DÖNEM : 22

DÖNEM : 22 CİLT : 10 YASAMA YILI : 1

T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

55 inci Birleşim

25 . 3 . 2003 Salı

İ Ç İ N D E K İ L E R I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

II. - GELEN KÂĞITLAR

III. - BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. - Bazı kanun tasarılarının geri gönderilmesine ilişkin Başbakanlık tezkeresi (3/228)

IV. - ÖNERİLER

A) DANIŞMA KURULU ÖNERİSİ

1. - 28.3.2003 Cuma günü Genel Kurul çalışması yapılmamasına, o gün görüşülmesi kararlaştırılan günlük programda yer alan Bütçe ve Kesinhesap Kanunu Tasarılarının görüşmelerinin 29.3.2003 Cumartesi günü saat 13.30’da yapılmasına ve anılan programdaki konuların bitimine kadar çalışmaların sürdürülmesine ilişkin Danışma Kurulu önerisi

V. - KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1. - 2003 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçeli İdareler Bütçe Kanunu Tasarıları ile 2001 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçeli İdareler ve Kuruluşlar Kesinhesap Kanunu Tasarıları (1/530; 1/531; 1/280, 3/87, 3/89, 3/90; 1/281, 3/88) (S. Sayıları : 76, 77, 78, 79)

A)MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI

1. - Millî Savunma Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Millî Savunma Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

B) BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANLIĞI

1. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

b) TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

C) SAĞLIK BAKANLIĞI

1. - Sağlık Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Sağlık Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

D) ADALET BAKANLIĞI

1. - Adalet Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Adalet Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

E) YARGITAY BAŞKANLIĞI

1. - Yargıtay Başkanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Yargıtay Başkanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

F) ULAŞTIRMA BAKANLIĞI

1. - Ulaştırma Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Ulaştırma Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) DENİZCİLİK MÜSTEŞARLIĞI

1. - Denizcilik Müsteşarlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Denizcilik Müsteşarlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

G) İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

1. - İçişleri Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - İçişleri Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Emniyet Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Emniyet Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

b) JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI

1. - Jandarma Genel Komutanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Jandarma Genel Komutanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

c) SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI

1. - Sahil Güvenlik Komutanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Sahil Güvenlik Komutanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

H) SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI

1. - Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

I) TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI

1. - Tarım ve Köyişleri Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Tarım ve Köyişleri Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Tarım Reformu Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Tarım Reformu Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

b) KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

VI. - SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1. - İstanbul Milletvekili Kemal Kılıçdaroğlu’nun, kamu kurum ve kuruluşlarında faaliyet gösteren derneklere ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu’nun cevabı (7/190)

2. - Adana Milletvekili Tacidar Seyhan’ın, TBMM Kapalı oturumundaki görüşmeler hakkında AKP Genel Başkanına bilgi verilip verilmediğine ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener’in cevabı (7/248)

3. - Edirne Milletvekili Nejat Gencan’ın, çiftçilerin elektrik borçlarına ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler’in cevabı (7/255)

4. - Konya Milletvekili Nezir Büyükcengiz’in, Irak ziyaretine ilişkin sorusu ve Çevre Bakanı Kürşad Tüzmen’in cevabı (7/262)

5. - Adana Milletvekili Tacidar Seyhan’ın, Yedigöze Barajı projesine ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler’in cevabı (7/263)

6. - Antalya Milletvekili Osman Kaptan’ın, Antalya-Finike-Sahilkent Beldesinde imara açılan tarım alanlarına ilişkin,

- Konya Milletvekili Atilla Kart’ın, çiftçi kayıt sistemine kaydolmayanların durumuna ilişkin soruları ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Sami Güçlü’nün cevabı (7/266, 7/268)

7. - İzmir Milletvekili Muharrem Toprak’ın, İzmir İlindeki içme suyu ve sulama göleti projelerine ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler’in cevabı (7/269)

8. - Tekirdağ Milletvekili Mehmet Nuri Saygun’un, İstanbul’da çalışan bazı TEDAŞ personeline emekli olması için baskı yapıldığı iddialarına ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler’in cevabı (7/306)

I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 11.00’de açılarak dört oturum yaptı.

Oturum Başkanı TBMMBaşkanvekili Sadık Yakut, 18-24 Mart Yaşlılar Haftasını ve 21-26 Mart Orman Haftasını kutlayan bir konuşma yaptı.

2003 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçeli İdareler Bütçe Kanunu Tasarıları ile 2001 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçeli İdareler ve Kuruluşlar Kesinhesap Kanunu Tasarılarının (1/530; 1/531; 1/280, 3/87, 3/89, 3/90; 1/281, 3/88) (S. Sayıları : 76, 77, 78, 79) görüşmelerine devam olunarak;

Başbakanlık,

Diyanet İşleri Başkanlığı,

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü,

Danıştay Başkanlığı,

Gümrük Müsteşarlığı,

Vakıflar Genel Müdürlüğü,

Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarlığı,

Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı,

Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Hazine Müsteşarlığı,

Turizm Bakanlığı,

2003 Malî Yılı Bütçeleri ile, 2001 Malî Yılı Kesinhesapları kabul edildi.

Alınan karar gereğince, 25 Mart 2003 Salı günü saat 11.00’de toplanmak üzere, birleşime 19.36’da son verildi.

Sadık Yakut
Başkanvekili
	Enver Yılmaz	Yaşar Tüzün
	Ordu	Bilecik
	Kâtip Üye	Kâtip Üye

II. - GELEN KÂĞITLAR No. : 76

25 . 3 . 2003 SALI

Tasarı

1. - Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı (1/542) (Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm ve Anayasa ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi : 19.3.2003)

Sözlü Soru Önergeleri

1. - Kocaeli Milletvekili İzzet Çetin'in, 2002-2003 öğrenim yılında verilecek Başbakanlık burslarına ilişkin Devlet Bakanından (Beşir Atalay) sözlü soru önergesi (6/323) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

2. - Antalya Milletvekili Hüseyin Ekmekçioğlu'nun, Antalya İlinde yatırım programına alınacak projelere ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından sözlü soru önergesi (6/324) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

3. - Ankara Milletvekili Yakup Kepenek'in, ABD'nin İskenderun Limanından füze sevkiyatı yaptığı iddiasına ilişkin Millî Savunma Bakanından sözlü soru önergesi (6/325) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

4. - Mersin Milletvekili Hüseyin Özcan'ın, eşinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurusuna ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından sözlü soru önergesi (6/326) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

5. - Mersin Milletvekili Hüseyin Özcan'ın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde Türkiye Cumhuriyeti aleyhine dava açtığı iddiasına ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/327) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

Yazılı Soru Önergeleri

1. - Hatay Milletvekili Gökhan Durgun'un, Diyanet İşleri Başkanının görevinden ayrılması için baskı yapılıp yapılmadığına ilişkin Devlet Bakanından (Mehmet Aydın) yazılı soru önergesi (7/323) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

2. - Ankara Milletvekili Yakup Kepenek'in, milletvekili dokunulmazlığının sınırlandırılmasına yönelik Anayasa değişikliğinin ne zaman yapılacağına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/324) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

3. - Çanakkale Milletvekili İsmail Özay'ın, THY Genel Müdürlüğü personeline ve yapılan atamalara ilişkin Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısından (Abdüllatif Şener) yazılı soru önergesi (7/325) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

4. - Kocaeli Milletvekili Salih Gün'ün, Hereke-Yukarı Hereke Karayolu yapım çalışmalarına ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/326) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

5. - Aydın Milletvekili Özlem Çerçioğlu'nun, Manisalı Gençler Davasında mahkum olan polislere tebligat yapılmadığı iddiasına ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/327) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

6. - Aydın Milletvekili Özlem Çerçioğlu'nun, Menderes Havzasındaki kirliliğe ilişkin Çevre Bakanından yazılı soru önergesi (7/328) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

7. - Tekirdağ Milletvekili Erdoğan Kaplan'ın, kamu görevlilerinin görev ve temsil tazminatlarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/329) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

8. - Tekirdağ Milletvekili Enis Tütüncü'nün, Irak Savaşıyla ilgili alınan önlemlere ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/330) (Başkanlığa geliş tarihi : 24.3.2003)

BİRİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 11.03

25 Mart 2003 Salı

BAŞKAN : Başkanvekili Yılmaz ATEŞ

KÂTİP ÜYELER : Mevlüt AKGÜN (Karaman), Suat KILIÇ (Samsun)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 55 inci Birleşimini açıyorum.

Toplantı yetersayısı vardır, gündeme geçiyoruz.

Sayın milletvekilleri, görüşmelere başlamadan önce, 20 Mart 2003 tarihli 51 inci Birleşimde yapılan kapalı oturuma ait tutanak özetinin, İçtüzüğün 71 inci maddesine göre okunabilmesi için kapalı oturuma geçmemiz gerekmektedir.

Bu nedenle, sayın milletvekilleri ile Genel Kurul salonunda bulunabilecek yeminli stenograflar ve yeminli görevliler dışındakilerin salonu boşaltmalarını rica ediyorum.

Tutanak özeti okunduktan sonra açık oturuma geçilecek ve görüşmelere devam edilecektir.

Sayın idare amirlerinin, bu konuda yardımcı olmalarını ve salon boşaltıldıktan sonra Başkanlığa haber vermelerini rica ediyorum.

Kapanma Saati : 11.04

İKİNCİ OTURUM

(Kapalıdır)

ÜÇÜNCÜ OTURUM

Açılma Saati : 11.15

BAŞKAN : Başkanvekili Yılmaz ATEŞ

KÂTİP ÜYELER : Mevlüt AKGÜN (Karaman), Suat KILIÇ (Samsun)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 55 inci Birleşiminin, kapalı oturumdan sonraki Üçüncü Oturumunu açıyorum.

Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır.

Başbakanlığın, İçtüzüğün 75 inci maddesine göre gönderilmiş bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

III. - BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. - Bazı kanun tasarılarının geri gönderilmesine ilişkin Başbakanlık tezkeresi (3/228)

24.3.2003

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

İlgi : a) 13/1/2003 tarihli ve B.02.0.KKG/196-279/295 sayılı yazımız.

b) 18/3/2003 tarihli ve B.02.0.KKG.0.10/101-619/1224 sayılı yazımız.

İlgi (a) yazımızla yenilenmesi talep edilen ve ilgi (b) yazımızla Başkanlığınıza arz edilen ilişik listedeki kanun tasarılarının, İçtüzüğün 75 inci maddesine göre geri gönderilmesini arz ederim.

Recep Tayyip Erdoğan

Başbakan

Liste

1- Eşyanın Geçici İthalatına İlişkin İstanbul Sözleşmesine Katılmamızın Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı

2- Marka Kanunu Antlaşmasına Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı

3- Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşmasına Bağlı Cenevre Metnine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı

4- Orman ve Çevre Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Tasarılar, hükümete geri verilmiştir.

Danışma Kurulunun bir önerisi vardır; okutup, oylarınıza sunacağım :

IV. - ÖNERİLER

A) DANIŞMA KURULU ÖNERİSİ

Danışma Kurulu Önerisi

No. : 27 Tarihi : 25.3.2003

Danışma Kurulunca; 28.3.2003 Cuma günü Genel Kurul çalışması yapılmaması, bugünde görüşülmesi kararlaştırılan günlük programda yer alan, bütçe ve kesinhesap kanunu tasarılarının görüşmelerinin, 29.3.2003 Cumartesi günü saat 13.30'da yapılması ve anılan programdaki konuların bitimine kadar çalışmaların sürdürülmesinin Genel Kurulun onayına sunulması önerilmiştir.

		Bülent Arınç
		Türkiye Büyük Millet Meclisi
		Başkanı
	Salih Kapusuz	Haluk Koç
	AK Parti Grubu Başkanvekili	CHP Grubu Başkanvekili

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Danışma Kurulu önerisinin lehinde ve aleyhinde söz isteyen sayın milletvekili?..

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Sayın Başkan, lehinde, kısa bir açıklama yapmak istiyorum.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Kapusuz.

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bugünkü çalışmaların hayırlı olmasını temenni ediyorum. Zaten mutabakat üzere getirdiğimiz Danışma Kurulu önerisi hakkında, belki, arkadaşlarımızın gerekçesini bilmesinde fayda vardır diye, kısa bir açıklama yapmak üzere söz aldım.

Biliyorsunuz, bütçe programımız cuma gün tamamlanıyordu, son görüşmeler cuma günü yapılacaktı; fakat, cuma günü, mutat olarak yapılan Millî Güvenlik Kurulu toplantısına -takdir edersiniz ki- Başbakan dahil, ilgili bakanlar katılacaklardır. Buradaki çalışmalar ile Millî Güvenlik Kurulu toplantısı aynı saate denk geldiği için, değerli grup başkanvekillerimizle, Cumhuriyet Halk Partili arkadaşlarımızla dün görüşmeleri yaptık, mutabakatı sağladık. Zaten, perşembe günü geç saatlere kadar, sabah saat 2.00 - 3.00'e kadar devam edecek olan çalışmalar ve aynı zamanda cuma günkü, bu bahsi geçen Millî Güvenlik Kurulu toplantısından dolayı, bütçenin tümü üzerindeki görüşmelerin cumartesi günü saat 13.30'a alınmasını birlikte kararlaştırdık.

Arkadaşlarımızın bilgisine bir kez daha sunmak üzere ifade ediyorum: Cuma gün çalışmamız yok; cumartesi gün saat 13.30'da çalışmalarımıza devam edeceğiz.

Sadece bu hususu arkadaşlarımıza bir kez daha hatırlatmak için söz aldım.

Hepinize teşekkür ediyor, başarılar diliyorum efendim. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Kapusuz.

Aleyhinde söz isteyen?.. Yok.

Danışma Kurulu önerisini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Teşekkür ederim. Kabul etmeyenler... Teşekkür ederim. Danışma Kurulu önerisi kabul edilmiştir.

Sayın milletvekilleri, şimdi, 2003 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçe Kanun Tasarıları ile 2001 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçe Kesinhesap Kanun Tasarıları üzerindeki görüşmelere devam edeceğiz.

Program uyarınca, bugün, üç tur görüşme yapacağız. Beşinci turda, Millî Savunma Bakanlığı, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı, Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü bütçeleri yer almaktadır.

V. - KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER

A)MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI

1. - Millî Savunma Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Millî Savunma Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

B) BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANLIĞI

1. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

b) TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

C) SAĞLIK BAKANLIĞI

1. - Sağlık Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Sağlık Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

BAŞKAN - Komisyon?.. Yerinde.

Hükümet?.. Yerinde.

Sayın milletvekilleri, 18.3.2003 tarihli 49 uncu Birleşimde, bütçe görüşmelerinde soruların gerekçesiz olarak yerinden sorulması ve her tur için soru cevap işleminin 20 dakikayla sınırlandırılması kararlaştırılmıştır.

Buna göre, turda yer alan bütçelerle ilgili olarak soru sormak isteyen milletvekillerinin, görüşmelerin bitimine kadar sorularını sorabilmeleri için, şifrelerini yazıp, parmak izlerini tanıttıktan sonra ekranda söz isteme butonuna basmaları gerekmektedir. Mikrofonlarındaki kırmızı ışıklar yanıp sönmeye başlayan milletvekillerinin söz talepleri kabul edilmiş olacaktır.

Tur üzerindeki görüşmeler bittikten sonra, soru sahipleri, ekrandaki sıraya göre sorularını yerlerinden soracaklardır. Soru sorma işlemi 10 dakika içinde tamamlanacaktır. Cevap işlemi için de 10 dakika süre verilecektir. Cevap işlemi 10 dakikadan önce bitirildiği takdirde, geri kalan süre için, sıradaki soru sahiplerine söz verilecektir.

(1) 76, 77, 78 ve 79 S. Sayılı Basmayazılar ve Ödenek Cetvelleri 23.3.2003 tarihli 53 üncü Birleşim Tutanağına eklidir.

Bilgilerinize sunulur.

Beşinci turda grupları ve şahısları adına söz alan sayın üyelerin isimlerini okuyorum :

AK Parti Grubu adına, Sayın Fahri Keskin, Sayın Mustafa Ilıcalı, Sayın Medeni Yılmaz; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Sayın Mustafa Şükrü Elekdağ, Sayın Mahmut Yıldız, Sayın Hakkı Akalın.

Şahısları adına, lehinde söz isteyen sayın milletvekilleri, Sabri Varan, Ahmet İnal, Muzaffer Gülyurt, Osman Akman, Recep Koral, Ali Osman Sali; aleyhinde söz talebinde bulunan sayın milletvekilleri, Atilla Emek, Muzaffer Kurtulmuşoğlu, Hüseyin Güler, Orhan Sür, Sedat Pekel, Turhan Çömez.

Sayın Grup Başkanvekillerimiz de burada. Süreler konuşmacılar tarafından eşit mi kullanılacaktır?

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Eşit kullanılacaktır efendim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim

Sayın milletvekilleri, şimdi, ilk söz, AK Parti Grubu adına Sayın Fahri Keskin'indir.

Konuşma süreniz 10 dakikadır Sayın Keskin; buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA FAHRİ KESKİN (Eskişehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Millî Savunma Bakanlığının 2003 malî yılı bütçesi hakkında, mensubu olmaktan büyük gurur duyduğum AK Parti Grubu adına görüşlerimi arz etmek üzere huzurunuzdayım. Grubum ve şahsım adına, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu bütçenin, Atatürk'ün hedef olarak gösterdiği muasır medeniyet seviyesine erişebilmemiz için güvenli ortamın teessüsüne katkı sağlayacağına inanıyor ve güveniyoruz. Bakanlığımızın 2003 bütçe teklifi, Türkiye'nin içinde bulunduğu şartlar, bölgedeki askerî ve siyasî gelişmeler, mevcut ekonomik ve sosyal politikalar, kalkınma planları, ekonomik istikrarı sağlama ve enflasyonla mücadele programı çerçevesinde hazırlanmıştır; buna göre değerlendirilmesi gerekir. Bu bütçe, Türk Silahlı Kuvvetlerinin zorunlu ihtiyaçları, uluslararası siyasî durum dikkate alınarak, azamî tasarruf prensibiyle düzenlenmiştir.

Bu bütçemiz, geçen yıl uygulanmakta olan 2002 Millî Savunma bütçesine göre yüzde 24 artış göstermektedir. Buna göre, 2003 Millî Savunma bütçesi 10 katrilyon 209 trilyon 250 milyar lirayla huzurlarınıza getirilmiş bulunmaktadır. Bu bütçenin yüzde 29,4'ü personel giderlerine harcanmaktadır.

Sayın Başkan, değerli üyeler; 11 Eylül saldırıları, uluslararası toplum içinde yeni bir dönemi başlatmıştır. Dünya gündemine asimetrik tehdit kavramını getirmiştir bu olaylar. Asimetrik tehditlerle birlikte, günümüzde güvenlik kavramı, geçmişte olduğundan farklı algılanmaya başlanmıştır. Düzenli orduların oluşturduğu klasik anlamdaki tehditler, yerini, terörizm, mikro milliyetçilik, kitle imha silahlarının kontrolsüz olarak yayılması, çevre sorunları ve organize suçlar ve uyuşturucu kaçakçılığı gibi çok yönlü tehditlere bırakmıştır.

Dünyanın en istikrarsız bölgesinin jeopolitik kavşak noktasında bulunan bir ülkenin konjonktüre göre aldığı tedbirlerle ayakta kalması mümkün değil, düşünülemez. Soğuk savaş sonrası dünyada olan hızlı ve köklü gelişmeler, Türkiye'yi farklı sorumluluklar ve farklı yükler altına sokmuştur. Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu'daki gelişmeler ve komşu ülkelerimizdeki gelişmeler üzerine etkili olmayan bir Türkiye düşünülemez.

Asimetrik tehdidin en önemli unsuru terörizmdir. Askerî terminolojide bu kavramın karşılığı, savaş dışı araçlar kullanılarak yapılan saldırı olarak tanımlanmaktadır. Ülkemiz, yıllardır teröre karşı mücadele vermiş ve bu sıkıntıları, maddî-manevî olarak tek başına karşılamış ve yaşamıştır. Bu mücadele, 30 000 kişinin hayatını kaybetmesine, ülke kaynaklarının heba edilmesine, kalkınmamızın gerilemesine ve ülkemizde, geride unutulmaz acılar bırakmasına sebep olmuştur. Bu hassas ve jeopolitik alan üzerinde, ne bütünlüğümüzü muhafaza edebilir ne de dünyadan uzaklaşabiliriz konjonktürü kaybettiğimiz takdirde; bu, böyle bilinmelidir.

İçinde bulunduğumuz dünyada kavramlar kargaşası da yaşanmaktadır. Bunu da, terörizmle mücadele bağlamında dikkate almamız gerekir. Bütün dengelerin güçlüden yana olduğu, beynelmilel hukukun siyasallaştığı, siyasal ve hukuk alanında netice alınamadığı bugünkü dünya düzeni bağlamında asimetrik davranışlar artarak devam etmektedir. Komşumuz Filistin'de, Türkistan'da, Çeçenistan'da vatanları adına canlarını seve seve feda eden vatanperver insanların da, bu kavramın dışında bırakılması gerekir. Vatanperverlik ile teröristlik sınırının iyi belirlenmesi gerektiği hususunun altını çizmekle yetiniyorum arkadaşlar.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk Silahlı Kuvvetlerimizin silah, mühimmat ve uçak konusunda dışa bağımlı olmaması için, yerli ağır sanayimizi geliştirmemiz gerekir. Bu bağlamda, Bakanlığımıza bağlı olan ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı, millî harp sanayimizi araştırma, geliştirme ve teknolojik faaliyetlerini yürütmektedir. Hepimizin bildiği gibi, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası ülkemize uygulanan silah ambargosu, savunma sanayimizin ve millî olmasının önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Geçmişte, Amerika'nın, PPK dolayısıyla ve haşhaş ekimi dolayısıyla, yine, bize silah ambargosu uyguladığını da hatırlardan uzak tutmamamız gerekir. Bu süreç içinde, ordumuzda, sayı üstünlüğü yerine, etki üstünlüğünün oluşturulması esas olarak alınmalıdır. Küçülmeyle birlikte daha az sayıda, fakat modern silah gücüne sahip, vurucu gücü fazla, profesyonel ordunun çağın gereği olduğunu, altını çizerek belirtiriz.

Değerli milletvekilleri, burada, Irak konusu, ülkemizin geleceği yönünden hayatî önem arz etmektedir. Bu bölgede yaşayan halk, bizim dostumuz, kardeşimiz ve akrabamızdır. Irak'ın bağımsızlığı, toprak bütünlüğünün aynen korunması, Irak'ın doğal kaynaklarının tüm Irak halkının zenginliği olarak kalması, ülkemizin temel hedeflerinden birisidir. Mevcut durumun kısa zamanda barışla sonuçlanmasını, bölgeye istikrar gelmesini büyük ümitle beklemekteyiz.

Türkiye, Irak konusunda, savaşın önlenmesi için, yapabileceklerinin tamamını ortaya koymuştur. 58 inci ve 59 uncu cumhuriyet hükümetleri, bu bağlamda, diplomasi trafiği başlatmıştır; başta Arap âlemi olmak üzere, bütün dünya bu husustaki gayretimize şahittir.

Sınırlarımızda oluşan bu türlü sıcak çatışmaya seyirci kalmamız, bizden beklenemez. Burada olanlar, en çok bizim ülkemizi ilgilendirir. Komşumuzda olan yangına karşı önlem almak, bizim, en tabiî hakkımızdır. Bu bölgede yaşayan soydaşlarımız, Türkmenler yalnız bırakılamaz. Bizim, bunların geleceklerini garanti altına almamız lazımdır. Burada oluşacak yapıda, bunların söz sahibi olması lazımdır. Üçüncü unsur olarak bunların belirlenmesi, hükümetimizin, Yüce Meclisimizin gayretleriyle sağlanmıştır.

Kuzey Irak'ta oluşabilecek bütün ihtimallere müdahil olmak, bizim, en tabiî hakkımızdır. Buradaki otorite boşluğundan kimse cesaretlenmesin. Bizim bayrağımız, bizim sancağımız, bizim toprağımız çok kutsaldır; cümle âlem, bunu böyle bile. (Alkışlar) Türkiye'yle kimse oyun oynamaya kalkmasın; sel gider, kum kalır.

Türkiye'nin millî savunma politikasını yönlendiren temel ilke, Atatürk'ün "yurtta sulh, cihanda sulh" vecizesiyle belirlenmiştir. Bölgenin geleceği, ülkenin geleceğiyle yakinen ilgilidir; bitaraf kalmamız mümkün değildir. Bitaraf olan arkadaşlar, bertaraf olur. Ege Adalarında böyle olmadı mı? Şanlı ordumuz ve hükümetimiz, işin bilincinde, millî menfaatlarımızın gereğini yerine getirebilecek kuvvet ve güçtedir; bundan kimsenin şüphesi olmasın arkadaşlar.

Bilmeliyiz ki, Türk Silahlı Kuvvetleri, Türk Ulusunun ayrılmaz bir parçasıdır. Gücü, ulusun gücünü yansıtır.

Bu vesileyle, Millî Savunma Bakanlığı bütçesinin, milletimiz ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına hayırlı olmasını diler; Grubum ve şahsım adına, Yüce Meclisi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Keskin; sürenizi de çok iyi kullandığınız için, ayrıca teşekkür ediyorum.

Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına ikinci söz, Sayın Mustafa Ilıcalı'da.

Buyurun Sayın Ilıcalı. (AK Parti sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA ILICALI (Erzurum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bayındırlık ve İskân Bakanlığının 2003 malî yılı bütçesi üzerinde, AK Parti Grubu ve şahsım adına, görüşlerimi ifade etmek üzere huzurunuzdayım; bu vesileyle, Yüce Meclisimizi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyor ve içerisinde bulunduğumuz sıkıntılı günlerin de bir an önce barış ortamına kavuşmasını temenni ediyorum.

Değerli milletvekilleri, bütçesini görüştüğümüz Bayındırlık Bakanlığı, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü, İller Bankası, Karayolları, Tapu ve Kadastro, Toplukonut, Arsa Ofisi gibi birçok birimi içerisinde barındıran ve son derece önemli görevler yapan bir bakanlığımızdır. Şöyle ki; Bakanlığımız, kamu binalarının inşaatı, imar planları, şehir altyapı tesisleri standartlarının hazırlanması, karayolu ağındaki yolların yapım ve bakımı, toplukonut yapılması, toplukonutların desteklenmesi, bunun dışında tapu sicilinin düzenli bir şekilde tutulması, siciller üzerinde meydana gelen değişikliklerin izlenmesi gibi çok önemli görevler yapmasına karşılık, bütün bu işleri, bütçedeki 2 katrilyon 922 trilyon 717 milyarlık bir genel toplamla yapması gerekmektedir.

Değerli milletvekilleri, Bayındırlık Bakanlığı bütçesi üzerindeki tespitlerimi -sorunlarını ve çözümlerini- sizlere arz etmeye çalışırken, tenkit etmenin kolaylığına ve ucuzluğuna kapılmadan, çözüm üretmenin zorluğunu tercih edeceğim ve bu değerlendirmelerimde de, ulaştırma dalında çalışan bir öğretim üyesi olarak bu konudaki tartışmalara teknik yönden yaklaşarak ve özellikle de Bayındırlık ve İskân Bakanlığı derken, biraz önce sıraladığım birçok genel müdürlük olmasına rağmen, öne çıkan genel müdürlüğümüz Karayolları Genel Müdürlüğü olduğundan, Karayolları Genel Müdürlüğümüzle ilgili gerek 58 inci gerek 59 uncu hükümet programlarında yer alan bölünmüş yollar, duble yollar üzerinde teknik değerlendirmeler yapacağım ve zamanım yettiği sürece diğer bağlı birimler üzerinde de bazı görüşler bildireceğim.

Ulaştırma, insan ve eşyanın yer değiştirmesi olarak tanımlanır. Bu, kara, hava, su, demiryolu ve boru hatları gibi sistemlerden oluşur. Ulaştırma sektöründeki temel amaç, gelişen ekonomik ve sosyal yaşamın gereksinimi olan ulaştırma altyapısını zamanında, ekonomik, güvenli bir şekilde inşa etmek, mevcut altyapının ömrü çerçevesinde en az işletme giderleriyle hayatta kalmasını sağlamaktır. Finansman yetersizliği, ulaştırma sektöründeki yenileme, bakım ve onarım ihtiyaçlarının ilerideki yıllara ötelenmesine ve aynı performansı verecek bir yenileme ve onarım yatırımının çok daha yüksek bedellere ulaşmasına neden olmaktadır.

Ulaştırma alt sektörlerinin birbirlerinin tamamlayıcısı olması gerekir; yani, bunların birbirinin rakibi olmadığını, bir bütün içerisinde ele alınması gerektiğini vurgulamak istiyorum ve bu çerçevede, tabiî, bu ulaşım sistemlerinin dengesini sağlayabilmesi için yapılması gereken, ulaşım ana planlarıdır. Ulaşım ana planlarıyla bu denge sağlanır. Yalnız, bunlar hazırlanırken dikkat edilmesi gereken husus, uygulanabilir olmasıdır. Ulaştırma dalında bir uzman olarak şunu belirtmek isterim ki, 58 inci hükümet döneminde Ulaştırma Bakanlığımız, benim de içerisinde bulunduğum ulaşım ana planı çalışmasını başlatmıştır ve bu, Türkiye'de bu konuda çok sayıda uzman kişi ve bürokratlarla devam etmektedir.

Bu çerçevede ulaştırmanın bir alt sektörü olan karayolu ulaştırmasına bir göz attığımız zaman, bu konuda 1950 yılında kurulan Karayolları Genel Müdürlüğümüzün yapmış olduğu hizmetler oldukça büyüktür. 1960 yılı bütçesinde yüzde 13 pay alan Karayolları Genel Müdürlüğümüze, bugün baktığımızda, bu oran yüzde 1'e düşmüştür. 2002 yılında şehirlerarası yolcu taşımalarının yüzde 95,3'ü, yük taşımalarının ise yüzde 91'i karayollarıyla gerçekleştirilmiştir.

Değerli milletvekilleri, burada önemle altını çizmem gereken nokta şudur: Tartışırken, işte, neden demiryolu yapmıyoruz, neden bölünmüş yollar yapmıyoruz diyoruz, size bazı rakamlar verdiğimiz zaman şunu göreceğiz ki, Türkiye'deki karayolu ağı da, gerek uzunluk olarak gerek geometrik fizikî standartlar olarak yeterli değildir. Bir örnek vereyim; esas alınan bir kritere göre, yani, kilometrekareye düşen yol uzunluğu olarak, bizim otoyolları, devlet ve il yollarını aldığımız zaman, değerli milletvekilleri, bu Türkiye'de 80 metredir; Avrupa'dan bir örnek verirsem, Belçika'da 4 710 metredir. Bu ne ifade etmektedir; yani, yol ağımız, uzunluk itibariyle yeterli değildir.

Diğer taraftan, bu yolların geometrik fizikî standartlarını karşılaştırdığımızda ise, yine gelişmiş ülkelerin çok gerisindeyiz. Örneğin, bölünmüş yollar, duble yollar olarak tartıştığımız yollar, şu anda, Türkiye'de 3 673 kilometre olup, bu, tüm yolların ancak yüzde 9,5'idir. Gelişmiş ülkelerdeki yolların büyük bir kısmı bölünmüş yoldur.

Diğer taraftan, bir de trafik kazalarına bakacak olursak, burada, trafik kazalarında da -çok fazla zaman almamak için- hem taşıt sayısını hem katettiği mesafeyi esas alan uluslararası kriter olan 100 000 000 taşıt/kilometreye göre bir karşılaştırma yaptığımızda, ölüm oranı Almanya'da 1,2 iken, Türkiye'de 9,24, yani 9 katı; yaralanma oranı ise Almanya'da 81,43 iken, Türkiye'de 227'dir. Yani, hangi kriteri karşılaştırırsak karşılaştıralım, trafik kazalarındaki oranlarımız, maalesef, gelişmiş ülkelerin çok üzerindedir.

Peki, bunların oluş nedenlerine baktığımızda ne görüyoruz; bunların büyük bir oranı, karşılıklı çarpışma şeklinde olur. Bu karşılıklı çarpışmayı ortadan kaldırmanın yolu ise, mevcut yolları, yani tek platformlu yolları çift platform haline, bölünmüş yollar haline getirmektir. Bu yolları bölünmüş hale getirdiğimiz zaman, buradaki kazalarda önemli ölçüde azalma olacaktır.

Sizlere, yine önemli bir rakam vermek istiyorum: Bu kazaların Türkiye'ye sosyoekonomik maliyeti, gayri safî millî hâsılanın yüzde 2'si olarak kabul edersek, 2000 yılı fiyatlarına göre, 6 milyar dolardır. Bu çok muazzam bir rakamdır; yani, bu 6 milyar dolarla, bugün, Sayın Bayındırlık Bakanımızın planladığı yolları yapmak mümkündür.

Ülkemizdeki araç sayısına göz attığımız zaman, toplam araç sayısının 7 500 000 olduğunu görüyoruz ki, bu, daha çok artacaktır. Yani, ülkemizdeki kişi başına düşen araç sayısı hareketlilik oranları oldukça düşüktür. Bunların artması durumunda, bu yollarımızın standartlarının yükseltilmesinin ne kadar önemli olduğunu görebiliriz.

Diğer taraftan, yine, Karayolları Genel Müdürlüğümüzün, karayollarımız üzerinde tespit ettiği kaza kara noktaları vardır. Bu kaza kara noktaları, kazaların yoğunlaştığı nokta veya kesimlerdir veyahut da başka bir deyişle, belirli bir nedenle, belirli kazaların yoğunlaşmış olduğu kesimlerdir. Yine, bunları da incelediğimiz zaman görülecektir ki, bu bölünmüş yol projesi çerçevesinde, birçok kara nokta, kara kesim ortadan kaldırılacaktır. Yine, size, bunun önemini vurgulamak için, 75 kara noktanın düzeltilmesinden önce ve sonra yapılan gözlemi arz ediyorum: Önlem alınmadan önceki kaza sayısı 3 661, önlem alındıktan sonra bu sayı 674 olmuş; ölü sayısı 268 iken 17 olmuştur.

Değerli milletvekilleri, demek ki, burada, bölünmüş yolları eleştirirken, teknik özellikleri önplana çıkarmamız gerekir, yani, bunun gerekli olduğunu vurgulamamız lazım. Tabiî, bunlar nasıl tespit edilmiş? Burada, hemen, Karayolları Genel Müdürlüğümüzün bürokratlarını tebrik etmek gerekir; akademik çalışmalarda en fazla kullandığımız yayınlar, Karayollarının yayınlarıdır. Burada, tabiî, konuya yüzeysel olarak bakıldığında, bu 15 000 kilometre nereden gelmektedir? Tabiî ki, bunların birtakım kriterleri vardır. Nedir bunlar; hacim/kapasite oranlarıdır. Yani, bu yollarda, hacim, kapasiteye yaklaşmıştır, yollardaki hizmet düzeyi düşmüştür; D, E, F hizmet düzeyleridir. Bunlar, birinci öncelikli yollardır veyahut da, bir başka açıdan, yıllık ortalama ve günlük trafik değerlerine göre sıralanmış kriterlerdir. İkincisi, uluslararası yol bütünlüğünün sağlanması gereken yol ağımız vardır; ulusal bütünlüğümüzün sağlanması gerekir. Bunlar hacim/kapasite trafik değerlerine göre değerlendirildiği gibi, daha sonra, fayda/maliyet analizleriyle de öncelikleri belirlenecektir; ama, bu konuda çok sayıda proje üzerinde çalışmış bir kişi olarak şunu söylüyorum; birinci öncelikli olarak tespit edilmiş olan, özellikle bölünmüş yollara hiç kimsenin itiraz etmemesi gerekir; ki, yapılacak tüm ayrıntılı analizlerde de bunların önemi ortaya çıkacaktır. O açıdan, kendilerini bir kere daha kutluyor ve bu bölünmüş yol projesinin bir an önce devam etmesini diliyoruz. Tabiî ki, bu arada, kısıtlı bütçe imkânları çerçevesinde, epeyce kilometre bölünmüş yola başlanmıştır. Burada, yalnız, Bayındırlık Bakanlığımız, bunları müteahhide ihaleli şekilde yaptırdığı zaman, maliyetleri oldukça yüksektir. Bu maliyetleri, Türkiye'de daha önce yapılmış otoyolların maliyetleriyle karşılaştırdığımız zaman, burada da şu şekilde eleştiri gelmektedir: 15 000 kilometre yolu bu maliyetlerle nasıl yapacağız? Tabiî ki, Türkiye'de otoyol maliyetlerine baktığımızda, kilometresi 7,5-8,5 milyon dolardır. Buna göre alınırsa, çok yüksek rakamlar çıkacaktır; ama, burada da, Bakanlığımız, içinde bulunduğumuz sıkıntılı durumları göz önüne alarak yeni birtakım yöntemler içerisine girmiştir. Buradaki temel espri, bunun müteahhitlere ihaleli şekilde yaptırılmasının yanı sıra -yatırım programlarında yer alan- diğer taraftan, karayollarımızın, valiliklerde diğer bağlı yatırımcı kuruluşların...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Ilıcalı, sözlerinizi tamamlamanız için size eksüre veriyorum; buyurun.

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - Ne kadar eksüre veriyorsunuz?

BAŞKAN - Buyurun.

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - Teşekkür ederim.

Değerli milletvekilleri, bunlar tartışmaya açık konular olduğu için, ben size burada, bilimsel, teknik bilgileri veriyorum. Bu tartışmalarda bunlar göz önüne alınırsa, bunlarla zaman kaybetmeyiz, ülkemizin daha önemli konularıyla ilgileniriz. Tabiî ki, demiryolu ulaştırması da yapılacaktır, havayolu ulaştırması da yapılacaktır, denizyolu ulaştırması da yapılacaktır; Ulaştırma Bakanlığı bütçesinde bunlar da anlatılacaktır.

Yalnız, size çarpıcı bir rakam veriyorum. Bakın, ben, Karayolları Genel Müdürlüğünün rakamları dışında, akşam oturdum, kendim bir analiz yaptım. Burada, değerli milletvekilleri, bir yolun maliyeti, belli kriterlerde, belli bir kazı derinliğiyle ve 53 santimetrelik bir üst yapı kalınlığıyla yaptığımız zaman 750-800 milyar liraya çıkıyor. Buradaki nakliye payları oldukça yüksek bir rakam -vakit kaybetmemek için notlarıma bakmadan söylüyorum- 250 milyar mertebesinde. Burada, eğer idarenin imkânlarıyla yapılırsa, makine idarenin, işçi idarenin, sadece mazot fiyatı; yani, burada, yaklaşık olarak 1/3'üne gelecek, 160 milyar lira sadece nakliyeden kâr edilecek. Dolayısıyla da, bu rakamlar, Bayındırlık Bakanlığımızın hesapladığı rakamlar ile benim hesapladığım rakamlar birbirini tutuyor; 15 000 kilometre yolun maliyeti yaklaşık olarak 4 milyar dolar, bugünkü sıkıntılı durumlar olmamış olsa, çok rahat bir şekilde bu yolları tamamlayabiliriz ve ben, yine de, bütün olumsuzluklara rağmen bu yolların tamamlanacağı kanaatindeyim.

Diğer taraftan, 15 000 kilometrelik yoldan sonra diğer bir önemli konu, Bayındırlık Bakanlığımızın başlattığı toplukonut hamlesidir. Toplukonut da son derece önemlidir, bunun da üzerinde durmamız gerekir. Özellikle, seçim bölgem olan Erzurum'da, diğer illerde, şehircilik yönünden, gecekondu yapımının önlenmesi, oradaki tarihî , kültürel mirasın ortaya çıkarılması için toplukonuta ihtiyacımız vardır. Burada, yine, sevinerek söyleyeyim; Toplukonut İdaremiz bu sene içerisinde 25 000 konutun yapılmasını planlamıştır; bu, önemli bir rakamdır.

Değerli milletvekilleri, burada da maliyetlere baktığımız zaman, Emlak Bankasının fiyatları metrekarede 900 000 000'ken, bugünkü fiyatlara göre, Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın belediye başkanlığı döneminde bu maliyet 300 000 000'a gelmiştir, yani, 3 katlık bir fark vardır, 25 000 konut da bu şekilde tamamlanacaktır. Bunun yanında, kooperatiflere krediler verilecektir ve bunun için 75 000 konut kredisi planlanmış, 9 000'i bu dönemde verilmiştir. Bu dönemde kredi verilecek konut sayısı 36 000'den 45 000'e çıkarılmıştır, bu nedenle, 36 000 konut yapımı için daha kredi verilecektir. Bu sayede de, şehircilik açısından çok önemli adımlar atılacaktır.

Başkanımın sabrını daha fazla zorlamamak için diğer müdürlüklerin bütçelerine, üzülerek, değinemeyeceğim; ama, Sayın Bakanımız, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2003 malî yılı bütçesiyle ilgili şu kitapçığı dağıtmıştır, bundan, o müdürlüklere ait bilgileri öğrenebiliriz.

Konuşmamı bitirirken, bütçenin, ülkemiz, milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyor, hepinizi saygılarımla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Ilıcalı.

Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına üçüncü konuşmacı Sayın Medeni Yılmaz.

Buyurun Sayın Yılmaz. (AK Parti sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA MEDENİ YILMAZ (Muş) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2003 yılı Sağlık Bakanlığı Bütçesiyle ilgili olarak Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Grubum ve şahsım adına Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Anayasamızın 56 ncı maddesine göre "Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.

Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.

Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir."

Okuduğum Anayasa hükmü, devleti sorumlu tutmakta ve aynı zamanda yol göstermektedir. Cumhuriyetimizin kuruluşundan günümüze kadar, sağlık hizmetleri yönünden imkânlar nispetinde çalışmalar yapılmış ve önemli bir mesafe katedilmiş, zaman zaman iyi bir sağlık hizmeti oluşturma çabaları ve niyetleri sonucu, 1961 yılında kabul edilen ve 1962 yılında pilot bölge seçilen Muş İlinde uygulanmaya başlayan 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi, kamuoyunda bilinen adıyla "Sosyalizasyon Yasası" yürürlüğe girmiş, günün şartları içerisinde önemli bir atılım olarak 1970'li yılların sonlarına kadar devam etmiştir.

Bu uygulamayla, birinci basamak sağlık hizmetlerine ve koruyucu hekimlik çalışmalarına ağırlık verilirken, bir yandan da sevk zinciri oluşturulmaya çalışılmıştır. Sosyalizasyon Yasası akamete uğradıktan sonra, ne yazık ki, yerine yeni bir sistem oluşturulamadığı için, günümüze kadar sıkıntılar büyüyerek gelmiştir.

Şimdi, 2003 yılı itibariyle durumumuza birkaç göstergeyle bakacak olursak, manzara, doğrusu arzu ettiğimiz noktada değildir. Bebek ölüm hızı Türkiye'de binde 33 iken, komşularımızdan Bulgaristan'da binde 14, Yunanistan'da binde 5, Suriye'de binde 23, İran'da binde 35, Irak'ta binde 107 seviyelerindedir. Ayrıca, bu oranlar, kırsal yerleşim yerlerinde kentlere göre yüzde 56 daha yüksektir. Bir başka gösterge, 5 yaş altı ölüm hızı binde 52,1 olmakla beraber, bu oran, kır-kent ve bölgelerarası önemli farklılıklar göstermektedir. Örneğin, bu rakamlar, kırda binde 68, kentte binde 42,4'tür; Batı Anadolu'da binde 38,3, Orta Anadolu'da binde 49,6 iken, Doğu Anadolu'da binde 75,9'dur. Ülkemizde hasta-yatak, hekim-hasta oranları ile bunların bölgelerarası dağılımı da, yine gelişmiş ülkeler düzeyinden bir hayli uzaktadır. Sağlık alanında gelişmiş ülkelere göre göstergelerimiz arzu ettiğimiz noktalarda olmadığı gibi, bölgelerarası farklılıklar da çarpıcı bir şekilde önümüzde durmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sağlık Bakanlığımızın 2003 yılı bütçesinin genel bütçeye oranı yüzde 2,45'tir. Bugün, her ne kadar, ülkemiz bütçesinden sağlığa ayrılan payın Sağlık Bakanlığına ayrılan pay olduğu düşünülse de, sağlık hizmeti veren diğer kurum ve kuruluşların sağlığa ayırdıkları kaynakları da eklediğimizde, sağlığın gayri safî millî hâsıla içindeki payı yüzde 6'lar civarındadır. Hükümetimizin devraldığı ağır ekonomik tabloyu göz önüne aldığımızda bu rakamları yeterli görmemekle beraber, anlayışla karşıladığımızı belirtmek istiyorum.

Bir önemli hususun altını da çizmek istiyorum ki, kaynaklar doğru biçimde ve yerinde kullanıldığında, çok daha iyi mesafeler alınabileceğine yürekten inanıyorum. Hizmeti alanın da sunanın da memnun olmadığı bir yapıyı yeniden düzenlemek ve uygulanabilir, çağın gereklerine uygun, doğru bir sistemin kurulması ihtiyacı herkesin kabul edebileceği bir durumdur. İşte bu noktada, acil eylem planında ve hükümet programında özenle altı çizilerek belirtilen sağlık reformunun, Sağlık Bakanlığımız tarafından "Sağlıkta Dönüşüm Projesi" adıyla hızla hazırlandığını memnuniyetle ve heyecanla izlemekteyiz. Parçalı ve dağınık yapının bir an önce toparlanarak bir sisteme oturtulması hedeflenmektedir. Aile hekimliği uygulaması, genel sağlık sigortası, sağlık kurumları ve hastanelerin tek çatı altında Sağlık Bakanlığı bünyesine alınması, sosyal güvenlik kurumları, Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur ve diğerlerinin tek çatı altında toplanarak, sosyal güvencesi olmayanların da bu çatıya dahil edilmesi, hastaya, hekimi seçme özgürlüğünün getirilmesi, sağlıklı bir sevk zincirinin oluşturulması, düşünülen sistemin birkaç ana başlığı olarak zikredilebilir.

Yıllardır bir türlü kurulamayan bir sistemin oluşmasını heyecanla izliyor ve başta Sayın Bakanımız olmak üzere, emeği ve katkısı olanlara başarılar diliyoruz.

Bu arada, Sağlık Bakanlığı bütçesi görüşülürken, sağlık çalışanlarının özlük haklarının mutlaka iyileştirilmesi gerektiğini de belirtmeden geçmek mümkün değildir. Elbette, sağlık alanında çalışanlar, şu ana kadar hak ettikleri özlük haklarına kavuşmuş değiller. Bu konuda, bakanlığımızın çok iyi niyetli çalışmaları olduğunu biliyor ve takip ediyoruz. Performans değerlendirilmesi ve geri kalmış yörelerde hekim ve sağlık personeli istihdamı yönünde birtakım özendirici tedbirlerin düşünülmesi bu konuda gerçekten önemli adımlardır.

Ayrıca, sağlıkta hizmet içi eğitimin, mutlaka, iyi bir şekilde yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz. Tıp alanında başdöndürücü bir hızla oluşan gelişmeleri yakından izlemek, değişiklikleri takip etmek, onlara adaptasyonu sağlamak açısından, mutlaka, sürekli bir hizmet içi eğitim uygulamasının yapılması gerektiğine inanıyoruz.

Ayrıca, özellikle, yardımcı sağlık personeli, hemşire, ebe, laborant ve teknisyen gibi vazgeçilmez elemanlar konusunda büyük bir eksikliğin olduğunu görüyoruz. Bir taraftan bu eksiklikler varken, diğer taraftan da bu alanda kadro beklemekte olan personelimizin olduğunu biliyoruz. Bu konuda da yeterli ve hızlı çalışmaların olması gerektiğine inanıyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sağlık Bakanlığımızın hazırlamakta olduğu önemli bir reform niteliği taşıyan Sağlıkta Dönüşüm Projesini dikkatle ve hassasiyetle takip etmekteyiz. Bu alanda yaratacağımız ulusal sinerji bizi başarıya taşıyacaktır. Buna inancımızı tekrar belirtirken, 2003 yılı Sağlık Bakanlığı bütçesinin, ülkemize, Bakanlığımıza ve sağlık çalışanlarına hayırlı olmasını diler, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Yılmaz.

Şimdi söz sırası, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Sayın Mustafa Şükrü Elekdağ'da.

Buyurun Sayın Elekdağ. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA ŞÜKRÜ MUSTAFA ELEKDAĞ (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu Tasarısındaki Millî Savunma Bakanlığı bütçesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini arz etmek üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlarım.

Değerli milletvekilleri, dünya tarihinin son derece tehlikeli ve insanlığa büyük acılar yaşatan bir dönemine girdiğimiz şu günlerde, Türkiye de, güvenliği açısından, ciddî ve acil tehditlere karşı koyma durumunda kalmaktadır. Bu bakımdan, ben konuşmamda, bu tehditleri oldukça ayrıntılı biçimde ele alan ve 20 Mart 2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen tezkere üzerinde duracağım.

Sayın milletvekilleri, hükümet, bu tezkerede, Amerika'nın Irak'a müdahalesiyle Türkiye'nin güvenliğine yönelik tehdit ve risklerin endişe verici boyutlar kazandığını belirtmiş ve olumsuz gelişmelere karşı etkili bir caydırıcılık sürdürülmesinin Kuzey Irak'ta yeterli bir Türk askerî mevcudiyetini gerekli kıldığını vurgulamıştır. Bu görüşle, tezkerede, Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kuzey Irak'a gönderilmesi ve buna koşut olarak da Türk hava sahasının Amerika'ya açılması belirtilmiştir.

Türkiye'nin Amerika'ya hava sahasını açmasının Amerika açısından son derece önemli stratejik etkileri olacaktır. Amerika, Türkiye'nin açtığı hava koridorlarından Kuzey Irak'a kısa bir süre içinde binlerce askerden oluşan bir yığınak yapabilecektir. Ayrıca, Amerika, kısa bir süre içinde, bu bölgeye, çok ağır silahlar hariç, her türlü silah ve askerî donanımı büyük miktarlarda nakletmek imkânına sahip olacaktır. Amerika, buna ilaveten, Türkiye üzerinden, bölgedeki muharip güçlere, hava örtüsü ve desteği sağlayacaktır. Bu hava desteği olmadan Saddam kuvvetlerine karşı harekete geçirilecek Peşmergelerin ve diğer Amerikan birliklerinin fazla bir kıymeti harbiyesi olmayacağı bilinmelidir. Keza, Türkiye'nin hava sahasından yararlanacak Amerikan uçakları Irak'ı sürekli bombardıman edecek ve bu ülkeye ölüm ve dehşet yağdıracaklardır. Bunu kesinlikle tasvip etmiyorum, sadece bir durum tespiti yapıyorum.

Gene, bir durum tespiti olarak şunu söyleyeyim: Erdoğan Hükümeti, hava sahasını açarak Amerika'ya kuzeyde bir cephe açma imkânını vermiş bulunmaktadır. Bunun, Amerika'nın savaş stratejisi açısından fevkalade önemi vardır; çünkü, kuzey cephesinin açılması, Amerika'ya, Saddam Hüseyin'in kuvvetlerini ikiye bölmek gibi önemli bir avantaj sağlayacaktır.

Bu nedenle, şu noktayı önemle kaydetmek isterim: Stratejik açıdan, Tayyip Erdoğan Hükümeti, ülkemizin hava sahasını açarak, Türkiye'yi, İngiltere'den ve Kuveyt'ten sonra, Amerika'nın üçüncü büyük stratejik destekçisi haline getirmiştir. Bütün bu hususlar dikkate alındığında, sayın milletvekilleri, Türkiye'nin, hava sahasını açmasının, Amerika'nın Irak harekâtındaki stratejik etkinliğini artıran ve siyasî, askerî alanlarda karşılığı alınmadan verilmemesi gereken çok değerli bir stratejik destek oluşturduğu anlaşılır.

Değerli milletvekilleri, uluslararası hukuk açısından, Türkiye, Amerika hava kuvvetlerine hava sahasını açmak suretiyle, Irak'a hukuken ve fiilen savaş ilan etmiş olmaktadır. Bu, bir gerçektir ve tevile açık hiçbir yönü yoktur. Nitekim, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 14 Aralık 1974 tarihli ve 3314 sayılı kararında, saldırı kavramı tanımlanmış ve bu bağlamda, bir devletin, ülkesinin bir başka devlet tarafından bir üçüncü devlete karşı bir saldırı eyleminin yapılması için kullanılmasına izin vermesini, saldırı, yani, savaş olarak nitelemiştir. Bu bakımdan, Türkiye, Amerikan uçaklarının hava sahasından geçerek Irak'ı bombalamalarına izin vererek, saldırgan vasfını kazanmış ve uluslararası hukuk açısından Irak'a karşı savaşa girmiştir. Ne var ki, Anayasamızın 92 nci maddesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisine, yabancı bir devlete, bir üçüncü ülkeyi vurmak üzere Türkiye'nin hava sahasını açma gibi bir yetki verilmemiştir. Böyle bir kararı ancak hükümet verebilir; ancak, hükümetin bu kararı verebilmesi için de, önce, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Irak'a savaş ilan etmesi gerekir. Bu bakımdan, Irak'a savaş ilan edilmeden hava sahamızın Amerika'ya açılması, Anayasamızın bir ihlali olmuştur. Anayasamızın amir hükümleri açısından da bu tezkerenin bir yasal geçerliliği olmaması gerekir.

Değerli milletvekilleri, ben, şimdi, bu hukukî konuyu bir tarafa bırakıyorum ve biraz daha önemli bir nokta üzerinde durmayı öngörüyorum. Tezkerede, Türkiye'nin Kuzey Irak'taki caydırıcı askerî mevcudiyetinin son derece önemli olduğu belirtilmiş ve Türk askerî birliklerine şu dört görevin verilmesi öngörülmüştür.

Birincisi, Kuzey Irak'taki PKK terör örgütünün, kriz ortamından yararlanarak, Türkiye aleyhine yeni tertipler içine girmesini önleyecek tedbirlerin Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından alınması zaruridir, zorunludur.

İkincisi, yine, tezkerede "Amerika'nın askerî müdahalesi nedeniyle, Kuzey Irak'ta, ülkenin etnik temelde parçalanmasına yol açacak çabaların yoğunluk kazandığı bildirilmektedir. Bu itibarla, Türkiye'nin, bölgede etkin bir askerî mevcudiyet idame ederek, Kuzey'de bağımsız bir devletin kurulması yönündeki girişimleri caydırması hayatî önemdedir" denilmektedir. Bunun için de, yine, Kuzey Irak'ta, caydırıcı güç olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinin bulunması vurgulanmaktadır.

Üçüncüsü, Irak'taki istikrarsızlık ortamında Türkmenlerin mal ve can güvenliği tehlikeye düştüğü takdirde, Türkiye'nin Kuzey Irak'taki askerî mevcudiyeti Türkmenlerin güvenliği için bir teminat oluşturacaktır; bu da tezkerede vurgulanmaktadır.

Dördüncüsü, büyük sayıda göçmen ve sığınmacının Türk sınırlarının ötesinde durdurularak, insanî yardım ihtiyaçlarının bu bölgelerde karşılanmasının sağlanması da, Türk Silahlı Kuvvetlerinin bölgedeki mevcudiyetine ihtiyaç göstermektedir.

Sayın milletvekilleri, tezkerede belirtilen bu caydırıcı görevleri gerçekleştirebilmesi için, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Kuzey Irak'ta yeterli kuvvet düzeyinde olması, etkin silahlarla donatılması ve bölgede yeterli bir derinlikte konuşlandırılması, ülkemiz çıkarları açısından hayatî bir önem taşıyor; tezkereden çıkan anlam budur.

Sayın Başbakan Erdoğan, Newsweek Dergisine verdiği mülakatta, Türk askerinin Kuzey Irak'a girmesi konusunda Amerika ile anlaşıldığını söylenmişti; ancak, 23 Mart günü, Başkan Bush, gazetecilere, böyle bir anlaşmanın olmadığını vurguladı. Aynı günün akşamı, Başbakan Sayın Erdoğan, yaptığı "Ulusa Sesleniş" konuşmasında, Başkan Bush'un bu açıklamasının aksine, Kuzey Irak konusunda Amerika ile anlaşmaya varıldığını tekrar ettiyse de, bu konudaki ifadeleri incelenince, durumun Türkiye açısından son derece endişe verici olduğu ortaya çıktı. Sayın Başbakanın ifadelerine göre, Kuzey Irak'a Türk askerleri geçebilecekti; ama, göçmen ve sığınmacı dalgasını durdurmak ve sınır güvenliğini sağlamak görevi dışında bir görevleri olamayacaktı. Yani, Türk askeri, Kuzey Irak'a bir Kızılay veya gözlemci görevi yapmak için gidecekti; sadece hafif silahları olacaktı. Bu, benim yorumlamam tabiatıyla, böyle bir ifadesi yok. Diğer bir deyişle, sayın milletvekilleri, Türk askerinin, tezkerede kayıtlı ve ülkemiz için hayatî önemde olan tehditlere karşı koyması engelleniyor.

Bu itibarla, hükümet, Amerika'ya önemli bir stratejik destek sağlamışken, kendi temel ve meşru güvenlik endişelerini karşılayacak düzenlemeleri, maalesef, gerçekleştiremiyor. Bu, benim kanımca, büyük bir başarısızlıktır. Yanılmış olmayı candan arzu ediyorum; ancak, benim değerlendirmem, hükümetin, son derece hassas bu güvenlik meselesinde Türkiye'nin çıkarlarına tam anlamıyla sahip çıkamadığı merkezindedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Elekdağ, konuşmanızı tamamlamanız için eksüre veriyorum.

Buyurun.

ŞÜKRÜ MUSTAFA ELEKDAĞ (Devamla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Bu itibarla, ben, Sayın Savunma Bakanımızdan, şu 5 soruyu sarih olarak yanıtlamalarını istirham edeceğim:

1- İran, kimseye sormadan Kuzey Irak'a kuvvet kaydırırken, hükümetimiz, bölgeye ilave kuvvet sevk etmek için, neden Amerika'nın icazetini almak lüzumunu hissetmiştir? (CHP sıralarından alkışlar) Türkiye, ne zamandan beri kendi güvenliği için önlem almak amacıyla Amerika'nın iznine ihtiyaç duymaktadır?

2- Kuzey Irak'ta bulunan Türk askerî varlığına ilaveten, bu bölgeye hangi büyüklükte birliklerimiz gidecek ve Türkiye sınırından itibaren kaç kilometre derinlikte konuşlanacaklardır? Türk askerinin harekât alanına hangi sınırlamalar getirilmiştir?

3- Kuzey Irak'ta konuşlanacak Türk kuvvetlerine, bu bölgede bağımsız bir devlet kurulması yolundaki girişimleri caydırma yolunda bir görev talimatı verilecek midir; verilmeyecekse, bu husustaki derin endişeler neden tezkereye derç edilmiş ve tezkerede, bu amaçla Kuzey Irak'taki Türk kuvvetlerine caydırıcı bir rol verileceği belirtilmiştir?

4- Türk kuvvetlerine, Musul, Kerkük Kentlerini işgale yönelik oldubittileri önleme yolunda bir görev talimatı verilecek midir?

5- İstikrarsızlık ortamında, Türkmenlerin mal ve can güvenliği tehlikeye düştüğünde, Türk askerî kuvvetleri müdahale edecek midir; etmeyecekse, tezkerede, Türk askerî mevcudiyetinin Türkmenlerin güvenliğinin teminatı olduğu neden kaydedilmiştir?

Değerli arkadaşlarım, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu, bu bütçeyi yetersiz bulduğu için ret oyu verecektir. Ancak, ben, sözlerimi şu noktaların altını çizerek bitirmek istiyorum:

Sözünü ettiğim tezkereyle, hükümet, bizlere ve Türk Milletine, açık ve kesin taahhütlerde bulunmuştur; ancak, bu taahhütleri yerine getirmekte, maalesef, aciz kalmıştır. Ortaya çıkan tablo vahimdir. Bu bakımdan, ben, Sayın Millî Savunma Bakanımızın, özellikle bu belirttiğim 5 nokta üzerinde, ayrıntılı biçimde bizleri aydınlatmasının son derece önemli olduğunu, burada, bir kere daha vurgulamak istiyorum.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Elekdağ.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına ikinci konuşma Sayın Mahmut Yıldız'ın.

Buyurun Sayın Yıldız.

CHP GRUBU ADINA MAHMUT YILDIZ (Şanlıurfa) - Sayın Başkan ve değerli milletvekilleri; Bayındırlık ve İskân Bakanlığının 2003 yılı bütçesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; sözlerime başlamadan önce, hepinizi saygı ve sevgilerimle selamlıyorum.

Bakanlığın bütçesinden önce, genel bütçeyle ilgili bir iki cümle söylemekte yarar görüyorum.

Adalet ve Kalkınma Partisi, seçim öncesi, seçim meydanlarında, programında ve acil eylem planında, ekonomide sürdürülebilir bir büyüme ortamını yaratmak için, iç dinamiklerin harekete geçirileceğini, çalışmayan işyerlerinin çalıştırılacağını, 300 000 konutun ve 15 000 kilometre bölünmüş yolun devreye sokulacağını ve böylece ülkenin her tarafının şantiyeye çevrileceğini söyleyerek, herkese iş, aş ve ekmek vaat etmiştir; fakat, ne yazık ki, yatırım ödenekleriyle 2002 yılı bütçesinin gerisinde olan 2003 yılı bütçesine baktığımızda, çalışan şantiyelerin kapanacağını, iş alanlarının kapanacağını, işi olanların işlerini kaybedeceklerini, karınlarını çöplüklerdeki ekmek kırıntılarıyla doyuran milyonlarca insanımıza milyonların katılacağını, herkesin daha da fakirleşeceğini, yaşanan ekonomik krizler neticesinde kepengini kapatan 500 000 esnafımıza ayakta kalabilme mücadelesi verenlerin de katılacağını, tarlalarını ekebilmek için umutlarını doğrudan destekleme primine bağlayan çiftçilerimizin bir daha tarlalarını ekemeyeceklerini üzülerek görmekteyiz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu ülke hepimizindir. En az birbirimiz kadar sevdiğimiz Türkiyemizdeki siyaset anlayışımız, bütün insanların, mutlu yaşadığı, yarınlarına güvenle baktığı; insanın insana kul olmadığı, demokrasi ve özgürlüklerin egemen olduğu koşulların yaratılmasıdır. Bu koşulların yaratılmasının mihenk taşı da, Türkiye'yi idare eden iktidarların önümüze sürdüğü bütçelerdir.

Ülkemizin imarını ve altyapı hizmetlerini üslenmiş Bayındırlık ve İskân Bakanlığının 2003 yılı bütçesi, genel bütçeden farklı değildir. Ülkemizin en büyük yatırım kuruluşu olan Karayolları Genel Müdürlüğünün 2002 yılındaki yatırım ödeneği, genel bütçenin yüzde 1,5'i iken, 2003 yılında yüzde 1'e düşürülmüştür; yani, 2002 yılında 1 katrilyon 886 trilyon olan yatırım ödeneği, 1 katrilyon 454 trilyona bağlanmıştır.

Türkiye'deki karayolları ağının konumunu size arz etmekte yarar görüyorum. 1.1.2002 tarihinde, karayolları ağında 1 851 kilometre otoyol, 31 376 kilometre devlet yolu, 29 929 kilometre il yolu bulunmaktadır. Bu yolların 8 303 kilometresi beton asfalt, 1 113 kilometresi toprak, 2 615 kilometresi stabilize ve 958 kilometresi de, maalesef, geçit veremeyecek bir konumdadır.

Ülkenin genelinde ise, mevcut olan köy yolarımızın toplam uzunluğu 291 217 kilometredir. Bu köy yollarımızın 72 000 kilometresi de kışın geçit vermeyen stabilize ve ham yoldan ibarettir.

15 000 kilometrelik bölünmüş yol konusuna gelmeden önce, Karayolları Genel Müdürlüğünün ekonomik yapısı hakkında da bilgi sunmakta yarar görüyorum. Bütçeden finanse edilen devlet ve il yolları projelerinin toplam proje yükü, 2002 yılı birim fiyatlarıyla 15 katrilyon 474 trilyondur. Bu bütçe yükünün 2002 yılı sonuna kadar harcanan parası ise 5 katrilyon 575 trilyon olarak tespit edilmiştir. İnşaatı devam eden bu yolların bitmesi için de 10 katrilyon liraya ihtiyaç görülmektedir.

Otoyolların toplam proje yükü ise 18 katrilyon civarındadır. Bunun 2002 yılı sonuna kadar harcanan, kullanılan parası ise 13,8 katrilyon olup, bu yolların bitmesi için de, 2002 yılı birim fiyatlarıyla 4 katrilyon 225 trilyona ihtiyaç vardır.

Netice olarak, Karayolları Genel Müdürlüğünün, ülkenin ekonomisine endirekt katkı yapan ve 19,4 katrilyon harcamasına rağmen atıl vaziyette duran inşaatı, devam eden projeleri bitirmek için yaklaşık olarak 14 katrilyona ihtiyaç vardır; yani, bütçelere yaklaşık 9 milyar dolar koyduğumuz takdirde, inşaatı devam eden bu yolları tamamlamış, ülkemizin hizmetine sunmuş olacağız.

Yolların bitirilmesiyle, ayrıca, bu şantiyelerin açılmasını bekleyen ve esir konumda bulunan, değeri milyarlarca lira tutan iş makinelerini de serbest bırakma noktasına taşıyacağız.

Hükümetimiz, 9 milyar doları bulma arayışı içinde olacağına, acil eylem planında kendisini angaje ettiği 15 000 kilometrelik bölünmüş yol için gerekli -stabilize veyahut da beton asfalt konumuna göre- 10 ilâ 20 milyar doları da Karayollarının sırtına yüklemiştir.

Değerli milletvekilleri, bölünmüş yolları, devletin atıl vaziyette duran makineleriyle emaneten daha ucuza mal edeceğini iddia eden Bakanlığımız, büyük bir yanılgı içerisindedir. Ben, pratikten ve uygulamadan gelen bir arkadaşınız olarak diyorum ki, emaneten yapılan işlerin, mevcut yasa ve bürokratik nedenlerle ucuza mal edilme şansı yoktur; çünkü, arızalanan bir makine parçasını en az bir iki ayda satın alabiliyorsak ve 8 saat çalışması düşünülen personelimizi, iş sahasına taşımanın neticesinde, günde 4-5 saat çalıştırabiliyorsak, bunların rantabl olma şansı kendiliğinden ortadan kalkıyor.

Ayrıca, hantal devlet yapısından kurtulmak için devleti küçültmedeki siyasî anlayışımız ile devletin, tüccarlık, müteahhitlik yapamayacağı anlayışını birbiriyle bağdaştırmayan politikaları gündeme getirmiş oluyoruz.

Sayın Başkan ve değerli milletvekilleri; biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak, otoyolların ve öncelikle, bölünmüş yolların yapılmasına karşı değiliz; fakat, ülkemizin olanakları ve ekonomik yapısı içerisinde, öncelikli işler kategorisinde ele alınmasını ve değerlendirilmesini istiyoruz. Örneğin, dünyanın ve Türkiye'nin en büyük projesi olan GAP'ı bitirelim diyoruz. GAP'ın maliyeti 32 milyar dolardır; 1977 yılından bugüne kadar 16 milyar dolar kullanılmıştır; bu projenin bitmesi için de 16 milyar dolara ihtiyaç vardır.

Türkiye'nin, enerji darboğazını çözecek, 1 700 000 hektar araziyi sulayacak, bölgenin makûs talihini yenecek işsizliği ve beraberinde anarşiyi yok edecek; bölgenin, gelişmiş bölgelerle arasında kalkınmışlık katsayısı olan 12'yi aşağıya çekecek, insanları doğrudan zenginleştirecek, 50 000 000 insanı bağrında besleyebilecek...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Yıldız, konuşmanızı tamamlamanız için süre veriyorum; buyurun.

MAHMUT YILDIZ (Devamla) - ...bu projeye, bölünmüş yola ayıracağımız parayı ayıralım ve on yılda bitirelim. Türkiye'nin bütün otoyollarını ve bölünmüş yollarını, ekonomiye bu projenin sağladığı girdilerle tamamlayalım; aksi takdirde, bu bütçe ödenekleriyle bu projenin bitmesi elli yılımıza mal olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi olarak diyoruz ki, ulaşım politikamızı ulusal çıkarlarımız doğrultusunda yeniden gözden geçirerek, geçmişteki hatalarımızı tekrarlamayalım. Gelişmiş ülkelerde ve bize, Marshall yardımı adı altında yapılan yardımla Karayolları Genel Müdürlüğünü kuran Amerika Birleşik Devletlerinde, yük taşımacılığının yüzde 95'i, yolcu taşımacılığının da büyük kısmı demiryoluyla yapılmaktadır. Bizde ise bunun tam tersi yapılmaktadır. Hatta, bu ülkelerde demiryollarının havayollarıyla rekabet eder düzeye getirilme uğraşısı mevcuttur.

Çözüm, ulaşım türlerinde günlük ihtiyaca cevap vereni seçmek değil, bunları koordineli olarak en verimli biçimde kullanmaktır. Çözüm, ulaşımda toplu kombine taşımacılıktan geçmektedir.

Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu genç cumhuriyetin önem verdiği demiryolları, özellikle, çokpartili döneme geçilmesinden bugüne kadar unutulmuş bir konumdadır. Osmanlı İmparatorluğundan devralınan demiryolu ağımızın uzunluğu 4 559 kilometre, 1923-1931 yılları arasında 6 011 kilometreye, 1940 yılında 8 637 kilometreye, 1950 yılında 9 204 kilometreye ulaşan demiryolu ağımız, bugün ise 10 508 kilometredir; yani, elli yılda 1 300 kilometre demiryolu yapılmış, bunun da senede yapılan miktarı 27,5 kilometredir.

Ülkenin ulaşımında yapılan bu yanlış tercih, yılda 8 - 10 000 insanımızın ölümüne, 120 - 150 000 insanımızın yaralanmasına ve katrilyonluk zararların oluşmasına neden olmaktadır.

Ayrıca, Avrupa ülkelerindeki toplam kamyondan daha çok sayıda kamyona sahibiyiz. İthal edilen makinelere, yedek parçaya ve akaryakıta ödediğimiz milyonlarca doların yanında, dünya ulaşım sisteminden devre dışı bırakılmamızın ve doğamızın kirletilmesinin tek nedeni, dayatılan dışa bağımlı karayolları politikasını benimseyerek, ülkeye getireceği zararları bile bile, topluma çözüm gibi sunan, karayollarını çözüm olarak öne süren, demiryollarına karşı çıkanları da komünistlikle suçlayıp "demiryolu komünistlerin işidir" diyerek halkı kandıran hükümetlerin yanlış politikalarıdır.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığımızın bünyesindeki İller Bankasıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığı bütçelerini görüşmemize gerek yoktur; çünkü bütçelerine ayrılan paraya baktığımız zaman, bu kuruluşlarımızla ilgili yeterli bir bütçenin mevcut olmadığını görmekteyiz.

BAŞKAN - Sayın Yıldız, sözlerinizi tamamlar mısınız.

MAHMUT YILDIZ (Devamla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; işçimize, memurumuza, emeklimize, çiftçimize, köylümüze, esnafımıza, açlık sınırında yaşayan 12 000 000, yoksulluk sınırında yaşayan 15 000 000 insanımıza hiçbir umut vermeyen, Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarındaki umutları umutsuzluğa dönüştüren; ayrıca, çalışan emekçi kesime 15,7 katrilyonluk vergi yükü yükleyen bu bütçeye Cumhuriyet Halk Partisi olarak ret oyu vereceğiz.

Bu duygularla, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Yıldız.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına üçüncü konuşmacı Sayın Hakkı Akalın.

Buyurun Sayın Akalın. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA HAKKI AKALIN (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Sağlık Bakanlığının 2003 yılı bütçesi hakkında konuşmama başlarken hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bir ülkenin kalkınmışlığının temel göstergelerinden birisi de sağlıktaki durumudur. Sağlıktaki durumu belirlemek için başvurulan temel sağlık göstergeleri arasında, bebek ölüm hızı, anne ölüm hızı, hekim ve hemşire başına düşen nüfus sayısı ilk sıraları almaktadır. Türkiye'deki sağlık göstergeleriyle Avrupa ülkelerinin sağlık göstergeleri karşılaştırıldığında en kötü sonuçlara sahip olduğumuz görülmektedir.

Ulusal gelirleri 1 000 doların altında olan Honduras ve Nikaragua gibi uzak ülkelerin sağlık göstergeleri bile bizden daha iyidir. Bu gibi ülkelerin sağlık göstergelerinin, Türkiye'den daha yoksul olmalarına karşın daha iyi durumda olmasının temel nedeni, bu ülkeleri yöneten siyasal iktidarların tercihlerini halktan yana kullanmasıdır. Bu ülkeler, yoksul olmalarına karşın, sağlığın bir yaşam hakkı, bir insanlık hakkı olduğu bilinciyle yönetilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sağlık politikamızda ele alınması gereken önemli sorunlardan birisi, dengesiz dağılım ve eşitsizlik sorunudur. Türkiye'de sağlık göstergeleriyle sağlık hizmetlerinin sunumu ve finansmanında, bölgeler ve gelir grupları arasında önemli eşitsizlikler mevcuttur. Ülkedeki hasta yatağı, hekim ve hemşire sayısının yüzde 40'ından fazlası üç büyük kentte toplanmıştır. Buna karşın, birçok yerde hekim, hemşire ve ebe eksikliği söz konusudur. Anayasamızda "sosyal devlet" yazmasına karşın 20 000 000 vatandaşımız kaderlerine terk edilmiş durumdadır.

Sağlık Bakanlığımızın 2003 yılı bütçesi 3 katrilyon 570 trilyon 54 milyar lira olarak hesaplanmıştır. Bu rakamın yüzde 70'i personel, yüzde 7,4'ü ise yatırım giderlerine ayrılmıştır. 2003 yılı toplam bütçe içinde sağlık için ayrılan pay ise, sadece ve sadece yüzde 2,4'tür; Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi gelişmiş ülkelerde bu pay yüzde 10'dan fazladır. Dünya Sağlık Örgütü, Türkiye gibi ülkelerde, genel bütçenin en az yüzde 10'unun Sağlık Bakanlığına ayrılmasını önermektedir.

İzninizle, ulusal geliri ülkemizden çok daha düşük olan bazı ülkelerin sağlığa ayırdıkları payları örnek vermek istiyorum: Angola; kişi başına ulusal geliri 220 dolar, sağlığa ayrılan pay yüzde 6. Arnavutluk; kişi başına ulusal geliri 870 dolar, sağlığa ayrılan pay yüzde 4. Burkina Faso; kişi başına ulusal geliri 240 dolar, sağlığa ayrılan pay yüzde 7.

Hükümetimiz, bu durumu düzeltemediği gibi, bir de emeklilere yüzde 1 sağlık kesintisi getirmek gibi yanlış ve haksız bir uygulamayla bu sıkıntıları daha da artırmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye'de, hastalar aldıkları, sağlık personeli de sunmuş olduğu sağlık hizmetinden memnun değildir. Bu, bizler için, ne yazık ki, çok acı bir gerçektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; otuz yıl hekimlik yapmış bir arkadaşınız olarak, bu acı gerçeklerden bazılarını sizlere anlatmak istiyorum. Vatandaşlar, perişan bir halde, sosyal güvenceleri yok; köyünden kasabasından kalkıp, büyük kentlerdeki akrabasının yanına hastasını alıp geliyor; hastanelerde kuyruklarda bekliyor; çoğunun cebinde yiyecek parası dahi yok. Üç dört gün geçiyor; sonunda bir hekime ulaşabiliyor. Hekim "senin çocuğuna açık kalp ameliyatı yapmak gerekiyor" diyor. Adam soruyor: "Doktor bey ne kadara mal olur?" Yanıt: "5-6 milyar liraya." Adamı bir sıkıntı alıyor "Doktor Bey, ineğim yok satayım, tarlam yok satayım, sen söyle, ben ne yapayım? Ölürse ölsün, geride benim 5 çocuğum daha var" diyor ve çocuğunu alıp geri dönüyor. Buna benzer olayları, günde bir kez, en az bir kez yaşayan doktor, hemşire ve yanlarındaki hastabakıcı, bu ortamın yarattığı acı ve sıkıntı içinde kendi durumlarını düşünüyorlar; nasıl düşünmesinler ki?! Doktor, 30 yaşına kadar yaptığı eğitimin sonunda hâlâ bir yere gelememiş; aldığı ücret 650 000 000-750 000 000 lira, eğer dönersermayeli bir kurumda çalışıyorsa oradan aldığı da 250 000 000 lira; ama, tamamına baktığınız zaman, yoksulluk sınırında. Hemşire, bin bir güçlükle zor şartlar altında yetişmiş, yedi sekiz yıldır çalışıyor; aldığı ücret 500 000 000 lira; yarısından çoğu ev kirasına gidiyor. Hastabakıcı ise tümden gariban; 400 000 000 lira aylık, neredeyse açlık sınırında.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, sorunların çözümüne katkıda bulunma anlayışı içinde muhalefet yapacağımızı daha önce de belirtmiştik; bunu da yapıyoruz, yapmaya gayret ediyoruz; ancak, iktidardan, ne yazık ki, bir cevap alamıyoruz. Bu konuyla ilgili olarak bazı somut örnekler vermek istiyorum.

26 Aralık 2002 tarihinde, 2003 yılı geçici bütçe görüşmelerinde, tedavi ve ilaç giderleriyle ilgili, yüzde 4,2'ye indirilen ödeneğin yüzde 8,3'e yükseltilmesine yönelik önerge verdik; Türkiye'deki sağlık göstergelerinin zaten çok kötü olduğunu, sağlığa yeterince pay ayrılamadığını, bunun için annelerin ve çocukların öldüğünü belirttik; bu talebimiz reddedildi.

15 Mart 2003 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı görüşmelerinde, hem Plan ve Bütçe Komisyonunda hem de Genel Kurulda, 65 yaş uygulamasında klinik şeflerinin ve yardımcılarının da dikkate alınmasına yönelik önerge verdik. Gerekçesinde de, çoğu profesör ve doçent olan bu kişilerin yaşıtları 2547 sayılı Yasayla üniversitelerde 67 yaşına kadar görevlerine devam ederken, 61 yaşında, deneyimlerini aktaracakları zaman, kulaklarından tutulup dışarıya bırakılmalarının sorunlara yol açacağını, şef ve şef muavinlerinin bir günde yetişmediğini; ayrıca, bunların, idarî ve eğitim görevleri de bulunduğunu, deneyimin bir gecede oluşmadığını, kör topal giden bir sistemin daha da aksayacağını belirttik; bu talebimiz de reddedildi.

16 Mart 2003 tarihinde, Plan ve Bütçe Komisyonunda Maliye Bakanlığı bütçesi görüşülürken, üniversitelerin dönersermayelerinde yapılan değişikliklerin tam gün uygulamasına engel oluşturacağını, zaten ortada araştırmaya ayrılacak bir ödenek kalmayacağını ifade ettik; üniversite hastanelerinde eğitim ve hizmetin aksayacağını, bunların da, devlet eliyle, âdeta, batırılacağını söyledik; düzeltilmesi için değişiklik önergesi verdik.

Sayın Sağlık Bakanı tam günü savunmasına karşın, Sayın Maliye Bakanının uygulamalarının tam tersine olduğunu anlatmaya çalıştık; bu talebimiz de reddedildi.

Sağlık personelinin çalışma şartları çok ağır. Her zaman bulaşıcı bir hastalığa yakalanma riskleri mevcut. Yaşamlarının riske girmesi söz konusu. Yılda üç ay fiilî hizmet zammı almalarına yönelik bir yasa teklifi verdik; otuzbeş gün oldu, komisyonda bekliyor, ne olacağı meçhul.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye'de karmaşık ve sorunlu bir sağlık sistemi, çokbaşlı, bağımsız ve küçük küçük, birbirlerinin sınırlarına el uzattırmayan imparatorluklar halinde bir yönetim organizasyonu var. Sağlık Bakanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, üniversiteler, Millî Savunma Bakanlığı, özel, KİT, diğer kamu kuruluşları, belediyeler, vakıflar, azınlıklar ve yabancılara ait 1 226'yı aşkın hastane ve 172 449 hasta yatağı var. Ameliyat olacak olan hastaya, bir kuruma ait hastaneden, yataklar boş olmadığı gerekçesiyle üçbuçuk ay, altı ay sonrasına randevu veriliyor. Oysa, hemen o hastanenin yanı başındaki bir başka kuruma ait hastanede yatakların yarısı boş. Basit bir karar, yetkili bir otorite ve uygun bir koordinasyonla bu sorunlar anında çözülebilir. Sadece, Anayasamızın sağlık hizmetlerinin tek elden, Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülmesine ilişkin hükmünü uygulamak yeterli.

Türkiye'de, sağlıkta, kaynak, israf, dengesiz dağılım, koordinasyon bozukluğu, çokbaşlı yönetim gibi siyasal iradeyle düzeltilebilir birçok sorun vardır. Bu sorunların son yirmi yılda bir yumak halini almasının temelinde, ülkeyi yöneten siyasal iktidarların küreselleşme ve özelleştirme söylemleriyle, sosyal adaleti koruyan, insan onurunu koruyan sosyal devleti tasfiye etmeleri ve sağlığa ayrılan payı her bütçede daha da kısmaları yatmaktadır. Sağlıktaki sorunların çözümü için Anayasamızın 2 nci maddesine sarılmak, sosyal devlete sahip çıkmak, 56 ncı maddesine yönelmek, sağlık hizmetlerini tek elden yürütmek ve siyasal tercih yaparak sağlığa kaynak aktarmak gerekmektedir. İşin temeli, çözümün formülü budur. Bunun için cesaretle, radikal, kalıcı ve esas tedavi olan ameliyatı gecikmeden, hastayı kaybetmeden gerçekleştirmenin zamanı gelmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Akalın, buyurun.

HAKKI AKALIN (Devamla) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye'deki sağlık sorunlarından halkımız sorumlu değildir; plansızlık, üretime dönmeyen altyapı yatırımları, borcu borçla ödemek, üretmeden tüketmek, Çankaya zirvelerine taşınan Lale Devrini anımsatan saltanat görüntüleri, yönetimlerdeki başıbozukluk, yeni sömürgeciliğe teslimiyet, ne olursa olsun bir yere yamanma tutkusu, ver kurtulculuk... İşte, Türkiye, uzun yıllardan beri uygulanan bu yanlış ve dışa bağımlı politikalarla bugünlere sürüklendi. Her seferinde ülkeyi biraz daha dışa bağımlı kılan kararlar, Ankara'nın elini kolunu bağlamıştır. Ekonomik, teknolojik, siyasal ve askerî bağımlılıklar, Türkiye'nin Ankara'dan yönetilmesine olanak vermemiştir. Kararlar, siyasal iktidarlar tarafından üzülerek, katlanılarak, utanılarak büyük bir teslimiyetle alınmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; batık borçlar, üçte 1'i açık veren bütçeler, sıkıntılı bir ekonomi, dağınık yönetimler, başarısız diplomasi... Âdeta köşeye sıkıştırılmış, dizleri üzerine çökertilmiş, boynunu kılıcın altına uzatmış gibi gözüken bir ülke; halk çaresiz, bezmiş, âdeta üzerimize ölü toprağı serpilmiş gibi, borç zinciriyle prangaya vurulmuşuz; ama cumhuriyetin kuruluşundan önce Sevr'i canı ve kanı pahasına yırtıp atan Anadolu'nun yaptığı gibi, öyle bir gün gelir ki, o, yere düşmüş gibi gözüken ulus, doğrulur, ayağa kalkar ve zincirleri kırar; özgürlüğün onuruna, şerefine ulaşır ve esenliğe kavuşur, ansızın, birdenbire.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu düşünce ve umudun ışığı altında, ulusumuza olan inançla, 2003 yılı Sağlık Bakanlığı bütçesinin hayırlı olmasını, yarınların halkımıza ve sizlere sağlık ve esenlikler getirmesini diliyor, sevgi dolu saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Akalın.

Sayın milletvekilleri, beşinci turdaki bütçeler üzerinde, şahsı adına, lehinde, Sayın Sabri Varan; buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Süreniz 10 dakika.

SABRİ VARAN (Gümüşhane) - Değerli Başkan, kıymetli milletvekilleri; bugün, burada, çok zor bir görevi hep beraber yerine getireceğiz; Sağlık Bakanlığımızın bütçesini konuşacağız.

Bütçenin lehinde konuşmak için söz aldım; ama, bütçedeki payı yüzde 2,5 civarlarında olan bir Bakanlığın, Türkiye'de yediden yetmişyediye herkesi ilgilendiren, âdeta herkesten sorumlu olan bir Bakanlığın bu şekildeki bütçesinin lehinde nasıl konuşabileceğimizi de merak ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

Herhalde, bir vekile yapılacak en büyük kötü dua, yani beddua, zannediyorum "Allah seni yüzde 2,5 bütçeli bir bakanlığa bakan etsin; yani, Sağlık Bakanı yapsın" demektir.

Değerli arkadaşlar, Sağlık Bakanlığımızla ilgili bütçe oranını söylediğim zaman alkışları duyuyorum. Duyuyorum; ama, bunun sorumlusunun Adalet ve Kalkınma Partisi olmadığını da biliyorum. Biz, daha dört aylık iktidarız. Bu Meclis 59 hükümet, yüzlerce de Sağlık Bakanı gördü. Bunun için, bunun sorumluluğu şu andaki iktidarın olmaması gerekir.

CANAN ARITMAN (İzmir) - Bu bir siyasî tercihtir.

SABRİ VARAN (Devamla) - Daha teşkilat yasasını bile yapmamış, personel kanununu bile çıkarmamış bir Bakanlığın, neleri nasıl yapabileceğini burada konuşmaya çalışacağız.

Değerli arkadaşlarım, değerli milletvekilleri; günümüzde, sağlık kavramı, eskisine oranla çok daha fazla unsur içermektedir. Hasta haklarından çevre sağlığına kadar geniş bir yelpaze karşımıza çıkmaktadır.

Türkiye'de sağlık sorunları, kesinlikle sistemden kaynaklanmaktadır. Sağlık sisteminde, hizmeti alan hasta da, hizmeti veren hekim ve sağlık personeli de ve bunun finansmanını sağlayan Bakanlık da, maalesef memnun değildir. Sağlıkta, millet olarak ne aradığımızı bilmeliyiz, nereye gitmek istediğimizi bilmeliyiz; aksi takdirde, sağlıkta vardığımız yerin tespitini yapamayız.

Sistemdeki hataları savunamayız. Bizler, hataları miras olarak kabul etmiyoruz; bunun için, hatalar da savunmaya değmemelidir. Başkalarına acıyı getirecek ihmal bize yakışmaz. Yürekleri yakmak, gözleri yaşartmak, Türk sağlık sisteminin neticesi olmamalıdır.

Hedefi olmayan; ama, hep hayal edilen işten kimseye bir fayda gelmez. Büyük milletlerin hayalleri olamaz, büyük milletlerin hedefleri vardır ve olmalıdır. Sağlık sorunlarını, hasta-hastane-doktor üçgeninde çözmeye çalışırsak, çözülemez, çözemeyiz. Genel bütçe içerisinde yüzde 2,5 pay alan, bunun da yüzde 80'ini personel giderlerine harcayan bir Bakanlığın, kısa sürede bu sistemin sorunlarını çözmesi tabiî ki düşünülemez.

Değerli arkadaşlarım, Sağlık Bakanlığının konumu da çok önemlidir. Sağlıkta söz sahibi birçok kuruluş vardır; eğer, sağlıkta sorunlar çözülecekse, çözüm, etkin ve güçlü bir Bakanlığın oluşturulmasındadır.

Sağlık Bakanlığını, ülkenin tüm sağlık politikalarını üreten, yöneten, planlayan, uygulayan bir yapıya kavuşturmalıyız. Bireyi; yani, insanı hedef alan "insanı yaşat ki, devlet yaşasın" mantığına göre politikalar üretmeliyiz.

Sağlık sektörümüzdeki problemlerden bir diğeri de planlamadır. Bunun temelinde de çokbaşlılık yatmaktadır. Uzun vadeli sağlık politikaları üretmeliyiz; başarı bundadır.

Sağlık personeli ve sağlık tesisindeki dağılımda da dengesizlikler vardır. Öyle ki, tıbbî malzemenin olduğu yerde, sağlık ocağında, doktoru bulamazsınız, doktorun olduğu yerde de tıbbî alet edevatı bulamazsınız. Bunun için, hastanın var olduğu yerde doktor olması lazım, doktorun var olduğu yerde de hastanın olması lazım. Planlamanın daha düzenli yapılmasına dikkat etmek gerekir.

İsterseniz, dünyadaki yerimize göz atalım. Devletler, genel bütçelerinden ne kadar ayırıyor; sağlığa ayrılan pay olarak, Avusturya yüzde 14'ünü ayırıyorken, Türkiye'deki oranı biraz önce belirttim. Almanya'da bu oran yüzde 17'dir. Avrupa'da sağlık harcamaları en düşük ülke, maalesef, Türkiye'dir; bu rakam 108 dolar civarındadır. Ancak, şuna dikkatinizi çekmek istiyorum: Ülkemizde, millî savunma harcamalarında kişi başına 123 dolar harcama yapıyoruz. Bizim sağlığa biraz daha fazla kaynak ayırmamız gerektiğini, bu kıyastan da anlayabiliriz.

Sağlık hizmetleri geciktirilemez ve ertelenemez. Ülkelerin gelişmişlik ölçütlerinden olan bebek ölüm oranlarını, Medeni Yılmaz arkadaşımız, biraz önce sizlere söyledi; ama, insanların yaşam süresinde, insanlarımızın medenî milletlerden on yıl önce hayata veda ettiğini de bilmeliyiz. Türkiye'de ortalama yaşam süresi 69 yıl iken, Avrupa'da ve medenî milletlerde, bu süre on yıl daha uzundur.

Sağlık ocağı sayısı 5 800 civarındadır. Bir doktora 4 353 kişi, bir hemşireye 5 556 kişi, bir ebeye de 3 007 kişinin mesuliyeti düşmektedir.

Değerli arkadaşlar, devletimiz, koruyucu sağlık hizmetlerine ağırlık vermeli, birinci basamak sağlık hizmeti veren sağlık ocaklarını, röntgen, tıbbî cihazlar ve benzeri donanımlarla desteklemeli ve bilahara da aile hekimliği sistemine geçmelidir. Sağlık ocaklarımızı, tıpta uzmanlık sınavına hazırlanan pratisyen hekimlerin barınma yeri olmaktan çıkarmalıyız.

Hastaya, hastane ve hekim seçme hakkı vermeliyiz. Devlet, ikinci basamak sağlık hizmetlerinden belirli bir zaman sonra çekilmeli, bu hizmeti yerel yönetimlere, özel sektöre ve üçüncü sektör dediğimiz vakıf ve derneklere devretmelidir. Bunun örnekleri, Avrupa'da sayısız olarak vardır.

Bilahara, hastanelerin özerkleşmesine gidilmelidir. Hastanelerimize, kendi hastanelerinde bulunmayan branşlarda hekimi, eczacıyı, diş hekimini ve sağlık personelini, dönersermaye imkânlarından sözleşmeli olarak çalıştırma imkânı verilmelidir. Bunda devletin çok büyük kârı olacaktır arkadaşlar. İsterseniz, ilimizden bir örnek verelim. Gümüşhane Devlet Hastanesinde, bugün nöroloji uzmanı bulunmamaktadır. Evde ranzasından düşen bir çocuğun hastaneye müracaatında, ailesiyle beraber mecburen Trabzon'a sevki mümkündür. Hastayı, refakatçisiyle beraber Trabzon'a sevk edersek, buna bir de ambulans tahsis edilirse ve bu tür vakanın da bir ay içerisinde on olduğunu hesap edersek, bir hekime, Gümüşhane'de vereceğimiz maaşın ne olabileceği ile buradaki hesap ortaya çıkar. Burada, devletimizin çok büyük kayıpları olmaktadır.

Avrupa Birliği normlarında, ebe hemşirenin eğitimi yüksekokul seviyesinde olmalıdır. Maalesef, ilimizde, 5 katlı, 500 öğrenci kapasiteli bir okulumuzu da Karadeniz Teknik Üniversitesine tahsis ettiğimiz halde, sağlık meslek yüksekokulu açılmamıştır.

Değerli arkadaşlar, şimdi, neleri yapmalıyız, neleri önermeliyiz, belki bunu konuşmak lazım; ama, ülkemizde, sağlığa ayrılan payın, sadece bütçeden ayrılan yüzde 2,5'lik pay olmadığını da bilmemiz lazım. Hastanelerdeki dönersermayelerin payını, üniversite hastanelerinin dönersermaye payını ve Silahlı Kuvvetlerimizin sağlığa ayırdığı payı da kattığımız zaman, bütçedeki oranın yüzde 6 - yüzde 7'lere vardığını da bilmemiz lazım. Şunu ifade edeyim ki: Sayın Bakanımızın ve hükümetimizin, bu bütçeyi, doğru ve yerinde, uygun zamanlamayla kullanacağı inancını taşıyorum.

Bütün bu olumsuz rakam ve mevzuat bir gerçekken, olumsuzlukları çözmek için de şunları öneriyorum :

Her şeyden önce, sağlıkta bir veri bankasının oluşturulması gerekir; başarı da bundadır.

Sosyal güvenliği olmayan garip gurebaya, birinci sınıf sağlık hizmetini, çok kaliteli şekilde vermeli; yeşil kartın, insanları rencide...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Varan, konuşmanızı tamamlamanız için eksüre veriyorum; buyurun.

SABRİ VARAN (Devamla) - Tamamlıyorum Sayın Başkan, teşekkür ederim.

Yeşil kart, maalesef, bu garip gurebayı, başvurdukları hastanelerde, kurumlarda yüz kızartıcı bir duruma sokmuştur. Bunun için, bu yeşil kartı kaldırmalıyız; herkese sağlık hizmetini sunmalıyız.

Personelin moral motivasyonu da yoktur. Sağlık personeline moral motivasyon verecek çok iyi ücret tahsis etmeliyiz; performans kriterlerini esas alan bir ücretlendirme ve bölgesel farklılıklara göre farklı ücret getirmeliyiz.

Ağız ve diş sağlığı konusunda da durum aynıdır. Ülkemizde, ancak beş yılda 1 defa diş hekimine müracaat edildiği söylenir; Avrupa'da ise, bu, bir yılda 5 defadır. Bunun için, çocukluktan başlayacak şekilde ağız ve diş sağlığı eğitimi vermeliyiz.

Sağlıkta, personel kanununu yeniden yapılandırmalıyız. Bir meslek, diğer mesleğin yardımcısı değil, tamamlayıcısıdır. Sağlıkta, hekimler dışında anılan personele "yardımcı sağlık hizmetleri" deyimini kullanmamalıyız; bunlara yeni tanımlar getirmeliyiz.

Tıpta uzmanlıkta, eczacılarımıza branşlaşma hakkı vermeliyiz.

Diplomasız diş hekimlerinin bu faaliyeti yapmaları engellenmelidir. Çıraklık eğitim merkezlerinde lise öğretmenlerinin verdiği diş hekimliği, ağız ve diş sağlığı dersleriyle bu insanlar teknisyen yapılıyor. Burada diş hekimlerinin görev almadığını biliyoruz. Bu yanlışın da ortadan kaldırılması gerekiyor.

Personelde norm kadroya geçmemiz lazım.

Kısa sürede bitirmek için, biraz hızlı okumak istiyorum.

Turizm hekimliği ve sağlık turizmi konusunda yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. Mavi bayrak projesine de önem vermeliyiz.

Yüzde 100'ünü devletin satın aldığı ilaç sanayiinde katma değer kaybının önlenmesi için KDV oranını yüzde 1'e indirmeliyiz.

Bebek mamalarımızın ruhsatları hâlâ Tarım Bakanlığımızca verilmektedir. Bebek mamalarının ruhsatları Sağlık Bakanlığımıza devredilmeli, marketlerde sağlıksız koşullarda satışından vazgeçilmelidir. Mamalar, ancak eczanelerce satılmalıdır.

Devletimizin, kısa sürede, özel sağlık sigortasına geçmesi gerekmektedir. 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Yasa, bölgesel ihtiyaçlara da cevap verecek şekilde düzenlenmelidir.

İlaçlarda fiyatlandırma sistemi değiştirilmelidir. Muadil ilaçlardaki çok yüksek fiyat farkına geçit verilmemelidir ve ithal ilacın iç piyasadaki yüzde 40'lara varan oranına dur denilmelidir. Ulusal ilaç kurumu oluşturulmalıdır.

İlçelerde sağlık alanındaki bir boşluğu doldurmak için, ilçelerimizde de ilçe sağlık müdürlükleri kurulmalıdır.

BAŞKAN - Sayın Varan, toparlar mısınız.

SABRİ VARAN (Devamla) - 2 dakika içinde bitiriyorum Sayın Başkanım.

Mobil sağlık hizmeti verilerek, her köye bir sağlıkevi ve bir ebe projesinden vazgeçmeliyiz.

Medikal malzemelerde de suiistimali önleyecek tedbirleri almalıyız.

Çocuk ölümlerini azaltacak, anne ölümlerine son verecek tedbirleri almalıyız. Anneleri, doğum öncesi, doğum için hazırlamalıyız.

Özürlülerle ilgili koordinasyon, eğitim, öğretim ortamları hazırlanmalı ve ülkenin tamamına hitap edecek şekilde organize edilmelidir.

Teşkilat yasasının acilen düzenlenmesi gerekmektedir arkadaşlar. Sağlık Bakanlığımız, yıllardır kanun hükmünde kararnameyle idare edilmektedir.

Değerli milletvekilleri, bu Meclis 59 hükümet, yüzlerce de Sağlık Bakanına şahit oldu. Bunların birçoğunun da ismi hiç kimsenin hafızasında yoktur. Son söz olarak, gelin, iktidarı ve muhalefetiyle, AK Partinin başlattığı sağlıktaki dönüşüm projesine hep beraber sahip çıkalım; ülkemizi medenî ülkeler, medenî milletler seviyesine kavuşturalım diyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Varan.

Şimdi, beşinci turda yer alan bütçeler aleyhinde son konuşmacı olarak Sayın Atilla Emek'i çağırmadan önce, hükümet üyelerimiz konuşmak istiyorlar mı?

MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli) - Evet.

BAŞKAN - Diğer Sayın Bakanlarımız da konuşacaklar mı?

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Bitlis) - 10'ar dakika konuşacağız Sayın Başkan.

BAŞKAN - Millî Savunma Bakanı Sayın Vecdi Gönül, buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli) -Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Millî Savunma Bakanlığının 2003 yılı bütçesiyle ilgili açıklamalarda bulunmak üzere huzurunuza gelmiş bulunuyorum; sizleri, şahsım ve mesai arkadaşlarım adına selamlıyor ve saygılar sunuyorum.

Dünyamız, 21 inci Yüzyıla hızlı değişimlerle girerken, bilim ve teknolojinin baş döndürücü ilerleyişiyle birlikte, sadece ekonomik ve siyasî alanda değil, aynı zamanda savunma alanında da yeniliklere sahne olmuştur. Bu çerçevede, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, içinde bulunduğumuz dönemin güvenlik ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir yapı içerisinde, imkân ve kabiliyetleri nitelik bakımından daha geliştirilerek, daha az mevcutlu; ancak, daha yüksek teknolojiye sahip, daha modern, ateş gücü yüksek ve manevra kabiliyeti yüksek bir güce kavuşması için gerekli çalışmalar yapılmaktadır.

Bu kapsamda, Savunma Sanayii Müsteşarlığının kuruluşundan bu yana geçen süre içerisinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin modern ekipmanla teçhiz edilmesi, savunma sanayii altyapısının oluşturulması ve geliştirilmesi yönünde çaba gösterilmektedir. Ulu Önder Atatürk, 1 Kasım 1937 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılış konuşmasında savunma sanayiine verilmesi gereken önemi belirtirken şu ifadeleri kullanmışlardır: "Harp sanayii tesisatımızı, daha ziyade inkişaf ve tevsi için alınan tedbirlere devam edilmeli ve endüstrileşme mesaimizde ordu ihtiyacı ayrıca gözönünde tutulmalıdır." Bizler de, bugün, bu direktifin ışığında savunma sanayiimize gereken önemi vererek her türlü gayret ve faaliyet içerisinde çalışmalarımızı sürdürmeye devam etmekteyiz.

1991-2001 yılları arasında on yıllık dönemde tamamlanan, toplam bedeli 2,3 milyar ABD Doları olan 12 projede yaklaşık yüzde 40 yerli katkı oranına erişilmiştir. Aynı zamanda, yurtdışı rekabet gücü yüksek bir millî savunma sanayiinin geliştirilmesi için, bu sanayi, Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından teşvik edilmekte ve bu amaçla kaynak temini için gayret gösterilmektedir.

Sayın Başkan, değerli üyeler; son yıllar, savunma teçhizatı ürünlerimizin ihracatı açısından da önemli bir dönem olmuştur. Savunma sanayii kuruluşlarımız tarafından üretilmekte olan ürünlerle ilgili önemli bağlantılar yapılmakta ve yurtdışında uluslararası ihalelere katılım gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, Birleşik Arap Emirlikleri tarafından FNSS Anonim Şirketi firmasına sipariş edilmiş olan 136 adet, Türk yapımı, değişik modellerde zırhlı muharebe aracının teslimatı tamamlanmıştır. Yine, FNSS firmasına, Malezya'yla yaptığı anlaşma sonucunda imzalanan sözleşme gereği, 2004 yılı sonuna kadar Malezya Silahlı Kuvvetlerine 211 değişik tipte zırhlı muharebe aracını teslim etmek üzere, gerekli çalışmalar takvime uygun bir şekilde devam etmektedir. Bu projeyle, ilk defa, ülkemizden yurtdışına, Malezya'ya teknoloji transferi de gerçekleşmiş olmaktadır.

Ayrıca, Türkiye ile Tunus arasında yürütülen savunma sanayii işbirliği faaliyetleri sonucunda, 300 adet 4x4 tekerlekli hafif arazi aracının Tunus'a satılması maksadıyla, Tunus ile Otokar Anonim Şirketi arasında imzalanan kontrat çerçevesinde araçların teslimi tamamlanmıştır.

Makine Kimya Endüstrisi Kurumu ise, 17 Haziran 2000 tarihinden itibaren Millî Savunma Bakanlığıyla ilgilendirilmiştir. Bu kurum, 233 sayılı Kamu İktisadî Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükmüne tabi bir iktisadî devlet teşekkülü olup, kurumun ana görevi, Türk Silahlı Kuvvetlerinin her türlü silah, mühimmat, roket ve benzeri malzemelerini üretmektir. Daha etkin ve verimli bir üretim için, Yüksek Planlama Kurulu kararı gereği, Makine Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü bağlı ortaklığı olan 12 şirketin tasfiyesi infisah suretiyle tüzelkişilikleri kaldırılarak, fabrika işletme statüsüne dönüştürülme çalışmalarına başlanmıştır.

Bu yılki bütçemizle ilgili bilgileri şöyle özetlemek mümkündür. Bakanlığımız 2003 yılı bütçe teklifi, Türkiye'nin içinde bulunduğu bölgedeki askerî ve siyasî gelişmeler, mevcut ekonomik ve sosyal politikalar, kalkınma planları, ekonomik istikrarı sağlama ve enflasyonla mücadele programı çerçevesinde hazırlanmıştır ve savunma alanındaki kamu harcamalarının azaltılması çalışmaları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin zorunlu ihtiyaçları ile uluslararası siyasal durum dikkate alınarak, azamî tasarruf prensibiyle düzenlenmiştir.

Bütçemiz, 2002 yılına göre, yüzde 24 artışla 10 katrilyon 209 trilyon 250 milyar lira olarak huzurunuza getirilmiş bulunmaktadır. Bu bütçenin yüzde 29,4'ü personel giderlerini oluşturmaktadır. Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin barınma, beslenme, giyim gibi yasalarla belirlenmiş istihkakları, akaryakıt, yakacak, taşıma, ulaşım gibi tüketim mal ve hizmet alımları ile diğer modernizasyon programlarının yer aldığı diğer cari harcamalar bölümünün 2003 yılı Millî Savunma Bakanlığı bütçesi içindeki payı ise yüzde 61'dir.

Bu kaynağın yüzde 45'i, personelin yasal istihkakları ile tüketim mal ve hizmetlerinin tedarikine; yüzde 55'i ise, Türk Silahlı Kuvvetleri için yatırım niteliğinde olan stratejik hedef planı, 2003 yılı programı kapsamında modernizasyon faaliyetlerine ayrılmıştır.

Bütçe teklifinin binde 1'ine tekabül eden ve 9 trilyon olan yatırım harcamaları ödeneği ise, şehitliklerimizin onarımı ve yapımı ile teknolojik araştırma projeleri, ekonomik ömrünü doldurmuş ve bakım-onarım masrafları çok yüksek bazı araçların yenilenmesine kullanılmasına amaçlanmıştır.

Bu vesileyle, dikkatlerinizi bir hususa çekmek istiyorum. Ana malzeme ve silah sistemlerini içeren modernizasyon projeleri, ekonomik anlamda yatırım kapsamında olmakla birlikte, bütçe tekniği bakımından, az önce arz ettiğim gibi, bütçe teklifimizin diğer cari bölümünde yer almaktadır.

Bütçe teklifimizin yüzde 29'luk bölümünü kapsayan ve 301 trilyon 130 milyar lira olan transfer harcamaları, NATO başta olmak üzere, üyesi bulunduğumuz uluslararası kuruluşlara yapılacak üyelik aidatlarının ödenmesi, Türk cumhuriyetleri ve diğer dost ülkelerin eğitim maksadıyla gelen personelinin masraflarının karşılanması, ve altyapı ihtiyacı için gerekli kamulaştırma bedelleri gibi unsurlardan oluşmaktadır.

Sayın Başkan, değerli üyeler; 2003 yılı bütçe teklifimiz, hazırlanışı sırasında, azamî tasarruf ve kaynakların etkin kullanımı ilkelerini temel almıştır. Bütçemizde, sözleşmesi yapılmış ve devam eden projeler, kanunlara dayalı istihkaklar, sefer stoku tamamlama, uluslararası görevler, işletme, bakım, idame ihtiyaçları, dost ülkelerdeki birliklerimizin ihtiyaçları için planlanan ödeneklerden vazgeçilmesi, takdir edersiniz, mümkün değildir.

Bu sebeple, diğer ihtiyaçların bir bölümünü gelecek yıllara ertelemek suretiyle idame ve modernizasyon ihtiyaçlarının kısmen karşılanması hedeflenmiştir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; daha önceki konuşmalarda geçen bazı hususlarda, özellikle Sayın Şükrü Elekdağ'ın temas ettiği noktalarda görüşümü arz etmek istiyorum.

Sayın Elekdağ'ın temas ettiği noktalar tamamen tezkereyle alakalı hususlardır. Burada iki itirazım var kendilerine; birincisi, bu bütçeyle Irak'a bir operasyon yapılacaktır ve bu sebeple, Irak bütçesi olarak şu ödenekleri getirdik diye bizim herhangi bir bütçe tahminimiz yoktur. Bu sebeple, bütçemizle Irak operasyonu arasında ilişki kurulması bütçe müzakereleri bakımından doğru olamaz.

İkincisi, tezkereyle ilgili bir araştırma önergesi verilmiş ve bu önerge kabul edilmiş değildir ki, tezkerenin mahiyetiyle ve Bakanlar Kurulunun bunu uygulamasıyla ilgili görüşmelere yer verelim.

Bildiğiniz gibi, Anayasanın 98 inci maddesi Meclis araştırmasını "belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemelerden ibarettir" diye özetlemekte, İçtüzüğün 104 üncü maddesi Meclis araştırması açılması için "genel görüşme açılmasındaki hükümler uygulanır" demekte ve 102 nci madde ise "genel görüşme açılıp açılmamasına Genel Kurul karar verir" demektedir. Genel Kurulumuzun böyle bir kararı yoktur; ancak, Sayın Elekdağ, Cumhuriyet Halk Partisinin saygın bir üyesidir; bu sebeple, bir iki noktayı hemen edindiğimiz bilgiler olarak arz etmek istiyorum, eğer sizler de müsaade ederseniz..

Hava üssünün, daha doğrusu (over flight) havadan geçişin açılmasına izin veren ülkeleri arz etmek istiyorum: Kanada, Hollanda, İtalya, Belçika, Polonya, Danimarka ve özellikle Almanya -Almanya, Amerika Birleşik Devletleri ve NATO ülkelerinin, üst geçişine ve aynı ülkelerin transit geçişine izin verilmesi için karar vermiştir Yunanistan, Fransa...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Bakanım, bir saniye...

Sayın milletvekilleri, 18.3.2003 tarihinde Genel Kurulumuzun kabul ettiği çalışma ilkelerimize göre, saat 13.00'te ara vermemiz gerekiyordu; Sayın Bakanın sözlerini tamamlamasına kadar Genel Kurulumuzun çalışmalarını sürdürmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Teşekkür ederim. Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Buyurun Sayın Bakanım.

MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Devamla) - Fransa Cumhurbaşkanı Chirac, 10 Mart 2003 tarihinde televizyonda yaptığı konuşmada, bir askerî harekât halinde, Amerika Birleşik Devletleri uçaklarının Fransız hava sahasından geçmelerine izin verildiğini belirtmiştir. Diğer izin veren ülkeler: Çek Cumhuriyeti, Macaristan, İspanya, Portekiz'dir; bunlara ilaveten, Bulgaristan, Estonya, Slovakya, Slovenya, Litvanya, Letonya, Romanya da hava sahasını açan ülkeler arasındadır. Bu konuda karar vermeyen ülkeler de var: Lüksemburg, Norveç ve İzlanda. Resmî kayıtlarımıza göre bugün bu durum mevcuttur.

Tezkereyle ilgili bir araştırma önergesi verilip, kabul edilmemesine rağmen, Sayın Elekdağ'ın sorularına, bütçeyle ilgili sorulmuş sorular meyanında yazılı olarak cevap vereceğimizi de arz etmek istiyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; savunma alanındaki ihtiyaçlarımızı, büyük fedakârlıklara katlanarak karşılayan ve askerlerine "Mehmetçik" ismini vererek askerliği kendisiyle özdeşleştiren büyük Türk Milletinin değerli temsilcileri olan sizlerin, huzurunuza getirilen Bakanlık bütçemizin aynen kabulünü takdirlerinize arz eder, saygılar sunarım. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Sayın milletvekilleri, saat 14.00'te toplanmak üzere, birleşime ara veriyorum.

Kapanma Saati :13.07

DÖRDÜNCÜ OTURUM

Açılma Saati : 14.05

BAŞKAN : Başkanvekili Yılmaz ATEŞ

KÂTİP ÜYELER : Mevlüt AKGÜN (Karaman), Suat KILIÇ (Samsun)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 55 inci Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum.

2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu Tasarıları ile 2001 Malî Yılı Kesinhesap Kanunu Tasarılarının görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz.

V. - KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMiSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER (Devam)

A)MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI (Devam)

1. - Millî Savunma Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Millî Savunma Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

B) BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANLIĞI (Devam)

1. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (Devam)

1. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

b) TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (Devam)

1. - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

C) SAĞLIK BAKANLIĞI (Devam)

1. - Sağlık Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Sağlık Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

a) HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (Devam)

1. - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

2. - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

BAŞKAN - Komisyon?.. Yerinde.

Hükümet?.. Yerinde.

Şimdi, söz sırası, Hükümet adına, Bayındırlık ve İskân Bakanı Sayın Zeki Ergezen'de.

Buyurun Sayın Ergezen. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Bitlis) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Bakanlığımın bütçesi görüşülürken, hepinize saygılarımı sunarım.

Bakanlığımın 2003 yılı bütçesi üzerinde destek vererek konuşma yapan Sayın Mustafa Ilıcalı'ya ve olumlu tenkitleriyle yol göstermek isteyen Cumhuriyet Halk Parti Milletvekili Sayın Mahmut Yıldız'a teşekkür ederim. Ayrıca, Plan ve Bütçe Komisyonunda, gerek Cumhuriyet Halk Partili gerekse iktidar milletvekillerinin olumlu yaklaşımlarını, yol gösterici tavırlarını da dikkate alacağımızı huzurlarınızda tekrar belirtir, arkadaşlarımın tümüne teşekkür ederim.

Geçmiş yıllarda, bu Mecliste yol yapımı konuşulmazdı; yollardaki yolsuzluklar konuşulurdu, yollardaki yolsuzluklar tartışılırdı; ama, şükrediyorum, bugün, burada "bu yollar yapılabilir mi”, “yapabilir misiniz”, “ödeneğini nereden bulacaksınız”, “nasıl yapacaksınız”, “ayrılan bu bütçe ödeneğiyle başaramazsınız" gibi, gerek tenkit gerek ümit veren gerekse yapabilirseniz bizim şehrin yolunu da unutmayın dercesine bir üslup sergilenmektedir; doğrusu, bundan da mutluluk duyuyorum; çünkü, Bakanlığıma ve şahsıma, bürokratlara, gerek iktidar gerekse muhalefet kanadından gelen teklifler, bu işe herkesin inandığını gösteriyor, bunun bir ihtiyaç olduğunu hissediyoruz.

Halkımızın ve hükümetimizin, Bakanlığımıza üç önemli görev yüklediğini görüyorum, üç önemli başlık; biri, yol yapımı; diğeri, yolsuzluklarla mücadele; üçüncüsü de, konut ihtiyacının karşılanması. Bunlarla mücadelede başarılı olabilmek için, kamu yararına, sarsılan otoritenin yeniden tesis edilmesi gerektiğine inanıyorum. Bu otoritenin sarsıldığını, hırslar, ihtiraslar, kaprisler ve çıkarlar uğruna otoritelerin tesis edildiğini görüyorum; bu otoritelerin mutlaka kırılmasının gerektiğini düşünüyorum; bunun yerine, kamu yararını gerektiren otoritelerin sağlanması amacımız olmalıdır ve bunda da başarılı olduğumuza inanıyorum. Bu, atacağımız her adımda, alacağımız her kararda milletin çıkarlarını önplana çıkarmakla mümkün olabilecektir. Yüreklerimize bu duyguları koyduğumuz zaman, bunu başarmak da mümkündür.

Bölünmüş yollarla mücadele, konut seferberliği projeleri, hükümetin hedefi olduğu kadar, milletin de vazgeçemediği projelerdir. Şimdi, arkadaşlarımız konuşuyorlar, zaman zaman bize de soruluyor; gerek alışılagelmiş muhalefet üslubuyla gerekse gerçekten kafalardaki soru doğuran sebeplerle "15 000 kilometrelik bölünmüş yolu nasıl yapacaksınız, nasıl yürüyeceksiniz; mümkün mü" diyorlar. Tabiî ki, alışılagelmiş usullerle bu yolları bitirmek mümkün değil; ömrümüz biter, bu metotlarla, bu usullerle, bu alışkanlıklarla bu yolların bitmediğini torunlarımız da görürler.

Şimdi, biz, ne yapmak istiyoruz; biz, önce Türkiye'de, yol yapımındaki lüzumsuz projeleri orta yerden kaldırmak istiyoruz; gereksiz, lüzumsuz, bugün için, yarın için ihtiyaç olmayan ilave projeler var. Bir başka konu da şu: Biz, mevcut yolun yanına yol koyuyoruz; arkadaşlarımızın dikkat etmedikleri, kamunun bir türlü hatırına getirmediği bir husus var; mevcut yolun yanına yol koyuyoruz. (AK Parti sıralarından alkışlar)

İkincisi, kamulaştırma problemimiz yok; çünkü, daha önce yollar kamulaştırılmış, öylesine geniş kamulaştırılmış ki -çünkü, Türkiye'nin paralarını nasıl tüketeceksiniz; lüzumsuz kamulaştırmalarda, lüzumsuz projelerde tüketeceksiniz, israflarda tüketeceksiniz, bugün geldiğimiz noktaya geleceksiniz- biz kamulaştırma yapmıyoruz; 5 000-6 000 kilometrelik proje stokumuz var; mevcut yolların yanına yol koyuyoruz, BSK asfaltından vazgeçiyoruz, satıh kaplamalı asfalt... Şimdi, birçok yerin fikrini çelmeye çalışıyorlar; "canım, BSK kaliteli bir asfalt, niye vazgeçiyorsunuz" diyorlar; yani, yemeye ekmek bulamayıp da, atla düğüne gitmeye kalkışan adam gibi.

Şimdi, yıllardan beri, ben, buradan Van'a satıh kaplamalı yoldan gidiyorum; İstanbul'un beyefendileri, yıllardır, buradan İstanbul'a satıh kaplamalı yoldan gidiyorlar; İzmir'in sayın milletvekilleri, Denizli'ye, Aydın'a nereden gidiyorlardı; satıh kaplamalı yoldan gidiyorlardı. Buradan Sıvas'a gidenler, İzmir'e gidenler, Konya'ya gidenler, Nevşehir'e gidenler satıh kaplamalı yoldan gidiyorlar. Şimdiye kadar kimse "bu satıh kaplamalı yollar niye var" diye konuşmuyordu. Biz, BSK'lı asfalttan vazgeçip satıh kaplamalı yola başladığımız zaman birilerinin nasırına bastık, birilerinin çıkarlarına dokunduk kıyamet oradan başladı; bizi caydırmak istiyorlar. Siz dünyadan kredi alacaksınız, kapı kapı dolanacaksınız, yüksek faizlerle borç para alacaksınız, karınca adımıyla yol yapacaksınız, borçların altında ezileceksiniz, ülkenin yolları da yapılmayacak, her sene 5 000 - 6 000 insan canını verecek, milyarlarca dolarla ifade edilen maddî kayıplar olacak, ondan sonra da "niçin satıh kaplamalı yol, niçin kamunun imkânlarıyla yol yapmaya kalkışacaksınız" diyeceksiniz; bu gibi tenkitleri de anlamak mümkün değildir.

Ayrıca, bazı yerlerde, gerçekten, kamulaştırılan mevcut yer yeterli değilse, yolların arasındaki boşluğu daraltıyoruz; beton bariyerler koyarak, biz, kamulaştırmadan da kaçmaya çalışıyoruz. Biz, kamunun imkânlarıyla yolun yüzde 60'ını yapıyoruz. Sadece Karayollarında 14 000 yatan işçimiz var, devlete maliyeti 2 500 000 000 milyar; Köy Hizmetlerinde 40 000 işçi var, benzeri işçi sayısı Devlet Su İşlerinde, Ormanda, özel idarelerde; bu işçiler yatacak, devletten her ay maaşını alacak, makinelerin bıçakları paslanacak, depolara kimse girmeyecek, 20-30 trilyonluk malzemeler depolarda bekleyecek, siz bunları değerlendirmeyeceksiniz, bunları kullanmayacaksınız, bunları harekete geçirmeyeceksiniz, ondan sonra da dünyanın kapılarında dolanıp para toplayacaksınız; bunu anlamak mümkün değil, bu, doğru bir yaklaşım değil. Biz, buna dur demek için hükümet olduk, iktidar olduk; bunun için varız, bunun çabası içindeyiz. (AK Parti sıralarından alkışlar) Bir ülkenin çocuklarını, memurlarına maaş vermekten âciz duruma getiren zihniyete dur demenin zamanıdır artık. İsraflar önlenmelidir, keyfî projeler önlenmelidir, devlet dairelerinde, bazı şirketlerin, büyük şirketlerin otoriteleri kırılmalıdır; milletin âli menfaatlarının otoriteleri sağlanmalıdır devlet dairelerinde. (Alkışlar) Biz, bunu görüyoruz.

Şimdi, arkadaşlarımız, zaman zaman, en yakınlarımızı dahi bize karşı kışkırtmaya çalışıyorlar, "Ergezen, geldi, Bayındırlık Bakanı oldu; bazı projeleri durdurdu" diyorlar. Doğrudur; niçin durdurdum, hepinizin vicdanına, aklına, bilgisine ve tecrübesine sunmak istiyorum: Türkiye'de herhangi bir kanun var mı yüzde 500 keşif artışları öngörsün?!. Türkiye'de herhangi bir kanun var mı yüzde 400, bir ayın içinde iki defa yüzde 160, yüzde 180 keşif artışları versin?!. 2886 sayılı Yasanın ilgili maddesinde "yüzde 30 keşif artışları verilir" deniliyor; ama, 63 üncü maddede de deniliyor ki "temel, tünel, tabiî afetler ve benzeri işlerden dolayı yüzde 30'un üzerinde keşif artışları verilir." Biz geldik, şikâyet dilekçeleri önümüzde, dosyalar önümüzde; keşif artışları yüzde 200, 300, 400, 500!.. Hepsinin gerekçesi aynı, aynı matbaadan çıkmış, aynı şirketin matbu evrakı. Temel, tünel ve tabiî afet... Soruyoruz, burada afet oldu mu; yok. Tünel var mı; yok. Fore kazıkları var mı; yok. Allah'ın düz tarlasında tünelden dolayı yüzde 300-400 keşif artışları!.. Bunları, elbette ki, ben, durdurmalıyım. (Alkışlar) Benim kamu menfaatına uygun olan bu otoritemi kırmak ve yıkmak isteyenler var; ben, bunlara boyun bükmeyeceğim, bunların karşısında da eğilmeyeceğim, bu doğruyu hayata geçirebilmenin onurlu mücadelesini vermeye de devam edeceğim. (Alkışlar)

Ben, örnek vermek istiyorum. Böyle çok safiyane, çok mazlumane, çok insanî duygularla bu uygulamamızı tersine çevirmek isteyenler var. Efendim, yollar durdurulmuş, insanlar ölüyormuş. Bu insanlar şimdiye kadar ölürken yollar mı durdurulmuştu; ben mi durdurmuştum?!.

Türkiye'de, bölünmüş yolun kilometre maliyeti 7 800 000 milyon dolar olacak; ben de, orada, Bayındırlık Bakanlığı yapacağım ve seyredeceğim öyle mi?! Dünyada otoyolların kilometre maliyeti 2 300 000-2 500 000 dolar veya 3 500 000-4 000 000 dolar olacak -istisnalar hariç- ama, benim ülkemde, şu anda ödenen fiyatları topladığımız zaman 7 800 000 dolar/kilometre yol olacak. Ondan sonra, ben, bunları durdurduğum zaman da, en yakın çevremi dahi tahrik edip, benim üzerime gönderecekler; heyhat, boşuna bunlar!.. Ben, bunlara boyun eğmem, bu mücadelemi devam ettireceğim. (Alkışlar) "Yetimin malını yedirmem" lafını söylemekle kalmayacaksınız, bizzat yedirmeyeceksiniz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Bakan, sözlerinizi tamamlamanız için eksüre verdim.

Buyurun.

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Devamla) - Sayın Başkan, özür diliyorum.

Şimdi, yollarla ilgili çalışmalarımız devam ediyor. Kamunun imkânlarını en iyi şekilde organize ediyoruz. 120 kilometrelik Şereflikoçhisar-Pozantı yolu, Eskişehir yolu, Nazilli yolu ve benzeri yollar olmak üzere toplam 1 500 kilometre yol başlattık. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bütçesinden sadece akaryakıt alıyoruz; sadece devletin makinelerini bir araya getirdik; sadece devletin işçilerini bir araya getirdik, organize ettik, planladık, bu yolları yapıyoruz. “Bu yollar yapılabilir mi”? Bunun için, elbette, ki, paraya ihtiyaç var. “Siz, bu yolların hepsini kamu imkânlarıyla mı yapacaksınız?” Hayır, müteahhide yaptıracağız, taşerona yaptıracağız, kamunun imkânlarından da en iyi şekilde yararlanacağız.

Elbette ki, paraya ihtiyaç vardır; ama, daha dört ay oldu; beş yıl için iktidar olmuş bir partiden, dört ayda, beş yıllık iktidarın icraatını beklemek, talep etmek ne iktidara yakışır ne de muhalefetin böyle bir tenkit yapmaya hakkı vardır. Beş yılın sonunda bunları gerçekleştirdiğimiz veya gerçekleştiremediğimiz zaman burada hesaplaşırız. Onun için, en azından, bize bir yıl müsaade etmeniz lazım. Biz, kar kürümüyoruz ki, yol yapıyoruz. Yol yapmak, leblebici dükkânından leblebi almak değil. (AK Parti sıralarından alkışlar) Siz, koskoca yetmiş yılda, seksen yılda 3 600 kilometre bölünmüş yol yapmışsınız, ondan sonra da kalkıyorsunuz "efendim, bir yılda 1 500 kilometre, 2 000 kilometre yol yapacak mısınız" diyorsunuz. Niye yapılmasın; her yıl 3 000 kilometre yol yaparsanız, beş yılda 15 000 kilometre yol yapar. Biz, bu yıl geç başladık, 2 000 kilometre yapacağız; 1 000 kilometreyi diğer yıllara yayacağız, eğer beş yıl burada kalırsak 15 000 kilometre dört yıl kalırsak 12 000 kilometre yol yapacağız; o kadar yani.

Saygılar sunarım. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Şimdi, söz sırası, Hükümet adına, Sayın Sağlık Bakanımızda.

Buyurun Sayın Bakan. (AK Parti sıralarından alkışlar)

SAĞLIK BAKANI RECEP AKDAĞ (Erzurum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; son derecede kritik bir dönemden geçtiğimiz bugünlerde hepinizi saygıyla selamlayarak sözlerime başlamak istiyorum.

Ülkemiz, tarih boyunca olduğu gibi, bu defa da bütün darboğazları aşmasını bilecektir; yeter ki bizler meseleleri iyi tahlil edebilelim, sorunların üzerine cesaret ve kararlılıkla gidelim, ulusal konuları geniş bir bakış açısıyla ülkemiz ve halkımızın esenliği açısından birlik ve beraberlik içerisinde ele alabilelim.

Sağlık durumumuzla ilgili göstergelere baktığımızda karşılaştığımız tablonun iç açıcı olmadığını benden önce konuşan değerli konuşmacı arkadaşlarım -milletvekili arkadaşlarım- gayet güzel bir biçimde ifade ettiler.

Değerli arkadaşlarım, ülkemizde sağlıkla ilgili sorunları kavramak, birbirleriyle münasebetlerini kurmak, entegre çözüm önerileri geliştirmek ve bunları uygulamak gerçekten zor süreçlerdir; zordur, ama, imkânsız değildir. Hükümetimiz ve Bakanlığımız "sağlıkta dönüşüm programı" çerçevesinde, sistematik bir yaklaşımla bu sorunların üzerine kararlılıkla yürümektedir.

Bu bütçe döneminde bir yandan rutin işlerimizi yaparken, diğer yandan ilgili dönüşüm programını hayata geçirecek faaliyetlere başlamış bulunmaktayız.

1961 yılında 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanunla oluşturulmuş sağlıkocağı ve sağlıkevi hizmet modeli ve 154 sayılı Yönergede tanımlanan hizmet sunumu, gerçekten, zamanının en modern, en gelişmiş sistemlerinden biridir. Dünya kamuoyu, temel sağlık hizmetlerinde, teorik anlamda, aynı noktaya ancak 1978 yılında, Alma Ata Bildirgesiyle ulaşabilmiştir. Bu vesileyle, 224 sayılı Yasanın hazırlanmasına ve uygulanmasına büyük emeği geçen Prof. Dr. Nusret Fişek'i rahmet ve minnetle anmak isterim.

Bugün, bizlere düşen, 1960'ların Türkiyesinin ekonomik, sosyal, demografik yapısına çok uygun olan bu sistemi ve sistemin mantık yapısını 21 inci Yüzyıl Türkiyesinin değişen şartlarına uyarlamaktır. Nusret Fişek Hoca da, bunun yolunu, ta 1960'lı yıllarda, kendi yazdığı "Halk Sağlığına Giriş" kitabında açık bir şekilde göstermiş ve Türkiye'de gerekli şartlar oluştuğunda, aile hekimliği ile birinci basamak hizmetlerin verilmesi gerektiğine işaret etmiştir.

Artık, bunun zamanının geldiğine inanıyoruz. Bu ülkede, yıllarca, aile hekimliği konuşulmuş, bununla ilgili projeler geliştirilmiş, reform çalışmalarına başlanmış; ancak, üzülerek söylemeliyim ki, bütün bu çalışmalar yarım kalmıştır. Hem kırsalda hem şehir bölgelerinde aile hekimliği sistemini geliştirebilecek altyapımız bugün için mevcuttur. Kırsalda, özellikle ulaşılması zor olan bölgelerde mobil sağlık hizmetlerini geliştirmek suretiyle, bu yapıyı daha da güçlendirmeyi düşünüyoruz. Yapacağımız bütün hizmetlerde, bugüne kadar oluşturulmuş olan sağlık ocakları altyapısı, özellikle kırsalda yine temel noktayı teşkil edecektir.

Ülkemizde aile hekimi ve genel pratisyen terimlerinin net olmadığını ve zaman zaman yanlış anlamalara yol açtığını biliyorum. Bize hep şu soruluyor: Siz, aile hekimliği hizmetlerini, kimle, hangi hekimlerle yapacaksınız? Kuşkusuz, bu hizmetleri, aile hekimliği eğitimi almış, iki veya üç yıl aile hekimliği uzmanlığı eğitimi almış kişilerin yapması, en doğru olandır ve dünyanın bütün gelişmiş ülkelerinde bu hizmetler bu şekilde verilmektedir. Ancak, ülkemizde, pratisyen hekimlerimizin, yani, altı yıllık eğitim sonunda hekimlik diploması alan kişilerin, bugün, sağlık hizmetlerini, birinci basamak sağlık hizmetlerini yaygın bir biçimde yerine getirdiği de bir gerçektir. Pratisyen hekimlerimize hizmetiçi eğitimlerle destek olmak suretiyle, bu sistemi başlatacağız; çünkü, ülkede, aile hekimliği uzmanı olan, maalesef, çok az sayıda hekimimiz vardır; ancak, süreç içerisinde, aile hekimlerinin sayısını da artırarak, bunları da sisteme dahil edeceğiz.

Aile hekimleri, kendisine kayıt yaptırmış ailelere koruyucu sağlık hizmetlerini verecek, ailelerin ve bireylerin sağlık eğitimlerini yapacak ve onların ayaktan tanı ve tedavilerini sürdürecektir. Böylece, bireylerin sürekli olarak sağlık takipleri yapılıp, kayıtları tutulmuş olabilecektir. Çağdaş sağlık hizmeti anlayışı aile ve bireye bütünsel bir yaklaşımı öngörmektedir. Gereken durumlarda farklı klinik uzmanlık alanına veya hastaneye sevkler de, yine, aile hekimi tarafından yapılacaktır.

Bugün için temel sağlık hizmetleri kapsamında öncelikli alanlarımızın başında, çocuklardaki aşılama çalışmalarımız gelmektedir. Türkiye'de, hakikaten, rutin aşılama çalışmaları son yirmi yılda başarılı bir durumdadır. Biz, bu sene, kızamık hastalığında köklü bir program başlatarak, bebek ve çocuk ölümlerinin önemli sebeplerinden birisi olan bu hastalığı sorun olmaktan çıkarmak kararlılığındayız. Bu amaçla, 2003 yılı sonbahar aylarında, 9 ay ile 15 yaş arasındaki çocuklara, yaklaşık 20 000 çocuğumuza, kızamık aşısı uygulamayı planlıyoruz.

Bu sene, 2003 yılında çocuk sağlığı alanında 3 yeni projeye başlıyoruz. Bunlardan birincisi, anne sütünün -özellikle, ilk altı ayda- teşviki ve bu süre sonrasında da, çocuklarda kansızlığı önleyecek demir ilaçlarının ülkedeki bütün çocuklara başlanmasıdır.

Şunu söylemeliyim: Ülkemizde, 1 yaş civarındaki her 2 çocuktan birisi demir eksikliği kansızlığına sahiptir ve bu durum, çocuklarımızın zihinsel gelişmesini olumsuz etkilemektedir. Yapacağımız çalışmayla, bunu, büyük ölçüde azaltmayı ümit ediyoruz. Zihinsel geriliğe yol açan hastalıklardan, doğumsal hastalıklardan en sık görülen iki tanesini, koruyucu sağlık hizmetleri açısından, bu yıl hedefimize almış bulunmaktayız ve bunlarla ilgili taramalar yapmak suretiyle, bu hastalıkları sorun olmaktan çıkaracağız.

Değerli arkadaşlarım, sağlıklı bir toplum sağlıklı anneden ve çocuktan geçmektedir. Ülkemizin sosyoekonomik olarak dezavantajlı yörelerinde çalışmış bir çocuk hekimi olarak, anne ve çocuk sağlığı problemlerinin içerisinde yıllarca birlikte yaşamış bir kişiyim. Anne ve çocuk sağlığıyla ilgili programlar, benim, bir bakan olarak önceliğim olduğu kadar, bir hekim olarak da yüreğimin derinliklerinde hissettiğim bir sorumluluktur.

Koruyucu sağlık hizmetleriyle ilgili olarak, ağız ve diş sağlığını çocukluktan itibaren değerlendirecek ve takip edecek yeni bir yaklaşım içerisinde olacağımızı söylemek isterim.

Kıymetli milletvekili arkadaşlarım, hastanelerimizde yaşanan sorunları sizlere anlatmama gerek olmadığını düşünüyorum; hepimiz, bunları, bizzat yaşadık ve yaşıyoruz. Yüzlerce hastaneyi merkezden yönetmeye çalışır, personel atamasını, yatırım programını, bütçesini Ankara'dan idare edersek, bundan çok daha farklı bir sonuca ulaşmamızın zor olduğunu düşünüyorum. Ayrıca, hastalara daha iyi bir hizmet sunmak ve kamu imkânlarını daha iyi şekilde kullanmak amacıyla, farklı kurumlara ait hastanelerin birlikte kullanımının sağlanması hususunda önemli adımlar atmış bulunmaktayız ve bu konudaki çalışmalarımızı ağırlıklı bir şekilde yürütüyoruz.

Hastaneler kompleks işletmelerdir ve bunları, herhangi bir fabrikadan, bir okuldan, idarî yapıdan çok daha karmaşık ve girift özellikleri itibariyle, mutlaka, işletmeler şeklinde yönetmemiz gerekmektedir. Hükümetimiz, bu konuda da gerekli çalışmalara başlamıştır. Her hastanenin, yerel koşullarında kendi ihtiyaçlarını görerek hizmetlerini planlayacak şekilde, halkın ve hizmeti kullananların, hastane çalışanlarının da yönetime katılacakları bir işletme modeli geliştirmekteyiz.

İlaçla ilgili problemler hepinizin malumudur. Ülkemizde, ilaç kullanımı, maalesef, son derece rasyonel olmayan bir biçimde sürmektedir. Bu sene, bu hususta ciddî bir atılım yılı olacaktır. Bu anlamda, 2003 Malî Yılı Bütçe Uygulama Talimatında yer almasını öngördüğümüz antibiyotik kullanım kılavuzu ve bedelleri karşılanmayacak ilaçlar listesiyle, devletin geri ödeme yükü önemli ölçüde hafifletilmiş durumdadır.

Değerli arkadaşlarım, maalesef, ülkemizde, sağlık harcamalarına yönelik olarak tutulan bir hesap yoktur. Bugün, hangi kurumun, sağlık için ne harcadığını, bu harcamaların nereden yapıldığını ve kaynağının nereden geldiğini tam olarak bilmemekteyiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Akdağ, konuşmanızı tamamlamanız için eksüre veriyorum.

Buyurun.

SAĞLIK BAKANI RECEP AKDAĞ (Devamla) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bakanlık olarak, haziran ayına kadar bitirmeyi planladığımız sağlık harcamalarının yükünün nereden geldiğini gösteren bir çalışma şu anda yürütülmektedir.

Kamu sağlık sigortacılığı konusunda, önümüzdeki dönemde, kısaca şunları yapacağımızı söylemek isterim: Herkes, ödeme gücüyle orantılı bir prim ödeyecek, hizmetleri ise, ihtiyacı ölçüsünde kullanabilecektir; yani, hakkaniyete, sosyal adalete ve insanlık onuruna yaraşır bir hizmet modeli ortaya konulacaktır. Bu yaklaşımı, sosyal devlet olmanın temel ilkelerinden sayıyor ve böylece, Anayasamızın bir amir hükmünü hayata geçireceğimizi de söylemek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, Bakanlığımızın 2003 malî yılı bütçesi 3 katrilyon 570 trilyon 54 milyar TL olarak belirlenmiştir. Bu bütçe, içinden geçtiğimiz hassas ekonomik dönemin sonucu olarak hazırlanmış bir bütçedir. Doğrudur; yüzde 2,45'ler civarındaki bir Sağlık Bakanlığı bütçesi, sağlık harcamaları için biraz kısıtlı bir bütçedir; ancak, biz, şuna, yürekten inanıyoruz: Bu bütçeyle, iyi yapılmış planlamalarla, organizasyonel operasyonlarla çok daha iyi bir sağlık hizmeti vermek mümkündür.

Bu arada bir gerçeğe de dikkatinizi çekmek isterim: Türkiye'nin son yirmi yılında, gayri safî millî hâsıladan sağlık bütçesine ayrılan en yüksek payı bu yıl görmekteyiz. Evet, genel bütçemizden ayrılan pay her ne kadar düşük olsa da, son yirmi yıl içerisinde gayri safî millî hâsıladan, ilk defa, 1 rakamının üzerinde, yüzde 1'in üzerinde bir pay ayırmaktayız.

Bütün çalışmalarımızı katılımcı, uzlaşmacı, yapıcı bir biçimde, kapımızı bütün ilgililere, Anamuhalefet Partimize, diğer siyasî partilere, meslek örgütlerine, akademisyenlere, bu konuda sözü olan herkese açarak yürütüyoruz. Amacımız, ülkemiz için, halkımız için, hepimiz için en doğrusunu bulmaktır. Biz, Allah'ın yardımıyla başaracağımıza yürekten inanıyoruz. Bu düşüncelerle, 2003 yılı bütçemizin hayırlı olmasını temenni eder, hepinizi en samimî duygularımla, tekrar, selamlarım. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Akdağ.

Sayın milletvekilleri, şimdi, son söz, aleyhte konuşacak olan Sayın Atilla Emek'e ait.

Buyurun Sayın Emek. (CHP sıralarından alkışlar)

Sayın Emek, süreniz 10 dakika.

ATİLLA EMEK (Antalya) - Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; 2003 yılı bütçe tasarısıyla ilgili olarak beşinci turda görüşülmekte olan Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Bütçesi hakkındaki görüşlerimi açıklamak üzere şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Öncelikle, Yüce Meclisin değerli üyelerini saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 12.3.2003 tarihinde Bayındırlık ve İskân Bakanımız Sayın Zeki Ergezen'in Plan ve Bütçe Komisyonundaki konuşmasında, Karayolları Genel Müdürlüğüne 2 katrilyon 348 trilyon 106 milyar lira ödenek ayrıldığı belirtilmiştir. Bu meblağ, 2003 yılı içinde Karayolları Genel Müdürlüğünce sürdürülecek her türlü faaliyetin gerçekleştirilmesinde kullanılacaktır.

Sayın üyeler, hepinizin bildiği gibi, Adalet ve Kalkınma Partisinin Acil Eylem Planında, 58 ve 59 uncu Hükümet Programında 15 000 kilometre duble yol yapılacağı açıklanmıştır. 15 000 kilometrelik bölünmüş yolun maliyetinin, 2002 yılı birim fiyatları esas alınarak, 37 katrilyon liraya baliğ olacağı ifade edilmektedir. Bu hale göre, bütçeden Karayolları Genel Müdürlüğüne ayrılmış olan ödeneğin tamamının duble yol yapımına tahsis edildiği düşünülse bile, amacın, yaklaşık onyedi yılda gerçekleştirilebileceği gibi bir sonuç ortaya çıkmaktadır. O halde, bu yetersiz ödeneklerle "15 000 kilometre duble yolu hemen yapıyoruz" denilmesinin gerçeği ifade etmediği ortadadır. Bu hesaba göre, beş yıllık dönem içinde 15 000 kilometre bölünmüş yolun yapılmasının imkânsızlığı açıkça görülüyor. Kaldı ki, Sayın Maliye Bakanı 2003 yılı bütçesi sunuş konuşmasında, öncelikli ve acil karayolu projeleri dışında, gerçekleştirilmesi bir yıldan fazla sürecek yeni projelerin yatırım programına alınmayacağını; ayrıca, çok zorunlu haller dışında, yeni dışkredili projelere programda yer verilmeyeceğini açık bir şekilde ifade etmiştir.

Hükümetçe, inşaat sektörünün ayağa kaldırılması ve canlı tutulmasının sağlanması amacıyla karayolu yapımına verilen bunca önem ve önceliğin, genel tercihler politikasına göre doğru olup olmadığı tartışmasına girmiyorum. Keşke, temel tercihimiz karayolu değil de, cumhuriyetin ilk yıllarında başladığı gibi, demiryolu ağırlıklı olsaydı da, şairin dediği gibi, demir ağlarla örebilseydik anayurdu baştan başa veya üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde taşımacılık faaliyeti ağırlıklı olarak denizyoluyla yapılabilseydi. Demiryollarının ve limanların yapımı, inşaat sektörü içerisinde yer almıyor mu?

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; kaynak ve olanakların ne kadar kıt ve sınırlı olduğu ortadadır. O halde, bize düşen, bu kıt kaynakların en verimli şekilde, ekonominin alternatif maliyet prensibi çerçevesinde kullanılmasını sağlamaktır.

Sayın üyeler, hafızalarınızı yoklarsanız, bir dönem de toprağa gömülerek heba edilen bütçe kaynaklarının, yarım kalmış ve hatta, temeli atıldığı halde hiç tamamlanmamış hayalî vaatlere ilişkin yatırımların yarattığı tahribatın izleri hâlâ silinmemiştir.

Kısa bir araştırma sonucunda, Karayolları Teşkilatının, gerçek ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yaptığı etütlere göre, trafik yoğunluğu, ekonomik göstergeler ve diğer ihtiyaçlar göz önüne alındığında, 2000-2010 yılları arasında, ülkemiz genelinde 8 000 kilometre bölünmüş yol yapılması uygun görülmektedir. Hal böyle iken, siyasî nitelikli vaatlerde ısrar edilerek 15 000 kilometre duble yol yapımına yönelinmesinin ne derecede doğru olacağını Yüce Meclisin takdirlerine sunuyorum. Akılcı olalım, gerçekçi olalım!..

Değerli arkadaşlarım, hatırlayacaksınız, bir zamanlar "ağır sanayi hamlesi" adı altında boş arsalara temeller atıldı. Yüce Meclisimizin deneyimli parlamenterleri buradadır; bir parlamenterimiz de bunu Erzincan'dan arabasının bagajına koyup, bu temeli Meclise getirdi. Şimdi, böyle bir yanılgıya düşmemeyi, millet adına öneriyorum bu kürsüden. (AK Parti sıralarından gürültüler)

Değerli arkadaşlarım, sakin olunuz... Sakin olunuz... Bakınız, benim seçim bölgem Gazipaşa'da bir havaalanı var; onu da bakanlar, hükümetler yaptı; bu ülkenin 35 trilyon lirası toprağa gömüldü.

Şimdi, Sayın Ulaştırma Bakanımızın, yazılı sorum için bana verdiği cevap burada. Diyor ki Sayın Bakan: "Bu havaalanı hiçbir şekilde kullanılmayacaktır; ancak, helikopterler ve küçük ilaç uçakları için kullanılacaktır." 35 trilyon toprağa gömülecek ve biz, bu havaalanını kullanamayacağız. Oysa, Antalya'nın doğusunda, turizm bölgesinde 1 değil, 2 havaalanına ihtiyaç var; ama, gün geldi, bir sayın bakan 1998 Aralık ayında bu havaalanına ineceğini söyleyerek "hemşehrilerim beni karşılasın" dedi; ama, inemedi; arkasından gelen hükümetlerin sayın bakanları, bu havaalanının uçuşa ve inişe elverişli olmadığını ifade etti. Şimdi, millet adına bunun hesabını kimden soracağız değerli arkadaşlarım; bunun için söylüyorum.

Hepimiz burada bir amaçla bulunuyoruz. Yüce Milletimizden, 3 Kasımda buraya gelirken, Türkiye'de yoksulluğu ve yolsuzluğu yenmek üzere yetki aldık, geldik; gelin, bunu hep beraber gerçekleştirelim. (CHP sıralarından alkışlar) Değerli arkadaşlarım, özümüzle sözümüz bir olsun.

Bakınız, Sayın Maliye Bakanımız, geçen gün, burada, Cumhuriyet Halk Partisinin sıralarına, bize doğru dönerek "gidin, bu vergi barışıyla ilgili, esnafla konuşun" dedi. Ben, Antalya'da Serik İlçemizde, Manavgat İlçemizde, Alanyamızda esnaf kefalet kooperatiflerinin kongrelerine katıldım. Oradaki esnaf bunu kabul etmiyor, tepkisini ortaya koyuyor, "biz hiçbir fayda görmedik" diyor. Sayın Bakanım beni bağışlasın, herhalde, affettiği naylon faturacı esnafla görüşmüş; ama, siftah yapamayan esnafa gittiğiniz zaman tablo budur değerli arkadaşlarım.

Değerli arkadaşlarım, bakınız, bu bakanlık, geçmişte en şaibeli yolsuzlukların odak noktası oldu. Sayın Bakanım biraz önce açıkladı, dedi ki "Avrupa'da 1 kilometrelik otoyol maliyeti dünya fiyatlarıyla 2 500 000-3 000 000 dolar; ama, benim ülkemde 7 800 000 dolara ulaşmış!" Demek ki, bu aradaki fark, birilerinin cebine gitmiş; gelin, bunları takip edelim, millet adına hesap soralım, milletin tek kuruşunun hesabını bu Yüce Meclis sorsun ve peşinde olalım.

Bunu, elbette Adalet ve Kalkınma Partisinin değerli üyelerinden de bekliyoruz. Bu amaçla buradayız ve bunun için, milletimiz adına bunları söylüyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bakınız, yapılması öngörülen duble yoldaki öncelikler meselesinde, bölünmüş yol projesine başlanırken öncelik arz eden arterlerin dikkate alınacağı ve önce bunların, mevcut imkânlarla ikmal edileceği, Plan ve Bütçe Komisyonunda, bizzat, Sayın Bakan tarafından ifade edilmiştir. Bu bağlamda, seçim bölgemiz olan Antalya'yı Manavgat'a, Alanya'ya bağlayan 135 kilometrelik bir ana arter yolumuz vardır; onbeş yıldır bu yol yapılamadı değerli arkadaşlarım.

Sayın Bakanıma, ben, yazılı soru önergesi vermiştim, Sayın Bakanım lütfetti, cevap verdi.

Biraz önce Sayın Bakanımızı dinledik; kendisine büyük saygım var, içtenliğine inanıyorum; Sayın Bakanım dedi ki: "Yılda 2 000 kilometre duble yol yapacağız." Alkışlarız... (Alkışlar) Bunu, milletimiz adına alkışlarız; ama; bakınız, bu, kalan 28 kilometre yolun adı, ölüm yolu! Avrupa'nın bütün gazete manşetlerinde, televizyonlarında, bu yolun adı, ölüm yolu. Benim vatandaşım hayatını kaybediyor, Avrupa'dan döviz getiren turist hayatını kaybediyor; onun için, turizm sektörünü etkiliyor ve Sayın Bakanım diyor ki: "Yeterli ödenek sağlanması durumunda 2005 yılında tamamlanması hedeflenmiştir."

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Emek, konuşmanızı tamamlamanız için süre veriyorum.

Buyurun.

ATİLLA EMEK (Devamla) - Teşekkür ediyorum.

Sayın Bakanım, 28 kilometreyi 2005'e ertelersek 2 000 kilometrenin inandırıcılığı nasıl olacak?!

Şimdi, diyorum ki, gelin, şu 28 kilometreyi yapalım ve ölüm yolu, hayat yolu olsun. Eko-nomimize katkı sağlayan bu yol...

Bakınız, daha dün, turizm müdürlüklerinden bilgi getirdim. Alanyamızda 1 141 000 000 dolar turizm girdisi sağlanıyor, Manavgat'ta 840 000 000 dolar sağlanıyor; 2 milyar dolar turizm girdisi var! Ekonomiye bu kadar önemli katkı yapıyor bu yol. Değerli arkadaşlarım, insanî boyutu var, ekonomik boyutu var; bunları bir kenara itmek mümkün değil.

Şimdi, Sayın Bakanıma, bütün içtenliğimle ve içtenliğine güvenerek, Yüce Meclisin huzurunda şunu ifade ediyorum: Sayın Bakanım, ne olur, 2003 yılında bu yolu bitirelim ve kurdelesini, Yüce Meclisin değerli üyeleriyle birlikte keselim. Bu ölüm yolunu, hayat yoluna çevirelim. Ben, şimdiden, bu katkınızdan dolayı size teşekkür ediyorum; ama, asıl teşekkürü Manavgatımızın, Alanyamızın yöre halkı, çile çeken, çocuğunu, kardeşini, babasını kaybeden insanlarımız sunacaktır; ama, ondan önemlisi, Avrupa'da "ölüm yolu" diye manşet atan... Daha geçen gün, Berlin Fuarına giden yerel yöneticilerimize ilk soru bu. Sayın Belediye Başkanına, turizm sektörü mensuplarına, ölüm yolu bitti mi diye soruluyor. Onun için, bundan daha öncelikli, bundan daha önemli bir yol olabilir mi değerli arkadaşlarım.

Sayın Bakanım, geçen gün, buradaki bir konuşmasında "içtenlikle teşekkür bekliyorum yaptığım işler dolayısıyla" dedi. Huzurlarınızda, Sayın Bakanıma teşekkür ediyorum.

Bizim Antalyamızın batısında ve doğusunda içmesuyu projeleri vardı. Gazipaşa İçmesuyu Projesi ve Antalya'nın batısında Andrasan, Mavikent, Beykonak ve Kumluca İlçemizin grup projesi için, sağ olsunlar, Meclis kulisinde bütün yetkililerini çağırdı, talimat verdi. Sayın Bakanım, bunun için içtenlikle teşekkür ediyorum ve bu projelerin hayata geçmesi için de desteklerinizi istirham ediyorum. Sayın Bakanım, burada gösterdiğiniz duyarlılığı, ne olur, şu yolda da gösterelim; içtenliğinize inanıyorum.

Bu bakanlık, geçmişte çok şaibeli. Çok önemli bir görev yapıyorsunuz. Bu bakanlığın geçmişini de temizleyelim, sizin eliniz de temiz kalsın Sayın Bakanım.

Değerli arkadaşlarım...

BAŞKAN - Sayın Emek, toparlar mısınız.

ATİLLA EMEK (Devamla) - Hemen bağlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, Yüce Meclisimizin desteğiyle, hükümetimizin desteğiyle, Sayın Bakanımızın dirayetli çalışmasıyla, ölüm yolunun hayat yolu olmasını diliyorum ve kurdeleyi, hep beraber, 2003 yılında keseceğimizi umut ediyorum.

Bu duygularla, Yüce Meclise saygılarımı, sevgilerimi sunuyorum; sağ olun. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Emek.

Sayın milletvekilleri, beşinci turdaki görüşmeler tamamlanmıştır.

Şimdi, sorulara geçiyoruz.

Önce, soru sormak isteyen sayın milletvekillerinin isimlerini okuyacağım: Sayın Amber, Sayın Doğan, Sayın Gazalcı, Sayın Işık, Sayın Yerlikaya, Sayın Bölünmez, Sayın Bayraktar, Sayın Koral, Sayın Eri, Sayın Doğan, Sayın Akın, Sayın Güyüldar, Sayın Öğüt, Sayın Yıldız, Sayın Karademir, Sayın Erdöl, Sayın Önder, Sayın Ekmekçioğlu, Sayın Yılmazer, Sayın Güney, Sayın Çetin, Sayın Tandoğdu, Sayın Ateş, Sayın Arz, Sayın Türkmen, Sayın Yıldırım, Sayın Tunç, Sayın Aslanoğlu, Sayın Aslan.

Sayın milletvekilleri, bildiğiniz gibi, soru sorma süresi 10 dakika, Hükümetin cevap verme süresi de 10 dakika. Ben, sırası gelen sayın milletvekiline soru sorması için süre vereceğim; ama, 30 milletvekilimizin de soru sorabilmesi için, her milletvekiline 20 saniye düşüyor. Bu süre içerisinde, gönlüm arzu eder ki, bütün milletvekillerimize soru sormaları için fırsat verelim; ancak, süre 10 dakikayla sınırlı olduğu için de, bunu uzatma olanağım yok. O nedenle, milletvekillerimizin, soru sormada birbirlerine bir kolaylık tanımalarını diliyorum.

Şimdi, ilk soru sorma hakkı Sayın Amber'in.

Buyurun Sayın Amber.

ZÜHEYİR AMBER (Hatay) - Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, Sayın Sağlık Bakanımıza sorulmak üzere 4 tane sorum söz konusu.

Sosyoekonomik bir hastalık olan tüberküloz, son yıllarda, özellikle rezistans hastalarda ciddî bir artma göstermektedir. Tedavisi pahalı ve zor olan bu hastalığın hastalarının, özellikli uzman hastaneler tarafından tedavi edilmeleri gerektiği bilinmektedir.

Şimdi, sorularıma geçiyorum.

Birinci sorum: İlaçlara dirençli hastalar hangi hastanelerde tedavi olmaktadır ve bugüne kadar, bunun için kaç yatak ayrılmıştır?

İkinci sorum: Bu hastanelerin kaçında özel donanımlı oda mevcuttur?

Üçüncü sorum : Çok ilaca dirençli hastalarımız ne kadardır? Sayısı bilinmiyorsa, bunun nedenleri nedir; bunun açıklanmasını istiyorum.

Dördüncü sorum da, rezistans tüberküloz hastaları için mevcut bir tedavi protokolü var mıdır; eğer yoksa, bunun nedeninin açıklanmasını istiyorum.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Amber.

Sayın milletvekilleri, eğer mümkünse, diğer arkadaşlarımıza da süre tanınabilmesi için, bir soruyla sınırlandırmanızı rica ediyorum.

İkinci söz, Sayın Doğan'ın; buyurun.

MUHARREM DOĞAN (Mardin) - Sorumu Sayın Sağlık Bakanımıza iletiyorum: 710 000 nüfuslu, tarihî Mardin'de, 300 yataklı, tam teşekküllü devlet hastanesi var; ama, anestezi ve psikiyatri uzmanı yoktur. Bu nedenle, hayatî tehlike arz eden hiçbir ameliyat yapılamıyor; ayrıca, heyet raporu verilemiyor.

İkinci sorum: Sağlık ocaklarına gerekli ödeneği ayırarak, gerekli sağlık hizmetlerinin verilmesi için, köylü vatandaşımıza gerekli sağlık hizmetlerinin sunulması için doktor, ebe, hemşire gönderecek misiniz?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Doğan.

Sayın Gazalcı, buyurun.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Mikrofon çalışmıyor!

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, tekrar, tuşa basmamanızı rica ediyorum. Teknik bir sorunla söz istemi kayboldu.

Sayın Işık, buyurun.

MEHMET IŞIK (Giresun) - Mikrofon çalışmıyor!

BAŞKAN - Peki.

Sayın Yerlikaya, buyurun.

V. SİNAN YERLİKAYA (Tunceli) - Sayın Başkan, delaletinizle iki sorum olacak. İlk sorumu Sayın Bayındırlık Bakanına ileteceğim. İkinci sorumu Sağlık Bakanımıza ileteceğim, bu konuyu da cevaplandırmasını rica ediyorum.

Sayın Bakanım, bundan iki ay önce Pülümür'de büyük bir deprem oldu, 6,5 şiddetinde bir depremdi. Bu depremin hemen ilk gününde Sayın Bakan olay yerine intikal etti ve ondan sonra da büyük yardımlarını gördük; huzurunuzda kendisine teşekkür ediyorum. Ancak, Tunceli ve ilçelerindeki hasar tespitleri henüz tamamlanmadı, yapılmadı.

İkinci olarak, Tunceli'nin afet bölgesi ilan edilmesi talebimiz henüz yerine getirilmedi. Tunceli'nin afet bölgesi kapsamına alınması düşünülüyor mu, düşünülüyorsa, bu konudaki çalışmaları nelerdir?

Sağlık Bakanımıza sorumu yöneltiyorum.

Tunceli Merkezde, devlet hastanesi kanalıyla, ilçelerimizde sağlık merkezleri kanalıyla vatandaş sağlık ihtiyaçlarını karşılıyor. Köylerimizde ve beldelerimizde uzun süreden beri sağlık ocakları kapalıdır; hemen hemen on yıldan beri hiçbir köyümüzde sağlık ocağı yoktur. Ancak, son yapılan çalışmalarda, ilçelerdeki sağlık merkezlerinin de sağlık ocağı kapsamına dönüştürülme çalışmalarını görüyoruz, bu konudaki yazılar bize intikal ediyor.

Değerli arkadaşlar, Tunceli'nin iklimi, coğrafî yapısı gözönüne alındığında, sağlık merkezlerinin sağlık ocaklarına dönüştürülmesi konusu tahakkuk ederse, vatandaş büyük bir mağduriyete düşecektir ve dolayısıyla, sağlık hizmetlerinden faydalanamayacaktır.

Bizim temennimiz, bu tür bir çalışmanın sona erdirilerek, bunların, sağlık merkezi olarak yerinde kalmasıdır; ancak, bu konuda bir çalışmanın olup olmadığını Sayın Bakanımdan öğrenmek istiyorum. Biz, sağlık merkezlerimizin, yine, sağlık merkezi olarak kalmasını istiyoruz. Aksi halde, sağlık ocağına dönüştürülme durumunda, buraların, 25 yataklı hastaneye dönüştürülmesi konusunda bir çalışmaları var mıdır?

İki; Tunceli Devlet Hastanesinde, uzun zamandan beri uzman hekim bulunmamaktadır, pratisyen hekimlerle sağlık hizmetleri yürütülmektedir. Tunceli Devlet Hastanesine yeterli uzman hekim gönderilecek midir; gönderilmesi konusunda herhangi bir çalışmaları var mıdır?

Teşekkür ediyorum, bütçenin hayırlı olmasını diliyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Yerlikaya.

Şimdi, Sayın Gazalcı, buyurun.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Sayın Başkan, teşekkür ederim.

Kamu binalarının depreme dayanıklılığı ölçüldü mü? Özellikle, hastane, okul gibi, insanların topluca bulunduğu yerlerde sağlamlaştırma çalışmaları yapıldı mı? Örneğin, Denizli Devlet Hastanesinde, Pamukkale Üniversitesinin yaptığı bir ölçüme göre, binanın depreme dayanıklılığı olmadığı söylenilmiştir; ama, bir blok onarılmış, öteki bloklar, ödenek yokluğu nedeniyle, durmaktadır.

Yine, turizmi, çevrenin sosyal ve ekonomik yaşamını etkileyen, bir türlü bitirilmeyen yollar var; onlardan birkaçının bu yıl yatırım programına alınıp alınmadığını, bitirilip bitirilmeyeceğini Sayın Bakandan soruyorum.

Bu yollar :

1-Çameli-Fethiye Yolu,

2-Acıpayam-Kelekçi-Dalaman yolu,

3-Beyağaç-Köyceğiz yolu.

Sağlık Bakanı ile ilgili sorularıma gelince: Ağız ve diş sağlığı için Millî Eğitim Bakanlığıyla işbirliği yapılarak, acaba, kalabalık okullarda diş hekimleri görevlendirmeyi düşünüyor mu?

ABD'nin Irak'a saldırısından insanımızın sağlığını korumak için maske, aşı dahil, ne gibi önlemler alınmıştır?

Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Işık, buyurun.

MEHMET IŞIK (Giresun) - Sayın Başkan, mümkün olduğu kadar zamanı az kullanmak istiyorum.

Bayındırlık Bakanına bir sorum var, daha önce Plan ve Bütçe Komisyonunda da kendisine bahsetmiştim, Giresun şehiriçi geçişi. Doğu Karadeniz'in tüm güzelliklerini yok eden Karayolları, Giresun merkezini de, maalesef, yaşanmaz hale getirdi. Sahilde herhangi bir suretle insanların gezeceği bir yer bırakmadı, kavşaklar bırakarak şehre girişi engelledi; planların...

BAŞKAN - Sayın Işık, sorunuzu sorarsanız iyi olur; çünkü, diğer arkadaşlarımız da var.

MEHMET IŞIK (Giresun) - Sorum: Giresun şehiriçi geçişi için yeni bir proje düşünüyorlar mı? Bunu öğrenmek istiyorum.

Bir de, Sağlık Bakanına bir sorum var: Giresun Merkezde 1 bölge hastanesi inşaatı ve Görele'de 1 hastane inşaatı var. Bu hastanelere başlanılanı on oniki sene oldu, yüzde 80'i tamamlandı, bitirilemiyor, bina yeniden eskimeye başladı. Bu binaların bu sene bitirilmesi mümkün müdür?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Bölünmez, buyurun.

SÜLEYMAN BÖLÜNMEZ (Mardin) - Teşekkürler Sayın Başkanım.

Delaletinizle aşağıdaki soruları sayın bakanlarımıza yöneltmek istiyorum:

Güneydoğunun tüm hastaneleri gibi, Mardin'deki hastane de, şifa dağıtan kurumlar değil, mikrop yuvası olan eski hastanelerimizdendir. Vatandaşlarımızı kurtaracak yeni Mardin Devlet Hastanesinin bitirilmesi için kesin tarih verebilir misiniz?

Değerli Bayındırlık Bakanıma sorum da: Mardin Organize Sanayi ve Serbest Bölgesi, tugay ve birçok birliğimizi, okullarımızı, havaalanı ve ilimizi İpek Yoluna bağlayan 20 kilometrelik Mardin-Kızıltepe duble yolunun bitirilmesi için ayrılan ödenek yeterli mi? Bitiş tarihi verebilir misiniz?

Saygılarımla.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın milletvekilleri, soru sorma süremiz bitti.

Hükümet üyelerimiz, soruları eşit mi cevaplandıracaklar?

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Bitlis) - Sayın Başkanım, ben, sorulara yazılı cevap vereceğim.

BAŞKAN - Yazılı cevap vereceksiniz. Peki, teşekkür ederim.

Sayın Millî Savunma Bakanı?..

MİLLî SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli) - Ben de yazılı cevap vereceğim, müsaade ederseniz.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Akdağ?..

SAĞLIK BAKANI RECEP AKDAĞ (Erzurum) - Ben, iki soruya sözlü cevap vereceğim; kalanlara yazılı cevap vereceğim.

BAŞKAN - Buyurun.

SAĞLIK BAKANI RECEP AKDAĞ (Erzurum) - Tüberkülozla ilgili soruya cevap vermek istiyorum: İlaçlara dirençli hastalarımız için Heybeliada, Yedikule, Atatürk ve İzmir Göğüs Hastanelerinde yatarak tedavi imkânı vardır. Bunlar, özellikle seçilmiş hastanelerdir, ihtisas hastaneleridir. Bunların yatak sayısı 200 kadardır ve bunlar için ikinci kuşak ilaçlar ve özel uygulanan protokol mevcuttur ve bu hastaların, ülkemizde tespit edilmiş sayısı 1 000 civarındadır.

Bir de savaşla ilgili olarak, aşı konusunda görüşümü bildirmek, arkadaşımın sorusuna cevap vermek istiyorum:

Ülkemizde, çiçek aşısı, şu anda, yapılmış planlamalar dahilinde, ihtiyaç halinde kullanılmak üzere getirtilmiş bulunmaktadır. Bu işle ilgili olarak, bir ihtisas komisyonu, bir bilim kurulu kurmuş bulunmaktayız. Bu bilim kuruluyla birlikte, yapılmış planlamalar çerçevesinde çalışmalarımız devam etmektedir ve bu bilim kurulumuzun görüşü, hali hazırda, herhangi bir kitle aşılaması yapılmasının gerekli olmadığı yönündedir.

Diğer sorulara yazılı olarak cevap vereceğim.

BAŞKAN - Sayın Bakanlara teşekkür ederim.

Sayın milletvekilleri; 8,5 dakikalık bir süremiz var; o sürede de sayın milletvekillerimizin sorularını alacağım.

Sayın Eri, buyurun.

NİHAT ERİ (Mardin) - Sayın Başkanım, aracılığınızla, Sayın Bayındırlık Bakanına bir sorum olacak.

Cumhuriyetimizin kuruluşunun üzerinden seksen yıl geçmiştir; ama, hâlâ, coğrafyamızın kadastrosu tamamlanamamıştır. Örneğin, benim seçim yörem olan Mardin ve Midyat'ta, mevcut kadro ve bu çalışma temposuyla, yüz ilâ ikiyüz yılda kadastro çalışmalarının tamamlanabileceği hesaplanmaktadır. Kadastronun yapılmayışı, birçok sıkıntılara, özellikle tarımsal destekleme ödemelerinde karışıklığa, gecikmelere ve hak kayıplarına neden olmaktadır.

Sorumu soruyorum: Mevcut kadro ve çalışma temposuyla, Türkiye kadastrosunu ne zaman tamamlamayı düşünüyorsunuz? Bu süreyi kısaltmak için bir çalışmanız var mı?

Sağlık Bakanına da bir sorum olacak. Hükümet programında, bölgelerarası dengesizliğin ortadan kaldırılması yönünde çalışmalar yapılacağı yazılıdır. Sayın Bakanım, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde sağlık göstergeleri, Türkiye ortalamasının yarısı düzeyindedir.

İlk sorum şu : Personel atamalarında ve yatırımlarda, bu dengesizliği ortadan kaldırmak amacıyla, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri için özel bir uygulama düşünüyor musunuz?

İkinci sorum : Mardin'de inşaatları tamamlanma aşamasına gelen merkez devlet hastanesi ile Dargeçit ve Derik İlçeleri hastaneleri bu yıl hizmete girecek mi?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın milletvekilleri, sorularınızın gerekçeye veya açıklamaya ihtiyacı yok; Sayın Bakanlar konuya hâkim. O nedenle, bundan sonraki sayın milletvekillerimizin, bir açıklamaya gerek duymadan direkt sorularını sormalarını rica ediyorum.

Sayın Akın?.. Yok.

Sayın Güyüldar, buyurun.

HASAN GÜYÜLDAR (Tunceli) - Sayın Başkan, Sayın Bayındırlık ve İskân Bakanıma sorularım olacak.

Bilindiği üzere, Pülümür'de, 27 Ocakta bir deprem olmuştu. Bu deprem sonrası Sayın Bakanımın ilgisini ve yapılan olumlu çalışmaları belirterek sorularımı soracağım.

Toplu Konut İdaresince yapılan çalışmalarda, Tunceli'de toplukonut yapımı uygulamasına başlanmış olduğunu takip ediyoruz. Mayıs ayında da...

BAŞKAN - Sayın Güyüldar, şu açıklama kısmını atlayıp direkt sorulara gelir misiniz.

HASAN GÜYÜLDAR (Tunceli) - Mayıs ayında da Pülümür'de bu konutların temelinin atılacağını memnuniyetle öğrenmiş bulunmaktayız.

İkincisi de, güneyi Karadenize bağlayan Pülümür yolunun, Sayın Bakanımın hassasiyetiyle bu sene tamamlanacağına dair görüşmelerimiz olmuştur. Sayın Bakanıma ve bürokratlarına şimdiden şükranlarımı sunuyorum.

Tunceli'nin afet kapsamına alınması hususunda Sayın Yerlikaya sorusunu iletmiştir. Benim, Sayın Bakanımdan sorum şu olacak efendim: Tunceli İlimizde yıllardan beri yatırım programında yer alan, gerek ihale gerekse EYY yöntemiyle yapımı benimsenen işlere şu ana kadar başlanmamıştır. Programda yer alan bu işlere 2003 yılında başlanabilir mi?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Öğüt?.. Yok.

Sayın Yıldız, buyurun.

MEHMET KERİM YILDIZ (Ağrı) - Sayın Sağlık Bakanımıza sorularım olacak.

Yapımı oniki yıldır devam eden, fizikî gerçekleşme oranı yüzde 75 olan 150 yataklı Ağrı Devlet Hastanesi bu yıl bitirilecek mi?

İkinci sorum : Hepatit B aşısı, rutin aşı takviminde yer alacak mı?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Yıldız.

Sayın Karademir, buyurun.

ERDAL KARADEMİR (İzmir) - Sayın Başkan, Sayın Bayındırlık Bakanına sormak istiyorum. Sayın Bakanın konuşma kitapçığında, Tapu ve Kadastro Bilgi Sisteminden (TAKBİS) bahsedilmektedir. Bu proje Başbakanlık tarafından onaylanmış mıdır? Ne zaman bitirilecektir? Devlet bütçesine mal oluşu ne olacaktır? Devlet bütçesine katkısı ne olacaktır? Bu projenin, kadastro haritalarının ülke genelinde tamamının sayısal hale getirilmedikçe yaşama geçirilmesi olanaklı mıdır?

İkinci sorum da şu olacak, yine Bayındırlık Bakanımıza : Ülke kadastro çalışmalarının yenilenmesi aşamasında, harita özel sektörünün imkân ve gücünden yararlanmak üzere, kamu sorumluluğunu taşıyan lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarından bahsedilmektedir. Bu büroları ne zaman yaşama geçirmeyi düşünüyorsunuz?

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Erdöl, buyurun.

CEVDET ERDÖL (Trabzon) - Sayın Başkanım, her üç Bakanımıza da değerli çalışmalarından dolayı teşekkür ediyorum.

Millî Savunma Bakanımıza üç sorum var. Birinci sorum : Malumunuz olduğu üzere, Türk Silahlı Kuvvetlerinde subay ve assubayların mecburî hizmetleri 15 yıldır. Gerek tıp doktorları gerekse kurmay subayların akademilerde geçirdikleri süreleri bunlara ilave edilmektedir. Bu mecburî hizmetler, matematiksel olarak 21, hatta 26 yıla kadar uzamaktadır. Bu çarpıcı durumu sona erdirmeyi düşünüyor musunuz?

İkinci sorum : Türk Silahlı Kuvvetlerinden, amirlerince suçlu oldukları zannedilerek, kanaate dayalı olarak çıkarılan subay ve assubayların belki de çok ciddî suçları vardır. Bunlar hiç mahkeme edilmiyorlar; âdeta, mahkemeden kaçırılıyorlar. Bu, çok ciddî suçu olan, yani askerlikten atılması gerekecek kadar suçlu olan kişilerin, mutlaka, ilave cezayı da hak etmeleri gerekir. Bunların mahkemeden kaçırılması yerine, mahkeme yolunu onlara açmayı, yani özetle, Anayasanın 125 inci maddesini değiştirmeyi düşünüyor musunuz?

Üçüncü ve son sorum : Trabzon İli Merkezde Çamoba Beldesinde, terk edilmiş, daha önce Silahlı Kuvvetlerimiz tarafından kullanılan ağaçlıklı bir arazi var; park, bahçe ve mesire yeri için oldukça uygundur. Bunu Trabzon Belediyemize devretmeyi düşünür müsünüz?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Ekmekçioğlu, buyurun.

HÜSEYİN EKMEKÇİOĞLU (Antalya) - Sayın Başkan, aracılığınızla, Sayın Sağlık Bakanıma sorularımı yönelteceğim.

Hastanelerimizde yapılan ilaç ihalelerinde 1 000 000'a alınan aynı ilaç, eczanelerde 11 000 000'a satılmaktadır; bunun nedeni nedir? Bu çarpıklığı gidermek için Bakanlık olarak ne gibi önlemler almayı düşünüyorsunuz?

Yardımcı sağlık personeli olarak açığın kapatılması için Bakanlığınızın yaptığı çalışmalar nelerdir?

Kent merkezlerinde sağlık personelinde yığılmalar vardır. Buna karşın, ilçe, belde ve köylerimizde sağlık personeli açığı mevcuttur. Sağlık Bakanlığının nakil, puanlama, norm kadro gibi çalışmaları var mıdır?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Ekmekçioğlu.

Sayın Güney, buyurun.

ÜLKÜ GÖKALP GÜNEY (Bayburt) - Sayın Sağlık Bakanımızdan bir sualim var.

Takriben iki yıl önce Bayburt Devlet Hastanesi bünyesinde kurulan Kanser Araştırma Erken Teşhis Merkezi için patolog ve röntgen mütehassısı göndermeyi düşünüyor musunuz? İki yıldan beri burası çalışmamaktadır, açıldığı halde kapalıdır. Hiç olmazsa, rotasyonla, bu merkeze, bu bahsettiğim doktorların gönderilmesi mümkün müdür? Bu konuda yardımlarını rica ediyorum.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Ben teşekkür ederim Sayın Güney.

Sayın milletvekilleri, soru sorma süremiz sona erdi.

Sayın bakanlarımız bu sorulara yazılı cevap vereceklerdir.

Şimdi, sırasıyla, beşinci turda yer alan bütçelerin bölümlerine geçilmesi hususunu ve bölümlerini ayrı ayrı okutup, oylarınıza sunacağım:

Millî Savunma Bakanlığı 2003 malî yılı bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Bölümleri okutuyorum :

A) MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI

1. - Millî Savunma Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

A - C E T V E L İ
	Program
	Kodu	A ç ı k l a m a	L i r a
	101	Genel Yönetim ve Destek Hizmetleri	1 093 549 119 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	102	Millî Savunma Hizmetleri	9 115 700 881 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.

		T O P L A M	10 209 250 000 000 000

BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Millî Savunma Bakanlığı 2003 malî yılı bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir.

Millî Savunma Bakanlığı 2001 malî yılı kesinhesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

2. - Millî Savunma Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

BAŞKAN- (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum:

Millî Savunma Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

A - C E T V E L İ
		L i r a
- Genel Ödenek Toplamı	:	6 967 626 711 420 000
- Toplam Harcama	:	5 413 528 749 810 000
- İptal Edilen Ödenek	:	1 594 308 469 180 000
- Ödenek Dışı Harcama	:	48 961 311 150 000
- 1050 S.K.55 inci Mad.ve Özel
Kanunlar Gel.Ertesi Yıla
Devreden Ödenek	:	8 750 803 580 000
- 1050 S.K.83 üncü Mad.ve
Dış Proje Kredilerinden Ertesi
Yıla Devreden	:	1 317 739 438 860 000

BAŞKAN- (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Millî Savunma Bakanlığı 2001 malî yılı kesinhesabının bölümleri kabul edilmiştir.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2003 malî yılı bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Bölümleri okutuyorum :

B) BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANLIĞI

1. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2003 Malî Yılı Bütçesi

A - C E T V E L İ
	Program
	Kodu	A ç ı k l a m a	L i r a
	101	Genel Yönetim ve Destek Hizmetleri	156 354 500 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	111	Devlet Yapı İşleri	77 078 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	112	Konut Müsteşarlığı Hizmetleri	1 466 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	113	Doğal Afetlerin Zararlarını Önleme ve Giderme
		Hizmetleri	6 314 500 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	114	Teknik Araştırma ve Uygulama Hizmetleri	5 488 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	900	Hizmet Programlarına Dağıtılamayan Transferler	167 920 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.

		T O P L A M	414 621 000 000 000

BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2003 malî yılı bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 malî yılı kesinhesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

2. - Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

BAŞKAN- (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum :

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

A - C E T V E L İ
			L i r a
- Genel Ödenek Toplamı	:	945 679 521 170 000
- Toplam Harcama	:	902 677 178 310 000
- İptal Edilen Ödenek	:	38 603 558 400 000
- Ödenek Dışı Harcama	:	1 139 122 860 000
- 1050 S.K.55 inci Mad.ve Özel
Kanunlar Ger.Ertesi Yıla
Devreden Ödenek	:	5 537 907 320 000

BAŞKAN- (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2001 malî yılı kesinhesabının bölümleri kabul edilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü 2003 malî yılı bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Bölümleri okutuyorum :

a) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2003 Malî Yılı Bütçesi

A - C E T V E L İ
	Program
	Kodu	A ç ı k l a m a	L i r a
	101	Genel Yönetim ve Destek Hizmetleri	631 316 700 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	111	Karayolları Planlama, Proje ve Keşif Hizmetleri	34 704 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	112	Karayolları Yatırım Hizmetleri	809 534 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	113	Bakım ve İşletme Hizmetleri	179 295 300 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	900	Hizmet Programlarına Dağıtılamayan Transferler	2 549 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	999	Dış Proje Kredileri	690 707 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.

		T O P L A M	2 348 106 000 000 000

BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

(B) cetvelini okutuyorum:

B - C E T V E L İ
	Gelir
	Türü	A ç ı k l a m a	L i r a
	2	Vergi Dışı Normal Gelirler	40 000 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.
	3	Özel Gelirler, Hazine Yardımı ve Devlet
		Katkısı	2 308 106 000 000 000
		BAŞKAN- Kabul edenler... Etmeyenler...
		Kabul edilmiştir.

		T O P L A M	2 348 106 000 000 000

BAŞKAN - Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü 2003 malî yılı bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü 2001 malî yılı kesinhesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

2. - Karayolları Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

BAŞKAN - (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2001 Malî Yılı Kesinhesabı

A - C E T V E L İ
		L i r a
- Genel Ödenek Toplamı	:	2 029 799 982 545 000
- Toplam Harcama	:	1 968 240 083 830 000
- İptal edilen Ödenek	:	51 745 424 325 000
- Ödenek Dışı Harcama	:	30 097 350 000
- 1050 S.K.55 inci Mad.ve Özel
Kanunlar Ger.Ertesi Yıla
Devreden Ödenek	:	9 844 571 740 000
- 1050 S.K.83 üncü Mad.ve
Dış Proje Kredilerinden Ertesi
Yıla Devreden	:	5 192 531 850 000
BAŞKAN - (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.