalışan emniyet güçlerimizin büyük bir çoğunluğu, büyük bir gayretle, adaletin tecellisi için faaliyette bulunmakta ise de, içlerinde, maalesef, insan hakları ihlalleri iddialarına sebebiyet veren bazı davranışlarda bulunan arkadaşlarımız da olmaktadır. İşte, bu, o arkadaşlarımızın eline, suçluyu tespit delillerini elde edebilme imkânını veren gerekli alet ve edevatın temin ve tahsis edilmemesi düşüncesinden ve bu fiilî imkânsızlıktan kaynaklanmaktadır.

O halde, Milliyetçi Hareket Partisinin öngördüğü sistem içerisinde, olay yerine gelecek polis, elinde oradaki delilleri toplayabileceği bir çanta ve bu çantanın içerisinde her türlü delili toplamaya yarayan, en basitinden, fotoğraf makinesi, metresi, şeridi, plasteri, tüpü, kan damlasını alabilmek için şırıngası gibi alet ve edavatla, eğer olay yerinde bir kıl bulabilirse, eğer olay yerinde bir diş bulabilirse, eğer olay yerinde parmak izi bulabilirse, eğer olay yerinde bir elbise parçası bulabilirse, ayak izi bulabilirse ve bunları toplayabilirse, şu biraz önce arz ettiğim soruları sorma ihtiyacını hissetmeyecektir. Bu delillerin toparlanıp, laboratuvarlarda, failin kim olacağını inkâr edilemeyecek bir biçimde ispatlayacak tıbbî ve adlî raporların alınması suretiyle fail tespit edildiği takdirde, biraz önce ifade etmeye çalıştığım insan hakları ihlallerinin hiçbirini yaşamayacağız.

Bu şekilde delillerini toplayarak, karakoluna dönen emniyet görevlilerimiz, eğer, masasının başında bir bilgisayar bulursa ve o bilgisayarının düğmesine bastığında hangi suçla ilgili ne gibi bir tahkikat yapılması gerektiğine dair ilaç reçetesi gibi, elinde yapacağı işleri gösteren bir prospektüs bulabilirse ve ona göre icraatını yapabilirse, elbette ki, tahkikat eksik kalmayacaktır.

Eğer, emniyet güçlerinin bu bilgisayarı ile cumhuriyet savcısının bilgisayarı birbirleriyle irtibatlı ise, bilgisayarından dolayı cumhuriyet savcısı, yapılmakta olan hazırlık tahkikatını sevk ve idare edebilecektir ve dolayısıyla, adlî hatanın yapılmasına, daha başında engel olabilecektir.

Eğer, cumhuriyet savcısı, oturduğu odasından bir monitör marifetiyle nezarete alınmış olan faili nezarethanede gözleyebiliyor ise, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde en çok suçlandığımız, insan haklarının ihlal edildiği mahal olarak geçen nezarethanelerimiz kontrol altına alınabilmiş demektir ve cumhuriyet savcısının da bilgisayarındaki suçun, dava açılmadan önce tüm unsurlarını ve delillerini toplama yönündeki bilgisayar bilgilerinden yararlanarak tahkikatı tamamlaması, ileride mahkemelerde uzun süren delillerin toplanması aşamasını ortadan kaldıracak ve bu suretle, makul ve güvenli bir yargılama sistemine kavuşulmuş olacaktır.

Hâkimin verdiği karar Yargıtay aşamasına gittiğinde, Yargıtayın bilgisayar devresi mahkemenin bilgisayarıyla irtibatlı olabilecek ise, orada, hata yapılması engellenmiş olacaktır.

Bu bilgisayar sistemi içerisinde, adliyenin ihtiyaç duyduğu bilgilerin ve delillerin toplanabilmesi için, devletin diğer kurum ve kuruluşlarının, yani, nüfusun, verginin, tapunun ve diğer kurumların bilgisayarlarıyla organize olabilmiş ise, bu taktirde yargı, elbette mükemmel olacaktır ve 21 inci Yüzyılda bu şekilde organize olmuş bir Türk yargısı, eminim ki, dünya yargı sistemine de örnek olmuş olacaktır.

Çok değerli milletvekilleri, usul hukuku açısından bu mükemmeliyete sahip olmadığımıza göre, cezanın tayin ve tespiti sırasında usulî hataların pek çoğunun yapıldığını, bir meslek mensubu olarak hep birlikte müşahede ediyoruz. O halde, bu usul hatalarının kurbanlarının bertaraf edilebilmesi için Türkiye'de, bir af kanununa ihtiyaç vardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bal, tamamlayın efendim.

FARUK BAL (Devamla) – Bu şekilde, gerek usul açısından gerek maddî anlamda ceza hukuku açısından modernize edilmiş bir adalet sistemiyle 21 inci Yüzyıla giren Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bu af kanununun son af kanunu olmasını Cenabı Allah'tan niyaz ediyor, hepinize saygılarımı sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Bal.

Değerli milletvekilleri, çalışma süremizin dolmasına çok kısa bir süre kalmıştır. Bu nedenle, saat 20.00'de toplanmak üzere, oturumu kapatıyorum.

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 59 uncu Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum.

Görüşmekte olduğumuz kanun tasarısının müzakerelerine geçmeden önce, Ülkemizde Meydana Gelen Deprem Felaketi Konusunda Yapılan Çalışmaların Tüm Yönleriyle İncelenerek Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Geçici Başkanlığının bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

Yapılan seçim sonucunda, Komisyonumuzun görev dağılımı aşağıdaki şekilde oluşmuştur.

Teoman Özalp

Bursa

Komisyon Geçici Başkanı

Başkan : Atilla Mutman (İzmir) (9 oy)

Başkanvekili : Teoman Özalp (Bursa) (9 oy)

Sözcü : M. Zeki Çelik (Ankara) (9 oy)

Kâtip : Sefer Ekşi (Kocaeli) (9 oy)

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Aynı Komisyonun bir tezkeresi daha vardır, okutup oylarınıza sunacağım :

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Ülkemizde Meydana Gelen Deprem Felaketi Konusunda Yapılan Çalışmaların Tüm Yönleriyle İncelenenerek Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan 10/66, 67, 68, 69, 70 esas numaralı Meclis Komisyonumuz 27.8.1999 tarihinde yaptığı toplantıda komisyon çalışmalarına Meclisin tatilde olduğu sürede de devam edilmesini gerekli gördüğünden, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 25 inci maddesi gereğince istemde bulunulmasını kararlaştırmıştır.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Atilla Mutman

İzmir

Komisyon Başkanı

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, okunan tezkereyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir efendim.

Hükümet?.. Yerinde.

Önceki oturumda, tasarının tümü üzerinde Demokratik Sol Parti dışındaki gruplar konuştu.

Sıra, Demokratik Sol Parti Grubu adına, Bursa Milletvekili Sayın Ali Arabacı’da; buyurun Sayın Arabacı.

DSP GRUBU ADINA ALİ ARABACI (Bursa) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Demokratik Sol Parti Grubu ve şahsım adına hepinize saygılarımı sunuyorum.

Değerli milletvekilleri, genel af, toplumların geçirdiği buhranlı günlerin ardından, toplumda bozulan dengeyi sağlamak, dayanışma duygularını güçlendirmek, toplumsal barışı yeniden kurmak amacıyla başvurulan siyasal bir tercihtir. Kamu yararı varsa af yoluna gidilir. Bu yetki, affedilenin çıkarları gözetilerek kullanılamaz. Merhamet, lütuf, taraftar kazanma, cezaevleri mevcudunu azaltma gibi, hukuksal değeri olmayan düşüncelerle af yetkisinin kullanılması, toplumda, devlete ve adalete olan güven duygusunu azaltır, cezanın genel önleme özelliğini zayıflatır. Bu konuda beslenecek bir umut, suça dolayısıyla özendirir ve toplumu ağır tehlikelere açık duruma getirir.

Değerli milletvekilleri, Türkiye, onyedi yıldır, bazen işimize geldiğinden, bazen de Türkiye Büyük Millet Meclisinde konsensüs sağlanamadığından, parlamenter sisteme leke getiren bu hükümden kendisini kurtaramamıştır. Bunun yerine, erteleme ya da şartla salıverme gibi, bir anlamda af niteliği taşıyan muvazaalı yollarla Anayasanın bu hükmü aşılmaya çalışılmıştır. Oysa, 21 inci Dönemde, Parlamentomuz, Anayasayı çağdaş hale getirme, antidemokratik hükümleri kaldırma şansını yakalamıştır. Parlamento, istenildiğinde Anayasayı değiştirebileceğini, Devlet Güvenlik Mahkemeleriyle ilgili Anayasa hükmünü, özelleştirme ve uluslararası tahkimle ilgili hükümlerini büyük bir çoğunlukla değiştirerek göstermiştir.

Anayasayı değiştirmeyen ya da değiştiremeyen Meclis, düşünce suçlarını çağdaş anlamda, yani, sınırsız düşünme ve örgütlenme özgürlüğüyle, şiddet kullanma ya da şiddet kullanımını savunma ayırımını tanımlayan yasa değişikliklerine de gitmemiştir. Bu yönde açık tanım da olmayınca, Türkiye, siyasal suç kavramı karmaşası içine düşmüştür. Af yasaları da bu tereddütler içinde hazırlanır olmuştur.

Özetle, Anayasanın 87 nci maddesi değiştirilmeden ya da yasalarımızda yer alan, kimilerince düşünce suçu, kimilerince terör suçu sayılan ceza maddeleri çağdaş anlamda değiştirilmeden hazırlanan af yasaları eksiktir, affın kamusal yararına aykırıdır.

Ceza indiriminden yararlanan suçlar arasında, niteliksiz adam öldürme, işkence ve çete oluşturma suçlarının da yer alması dikkat çekici olduğu kadar, affın gündeme taşınması gerekçelerine de uygun düşmemektedir. Bu suçların aftan yararlanmaması için Adalet Komisyonuna verilen önergelerin Fazilet Partisi mensubu milletvekillerin de katkısıyla reddedilmesi, anlaşılır gibi değildir. Bir yandan, çetelerle mücadele için, işkencecilerle mücadele için yasalar çıkarırken, bunlara verilecek cezaları artırırken, diğer yandan, bu suçların kısmen de olsa affı yoluna gidilmesi neyle açıklanabilir?

Tasarının önemli eksikliklerinden biri de, affı reddetme hakkının tanınmamasıdır. Affedilen sanığın, eğer affedilmeseydi, suçsuzluğunu mahkemede kanıtlama olanağı vardır. Bu inançta olan sanık, affı reddedip suçsuzluğunu kanıtlarsa beraat edecektir, mahkûm olursa aftan yararlanacaktır. Şaibeli yaşamak istemeyen kişiye bu olanağın verilmesi gerekirdi. Bu hakkın tasarıda yer almaması doğru olmamıştır.

Küçüklere getirilen geniş kapsamlı af, yükseköğrenim öğrencilerine ve avukat stajyerlerine getirilen af, affın koşullu olması, tasarının olumlu yanlarıdır.

Değerli milletvekilleri, hukuk bilimiyle uğraşanlar, affı, yalnız siyasal suçlarda kullanılması kaydıyla kabul ederler. Eğer, adi nitelikli suçların cezaları ağırsa ya da suç ve ceza arasında denge yoksa, yürürlükteki ceza kanunu toplumsal ihtiyaçları karşılamıyorsa, adalet duygularını zedeliyorsa, bunu düzeltmenin yolu, yasaları değiştirmek, suç olmaktan çıkarmak, böylece, adil hale getirmektir. Ceza siyaseti, adil ve sosyal çıkara uygun olursa, affa zaten gerek kalmaz.

Aslında, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanun, sürekli bir af yasası niteliğindedir. Bugün, verilen cezanın beşte 2’sini cezaevinde iyi halle geçiren her hükümlü, koşullu salıvermeden yararlanıyor.

Türkiye’nin, çok kapsamlı ve ciddî bir yargı reformuna ihtiyacı vardır. Böyle bir reform yapılmadan genel af çıkarılması, cezanın, suç işlenmesini önleyici işlevini ortadan kaldırabilir.

Tasarının, ülkemize ve halkımıza hayırlı olması, barış getirmesi dileğiyle, Demokratik Sol Parti adına, hepinize saygılar sunuyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Arabacı.

Şahısları adına söz alan üyeleri okuyorum: Erzincan Milletvekili Sayın Sebahattin Karakelle, Çorum Milletvekili Sayın Yasin Hatiboğlu, Konya Milletvekili Sayın Veysel Candan, İstanbul Milletvekili Sayın Mehmet Ali Şahin, Kayseri Milletvekili Sayın Sadık Yakut, Hatay Milletvekili Sayın Namık Kemal Atahan, Tokat Milletvekili Sayın Bekir Sobacı, Samsun Milletvekili Sayın Musa Uzunkaya, Van Milletvekili Sayın Fethullah Erbaş, Kayseri Milletvekili Sayın Abdullah Gül.

Şimdi, şahsı adına ilk söz, Erzincan Milletvekili Sayın Sebahattin Karakelle’de.

SEBAHATTİN KARAKELLE (Erzincan) – Sayın Başkan, benim yerime Sayın Bedük konuşacaklar.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bedük.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan af kanunu tasarısı üzerinde, şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, affın, kamu vicdanını, sosyal barışı ve bir ülkede huzur ve birlikteliği sağlamak için zaman zaman kullanıldığı bir gerçektir. Ancak, sosyal barışı sağlamazsa ve vicdanlar rahat etmezse, o af, af olmaktan çıkar, huzursuzluk kaynağı olur ve o ülkede güven de, ortam da bozulur.

Getirilmiş olan af kanunu tasarısı çok yönlüdür: Birincisi, Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerinden dolayı cezalandırılmış olan kişilerin affı; ikincisi “öğrenci affı” adı altında getirilen kısım; üçüncüsü, memur sicillerinin affı hakkındaki kanun tasarısı veya teklifleri; dördüncüsü de, basın yoluyla işlenen suçlar.

Değerli milletvekilleri, bunların hepsinin, ayrı ayrı olmasına rağmen, aynı kanun tasarısı içerisine girmesi veya birbirini devam ettirecek şekilde arka arkaya getirilmiş olması fevkalade anlamlıdır.

Bir defa, öğrenci affı; yani, üniversitede okuyan gençlere yeniden sınav hakkı verilmesinin aynı af kanunu tasarısında yer alması fevkalade calibi dikkat ve yanlıştır; çünkü, o, af olmaz. Burada, adam öldürmek veya sahtekârlık, hırsızlık vesaire gibi birkısım suçlar var. Bunun dışında, Ceza Kanununa göre suç teşkil eden ve cezalandırılan birkısım kişilerin affı söz konusu, hemen sonra da, üniverisiteye giriş sınavlarında veyahut da üniversite sınavlarında başarısız olan insanlara yeniden sınav tanıma hakkı var. Şimdi, bunların bir arada olması yanlış, incitici ve üzücü; onun için de, gençler bakımından söylüyorum; doğru bir hareket değil.

İkincisi; biz, affa karşıyız, Türk Ceza Kanununun ilgili maddelerine karşı suç işlemiş kişilerin cezalarının affına taraftar değiliz; prensip olarak, biz, bu kanaatteyiz.

Değerli milletvekilleri, onun için, basınla ilgili konu geldiği zaman tekrar konuşacağız; ama, şimdi size hatırlatmak istiyorum; affedilen o kişileri acaba biliyor musunuz? Hangi terör örgütüne mensup olduklarını biliyor musunuz? Bana 68 kişilik bir liste geldi, bunun 60’ı PKK terör örgütünü destekleyen, yayın yapan, hedef gösteren, hatta bunların içerisinde beyin olarak telakki edilen kişiler de var. O halde, böyle bir anlayış içerisinde hareket edildiğinde, karşımıza bir nokta çıkıyor. Evet, basının özgür olmasından yanayız; düşünce, fikir ve ifade hürriyetinden yanayız; ama, ülkeyi bölmek için, parçalamak için, eğer bir şeyler yapılıyorsa, buna hiç kimsenin taraftar olmaması, affından yana da olmaması gerektiği kanaatini taşıyorum, kişisel olarak, özellikle altını çizerek belirtmek istiyorum.

Değerli milletvekilleri, o itibarla, ben, size, bilhassa şunu ifade etmek istiyorum, altını çizerek belirtmek istiyorum: Gelin, bizler, hep birlikte, devlete yönelik terör örgütlerini destekleyen, yönlendiren ve onları belli bazı suikastlar, sabotajlar yapmaya kadar götüren; hatta, bir kısım, aletini edevatını, hatta, destek hizmetlerini kendi evinde yapan kişileri affettirecek bir anlayışın içine girmeyelim. Eğer girersek, bu milletimiz bizden hesap sorar, bu milletimize biz yazık ederiz.

Düşünce, fikir ve ifade hürriyetine, hep beraber diyorum, evet; ama, bu tarzdaki bir anlayışa hayır.

Lütfen, listeyi inceleyin; kimler affediliyor, hangi, “basın mensubu” diye ifade edilen kişiler affediliyor? Yani, bu, bizim bildiğimiz basın değil. Çoğu zaman, örgütlerin kullandığı basılı yayın organlarını kullananlar maalesef affediliyor. Ondan üzüntü duyduğumu belirtiyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bedük.

Hükümet adına, Adalet Bakanı Sayın Sami Türk.

Buyurun Sayın Bakan.

ADALET BAKANI HİKMET SAMİ TÜRK (Trabzon) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; dün, Bazı Suç Faillerine Uygulanacak Hükümlere Dair Kanun Tasarısıyla başladığımız görüşmeler, bugün, Bazı Suç ve Cezaların Affına Dair Kanun Tasarısıyla devam etmektedir. Bundan sonra görüşeceğimiz iki kanun tasarısıyla, Türk toplumunda, yeniden, barışı, yakınlaşmayı sağlayacak olan bir dizi kanun tasarısı tamamlanmış olacaktır.

Af, çeşitli nedenlerle -kişisel, toplumsal, ekonomik nedenlerle- suç işlemiş insanların, topluma, yeniden, üretken bireyler olarak kazandırılması yollarından biridir.

Çağdaş ceza hukuku, suç işleyenlerden intikam almak anlayışına dayanmamaktadır. Çağdaş ceza hukuku, suç işleyenlerin ıslah edilerek, topluma yeniden kazandırılması düşüncesine dayanır. Af da, çeşitli ülkelerde ve bu arada Türkiye’de, zaman zaman bu çerçeve içerisinde başvurulan bir yoldur.

Af çıkarılması için asırların geçmesine gerek yoktur; gerek af uygulaması olan başka ülkelerde gerek Türkiye’de, afların, daha sıklıkla çıkarıldığı görülmektedir. Hatta, bugün, burada, affa tamamıyla karşı çıkan arkadaşlarımızın, kendilerinin iktidarda bulunduğu dönemlerde de, ya af ya da af sonucu doğuran çeşitli yasalar çıkarıldığını biliyoruz. Türkiye’de, doğrudan doğruya “af” adıyla, cumhuriyetin hemen ilanından sonra, 1923 ve 1924 yıllarında, arka arkaya, iki kez af çıkarılmıştır. Genel af niteliğindeki bu aflardan sonra, cumhuriyetin 10 uncu yılında, 1933’te, yine bir genel af çıkarılmıştır. 1950 yılında, iktidarın serbest oyla değiştiği seçimlerden sonra da, kapsamlı bir genel af çıkarılmıştır; on yıl sonra, 1960 ihtilalinin arkasından yeni bir af çıkarılmıştır. 1960’lı yıllarda, çeşitli af kanunlarının arka arkaya çıkarıldığını görüyoruz. 1974, cumhuriyetin 50 nci yılı dolayısıyla çıkarılan en geniş af kanununu görmüştür. İşte, o zamandan beri, af sonucu doğuran bazı kanunlar ya da afla ilgili bazı hükümler içeren bazı kanunlar çıkarılmakla birlikte, kapsamlı bir af kanunu çıkarılmamıştır.

Bu çerçeve içerisinde, kanun tasarısında, hem genel af hem de özel afla ilgili hükümler yan yana bulunmaktadır. Burada, genel af, bir kapsamı değil, daha önce konuşan bazı arkadaşlarımızın belirttiği gibi, suç ve cezanın bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını ifade etmektedir. Özel af ise, sadece, cezanın indirilmesini veya başka bir cezaya çevrilmesini içermektedir. Tasarıda, her iki türden affa ilişkin hükümler yan yana yer almaktadır.

Af yetkisinin kullanılması, tamamıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisinin takdirindedir. Bu bakımdan, afta, devlete karşı işlenen suçların affedilmediği, buna karşılık, kişiye ve mala karşı işlenen suçların affedilmesinin yanlış olduğu görüşü savunulmuştur. Aslında, suç, daima, toplumsal düzeni bozan bir olaydır; ama, suçtan dolayı ceza verme yetkisi devlete aittir. Dolayısıyla, o cezayı, ya bütün sonuçlarıyla kaldırmak ya da indirmek veya başka bir cezaya dönüştürmek de, devletin yetkisi içerisindedir.

Bu yetkinin kötüye kullanıldığı iddia ediliyorsa, cumhuriyet döneminde çıkarılan af kanunlarının çokluğu ya da affa yer veren kanun hükümlerinin çokluğu karşısında, Türkiye’de bu yola gitmemiş iktidar sayısının çok az olduğu görülmektedir; ama, esas olan, cezaların suçla dengeli olarak verilmesi ve suç işlendiği takdirde, bunun mutlaka ceza görmesi, böylece, ceza politikasının caydırıcı olmasıdır.

Daha önce de ifade ettiğim gibi, ceza politikasının esas amacı insanları kazanmak olduğu için, bunun yöntemleri arasında, sadece cezanın çektirilme biçimi değil, infaz biçimi değil, aynı zamanda, bazen, belli olaylar vesilesiyle ya da belli durumlarda, koşullarda af yetkisinin kullanılması da vardır. İşte, şimdi, cumhuriyetin 75 inci yıldönümü dolayısıyla bu yetkiyi kullanmak istiyoruz. Bununla, son 25 yılda, Türk toplumunda, çeşitli nedenlerle suç işlemiş insanların yeniden topluma kazandırılması, ailelerine kavuşturulması, toplumun diğer bireyleriyle barıştırılması amaçlanmaktadır.

Ancak, af, çok dengeli ayarlanmak durumundadır; çünkü, aftan yararlananlar, ona sevindikleri kadar, aftan yararlanacak olanların işledikleri suçtan dolayı mağdur olan insanların da üzülmemesi, onların menfaatlarının da göz önünde bulundurulması gerekir. Getirilen af kanunu tasarısı, bu dengeyi korumaya çaba göstermiştir.

Af konusunda, her şeyden önce, Anayasamız, bazı sınırlar çizmiştir. Anayasamızın 87 nci maddesine göre, 14 üncü madde kapsamına giren suçlardan dolayı genel veya özel af ilanı söz konusu değildir. Ayrıca, yine, Anayasamızın 169 uncu maddesine göre, ormanları yakmak, orman alanını daraltmak suçlarından dolayı da, genel ve özel af ilan edilemez. Anayasamızda bu hükümler yer aldığı sürece, tersine bir af kanunu çıkarılması olanaksızdır.

Anayasanın 87 nci maddesinin değiştirilmesi ve oradaki sınırlamanın kaldırılması, şüphesiz, Türkiye Büyük Millet Meclisinin iradesindedir; ama, o hüküm Anayasada yer aldığı sürece, çıkarılacak af kanunlarında, oradaki sınırlamanın ihmal edilmesi olanaksızdır.

Öte yandan, şimdiye kadar bütün af kanunlarında yapıldığı gibi, toplum vicdanının affını kabul etmeyeceği birtakım suçlar da kesin olarak af kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bunların yanında, bazı suçlar, genel af konusu olmamakla birlikte, tasarıda, özel aftan yararlanacak biçimde, yani, ceza indiriminden ya da cezanın başka bir cezaya çevrilmesinden yararlanacak biçimde düzenlenmiştir. Böylece, genel af için söz konusu olan fer’i ve mütemmim cezaların, örneğin, kamu hizmetlerinden yoksun kalmanın, böyle bir indirimle kalkması söz konusu değildir. Bunların ayrıntıları, ilgili maddelere gelince görülecektir.

Bu arada, tasarı, küçüklerin ıslah edilmesi ve topluma kazandırılması için onlara daha şefkatli yaklaşmıştır. Öğrencilere yeni sınav hakkı tanımıştır. Avukatlık stajıyla bağdaşmayan bir iş yaptıkları için baro levhasından kaydı silinen stajyerlere ve avukatlara bir yeni olanak getirmiştir.

Tasarı, mükerrirliği; yani, aynı kimsenin yeniden suç işlemesini özendirmemek için, daha önce bir aftan yararlanmış olanları bu af kanununun dışında bırakmıştır.

Bundan başka, tasarı, önümüzdeki 3 yıl içinde, yeniden, uzun süreli; yani, 1 yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı bir cezayı gerektiren suçtan dolayı hüküm giyenlerin, bu, şimdi yararlandıkları aftan, o tarihten itibaren yararlanamayacaklarını ve infaz edilmeyen kısmın infaz edileceğini hükme bağlamıştır. Böylece, bu tasarı, gerek genel af gerek özel af bakımından, şartlı bir af niteliğindedir. Böylece, tasarının mükerrirliğe, yeniden suç işlemeye özendirici nitelik taşımamasına dikkat gösterilmiştir.

Tasarı, ayrıca, affedilenlerin ya da daha önce salıverilenlerin, yeniden, kısa zamanda, bütün haklarıyla, toplumun üretken bireyi olarak topluma kazandırılmaları için de özel hükümler getirmiştir.

Bütün bu yönleriyle, tasarının, Türk toplumunda, özlenen, ihtiyaç duyulan bir barış ve huzur getireceğini ümit ediyoruz.

Böylece, toplumumuzda önemli bir kesimin aileleriyle birlikte beklediği bu af kanunu, toplumun duyarlılıklarını da dikkate alarak, hem affedilecek olanların topluma yeniden kazandırılması hem de bu arada, daha önce işlenen suçlardan dolayı mağdur olanların incitilmemesi düşünceleri arasında makul bir denge kurmuştur.

Bu tasarı kabul edildiği takdirde, dün kabul edilen kanun tasarısı ve bundan sonra görüşeceğimiz iki kanun tasarısıyla birlikte, toplumumuzda, barışın, huzurun, kardeşliğin kurulması yolunda önemli bir adım atılacaktır; tasarının amacı budur.

Bu düşünceyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Şimdi, söz sırası, şahsı adına, Çorum Milletvekili Sayın Yasin Hatiboğlu’nun.

Buyurun Sayın Hatiboğlu.

“Kiminde güller açar, kimi var küskün ölür,

Allah’a dost olanlar, melekten üstün ölür,

Hiçbir şey baki değil, herkes ölümü tadar,

Rabbimden emir gelir, ölüm de bir gün ölür.”

Bu inançla, bütün milletimize tekrar başsağlığı diliyorum.

Şimdi, geliyorum konumuza.

Değerli milletvekilleri, depremimiz bir değil ki, bu yürek hangisine yansın! Evet, bir jeolojik deprem geçirdik ayın 17’sinde. Dün, bir sosyal deprem geçirdik; Sosyal Güvenlik Yasası. O, ayrı bir depremdir. Onun acısı, aheste aheste, zaman zaman, parça parça çıkacak. O, ayrı bir depremdi ve şimdi, bir yeni depremle tanıştırılmak üzereyiz; siyasal deprem. Bunun acısı da görülecektir.

Şimdi, bana söyleyebilir misiniz, 25 yaşında evladı toprağa düşmüş ana, evladının soğuk yüzünü nasıl unutacak?! Öldüren insanı kapısının önünden geçerken gören ananın acısını dindirmek için çareniz var mı?! Reçetemiz var mı?! Yalnız size söylüyor değilim, hepimiz bu çatının altındayız; sorumluluğumuz beraberdir.

Sayın Arabacı dostum -kendisine çok büyük saygım var, severim- öyle anlattı ki, yani, kalkıp, alnının ortasından şap diye öpesim geldi; ama, sonra düşündüm; Değerli Arabacı, siz, iktidar partisi milletvekilisiniz; Anayasada değişiklik ihtiyacı hissettiniz de, bizim gibi, sayınız mı yetmedi, gücünüz mü yetmedi?! Bu tasarıyı sevk ettiğiniz gibi, öyle bir teklif getirdiniz de muhalefetten tepki mi aldınız?!. İşin üzerinde biraz ciddî ve samimÎ durmakta fayda vardır.

AHMET İYİMAYA (Amasya) – Biliyorum, biliyorum...

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Yıllarca bunun istismarı yapıldı.

Söylediğim şudur: Anayasa Mahkemesi, o gün öyle bir fırsatı buldu, herkesin sokağa çıkmasına fırsat verecek bir iptal cihetine gitti; korkarım ki, bunun akıbeti farklı değildir, farklı olmayacaktır. Onun için, dikkatli olalım diyorum.

Değerli miletvekilleri, gelelim başka bir konuya: Bu af tasarısı, prematüre bir af tasarısıdır.

MUSTAFA GÜVEN KARAHAN (Balıkesir) – Ne demek?

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Şu demek efendim: Olgunlaşmadan, süresini doldurmadan dünyayı teşrif eden demek. Keşke, doğumuna yardımcı olan hekim, uzman olsa; yani, bir jinekolog olsa, olur; o da ortopedist. Prematüre, et parçası gibi; yardımı yapan da ortopedist... Onun işi kemikle; yani, orasını burasının tutarken, kolunu kanadını da kırdı... Bu af kanunu buna döndü.

Niye bu kadar acele ettik? Bakınız -Sayın Başkanım, Sayın Bakanım biliyorlar- bu saydıkları 47 sayfadır; 3 afla ilgili 3 kanun tasarısı, 6 kanun teklifi var, genel af -genel af mıdır, nedir; o, tartışılır- basın affı ve memur affı, 47 sayfadır. İçtüzüğümüzün 26 ncı maddesi diyor ki, zorunluluk yoksa, komisyon, iki gün önceden gündemi gönderir, davet eder.

Sayın Başkan Komisyonda söyleyemedi...

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Ama, Sayın Başkanım zannediyorum bana süreyi söyler.

Komisyonda söyleyemediler kendileri. Bana söyler misiniz; hangi zorunluluk var ki, bana, bir gün önce gönderdiğiniz 47 sayfayı oku, araştırmanı yap, istişareni yap, buna da katkıda bulun diyorsunuz... Bu, nasıl olacak?

Orada sordum, şimdi, burada da soruyorum; Komisyon üyeleri, Allah lillah aşkına söyleyiniz, bu tasarıları, bu teklifleri okuyabildiniz mi, inceleyebildiniz mi; hayır. Peki, nasıl katkıda bulunacağız?.. Efendim, 57 nci hükümet, inayeti hakla her şeyde bâhir ve mütebahhirdir; dolayısıyla, o ne söylüyorsa buyurun diyecekseniz; olabilir; ama, ben, temsil ettiğim halk adına katkıda bulunmak isterim, engellemem lazım gelen yere engel koymak isterim. Bu fırsatı vermezseniz nasıl olacak?..

Şimdi göreceğiz, maddelere geçince önergeler gelecek, Sayın Başkanım, nezaketle, çok sevecen bir şekilde “bu önergeye katılıyoruz” diyecekler. Yapmayın...Yapmayın... Muhalefet obstrüksiyona gidebilir; ama, iktidar gidemez. Şimdi, göreceğiz birazdan.

Demek istediğim şu: Bunun üzerinde ciddî çalışılmadı. Bakın, o 1974 affının içerisinde, katkıda bulunabilir mıyız diye, benim, ziyaret etmediğim mahkeme, gitmediğim Yargıtay, incelemediğim dosya kalmadı. Niye bunu bugün de yapmıyoruz? Niye getirip sıkıştırdınız, sabahlara kadar çalıştıracaksınız? Bana söyleyiniz, salim bir zihinle, salim bir muhakemeyle bunu takip edebiliyor muyuz?

BAŞKAN – Sayın Hatiboğlu, toparlar mısınız efendim.

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Bitti mi Sayın Başkan?

BAŞKAN – Toparlarsanız memnun olurum.

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Efendim, hamiyete endaze olmaz; ama... 1 dakika verdiler...

Değerli milletvekilleri, bir hususta rica ediyorum, iktidara da muhalefete de hükümete de rica ediyorum: Beyler, üniversitelerde perişanız, çocuklarımız perişan; özellikle, temel insan hakları açısından perişanlar. Diyorduk ki, hiç olmazsa, 2547 sayılı Kanunun ek 17 nci maddesi bu çocuklara hak getiriyor; yani, kanunî düzenleme bu imkânı veriyor; ama, ne yapalım ki, iki Kemal’in elinden çektiğimiz var. Komisyonda da söyledim, inşallah, bir üçüncü Kemal, yani Mustafa Kemal gelir, bu iki Kemal’in hakkından gelir. Şimdi, bakınız, diyoruz ki, hiç olmazsa, kanunî engel yok bu temel hakkın kullanılmasında. Eğer, bu madde böyle geçerse, Sayın Bakanım, bu madde böyle geçerse, yarın, Kemal Alemdaroğlu “efendim, bir kanun geçti, burada bir kanun var; şimdi, kılık kıyafet bu kanuna tabi oldu; eskiden kanun yok deniyordu; buyurun, kanun da geldi” diyecek. Yapmayın, buna fırsat vermeyin lütfen. Bu, çok önemli bir konudur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Zannediyorum, 3 üncü madde üzerinde, kapsam üzerinde, grup adına konuşma yapma fırsatı arayacağım.

Sayın Başkana teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Ben teşekkür ederim.

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Beni bağışlar umuyorum.

BAŞKAN – İstirham ederim efendim.

YASİN HATİBOĞLU (Devamla) – Saygı sunuyorum efendim. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Sağ olun.

Sayın milletvekilleri, tasarının tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.

Maddelerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

1 inci maddeyi okutuyorum:

Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısı

Amaç

Madde 1.- Bu Kanununun amacı, Cumhuriyetin 75 inci yılı nedeniyle bazı suç ve cezaların affına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

BAŞKAN – Madde üzerinde, Doğru Yol Partisi Gurubu adına, İstanbul Milletvekili Sayın Celal Adan; buyurun efendim.

Büyük milletimizin birkaç gün evvel geçirmiş bulunduğu afet dolayısıyla, bütün şehitlerimize rahmet diliyorum, yaralılara acil şifalar diliyorum, büyük milletimize başsağlığı diliyorum.

Huzurunuzda, cumhuriyetimizin kuruluşunun 75 inci yılı nedeniyle çıkarılmak istenen afla ilgili düşüncelerimi söylemek üzere bulunuyorum.

Değerli milletvekilleri, aşağı yukarı bizim yaş kuşağımız üniversiteye geldiği yıllarda, o zaman dünyada iki kamptan, iki bloktan bahsediliyordu; bunların biri komünist blok, diğeri kapitalist blok olarak tarif ediliyordu. Bugün ise, dünyada iki bloktan bahsediliyor; zengin ülkeler, fakir ülkeler. Zengin olup demokrat olmayan ülke yok, fakir olup demokrat olan ülke yok. Dolayısıyla, Türkiye’nin hiçbir menfaatı demokrasinin dışında tarif edilemez.

İşte, her günden daha fazla istikrara ihtiyacımızın olduğu böyle bir dönemde, birbirine bu kadar benzeyen; ama, demokrasiyi korumadığımız için, koruyamadığımız için, bu kadar dağınıklığın yaşandığı bir süreçte, izninizle, ben, 65 milyon Türk vatandaşı adına af talebinde bulunacağım.

Daha dün, 15 000 şehidin ölümüne sebep olan depremin sebeplerini gündeme getirdiğiniz zaman, yetkilileri izledim; belediyeleri sorumlu tuttular, meclisleri sorumlu tuttular, mimarları sorumlu tuttular. Sadece, o bölgede ölenlerden sorumlu tuttuklarınızı sanık sandalyesine oturtsanız, hapishaneye 100 000 kişi koyarsınız.

Bununla şunu söylemek istiyorum: Bu sistem adına hiç kimse kimseyi denetlemiyor. Bu sistemde, herkes suçla ittifak kurmuş durumda. Tabiî, bu suçla ittifak, devlet ile milletin barışık olmadığı bir süreci beraberinde getiriyor, birileri de bunu hızlandırıyor.

Şimdi, Türkiye Cumhuriyeti Devletini bölmek iddiasıyla ortaya çıkmış, insan öldürmüş, silahlanmış, organize olmuş ve yakalanıp Türk adaletine teslim edilmiş, bugün idamla yargılanmış Abdullah Öcalan, avukatları marifetiyle Türkiye’de basın toplantıları yaptırıyor, Türkiye’deki güçlerini bir başka yere toplayacağını ilan ediyor, gazetelerimizin birinci sayfasında yer alıyor, bir siyasî lider konumuna getirtiliyor, bununla ilgili hiçbir mesele yok; ama, İstanbul’da 1 milyon oy almış bir kişiye, herkesin rahatlıkla alabileceği, okuyabileceği, okuduğunu birilerine söyleyebileceği bir kitaptan okuduğu bir şiir nedeniyle siyaset yasağı koyacaksınız!..

Ben, bunu, şunun için söylüyorum: Eğer, çifte standart kullanırsanız biraz daha bölünürsünüz, biraz daha bölünürüz; her baskının böldüğü gibi bölünürüz. O bakımdan, Türkiye’de “Allah’tan sonra en büyük güç millettir” demek mecburiyetindeyiz ve milletimizin, devleti yapılandırmak noktasında ortaya koyduğu iradenin önüne kim geçerse geçsin, onun karşısında durmalıyız.

Böyle bir süreç içerisinde af çıkarılmak isteniyor. Benim bilebildiğim kadarıyla af, bir sosyal barışın gereği olarak gündeme gelir veya bir büyük hukuk reformunun gereği olarak gündeme gelebilir. Seçimlerden evvel bir gezide, Sayın Başbakanın eşlerinin, Türk kamuoyunun gündemine getirdiği af, çifte standartlarla dolu ve demin ifade ettiğim gibi, birilerinin, özellikle Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına bu milletle barışık olmayan bazı güçlerin, bazı grupların telkininin halen geçerli olduğunu görüyoruz. Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temellerini, Zağanos Paşa Camiinde hutbeler vererek, Hacı Bektaş Veli’de dergâh kurarak, Anadolu insanıyla kucaklaşarak attı; Türkiye Cumhuriyeti Devletini böyle kurdu. Bir başörtülü öğrencinin, üniversitesini bitirmesinden korkanlar -çok açık bir ifadeyle söylüyorum- Ziya Gökalp’in şiirini okuduğu için ceza alanları affedemeyecek kadar Türkiye’yi küçültmüşlerdir.

Türkiye, bir büyük ülkedir; Türkiye, her üçyüz yılda, başka milletlerin rastlayamayacağı fırsatları yakalamış bir büyük millettir. Ortaasya heyecanıyla kucaklaşan, Balkanlarda misyon biçen, hırsızdan, arsızdan arınmış bir büyük millet olmaya taliptir, dünya devleti olmaya taliptir. Bizim, şartlar ne olursa olsun, özellikle bu dönem, demokrasiyi korumak ve demokrasinin gereği neyse onu yapmak gibi bir mecburiyetimiz var.

Hepinizi en derin saygılarımla selamlıyorum. (DYP ve FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Adan.

FP GRUBU ADINA BÜLENT ARINÇ (Manisa) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; hepinizi, tekrar saygıyla selamlıyorum.

Kanun tasarısının tümü üzerinde konuşma yapmıştım. 1 inci madde üzerinde de hem tasarının amacı hem de geneli üzerindeki konuşmam sırasında eksik bıraktığım bir iki konuya temas etmek istiyorum; ancak, sözlerimin başında, bir konuyu ifade etmeliyim. Biraz evvel, tasarının tümü üzerinde konuşan Demokratik Sol Parti temsilcisi Sayın Arabacı’nın konuşması içerisinde “Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesinde zikredilen, cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak suçundan, çete suçlarının affının kapsamdan çıkarılmasında Fazilet Partili üyelerin de katkısı olduğu” şeklinde anladığım bir ibare geçti.

Adalet Komisyonundaki görüşmeler sırasında hazır bulundum. Hükümetin sevk ettiği tasarı içerisinde, Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesi, zaten ceza indirimine tabi bir maddeydi. Birtakım çalışmalarla önce, bunun kapsam dışına çıkarılması benimsendi; sonra, tekrar bir tekriri müzakereyle, yine, indirimin içerisine alındı.

Adalet Komisyonunda, iktidar çoğunluğu, sayı itibariyle 16’dır. Fazilet Partisinin 5 üyesi var, Doğru Yol Partisinin 4 üyesi var. Dolayısıyla, komisyonda geçen bu müzakereler sırasında, kendi hükümet ortaklarını görmeyerek topu taca atmanın yanlış bir olay olduğunu söylemek istiyorum.

Yine, Adalet Komisyonundaki görüşmeler sırasında, bir ilginç olay daha yaşandı. Türk Ceza Kanununun 448 inci maddesi; yani, kasten adam öldürmek fiili, 449 ve 450 gibi, yine adam öldürmek fiileriyle ilgili maddelerle birlikte kapsam dışı iken, yine birtakım çabalarla indirime tabi bir fiil haline getirildi.

“Adalet Komisyonunda, burada yaşanan hükümetin uyumu, hayır, orada yok” diyorlarsa, bilmem; ama, komisyon çoğunluğu itibariyle yapılan bu işler, Demokratik Sol Partinin eğer tamamını rahatsız ediyorsa, bu konuda, ya hükümet ortaklarıyla hazırladıkları bir teklifi Genel Kurula getirirler veya grupları olarak getirirler; kimin destekleyip desteklemeyeceği konusu Genel Kurulda açıkça ortaya çıkar.

Değerli arkadaşlarım, tasarı içerisinde gördüğümüz olay şudur: Tamamen kapsam dışında olan suçlar, adam öldürmek, rüşvet, irtikâp, zimmet, cebren ırza geçme ve devletin arsıulusal şahsiyetlerine karşı fiillerdir ve bunların cezaları hemen hemen idam veya onbeş, yirmi, yirmibeş yıllık ağır hapis cezalarıdır.

Bunların yanında, Türk Ceza Kanununun 312/2 nci maddesi de, aynı şiddette bir suç olarak belki görülmüş ve onların yanına dahil edilmiştir. Ceza indirimi içerisinde de pek çok suçlar vardır. Bunların içerisinde de yirmi, yirmibeş yılı bulan ceza mahkûmiyetlerini müstelzim fiiller bulunmaktadır. Bunlar da, en azından üçte 1’lik ceza indirimine tabidir; ama, 312 büyük bir suçlu olduğu için, ceza indiriminden de istifade etmemektedir.

Zabıtlara geçmesi ve dikkatlerinize arz etmek üzere söylüyorum, bakınız, şu anda, Yargıtayımızın Başkanlığına seçilen, daha önce Dördüncü Ceza Dairesi Başkanı olan Sayın Selçuk, bir makalesinde, şunu yazmaktadır:

Madde, düşünceyi açıklama özgürlüğüne aykırıdır. Kamu düzenini, barışı koruma iddiası taşıdığı halde, tersine, toplumda huzursuzluk yaratıyor. Bu madde kaldırılmalıdır.”

1982 Anayasasında, 12 Eylül öncesi yaşananlara bir tepki olarak, hak ve özgürlükler önemli ölçüde sınırlandırılmıştır. Bunun sonucu olarak, Türkiye’de, düşünceyi açıklama özgürlüğünün hukuksal boyutlarıyla ilgili sorunlar ortaya çıkmıştır. Demokrasi yönünden taşıdığı yaşamsal önem herkes tarafından bilinmesine rağmen, düşünceyi açıklama özgürlüğünün önündeki engeller aşılamamış, düşünce suçlarına yönelik yasal düzenlemeler yapılamamıştır.

Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna bireysel başvuru hakkını ve Divanın bağlayıcı yargı yetkisini kabul etmiştir. Bu nedenle, sözleşme kurallarıyla Türkiye’nin düşünce özgürlüğüne ve bu özgürlüğün sınırlandırılmasına ilişkin anayasa ve yasa kuralları arasında uyum sağlanması zorunluluğu vardır.” Bakınız, sonuç itibariyle, Dernekler, YÖK, Siyasî Partiler, Sendikalar, DGM, Terörle Mücadele ve Türk Ceza Kanununda bu özgürlükleri kısıtlayan bütün sınırlamaların kaldırılması tavsiyesinde bulunuyor.

Vaktim kısıtlı; şunu söyleyeceğim: Niçin, Türk Ceza Kanununun 312 nci maddesinin ikinci fıkrası, bir adam öldürme suçu gibi, tamamen af kapsamı dışında bırakılmıştır? Başta Sayın Bakan olmak üzere, birkısım hukukçular, Anayasanın 14 üncü maddesindeki kısıtlamanın bu maddeyi gösterdiğini ifade etmektedirler. Bu, doğru değildir; çünkü, 1982’de, Danışma Meclisi burada bu Anayasayı yaparken 13 ve 14 üncü maddelerin tartışılması sırasındaki müzakere zabıtları elimizde bulunmaktadır. Bu müzakere zabıtlarında, kapsam dışı bırakılması gereken suçlar, Türk Ceza Kanununun 141, 142, 163 üncü maddeleri olarak gösterilmiştir; Türk Ceza Kanununun 312 nci maddesinden bahis yoktur; bir. İkincisi, eğer böyle bir kısıtlama varsa, bunu işleyen bütün suçlular için, affın kapsam dışında olması gerekir. Oysa, bildiğiniz gibi, bu af tasarısının dışında, biraz sonra görüşeceğimiz, basın yoluyla işlenen suçlara karşı yapılan af kanunu içerisinde, basın yoluyla işlendiği takdirde, 312/2, erteleme kapsamı içerisine girmektedir. Siyasetçiler, belediye başkanları, bir partinin genel başkanı, gazeteciler, yazarlar, sanatçılar, eğer bu suçu işlerlerse, af kapsamı dışında kalabiliyorlar; ama, basın yoluyla işlendiği zaman, bu ceza ertelenebiliyor.

Değerli arkadaşlarım, 14 üncü madde kapsamında kalan suçlar, yani, affın dışında bulunması gerekli suçlar ya devlete karşı işlenmiş suçlar olarak anlaşılabilir veya ideolojik suçlar olarak anlaşılabilir. Artık, dünyada, ideolojiler, eski etkisini kaybetmiştir. Dünya, globalleşme içerisinde, bireysel hak ve özgürlükleri daha önplana getirmiştir. Bugün bile, Türkiye’nin son yirmibeş yıllık geçmişine baktığımızda, dün birbirine kurşun sallayanların bugün aynı çatı altında bulunduklarını, kimisinin televizyon ve gazetelerde, kimisinin banka genel müdürlüklerinde, kimisinin de Parlamento içerisinde bulunduğunu görüyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

Bu maddeden mahkûm olan insanlar, cezaevlerine başı dik olarak giriyorlar, alınları açık olarak çıkıyorlar (FP sıralarından alkışlar) Bu insanlar, halk tarafından, nefretle değil, sevgiyle karşılanıyor yeri geldiğinde. Dolayısıyla, 312 nci maddedeki ıstırabımızı, belki, toplumda paylaşmayan insanlar bulunabilir.

BAŞKAN – Sayın Arınç, toparlayın lütfen.

BÜLENT ARINÇ (Devamla) – Çünkü, 312 nci madde, hırsızları, yolsuzluk yapanları, çete mensuplarını cezalandırmıyor; 312 ve ikinci fıkrasından mahkûm olanların büyük çoğunluğu, düşünen, tartışan, fikirleriyle kendi inançlarını ortaya koyan insanlardır. Sayıları belki dörttür, beştir; ama, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, böyle bir af yasasını milletin önüne sunarken bu konuya dikkat etmesi gerekir.

Saygılar sunuyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Arınç.

Gruplar adına başka söz talebi?.. Yok.

Şahsı adına, Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Mehmet Sağlam; buyurun efendim.

Şimdi, son zamanlardaki yükseköğretim kurumları uygulamalarına baktım, sınav sistemlerine baktım, ortaya şöyle bir şey çıkıyor: Bir kere, bazı üniversitelerimizin bazı fakülteleri, hatta aynı üniversitenin bazı fakülteleri sınıf geçme sistemi uyguluyor, bazıları ders geçme sistemi uyguluyor. Daha basite indirgersek, bir üniversitenin bazı fakültelerinde bir dersten başarısız olan öğrenci sınıfta kalıyor, bütün dersleri bir yıl daha tekrar ediyor; aynı üniversitenin bir başka fakültesinde ders geçme sistemi uygulanıyorsa, üç, dört, beş dersten başarısız olsa bile, bir üst sınıfa geçiyor, o derslerin sınavlarını almak suretiyle bir üst sınıfta okuyor. Hatta Orta Doğu ve Boğaziçi gibi üniversitelerimiz, yaz okulları açmak suretiyle, bu çocukların, kalmış oldukları derslerden sene kaybetmeksizin yazın eğitimlerini tamamlamalarına müsaade ediyor; böyle bir çığır açıyor.

Şimdi, değerli hükümetimizin hazırlanmış olan tasarısına bakıyoruz: Daha evvelki dokuz öğrenci affında olduğu gibi, sadece okulla ilişiği kesilen lisans ve lisansüstü öğrencilerine iki sınav hakkı tanımak suretiyle, onların üniversiteye dönüşünü sağlıyor. Bu, işte, dokuz defa tekrar ettiğimiz klasik bir öğrenci affı. Halbuki, şimdi, bizim, şu sınıf geçme esası ile ders geçme esasının yarattığı, en azından sınıfta kalma, yıl kaybetme olayını, sınıf geçme esası uygulayan fakültelerde veya üniversitelerde en çok üç dersten başarısız olanları bir üst sınıfa alır, yaz okulları veya iki sınav hakkı vermek suretiyle, onların yıl kayıplarını önlersek, en azından -mesela, halen, otuzbeş yıldır Hacettepe’de uygulanan, otuz yıldır Orta Doğu’da uygulanan, Boğaziçi’nde uygulanan sistemi- sistemdeki haksızlığı gidermiş oluruz.

İkincisi, ara sınavlar yapılıyor. Bir kısmı diyor ki, bu ara sınavlardan 60 ortalama alırsan genel sınava girersin; bir kısmı diyor ki, 50 alırsan girersin. Şimdi, bu büyük haksızlık ve eşitsizliği ortadan kaldırmak için... Bir örnek vermek istiyorum: Hacettepe’ye çıkan yolun solunda Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, sağında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde 50 ile sınıf geçersiniz, Ankara Üniversitesinde 60 ile geçersiniz.

Şimdi, buna “üniversite özerkliği” diyor Sayın Bakanımız; uzaktan yakından ilgisi yok. Üniversite özerkliği, akademik freedom, akademik hürriyettir; yani, öğretim üyesinin, serbestçe, bilimsel olarak bildiğini anlatmasıdır. Yoksa, bir öğrenciyi 60’la diğerini 50’yle geçirmenin, akademik hürriyetle de, üniversite muhtariyetiyle de, özerkliğiyle de ve kanun önünde eşitlikle de ilgisi yok.

Şimdi, bunlara, diyelim ki, ara sınav ortalamasını alır, final sınavına ortalamada şu kadarını tutturan girer ve final sınavında da şunu alan sınıfını geçer. Aynı şekilde, teorik ders, pratik ders ayrımı yapmışlar. Teoriden 90 alıyor, pratikten 40 alırsa, ikisinden de 60 alacaksın diyor; sınıfta bıraktığı gibi, 90 aldığından da tekrar sınava tabi tutuyor. Bunlar bir asır öncenin yöntemleri.

Şimdi, bütün bunları şunun için sayıyorum: Koyacağımız bir iki maddeyle bu adaletsizlikleri önleriz, bu başarısızlıkları önleriz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Sağlam, toparlayın lütfen efendim.

MEHMET SAĞLAM (Devamla) – Dolayısıyla, bunun politikası yok, siyasî parti farkı da yok. Sadece, bu gençlerimize, bir kere daha, bir iki maddeyle, aralarındaki eşitsizliği kaldırarak yardımcı oluruz.

Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (DYP ve FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Sağlam.

Şimdi söz sırası, Adana Milletvekili Sayın Yakup Budak’ta.

Buyurun efendim.

YAKUP BUDAK (Adana) – Sayın Başkan, değerli üyeler; hükümetimizin Meclisin huzuruna getirmiş olduğu ve cumhuriyetin 75 inci yılı münasebetiyle, bazı suçların ve cezaların affına ilişkin usul ve esasları belirten bu yasa tasarısı üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; hepinize saygılar, sevgiler, selamlar sunuyorum.

Tabiî, bu yasa tasarısı üzerinde Meclisimizde de tartışmalar olacak, toplumda da çok tartışmalar olacak. Belki, yasa çıktıktan sonra da, yine, çok tartışmalar olacak. Özellikle af kanunları, eşitlik ilkesine, genellik ilkesine, adalet ilkesine göre çıkarılmalıdır. Hele hele af kanunları çıkarılıyorsa, bu ilkelerin üzerinde daha bir ciddî olarak durulmalı, daha fazla bir önem atfedilmeli ki, toplumda gözyaşları dinsin, kanayan kalplerdeki sızılar dinsin. Eğer öyle yapılmayacak olursa, adalet ölçülerine uymadan, eşitlik ilkesiyle bağdaşmayacak bir şekilde bir af yasa tasarısı çıkarılırsa, onu çıkaran insanlar da, hayatları boyunca kalplerinde bir sızı hissedeceklerdir. Onun için, bizim buradaki eleştirilerimizin “af yasasına karşı çıkıyorlar, kader mahkûmlarının, sistem mağdurlarının işte dört duvar arasında hayat sürmemelerine mâni olmak için müdahale ediyorlar” şeklinde algılanmaması gerekir. Bu eleştirilerimizi, bu yürek sızılarının ortadan kaldırılmasına ve sürmemesine sebep olmak için yaptığımızı da ifade etmek istiyorum.

Şimdi getirilen bu yasa tasarısında ne var? Eğer, siz, bu suçu, 312’ye giren suçu bir gazete köşesinde yazarsanız veya bir televizyon ekranında söylerseniz veya bir radyo mikrofonunda ifade ederseniz_

BAŞKAN – Sayın Budak, toparlayın lütfen; süreniz bitmek üzere.

YAKUP BUDAK (Devamla) – _suçunuz erteleniyor, hafifletiliyor; ama, bir siyasî olarak üç dostunuzun arasında ifade ederseniz, bu, affedilmeyecek bir suç oluyor. Bunun mantığını anlamak mümkün müdür? Dolayısıyla, bu af yasa tasarısının getirilmesinin arkasında siyasî hesaplar vardır ve bunun yanında, eşitlik ilkesiyle de, adalet ilkesiyle de bağdaşmamaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

YAKUP BUDAK (Devamla) – Ben, sözlerimi, hemen, kısaca kesmek istiyorum. Bu af yasa tasarısında arsıza af var, hırsıza af var; ama, üniversitede okumaktan başka amacı olmayan başörtülü kızlar için hiçbir şey getirilmiyor. Bunu anlamak mümkün değil.

BAŞKAN – Sayın Budak, toparlayacağınızı ümit ediyorum.

YAKUP BUDAK (Devamla) – _ama, netice itibariyle, yine bu üniversitelerde okumak isteyen başı örtülü kızlarımıza “konjonktür böyle” diyor. (DSP sıralarından “Sayın Başkan, televizyon yayınlamıyor, arkadaşı uyarın” sesleri)

BAŞKAN – Kestim efendim, ne yapalım.

YAKUP BUDAK (Devamla) – Sayın Başkan, süre vermediniz.

BAŞKAN – Verdim efendim. İki kere ikaz ettim sizi, Sayın Budak. Siz, heyecandan duymuyorsunuz beni.

YAKUP BUDAK (Devamla) – Efenim, herhalde, bu hükümet de bu konjonktürelde konjonktüre göre hareket ediyor.

Saygılar sunuyorum. (DSP sıralarından “kurallara göre hareket ediyor” sesleri)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, 1 inci madde üzerindeki görüşmeler bitmiştir.

Önerge yoktur.

1 inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler_ Kabul etmeyenler_ Kabul edilmiştir.

2 nci maddeyi okutuyorum :

Kapsam

MADDE 2. — 23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenmiş suçlardan :

1. İlgili kanun maddesinde öngörülen şahsî hürriyeti bağlayıcı cezanın üst sınırı oniki yılı geçmeyen suçlar ile birlikte yalnız para cezasını yahut kamu hizmetinden yasaklanma veya bir meslek veya sanatın yapılmaması, işyerinin kapatılması veya müsadere cezasını gerektiren suçlar ve mahkemelerden başka merciler tarafından verilen para cezasını gerektiren fiiller hakkında takibat yapılmaz.

2. (1) numaralı bentte belirtilen suçlardan dolayı oniki yıl veya daha az şahsî hürriyeti bağlayıcı bir cezaya yahut böyle bir ceza ile birlikte veya yalnız para cezasına mahkûm olanlar yahut mahkemelerden başka merciler tarafından haklarında para cezası verilenler, fer’i ve mütemmim cezalarıyla, ceza mahkûmiyetlerinin bütün sonuçlarını da kapsamak üzere affedilmişlerdir.

Bu Kanundan yararlanan subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan ilişiği kesilmiş olanlar, muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetlerde hizmete alınmazlar. Askerî öğrenciler tekrar askerî öğrenciliğe dönemezler.

DYP GRUBU ADINA SEVGİ ESEN (Kayseri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısının 2 nci maddesi hakkında Grubum ve şahsım adına görüşlerimi belirtmek üzere söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, sizleri, en derin saygılarımla selamlarım.

Demokrasi, siyasal sistemler içerisinde en çok hayranlık uyandıran olmasına rağmen, belki de korunması ve yaşatılması en zor olanıdır. O nedenle, hükümet biçimlerinin içerisinde bir tek demokrasi, en az zorlamaya ve en çok rızaya dayanır. Bunun sonucu olarak da, demokratik yönetimler, kendilerini, belirli paradokslar ve çelişkiler yüküyle yüklenmiş bulurlar. Bunların yarattığı gerilimleri yumuşatıp uzlaştırabilecek, öyle de çok kolay bir sistem yoktur. Kesin olan şudur ki, demokratik bir yönetime sahip olmak isteyen her ülkenin, bunu gerçekleştirebilme yolunu, kendi toplumuna uygulama yolunu kendisi bulmasıdır.

Değerli milletvekilleri, şimdi soruyorum: Bu tasarıyla toplumun bütününün -hayır, değiştiriyorum- çoğunluğunun rızası aranmış mıdır? Kamuoyu oluşmuş mudur? Zamanı mıdır? Yeri midir?

Af, kelime olarak saygın ve kutsaldır; ancak, bu tasarıyı yaratan nedenleri ve alınacak tedbirleri görüşmek varken, af müessesesini gündeme getirmeyi tercih etmek, sabun köpüğü misali çabucak uçup gidecek bir işlemi gündeme getirmektir. Oysa ki, hukuk devletinde hedef, güvenlik ve asayişin sağlanarak hukuk düzeyine ulaşılması olmalıdır. Ancak, ahlakın rolü asla küçümsenmemelidir. Öncelikle, suçluluğun önlenmesi yolunda müşterek bir ahlakın yerleşmesine çaba göstermek esastır. Bunun yanında, suçluların yakalanma ihtimalinin yüksek olması, her suçlunun cezalandırılması, cezaların artırılmasında cezanın kesin olması, daha etkili olduğu bilinen bir istatistiktir.

Gerçekçi bir suç önleme siyasetinin benimsenmesi, güvenlik güçlerinin halkın yanında olduğunun bilincinin yerleşmesi, halkın güvenlik güçlerine yardımcı olması neticesini getirecektir. Toplumsal boyutta, suç ve suçlulukla savaşmanın en önemli yöntemleri aranmalıdır. Gelin, suçun ceza adaletine konu olmaksızın önlenmesini görüşelim. Gelin, adalete ilişkin kurumların yeterli olanaklarla donatılmasını konuşalım. Gelin, suç hakkında daha köklü bilgiyle, suçlulukla savaşmanın en iyi biçimde nasıl sağlanacağının araştırılmasını konuşalım.

Sayın milletvekilleri, biz ne yapıyoruz?! Adalet kurumları can çekişiyor. Neden bir iyileştirme yasasını görüşmüyoruz? Adaletle ilgili yasalar sırada beklerken, yaraya neşter vurmak varken, yaraya ilaç olmayacağından emin olduğumuz af ivediliği nedir, telaşı nedir? Gelin, suçluluğun önlenmesi ve ulusal kalkınma konusunda somut adımlar atalım. Unutmayalım ki, hiçbir millet anarşi içinde kalkınamaz.

Sayın milletvekilleri, suçlu ve mağdur, tanımları birbirinden ayrılmaz bir ikilidir. Suçun oluşması, kesinlikle mağdur doğurur. Anayasanın 60 ıncı maddesiyle getirilen sosyal düşünüş, çağımızda büyük bir anlam kazanmıştır. Sosyal düşünüş, yalnız fertlerin refah ve mutluluğu için bir güvence olmayıp, ayrıca, toplum hayatının geleceği bakımından da demokrasinin en şaşmaz garantisidir. Toplum, suçlu ve mağdur üçlüsüne, himaye gören suçlu ve toplum yanında mağdurun şahsî haklarının korunması ve yeni bir hukuk düzeyinin getirilmesi gerekmektedir. Mağdurun korunması kavramı, tarih potasında, Hammurabi kanunlarına kadar gider. Eski Türklerde ise, geleneksel şekillerde de tezahür etmiştir.

Ceza kanunlarının insanÎleştirilmesi ve ılımlaşması sonucu, mağdurdaki nefret ve isyan hislerinin daha şiddetlendiğini asla gözardı etmemeliyiz. Bir toplumda hukuk düzeni, yasaların çokluğuyla değil, hukuka saygının geliştirilmesiyle sağlanır.

Değerli milletvekilleri, Anayasanın 87 nci maddesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisine, genel ve özel af ilânı konusunda yetki verilmiştir; ancak, bu yetki, istisnaî, cüzî bir yetkidir ve olağanüstü durumlar için söz konusudur. Hangi olağanüstü durumu yaşıyoruz, soruyorum; rejim değişikliği mi oldu, adalet reformu mu yapıldı? Devlet, kendisine karşı işlenen suçları affedebilir; devlet, kendisiyle karşı karşıyadır. Devlet, kendisine karşı işlenen suçlarda dahi, toplum ve kamu menfaatını gözardı etmemek durumundadır.

Ya bireye karşı işlenen suçlar!.. Daha bilinen bir tabirle; kulun kula karşı işlediği suçları bizim affetmeye yetkimiz var mı? Vekil olmamız, bu konuda vekâlet aldığımız anlamına gelir mi; yeter mi?..

Anaların yüreği yanıyor. Yetkiyi bırakalım, müsaade aldık mı? Kamuoyu ne diyor? Ciddî bir anketimiz var mı? Affı nereye oturtacağız? Soruyorum sayın milletvekilleri.

Af tasarısının gerekçesine dikkatlerinizi çekmek istiyorum. Gerekçede “kanunlarda yer alan soyut ve genel kuralların, bazen, belirli bir olayda, yasa koyucunun öngörmediği veya öngörülenden daha şiddetli bir sonuç verdiği bilinmektedir” denilmektedir. Demek ki, kabul edilen husus, yasalarımızdaki birtakım belirsizliklerdir. Neden bu kuralları düzeltmiyoruz? Neden, bir grup suçluyu, affa uğramak gibi, diğerlerine göre şanslı kılıyoruz? Elimizle, neden yeni bir eşitsizlik yaratıyoruz? Yargı organlarının şevkini niçin kırıyoruz ve neden yeni af beklentilerine kucak açıyoruz?

Değerli milletvekilleri, sizleri, bir kez daha, 18 Nisanda milletten aldığımız vekâletin kapsamını ve bu kanunla kullanacağımız yetkiyi, şahsa karşı işlenen suçlar bakımından, bir kere daha, kendinizle sorgulamaya davet ediyor ve Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Esen.

Söz sırası Fazilet Partisi Grubu adına, İstanbul Milletvekili Sayın Nazlı Ilıcak’ta.

Buyurun Sayın Ilıcak.

FP GRUBU ADINA AYŞE NAZLI ILICAK (İstanbul) – Değerli Başkan, Sayın Başbakan, saygıdeğer milletvekilleri; Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin 161 sıra sayılı Kanun Tasarısının 2 nci maddesi hakkında Fazilet Partisi Grubu adına konuşmak üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Evet, Sağmalcılar Cezaevinde katillerle, eroinmanlarla, çek sahtekârlarıyla, hırsızlarla birlikte kaldım üç ay; çünkü, fikir suçlularına, kadınlar için özel bir koğuş yoktu. Kader kurbanı olan adlî suçluları yakından tanıdım. Onların ortada bir af ihtimali dahi yokken, nasıl her sabah umutla gözlerini gökyüzüne dikip hürriyet düşleri gördüklerini yakından müşahede ettim; görüş günlerinde hasretle kucaklaşma, her celseye umutla gidiş ve yıkılarak tekrar koğuşa dönüşlerini yakından izledim. Cezaları kesinleştiğinde yükselen feryatlar, intihar teşebbüsleri... Dört duvar arasında geçirilen her gün, inanın, bir ömre bedel. Her sabah, insan yeni bir umutla yatağından doğruluyor ve umudunun kırıldığını anlayınca, kapkara bir çaresizliğin içine gömülüyor.

Evet, madalyonun bir başka yüzü de var; bunu biliyoruz. Kardeşiniz, bacınız, babanız evladınız öldürülmüş, eviniz soyulmuş, mağdur olmuşsunuz; cezalarını çeksin istiyorsunuz. Evet, bu düşüncede olanlar da haklı.

Şimdi, diyeceksiniz ki, Nasrettin Hoca gibi, o haklı, bu haklı; bu nasıl iş?! Ben, aslında, her düşüncenin tezadıyla bir bütün olduğuna inanıyorum. Tek doğru yoktur. Mühim olan, farklı bakış açılarını, bakış zaviyelerini birbiriyle telif ederek orta bir yolu bulmaktır, vicdanları en fazla rahatlatacak yolu bulmaktır. Bu yol bulunmuş mudur? Benden sonra gelecek olan sözcüler bunun üzerinde madde madde konuşacaklar.

Birkaç cümleyle, yükseköğrenim öğrencilerine verilen sınav hakkına da temas etmek arzusundayım. Genelde başörtülü genç kızlara yeniden bir sınav hakkı veriliyor; ama, bir şartla veriliyor, ancak başlarını açtıkları takdirde; ama, onların üniversiteyle ilişkileri başarısız oldukları için kesilmemişti ki, inançları gereği başlarını örttükleri için disiplin cezası almışlar ve bu yüzden üniversiteyle ilişkileri kesilmişti. Dolayısıyla, af getirmek için, sınava girmeleri için başlarını açma şartını getirmek, aslında, bu yanlış uygulamayı, bu keyfî uygulamayı yasallaştırmak ve perçinlemek oluyor.

Ben, Yargıtay Başkanı Sayın Sami Selçuk’un makalesinden aldığım bir cümleyle konuşmamın son bölümüne geldim. Bakın, Sayın Sami Selçuk şöyle diyor: “Hücreleri ön yargılarla dolmuş bir beyin, ideolojik banyodan geçmiş bir beyin, hasta bir organdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

AYŞE NAZLI ILICAK (Devamla) – Sayın Başkan, 1 dakika müsaade eder misiniz?

AYŞE NAZLI ILICAK (Devamla) – O beyin, bu ideolojinin haricindeki her düşünceyi geri püskürtür. Karşıt görüş sahipleriyle tartışmaz bile. Onları suçlu diye damgalar.”

Değerli arkadaşlar, Parlamentoda böyle beyinler, daha doğrusu böyle beyinsizler olduğunu hiç düşünmüyorum; aksine, buradaki milletvekillerinin her birinin Voltaire gibi “sizin gibi düşünmüyorum; ama, sizin, düşüncelerinizi savunmanız için hayatımı vermeye hazırım” diyeceğine inanıyorum. Hatırlıyorsunuz, Voltaire, Rousseau’nun düşüncelerine katılmıyordu, o görüşleri paylaşmıyordu; ancak, kitabı yakılıp da, Rousseau kaçmak zorunda kalınca, ona sahip çıktı “söylediklerinize katılmıyorum; ama, onu söyleme hakkınızı sonuna kadar savunacağım” dedi. Ben, bu Voltaire’ler Meclisinin, düşünce suçlularını mağdur durumda bırakmayacağına inanıyorum. Ecevit’in barış güvercininin düşünce suçlularının hücresine de uğrayacağına inanıyorum, umut ediyorum. Bu umut, inşallah, yakında hakikat haline gelecek.

Hepinize saygılar ve sevgiler sunuyorum efendim. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Ilıcak.

Gruplar adına başka söz isteyen yok.

Şahsı adına, Balıkesir Milletvekili Sayın İlyas Yılmazyıldız.

Buyurun Sayın Yılmazyıldız.

İLYAS YILMAZYILDIZ (Balıkesir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şahsım adına söz almış bulunmaktayım. 2 nci madde hakkında görüşlerimi açıklayacağım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

2 nci maddenin birinci paragrafını okuduğunuzda, bakıyorsunuz ki, hastasını öldüren doktor -yine, deprem bölgesinde olan müteahhitler gibi- binası çöken mühendis meslekten men edilmiş; ancak, tekrar mesleğe dönecek. Peki, bunların, tekrar hastasını öldürmeyeceğine, bunların yaptığı binaların sağlam olacağına dair, kim, ne garanti verebiliyor?

Affın en önemli amacı, önemli bir toplumsal dönüşüm olduğunda, toplumsal barışı sağlamak içindir. Bu aftaki hedefimiz, hangi toplumsal barış?.. Enkaz altında kalarak can veren binlerce vatandaşımızla, bu yıkılan binaları yapan, çalan çırpan müteahhitleri affederek, nasıl bir barış sağlayacaksınız?

Yine, bakıyoruz, işadamımız, çetelerle baskı altında kalmış, mağdur edilmiş ve biz bunu affediyoruz. Tedirgin, çıktıktan sonra yeniden yapıp, yapmayacağı belli değil. Halbuki daha çok kısa bir süre önce, organize suçlarla ilgili bir ceza yasası çıkarmadık mı; çok kısa bir süre önce, cezaları artırmadık mı, trafik kazalarını azaltmak için, ölümlü cezaları, sanki cana kasıt varmış gibi cezalandıralım diye yasa önerileri görüşülmüyor mu? O halde, bütün bunları düşündüğümüzde...

(Mikrofon elektronik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Toparlayınız lütfen.

İLYAS YILMAZYILDIZ (Devamla) – Önemli bir toplumsal dönüşüm olmadan, böyle bir affın çıkarılmasını anlamak mümkün değil.

Japonya’da öğrenci olduğum dönemde, altmışüç yıllık iktidarı sonucunda İmparator Hirohito öldüğünde, yerine yeni imparatorun geçmesi, yani Akihito’nun geçmesi üzerine, genel af ilan edildi. Biliyor musunuz, kaç kişi serbest kaldı; bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar, yani tümüyle sembolik. Gelişmiş ülkelerde, suç işleyen, cezasını çeker, toplumsal düzen böyle kurulur.

Sonuç olarak, bir vatandaşımızın faksla göndermiş olduğu bir mektubu sizlere okuyarak sözlerimi tamamlayacağım: “Evet, sayın milletvekilim, bu, önemli bir gün; bu, halkın gözünün, kulağının sizde olduğu bir gün; bu, vicdanla karar verilmesi gereken bir gün, grup kararıyla değil. Halk, sizden, adalet bekliyor, suçluyu korumanızı değil; halk, sizden, insanlık bekliyor, usulsüzlük değil...”

BAŞKAN – Lütfen toparlayın.

İLYAS YILMAZYILDIZ (Devamla) – “Halk, sizden, milletvekili olmanızı istiyor, iştirakçi değil.”

Saygılar sunarım.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Yılmazyıldız.

Sayın milletvekilleri, hatipler konuşurken, uğultu gürültüyü, gürültü de uyumu bozmakla kalmıyor, bu konuda çok hassas olan milletimizin müzakereleri takip etmesi zorlaşıyor; lütfen, sükûneti muhafaza edelim, hatipleri dinleyelim.

Şimdi söz sırası, Hatay Milletvekili Sayın Mustafa Geçer’de.

Buyurun efendim.

MUSTAFA GEÇER (Hatay) – Sayın Başkan, kıymetli milletvekilleri; görüşülmekte olan 161 sıra sayılı Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun Tasarısının, affın kapsamıyla ilgili 2 nci maddesi hakkında şahsım adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ceza hukukunda, af müessesesi, tartışılan bir konudur. Zira, bizim ceza hukuku dışında, idare hukuku, vergi hukuku ve diğer alanlara da af yaygınlaştırılmıştır ve bunların niçin çıkarıldığı niçin çıkarılmadığı da, ülkemizde bir tartışma konusudur.

Gerçekten af gerekli midir; gerekliyse, niçin gereklidir; kimler, niçin affedilmelidir?.. Kısaca, affın kapsamı ne olmalıdır sorusuna bir cevap aramak gerekir. Zira, burada, toplumumuzda yaygın olan “affetmek, büyüklüktendir” anlayışının acaba bir tezahürü mü diye düşünüyorum bunu.

Diğer taraftan, MHP Grubu adına konuşan değerli üyenin, maddî ve usul hukuku açısından olaya yaklaşarak “bir Türk vatandaşının affedilmesi için, İtalyan Ceza Yasasına ve Alman Ceza Usul Yasasına göre yargılanıp mahkûm edilmesi, yeterli gerekçedir” demişti. Gerçekten, burada, Türk Ceza Yasasının, İtalyan Ceza Yasasından tercüme edilerek alınmış olmasını, diğer taraftan, Ceza Usul Yasasının, Alman Ceza Usul Yasasından tercüme edilerek alınmasını ve Türk toplumuna uygulanmasını yapısal bir bozukluk