DÖNEM: 22

DÖNEM: 22 CİLT: 90 YASAMA YILI: 3

T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

122 nci Birleşim

30 Haziran 2005 Perşembe

İ Ç İ N D E K İ L E R

I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

II. - GELEN KÂĞITLAR

III. - BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1.- Malatya Milletvekili Muharrem Kılıç'ın, yurt dışında yaşayan vatandaşların çifte vatandaşlık sorunlarına ve alınması gereken önlemlere ilişkin gündemdışı konuşması ve İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu'nun cevabı

2.- Çanakkale Milletvekili İbrahim Köşdere'nin, Bulgaristan'da yapılan seçim ile seçim sonuçlarına ve Hak ve Özgürlükler Hareketi Partisinin başarısında Türklerin etkilerine ve beklentilerine ilişkin gündemdışı konuşması

3.- Aksaray Milletvekili Ahmet Yaşar'ın, Anadolu'nun turizm potansiyeli ile Aksaray'ın turizm değerlerine, turizmde tanıtımın önemine ve bu konularda yapılması gerekenlere ilişkin gündemdışı konuşması

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1.- Iğdır Milletvekili Dursun Akdemir'in (6/1216) esas numaralı sözlü sorusunu geri aldığına ilişkin önergesi (4/312)

2.- Dilekçe Komisyonu Başkanlığının, TBMM’nin tatilde bulunduğu süre içerisinde de çalışmalarına devam etmesine ilişkin tezkeresi (3/866)

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1.- Malatya Milletvekili Ahmet Münir Erkal ve 37 milletvekilinin, İnönü Üniversitesi Rektörlüğü hakkındaki yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/301)

2.- Antalya Milletvekili Feridun Fikret Baloğlu ve 36 milletvekilinin, Antalya-Kaleiçi'nin korunmasına yönelik sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/302)

D) ÇEŞİTLİ İŞLER

1.- Sakarya Milletvekili Ayhan Sefer Üstün'ün yasama dokunulmazlığının kaldırılması hakkındaki (3/733) esas numaralı dosyanın daha önce karara bağlanan (3/626) esas numaralı dosyayla aynı olduğu tespit edildiğinden, Başbakanlığa iade edilmesi gerektiğine ilişkin Başkanlık açıklaması

IV.- ÖNERİLER

A) SİYASÎ PARTİ GRUBU ÖNERİLERİ

1.- Genel Kurulun çalışma gün ve saatleri ile gündemdeki sıralamanın yeniden düzenlenmesine ilişkin AK Parti Grubu önerisi

V. - KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1.- Çanakkale Milletvekilleri Mehmet Daniş ve İbrahim Köşdere'nin, Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı Kanununa Geçici Bir Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi (Kamu İhale Kanununa Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi) ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (2/212) (S. Sayısı: 305)

2.- Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekilleri Ankara Milletvekilleri Salih Kapusuz ve Haluk İpek, Bursa Milletvekili Faruk Çelik, Hatay Milletvekili Sadullah Ergin ile Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa'nın; Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılması Hakkında İçtüzük Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/140) (S.Sayısı: 161)

3.-Özürlüler Hakkında ve Bazı Kanunlar ile Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı; Tekirdağ Milletvekili Mehmet Nuri Saygun'un Özürlüler İdaresi Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi; İstanbul Milletvekili Lokman Ayva'nın Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkanvekilleri İstanbul Milletvekili Ali Topuz, İzmir Milletvekili Kemal Anadol, Samsun Milletvekili Haluk Koç ile 46 Milletvekilinin Özürlüler Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ile Plan ve Bütçe Komisyonları Raporları (1/1029, 2/215, 2/424, 2/437) (S. Sayısı: 969)

VI.- SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1.- Antalya Milletvekili Feridun Fikret BALOĞLU'nun, Antalya Gündoğmuş - Çamlıalan Köyü ile Köprülü arasındaki yolun yeniden yapılıp yapılmayacağına ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Abdülkadir AKSU'nun cevabı (7/6369)

2.- Konya Milletvekili Atilla KART'ın, isteğe bağlı sigortalıların sağlık hizmetlerinden yararlanmasına yönelik çalışmalara ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6391)

3 - Hatay Milletvekili Züheyir AMBER'in, Millî Gençlik Vakfının kapatılmasına ve mallarının Hazineye devrine ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN'in cevabı (7/6395)

4.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Düzce İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali COŞKUN'un cevabı (7/6428)

5.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Düzce İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6334)

6.- Antalya Milletvekili Nail KAMACI'nın, Antalya - Alanya İlçesindeki SSK Ödeme Bürosuna ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6435)

7.- İstanbul Milletvekili Emin ŞİRİN'in, Türk Telekom ve enerji alanındaki özelleştirme faaliyetlerine ilişkin Başbakandan sorusu ve Maliye Bakanı Kemal UNAKITAN'ın cevabı (7/6452)

8.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Sakarya İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6457)

9.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Gümüşhane İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6458)

10.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Bolu İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6459)

11.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Kütahya İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat BAŞESGİOĞLU'nun cevabı (7/6462)

12.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Gümüşhane İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali COŞKUN'un cevabı (7/6504)

13.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Bolu İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali COŞKUN'un cevabı (7/6505)

14.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Kütahya İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali COŞKUN'un cevabı (7/6506)

15.- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in, Bolu İli'nde 2005 yılı için planlanan yatırımlara ve ayrılan ödenek miktarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali COŞKUN'un cevabı (7/6507)

16.- Hatay Milletvekili Mehmet ERASLAN'ın, dışticaret taşımalarında Türk Bayraklı gemilerin payına ilişkinsorusu ve Ulaştırma Bakanı Binali YILDIRIM'ın cevabı (7/6529)

17.- Denizli Milletvekili Ümmet KANDOĞAN'ın, kamuda ücret sistemindeki düzenlemelere ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN'in cevabı (7/6564)

18.- İzmir Milletvekili Vezir AKDEMİR'in, trafik kazalarını önleyici tedbirlere ve otobüs taşımacılığında vergi indirimine ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Binali YILDIRIM'ın cevabı (7/6631)

19.- Antalya Milletvekili Feridun Fikret BALOĞLU'nun, posta dağıtıcılarına ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Binali YILDIRIM'ın cevabı (7/6632)

20.- İstanbul Milletvekili Emin ŞİRİN'in, MİT'in şahsına ait telefon konuşmalarını ve e-posta yazışmalarını izleyip izlemediğine ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN'in cevabı (7/6648)

21.- Antalya Milletvekili Feridun Fikret BALOĞLU'nun, görevden ayrılan bakanlara ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN'in cevabı (7/6651)

22.- Konya Milletvekili Atilla KART'ın, Seydişehir Eti Alüminyum A.Ş.nin özelleştirilmesine ilişkin sorusu ve Maliye Bakanı Kemal UNAKITAN'ın cevabı (7/6685)

I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 14.00'te açılarak beş oturum yaptı.

İstanbul Milletvekili Ali Rıza Gülçiçek'in, Sivas olaylarının 12 nci yıldönümüne, Madımak Otelinin, barış ve kardeşlik adına, kültür ve sanat müzesi yapılması gerektiğine,

Çankırı Milletvekili Hikmet Özdemir'in, Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Kanununun Çankırı ekonomisine olumlu yansımalarına,

İlişkin gündemdışı konuşmalarına, İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu cevap verdi.

Tekirdağ Milletvekili Erdoğan Kaplan, Trakya halkının sosyal ve ekonomik sorunlarına ilişkin gündemdışı bir konuşma yaptı.

Çevre Bakanlığı Dönersermaye İşletmesi hesaplarına intikal etmesi gereken meblağların Türkiye Çevre Koruma Vakfı hesaplarına aktarılarak Hazinenin gelir zıyaına sebebiyet verdiği ve çevre koruma vakıflarının istihdam kapısı olarak kullanılması suretiyle bu vakıflarla çıkar ilişkisine girdiği gerekçesiyle Çevre eski Bakanı Fevzi Aytekin hakkında Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan denetim raporunun Başbakanlıkça TBMM Başkanlığına intikal ettirildiğine; Anayasanın 100 üncü maddesine göre, Meclis soruşturması açılmasının, TBMM üye tamsayısının en az onda 1'inin vereceği önergeyle istenilebileceğine; böyle bir önerge olmadan, Başkanlığın, söz konusu dosyayla ilgili olarak Meclis soruşturmasına ilişkin bir işlemi resen yürütmesinin mümkün bulunmadığına; daha önce yapılan uygulamalar doğrultusunda, konunun Genel Kurula sunulmasına ve anılan dosyaların milletvekillerinin tetkik ve takdirlerine açılmasının uygun mütalaa edildiğine ilişkin Başkanlık tezkeresi,

İzmir Milletvekili Türkân Miçooğulları'nın (10/148, 182, 187, 284, 285) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu üyeliğinden çekildiğine ilişkin önergesi,

Ondokuz Mayıs Üniversitesinde keyfî yönetim, kamu kaynaklarının amaç dışı kullanımı ve kadrolaşma iddialarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla kurulan (10/251) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yaptığına ilişkin tezkeresi,

Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Parlamentolararası Birlik Başkanının TBMM Başkanı Bülent Arınç'ı Amerika Birleşik Devletlerine davetine icabet etmesine,

Devlet Bakanı Nimet Çubukçu'nun Çin'e yapacağı resmî ziyarete katılacak milletvekillerine,

İlişkin Başkanlık tezkereleri, kabul edildi.

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının 94 üncü sırasında yer alan 502'ye 1 inci ek sıra sayılı komisyon raporunun bu kısmın 3 üncü sırasına, 29.6.2005 tarihli gelen kâğıtlarda yayımlanan 969 sıra sayılı komisyon raporunun 48 saat geçmeden bu kısmın 4 üncü sırasına alınmasına ilişkin CHP Grubu önerisinin, yapılan görüşmelerden sonra, kabul edilmediği,

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının 15 inci sırasında yer alan 918 sıra sayılı geri gönderme tezkeresinin bu kısmın 3 üncü sırasına, 298 inci sırasında yer alan 958 sıra sayılı geri gönderme tezkeresinin 4 üncü sırasına, 203 üncü sırasında yer alan 822 sıra sayılı kanun tasarısının 9 uncu sırasına alınarak, gündemdeki diğer kanun tasarı ve tekliflerinin sıralarının buna göre teselsül ettirilmesine ve gelen kâğıtlar listesinde yayımlanan ve bastırılarak dağıtılan 969 ve 962 sıra sayılı kanun tasarı ve teklifinin, 48 saat geçmeden, bu kısmın 17 nci ve 18 inci sıralarına alınmasına; Genel Kurulun 30.6.2005 Perşembe günü saat 11.00'de toplanmasına; İçtüzüğün 5 inci maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1 Temmuz 2005 tarihinde tatile girmemesine ve çalışmalara devam edilerek, Genel Kurulun 1 Temmuz 2005 Cuma günü saat 14.00-23.00, 2 Temmuz 2005 Cumartesi ve 3 Temmuz 2005 Pazar günleri 12.00-23.00 saatleri arasında çalışmasına ilişkin AK Parti Grubu önerisinin, yapılan görüşmelerden sonra, kabul edildiği,

Açıklandı.

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının:

1 inci sırasında bulunan, Kamu İhale Kanununa Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifinin (2/212) (S. Sayısı: 305) görüşmeleri, daha önce geri alınan maddelere ilişkin komisyon raporu henüz gelmediğinden, ertelendi.

2 nci sırasında bulunan, Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının (1/1039) (S. Sayısı: 951), görüşmeleri tamamlanarak,

4 üncü sırasına alınan ve Cumhurbaşkanınca bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderilen Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 27.5.2005 tarihli 5357 sayılı Kanunun (1/1042) (S. Sayısı: 958), görüşmelerini müteakiben istem üzerine,

Elektronik cihazla yapılan açıkoylamalardan sonra,

3 üncü sırasına alınan ve Cumhurbaşkanınca bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderilen Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair 4.5.2005 tarihli 5344 sayılı Kanunun (1/1032) (S. Sayısı: 918), yapılan görüşmelerden sonra,

Kabul edilip kanunlaştıkları açıklandı.

30 Haziran 2005 Perşembe günü, alınan karar gereğince saat 11.00'de toplanmak üzere, birleşime 23.27'de son verildi.

	Nevzat Pakdil
	Başkanvekili
	Harun Tüfekci	Ahmet Küçük
	Konya	Çanakkale
	Kâtip Üye	Kâtip Üye

	Bayram Özçelik
	Burdur
	Kâtip Üye

No.: 168

II. - GELEN KÂĞITLAR

30 Haziran 2005 Perşembe

Raporlar

1.- WIPO İcralar ve Fonogramlar Andlaşmasına Katılmamızın Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ile Dışişleri Komisyonları Raporları (1/1021) (S. Sayısı: 964) (Dağıtma tarihi: 30.6.2005) (GÜNDEME)

2.- WIPO Telif Hakları Andlaşmasına Katılmamızın Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ile Dışişleri Komisyonları Raporları (1/1027) (S. Sayısı: 966) (Dağıtma tarihi: 30.6.2005) (GÜNDEME)

3.- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Etyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik ve Spor Alanlarında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ile Dışişleri Komisyonları Raporları (1/1037) (S. Sayısı: 967) (Dağıtma tarihi: 30.6.2005) (GÜNDEME)

Meclis Araştırması Önergeleri

1.- Malatya Milletvekili Ahmet Münir ERKAL ve 37 Milletvekilinin, İnönü Üniversitesi Rektörlüğü hakkındaki yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/301) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.2005)

2.- Antalya Milletvekili Feridun Fikret BALOĞLU ve 36 Milletvekilinin, Antalya-Kaleiçi'nin korunmasına yönelik sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/302) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.2005)

BİRİNCİ OTURUM

30 Haziran 2005 Perşembe

Açılma Saati: 11.00

BAŞKAN: Başkanvekili Nevzat PAKDİL

KÂTİP ÜYELER: Bayram ÖZÇELİK (Burdur), Ahmet KÜÇÜK (Çanakkale)

BAŞKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 122 inci Birleşimini açıyorum.

Toplantı yetersayısı vardır; görüşmelere başlıyoruz.

Gündeme geçmeden önce üç sayın milletvekiline gündemdışı söz vereceğim.

Konuşma süreleri 5'er dakikadır. Hükümet, bu konuşmalara cevap verebilir. Hükümetin cevap süresi 20 dakikadır.

Gündemdışı ilk söz, Almanya'da ve yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın çifte vatandaşlık sorununun ilgili hükümetlerle görüşülerek giderilmesiyle ilgili söz isteyen Malatya Milletvekili Muharrem Kılıç'a aittir.

Sayın Kılıç, buyurun.

III. - BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

MUHARREM KILIÇ (Malatya) - Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; bugün, yurt dışında yaşamakta olan, özellikle Almanya'da yaşamakta olan vatandaşlarımızın çok acil bir sorununu Yüce Meclisin gündemine getirmek istiyorum.

Değerli arkadaşlar, yurt dışına giden vatandaşlarımız, ilk başta geçici amaçlarla gittiler; ancak, onların çoğunluğu şu anda o ülkelere yerleştiler, ev aldılar, işyeri aldılar, işyeri açtılar, çocukları orada okudu, orada iş buldu, işe yerleştiler ve o insanların, en az 100 000'den fazlası şu anda çifte vatandaş konumunda. Alman vatandaşlığına geçen Türkleri, konsolosluklar, büyükelçilikler, yeniden Türk vatandaşlığı almaya özendirdiler, teşvik ettiler; ancak, Alman mevzuatı konusunda bu insanlar uyarılmadı. Şu anda, bu insanlar kan ağlıyor.

Geçen hafta, Ankara'ya ağabeyinin cenazesine gelen bir vatandaşımız, ben, nasıl gideceğimin telaşı içindeyim; fark ederlerse, beni tekrar yurt dışına göndermeyebilirler diyor; çünkü, yeniden vize sorunu başlayacak, yeniden oturma izni sorunu başlayacak, yeniden çalışma izni sorunu başlayacak.

Değerli arkadaşlar, biz, bu insanları yurt dışına gönderdik, unuttuk. Oysa, bu insanlar Türk ekonomisine, ülkemize çok büyük katkılarda bulundular. Kırk yılı aşkın süredir, Türk ekonomisine, 140 milyar doların üzerinde katkıları vardır. Zamanında 70 sente muhtaç olan bu ülke, çok büyük ölçüde bu insanların sağladığı dövizlerle ayakta durdu; ancak, biz, bu insanlar için ne yapıyoruz; bu insanları sadece döviz kaynağı olarak görüyoruz. Bu insanlar orada ne gibi sorunlarla karşılaşıyorlar, bunlarla ilgili Meclis araştırması komisyonu oluşturduk, raporlar hazırladık; ama, o raporların gereğini yaptık mı değerli arkadaşlar; yapmadık maalesef. Bu yüzden, bu sorun çok acil değerli arkadaşlar. Türk Hükümetinin, Türk Devletinin büyüklüğüne yakışır bir biçimde bu insanlarımıza sahip olmamız gerekiyor. Yurt dışındaki insanlarımızı kendi kaderine terk edemeyiz.

Konuyla ilgili, Sayın İçişleri Bakanımıza yazılı soru yönelttim; ancak, bugüne kadar -gerçi yakın zamanda yönelttim- bu soruma henüz bir yanıt verilmedi. Hükümet olarak, Başbakan düzeyinde, İçişleri Bakanı düzeyinde, Dışişleri Bakanı düzeyinde bunlara ne yaptınız? Hangi çözümleri buldunuz? Hangi çözümleri bulmayı düşünüyorsunuz? Ciddî bir devlet, ciddî bir hükümet, o insanları kendi haline terk etmez. Alman Hükümetiyle, Alman Devletiyle gerekli ilişkileri sağlayarak bu sorunlara çözüm bulmak zorundayız.

Bana gelen bir e-mailde, oradan, Gökhan Özkan adlı bir vatandaş "Türk olmak, devletim tarafından yalnız bırakılmak demektir" diyor. Bu imajı vermememiz gerekiyor. "Türk olmak, devlete güvenmeden, yalnız kendi ayakları üzerinde durabilmek demektir" diyor. Yine "Türk olmak, bir sorunun, bir mağduriyetin olduğunda, devletinin seninle saklambaç oynaması demektir" diyor.

Değerli arkadaşlar, sorun çok acil, sorun çok önemli. Oradaki vatandaşlarımızdan bir kısmı, eğer, Türk vatandaşlığından çıkmışsa ve 2 000'den sonra yeniden Türk vatandaşı olmuşsa, otomatikman Alman vatandaşlığını kaybettiler. Eğer, şu anda, Türk vatandaşlığından çıkacak olurlarsa, bu insanlar vatansız konuma gelecekler.

Bu insanların sorununa, Yüce Meclisin, bir an önce el koyması gerekiyor. Hükümet duyarsızsa, yasama organı olarak biz, gerekli uyarıları, gerekli denetim görevimizi mutlaka yapmak durumundayız. Bu sorun, acil çözüm bekliyor.

Değerli arkadaşlar, bunu Yüce Meclisin gündemine taşımak istedim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kılıç, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

MUHARREM KILIÇ (Devamla) - Değerli arkadaşlar, bizim, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza, devlet olarak, hükümet olarak, toplum olarak şükran borcumuz var, teşekkür borcumuz var. Onlar, yıllar yılı, kırk yılı aşkın süredir, orada yemediler, içmediler, Türkiye'de yatırım yaptılar, Türkiye'deki yakınlarına kaynak aktardılar, Türkiye'deki ekonomiye katkı sağladılar. Bu nedenle, bizim, bunun karşılığını mutlaka vermemiz gerekiyor. Bunların ne gibi sorunları varsa, bunlara acilen çözüm bulmamız gerekiyor.

Bu duygu ve düşüncelerle, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza, orada çalışan, kamuda çalışan, özel sektörde çalışan, kendi işini kuran tüm vatandaşlarıma saygılarımı sunuyorum, Türk Milleti adına teşekkürlerimi sunuyorum.

Herkese iyi günler diliyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Kılıç.

Sayın Bakanımız gündemdışı konuşmaya cevap verecektir.

İçişleri Bakanı Sayın Abdülkadir Aksu; buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Malatya Milletvekili Sayın Muharrem Kılıç'ın, Almanya'da yaşayan vatandaşlarımızın çifte vatandaşlık sorununun Alman Hükümetiyle görüşülerek giderilmesi konulu gündemdışı konuşması vesilesiyle huzurlarınızdayım; bu vesileyle, hepinizi en derin sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Hepinizin bildiği gibi, 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, çıkma izni alarak ya da başka bir sebeple Türk vatandaşlığını kaybedenlere, başvurmaları halinde Türk vatandaşlığını yeniden kazanma hakkı vermektedir. Bu haktan, Almanya vatandaşı olan bizim eski vatandaşlarımız da faydalanarak Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak istediklerinde kazanmışlardı; ama, Alman Vatandaşlık Kanununa göre ise, Alman vatandaşı olan eski Türk vatandaşları yeniden Türk vatandaşlığına geçtiği anda Alman vatandaşlığını kaybetmektedirler. 2000 yılından itibaren böyle bir uygulama başlattılar.

Öte yandan, biz, Türkiye Cumhuriyeti olarak, hiçbir zaman, bu vatandaşlarımızın yeniden Türk vatandaşlığına dönmeleri için herhangi bir telkin ve tavsiyede de bulunmadık; ancak, Türk vatandaşlığının yeniden kazanılmasıyla ilgili başvurulara da mevzuat gereği kayıtsız kalmamız da mümkün olmamıştır. Müracaat edenlere tekrar Türk vatandaşlığı verilmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; bizim tercihimiz, vatandaşlarımızın hak ve menfaatlarının her zeminde korunması yönündedir. Kaldı ki, Türkiye Cumhuriyeti, bu hususta vatandaşlarımızı rahatlatmak için gerekli tedbirleri almış ve başka ülke vatandaşlığını hak etmeleri durumunda, bulundukları ülkelerin vatandaşı olmalarını da teşvik etmiştir. Bu maksatla 403 sayılı Vatandaşlık Kanununda değişlik yapılarak, bir nevi, ayrıcalıklı bir statü oluşturulmuştur; yani, Türk vatandaşlığından çıkıp başka bir ülke vatandaşı olanlara, aynen Türk vatandaşının istifade ettiği hemen hemen tüm haklardan -bir iki hak hariç- istifade edebilmeleri için düzenleme yapmış ve böyle de bir uygulama başlatmıştır. Burada da yine amaç, vatandaşlarımızın bulundukları ülkenin vatandaşlığına teşvikti; ondan ayrılmasınlar, Türkiye'de de haklarını kullanabilsinler.

Bu düzenlemeyle, doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığından vatandaşlıktan çıkma izni alan kişilere, hemen hemen, biraz evvel de söylediğim gibi, Türk vatandaşlarına tanınan hakların neredeyse -bir iki tanesi hariç- tümü tanınmıştır. Bu kişilerin, ülkemizle bağlarını koparmadan, yaşadıkları ülkelerin vatandaşlıklarını alarak, orada sosyal, kültürel ve siyasî alanlarda aktif rol oynamalarına da imkân tanındığı açıkça görülmektedir.

Diğer yandan, bu Alman Vatandaşlık Yasası sonucu olarak Alman vatandaşlığını kaybettiği öne sürülen kişilerle ilgili sorun, bize göre, sadece hukukî bir sorun değil, teknik bir sorun ve bu teknik bir sorunun ötesinde de her iki tarafı da eşit derecede ilgilendiren insanî bir sorun olduğu açıkça görülmektedir. Esasen, Almanya kamuoyunda da çifte vatandaşlığa sahip olan kişilerin problemlerinin çözülmesine yönelik araçlar da bulunmaktadır.

Bakın, birazdan da temas edeceğim, ben, bu konuyla ilgili olarak, geçtiğimiz ay, Alman İçişleri Bakanı Sayın Otto Schily'in davetlisi olarak Almanya'ya gitmiştim, ağırlıklı olarak bu konu görüşüldü ve benim oradaki teklifim -biraz evvel de ifade ettiğim gibi- şu olmuştur: Bu konuya, sizin, sadece hukukî açıdan bakmamanız lazım. Doğrudur, Vatandaşlık Kanununuzu çıkarmışsınız; 2000 yılından sonra Türk vatandaşlığına tekrar geçenler Alman vatandaşlığını kaybeder diyorsunuz; ama, bu olayın, bu hukukî boyutunu tek başına kale alamazsınız; olayın teknik ve insanî boyutu vardır. Onun için, gelin, yeni bir anlaşmayla bu insanlara bir süre tanıyalım. Oturalım bir anlaşma imzalayalım, bir süre tanıyalım, örneğin altı ay süre tanıyalım; bunlardan, bu vatandaşlarımız Alman vatandaşlığında kalmak istiyorlarsa biz onları Türk vatandaşlığından çıkaralım, Türk vatandaşlığına geri dönmek istiyorsa, yani Türk vatandaşı olarak kalmak istiyorlarsa, siz de Alman vatandaşlığından çıkarın; ama, bir süre tanıyalım, makul bir süre tanıyalım; fakat, tabiî, bu teklifimiz o sıra kabul görmedi; ancak, Alman kamuoyunda da bu konu tartışılmaya başlandı ve bu bizim görüşümüz doğrultusunda bazı Alman basın-yayın organlarında yazılar çıktı. Örneğin, Berlin'de yayımlanan Die Tageszeitung Gazetesinin 12.4.2005 tarihli nüshasında "çifte uyrukluların, artık, iki vatandaşlık arasından birine karar vermeleri için yeni bir süre tanımak uygun olacaktır" deniliyor bu yazıda. "Bu, aynı zamanda, onların, Almanya'yla entegre olmalarının arzu edildiği yönünde de bir işaret olacaktır" denilerek, insanî açıdan bir yaklaşım sergilemiştir ve aslında bizim tezimizi, bizim söylediklerimizi de desteklemiş oluyor.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; vatandaşlarımızın problemini yerinde çözebilmek amacıyla -biraz evvel ifade etmiştim- nisan ayında Almanya'ya gittim. Sorunun insanî yönünün önemli olduğunu, Almanya Federal İçişleri Bakanı Sayın Otto Schily'e ısrarla ifade ettim. Yani, ben, dönüp dolaşıp, bu konu sadece bir hukukî mesele değil, işin teknik ve insanî yönü vardır dedim. Teknik bakımdan şunu söyledim: Vatandaşlarımız 2000 yılından önce bize müracaat etmişler, Türk vatandaşı olmak için; ancak, formaliteler, işin yoğunluğu nedeniyle… Bir kısmı 2000 yılından önce Türk vatandaşlığını almış, şimdi sizin yasanıza göre onlara bir şey yok; ama, bazıları, kendi ellerinde olmadan 2000 yılını geçirmişler, 2001, 2002'de Türk vatandaşı olmuş. Şimdi, siz, burada bir haksızlık yapmış oluyorsunuz. Aynı anda irade belirtmiş olan iki vatandaşımızdan birinin işi süratle yürümüştür, 2000 yılından önce Türk vatandaşlığını almış, ona bir şey yok; ama, öbürünün işi biraz uzamış, 2000 yılını geçirmiş, onu siz Alman vatandaşlığından çıkarıyorsunuz. Onun için, meseleye sadece hukukî açıdan bakmayın, işin teknik ve insanî boyutunu da gözönüne alalım diye ısrar ettik. Tabiî, bu görüşmemizde, çifte vatandaş durumunda olanlara -biraz evvel de ifade ettiğim gibi- ısrarla, belli bir süre verelim, o süre bitiminde size yardımcı olalım dedim.

Özellikle, sorunun çözümü için Almanya'yla karşılıklı işbirliğine hazır olduğumuzu ve oluşturulacak işbirliği ortamında yapılacak bir sözleşmeyle, bu kişilerin Alman hukuk düzeninde kazandığı hakların korunmasının da sağlanacağı tarafımdan ifade edilmişti.

Aynı zamanda, bu ziyarette, konu, uzmanlar düzeyinde de görüşülmüştü. Hemen orada teknik heyetlerimizi kurduk ve iki taraf oturdu, biz Sayın Schily'le görüşmeler yaparken, bu arkadaşlarımız da bir arada görüştüler. Bizim görüşmelerimiz bittikten sonra da bu arkadaşlarımızın görüşmeleri devam etti.

Tabiî, görüşmemizde önemli olan bir nokta da, Almanya, bizden, Hükümetimizden, çifte vatandaş durumunda olan vatandaşlarımızın bir listesini istemiştir; ısrarla bu konu üzerinde durmuşlardır; ancak, biz, vatandaşlarımızın haklarının korunması bakımından ve ayrıca, Alman tarafının bu talebi, bizim yasalarımıza göre vatandaşlarımızın kişisel hal bilgilerinin verilmesi anlamına geldiğinden dolayı, isimlerini Almanya'ya vermemizin mümkün olmayacağını da açıkça orada ifade ettik.

Değerli arkadaşlar, bu konunun vatandaşlarımız için ne denli önemli olduğunu bildiğimiz için, benim Alman İçişleri Bakanı Sayın Otto Schily'le görüşmeme ilave olarak, Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan da, Almanya Başbakanının buraya geldiği sırada, bu konuyu içeren bir dosyayı ve aynı teklifleri Sayın Alman Başbakanına da sunmuş ve bu konunun bir an önce çözülmesini ondan da talep etmişlerdi. Almanya'da yaşayan vatandaşlarımızın çifte vatandaşlıkla ilgili problemlerini çözmek amacıyla, şunu ifade etmeliyim ki, Hükümetimiz her türlü girişimde bulunmuştur ve bu girişimlere de devam etmektedir. Bu yöndeki çalışmalarımız da yoğun olarak devam etmektedir. Söz konusu sorun çözüme kavuşturuluncaya kadar her türlü gayreti, çalışmayı da göstereceğiz.

Sonuç olarak şunları söyleyebilirim: 2000 yılından sonra yeniden Türk vatandaşlığına dönen kişilerin, vatandaşlarımızın sorunu, gerek Almanya gerek Türkiye açısından, hukukî olduğu kadar insanî ve sosyal boyutları olan bir sorundur ve biz, bu kişilerle ilgili sorunun ancak ikili bir anlaşmayla çözülebileceğine inanmaktayız. Alman Vatandaşlık Yasasının 25 inci maddesinin sonucu olarak Alman vatandaşlığını kaybeden kişilerin sorunlarının, her iki tarafı ilgilendiren ortak bir sorun olduğunu biliyoruz. Bu nedenle de ortak bir çözüm arayışı içerisinde bulunuyoruz. Mağdur olan vatandaşlarımız için, Alman Vatandaşlık Yasasında, bir defaya mahsus olmak üzere, geçici bir yasal düzenlemeye gidilerek, belirli bir tarihe kadar, iki vatandaşlıktan birini tercih etmeleri için imkân tanınması -ki, biraz evvel uzun uzun anlattım- ve benzer durumların ileride tekerrür etmemesi için yasal önlemlerin alınmasını ısrarla savunuyoruz ve bunun mücadelesini veriyoruz.

Değerli arkadaşlarım, böylesi önemli bir konuyu gündeme getirdiği için de, değerli arkadaşıma teşekkür ediyorum; onun soru önergesinin de cevabı hazırlanmıştı, daha yeni vermiş, aynı, bu şekilde, kendisine o cevabı da göndereceğiz.

Ben, bu vesileyle, Yüce Meclisin siz değerli üyelerini tekrar saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Bakanım.

Saygıdeğer milletvekilleri, gündemdışı ikinci söz, Bulgaristan'da yapılan seçim ve seçim sonuçlarıyla ilgili söz isteyen Çanakkale Milletvekili İbrahim Köşdere'ye aittir.

Sayın Köşdere, buyurun efendim. (AK Parti sıralarından alkışlar)

2.- Çanakkale Milletvekilli İbrahim Köşdere'nin, Bulgaristan'da yapılan seçim ile seçim sonuçlarına ve Hak ve Özgürlükler Hareketi Partisinin başarısında Türklerin etkilerine ve beklentilerine ilişkin gündemdışı konuşması

İBRAHİM KÖŞDERE (Çanakkale) - Sayın Başkan, sayın bakanlarım ve değerli milletvekili arkadaşlarım; Bulgaristan'da 25 Haziran 2005 tarihinde yapılan erken genel seçimle ilgili söz almış bulunmaktayım.

Yaklaşık 7 000 000 kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede, 240 sandalyeli Parlamentonun 40 ıncı Dönem üyelerinin belirlenmesi için, seçmenler sandık başına giderek oy kullanmışlardır.

240 milletvekilliği için 6 666 aday katılmıştır. Oyların yüzde 30,95'ini alarak, 82 milletvekiliyle Sosyalist Parti sandıktan birinci çıkmıştır. Eski Kral Sipeon Sakskoburgotski'nin iktidardaki partisi olan Ulusal Hareket yüzde 19,88'le ikinci parti olurken, Parlamentoya 53 milletvekiliyle girmiştir. Çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi Partisi seçimlerde yüzde 14,17 oy oranıyla 34 milletvekili çıkararak Bulgaristan'da üçüncü parti olmuştur. Türk karşıtı propagandasıyla ATAKA Partisi yüzde 8,14 oy oranıyla 21 milletvekili çıkarak dördüncü parti olarak Meclise girmiştir. Dışişleri eski Bakanı Nadejda Mihaylova Başkanlığındaki Demokratik Güçler İttifak Partisi yüzde 7,68 oy oranıyla 20 milletvekili çıkarmış, beşinci parti olmuş. Eski Başbakan İvan Kostov'un Başkanlığındaki Güçlü Bulgaristan İçin Demokratlar yüzde 6,44 oy oranıyla 17 milletvekili çıkararak altıncı parti olurken, Sofya Belediye Başkanı ve Serbest Demokratlar Birliği Başkanı Stefan Sofianski'nin Başkanlığındaki Bulgar Halkı Birliği 5,19 oy oranıyla 13 milletvekili çıkararak yedinci parti olarak Parlamentoya giren son parti olmuştur. 22 siyasî partinin 7'si Parlamentoda temsil hakkı kazanmış, diğer partiler yüzde 4 seçim barajına takılıp Parlamentodışı kalmıştır.

Parlamento seçimleri için, başta Türkiye olmak üzere, yurt dışında yaşayan Bulgar vatandaşları da oy kullanmışlardır. Resmî olmayan verileri göre, Türkiye'ye göç eden ve oy kullanma hakkına sahip 326 000 soydaştan en az 120 000'i Bulgaristan'a giderek veya ülkemizde yoğun olarak ikamet edilen İstanbul, Ankara, Bursa, İzmir, Kocaeli, Yalova, Kırklareli, Çerkezköy, İzmit, Sakarya, Eskişehir, Lüleburgaz, Çorlu, Tekirdağ, Antalya ve Edirne'de kurulan sandıklarda, Bulgaristan'dan göç etmelerine rağmen, Bulgar pasaportu taşıyan vatandaşlarımız oy kullanmışlardır.

Çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Partisi oy oranını 1 misli artırarak, yüzde 14,17 oy oranıyla, 6'sı Bulgar vatandaşı olmak üzere toplam 34 milletvekiliyle Meclise girmiştir.

Hak ve Özgürlükler Partisinin başarısında, ülkemizde yaşayan ve Bulgar vatandaşlığı bulunan vatandaşlarımızın kullandığı oy etkili olmuştur. Hak ve Özgürlükler Hareketi Partisi, seçim öncesinde ortaya atılan tüm iddialara rağmen sandıktan büyük bir başarıyla çıktı ve son onbeş yılın en büyük oy oranına ulaştı; Türkiye'de yaşayan seçmenlere teşekkürü bir borç bilmesi gerekiyor, seçmenler vatandaşlık görevini yerine getirmiş, artık sıra Hak ve Özgürlükler Hareketi Partisi ve milletvekillerinindir. Soydaşlarımızın sorunlarına çözüm üretmek ve hak ettikleri insan hak ve özgürlükleri çerçevesinde iyi yaşam hakkının temini ve aslî görevlerini yerine getirmelerini beklemektedirler.

Irkçı ve aşırı milliyetçi ATAKA'nın Parlamentoda temsil hakkı elde etmesi ise son derece düşündürücüdür. Irkçı söylemleriyle ortaya çıkan ATAKA'nın bir tehdit olabileceği, seçime katılan bu partiye verilen oylara da saygı duyulması gerektiği, ancak her şeye rağmen bekleyip sonucun görülmesi gerekmektedir. ATAKA lideri Siderov'un, seçimden sonra düzenlediği basın toplantısında Türk ve Pomak vatandaşlarımız hakkında yaptığı açıklamalar Bulgaristan ve Avrupa'da tepki çekmiştir.

Ortaya çıkan bu tabloya göre iki partili bir koalisyon hükümeti BSP ve NDSV Partileri aralarında kurulabiliyor; ancak, seçim öncesinde yapılan açıklamalar ve karşılıklı suçlamalar bu partilerin ikili bir koalisyon kurmalarını zora sokmaktadır. Bu yüzden merkez solda üç partili koalisyon ağırlık kazandığı gibi, siyasî gözlemcilere göre ve seçim sonuçlarına bakıldığında bu formül içerisinde üyelerinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi tartışmasız bir şekilde koalisyon hükümetinde yer alacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Köşdere, lütfen, konuşmanızı tamamlayınız size 1 dakikalık eksüre veriyorum.

İBRAHİM KÖŞDERE (Devamla) - Hak ve Özgürlükler Partisinin, koalisyon hükümetinde yer alarak milletvekillerinin bakan olması bizleri gururlandıracaktır.

Seçim sonuçlarının komşumuz Bulgaristan'a hayırlı olmasını diliyor ve Yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Köşdere.

Gündemdışı üçüncü söz, Anadolu'nun turizm potansiyeli ve Aksaray'ın turizm değerleri hakkında söz isteyen, Aksaray Milletvekili Ahmet Yaşar'a aittir.

Sayın Yaşar, buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

AHMET YAŞAR (Aksaray) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anadolu'nun turizm potansiyeli ve Aksaray'ın turizm değerleriyle ilgili düşüncelerimi açıklamak üzere gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyeti sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Turizm; başlangıçta, yalnız, zevk için seyahat etme olgusunu tanımlayan bu terim, günümüzde, bu tür seyahate bağlı faaliyetlerin tümünü birden içine alır. Zevk için seyahat etme alışkanlığının geçmişi antik çağa kadar uzanır. Zengin Yunanlar ve daha da zengin Romalılar, sık sık kaplıcalara giderlerdi. Bu turizm hareketi orta çağda da, hac ziyaretleri, askerî seferler ve kaplıca işletmeciliğiyle sürdü. Rönesansta zevk için yapılan seyahatler arttı. 18 inci Yüzyılda, İngiltere'de de, Bath ve Dalmaçya kıyıları gibi, su kenarlarındaki şehirlere ilgiler arttı. Akdeniz kıyıları turistlerin uğrak yerleri olmaya başladı. 19 uncu Yüzyılda demiryollarının gelişmesiyle, turizmde gerçek bir patlama oldu. Turizmi rasyonel bir biçimde organize etme çabaları başladı. Bu yüzyılın ortalarında birçok turist organizasyonu yapan kulüplere, küçük ve orta büyüklükte otellerin yanına, birçok lüks otelin yapıldığına da tanık olundu.

Bütün bunlara rağmen, turizm, ancak, İkinci Dünya Savaşından sonra gerçek anlamda gelişti. 1944 yılında, Fransa'da, Turizm ve Çalışma Derneği kuruldu. Artık, kitle turizmi çağına girilmiş oldu. İnsan ömrünün uzaması, emeklilik yaşının indirilmesi, gelirlerin artması, haftalık çalışma sürelerinin kısaltılması, ücretli izin süresinin artırılması gibi olgular boş zamanların çoğalmasına yol açtı. Şehirlerde yaşayanların şehir sıkıntılarından kaçmak istemeleri turizmi hareketlendirdi. Bu şekilde sanayi toplumunun bazı özelliklerinden kaynaklanan turizm, Batılılar için temel bir ekonomik ve sosyal olgu haline geldi. İşte, bu talebi karşılamak için, devletler, ulusal turizm politikalarını yürürlüğe soktu. Hava taşımacılığının gelişmesiyle, turizmde de akıl almaz bir gelişme olmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; turizm, ikiyüz yıllık geçmişi olan bir sektördür ve şu anda dünyada tüm sektörlerde durgunluk varken, turizm yüzde 5 civarında büyüyen bir sektördür. Turizm amaçlı seyahat eden insan sayısı dünyada 700 000 000 civarında ve takribi 700 milyar dolarlık bir parasal hacme sahip olup, dünyanın en büyük sektörüdür.

Turisti bir ülkeye çeken elbette çeşitli sebepler vardır. Bunların başında, gidilecek ülkenin güvenirliliği, ulaşımın kolaylığı, fiyatın uygunluğu, iklimin güzelliği, tarihî ve kültürel değerleri, doğal çevre güzellikleri, denizi, kumu, termal tesisleri, spor tesisleri, kayak tesisleri vesaire gibi çeşitli etkinlikler gelmektedir.

Türkiye'nin sahip olduğu doğal çevre güzellikleri, tarihî ve kültürel birikimi, uygarlıkların beşiği olması, dinlerin ve birçok medeniyetlerin yaşadığı bir ülke olması nedeniyle son derece önemli bir turizm merkezidir. Son yıllarda turizm alanında yapılan 36 milyar dolarlık yatırımla Türkiye'nin bu işe ne kadar önem verdiği de görülmektedir. Ancak, tüm bunlar yeterli midir; elbette, değildir. Türkiye'nin sahip olduğu turistik değerleri, her nedense, bugüne kadar hâlâ iyi anlatabilmiş değiliz. Ne kadar değerli turistik varlıklarınız olursa olsun, eğer bunları tanıtamamışsanız, yeterli turisti çekemezsiniz. Tanıtım için yeterli kaynağımız var ve bunu da harcıyoruz; ancak, maalesef, karşılığını alamıyoruz.

Bilimsel bir araştırma tezine göre, Türkiye, tanıtıma 2000 yılı itibariyle 61 000 000 dolar civarında harcamış, İspanya ise 63 000 000 dolar civarında harcamış. Türkiye, tanıtım için harcadığı 1 dolarına 125 dolar kazandırabilmiş, İspanya ise 1 dolarına 465 dolar kazandırmıştır. Bu, tanıtımın isabetli yapılmadığını gösteriyor. Turizm, ülkemiz için henüz çok genç bir sektördür. Bu yüzden, otellerimiz hem çok yeni hem de en son teknolojiyle donatılmıştır. Avrupa Birliğine en hazır sektör turizm sektörüdür; ancak, uygulanan fiyatlar son derece düşük olmasından dolayı arzu edilen gelir elde edilememektedir. Turizm sektöründen bizden çok pay alan ülkelerin bizim kadar turistik malzemeleri yoktur; ancak, iyi tanıtımla çok güzel turist çekmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Yaşar, konuşmanızı tamamlar mısınız lütfen.

AHMET YAŞAR (Devamla) - Eyfel Kulesi yılda 30 000 000 turist çekerken, bizde, deniz turizmi, kış turizmi, termal turizm, sağlık turizmi, kongre turizmi, fuar turizmi, inanç turizmi, kültür turizmi, spor turizmi gibi olanaklara rağmen, geçen yıl, ancak 17 000 000 turist çekebilmişiz. Diğer turizm ülkelerine göre Türkiye'de yaşam zaten daha ucuzdur. Acentelerde ucuz turiste yönelik faaliyetlerinden dolayı, en ucuz turist bize gelmektedir. Halbuki, Türkiye'nin turizm değerleri devlet tarafından çok daha iyi tanıtılabilseydi, diğer ülkelere giden zengin turistleri buraya çekebilirdik diye düşünüyorum. Şu anda bize gelen 17 000 000 turistin, Türkiye'ye turist getiren acentelerin kendi gayretleri ve paralarıyla yaptıkları tanıtım sonucunda olduğunu düşünüyorum. Turizm olgusu bir tanıtım ve pazarlama işidir. Ne kadar turizm potansiyeliniz olursa olsun, bunu tanıtamazsanız, istediğiniz verimi alamazsınız.

Türkiye tanıtım yaparken, artık…

BAŞKAN - Sayın Yaşar, süreniz azalıyor; lütfen, konuşmanızı tamamlar mısınız.

AHMET YAŞAR (Devamla) - Sayın Başkan, hemen tamamlıyorum.

…her turistik değerini ayrı ayrı tanıtmalıdır. Örneğin, İstanbul başlı başına çok önemli bir turizm merkezidir, İstanbul tek başına tanıtılmalıdır. Buna benzer turistik değerleri olan iller tek tek öne çıkarılarak tanıtılmalıdır. Mesela, Kapadokya, Efes, Pamukkale, Antalya, Datça, Kuşadası, Karadeniz, Mardin, Urfa, Diyarbakır, Hatay, Erzurum, Trabzon, Van, Konya, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Aksaray ve daha sayamadığımız birçok illerimiz var. Bunlardan başka, Anadolu'da daha birçok ilimiz, âdeta açık hava müzesi gibidir. Termal turizmi, dağ turizmi, dinlence turizmi, tarih turizmi, kültür turizmi, inanç turizmi gibi birçok turizm değerlerini birlikte taşıyan onlarca ilimiz var.

Yapılması gereken şudur: Her ilin turizm değerleri, Turizm Bakanlığınca ele alınarak, bir master plan yapmak ve bunu zamanla hayata geçirmektir. Yani, turizm varlıklarını ortaya çıkararak gerekli önemi vermek, onları restore etmek, çevrelerini düzenleyerek o ildeki diğer turistik değerlerle entegre hale getirmek gereklidir. Örneğin, turist geliyor, ilde kilise var, kiliseyi görmek, kiliseye giden yol…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Yaşar, sürenizi uzattım; ama, o metni bitirmeniz için değil. Lütfen, son cümlelerinizi alayım, kapatayım. Daha Aksaray'a gelemediniz.

AHMET YAŞAR (Devamla) - Aksaray'a da geleceğim Sayın Başkan.

BAŞKAN - Son cümlenizi alalım da kapatalım, lütfen.

Sayın Yaşar, istirham ediyorum, son 1 dakikalık süre veriyorum, lütfen konuşmanızı tamamlayınız.

ALİ YÜKSEL KAVUŞTU (Çorum) - Çorum da var!..

AHMET YAŞAR (Devamla) - Tabiî ki, Çorum da var.

Kiliseye giden yollar toz toprak, oraya zorla gidiliyor; bir de bakıyor ki turist, maalesef, kilisenin yerinde yeller esiyor, tahrip olmuş bir varlıkla karşılaşıyor.

Mesela, Aksaray'da yapılan kazılarda, Aşıklı Höyük'te, milattan önce 8000 yılında yapılmış ilk insanların yerleşik hayata geçişlerini belgeleyen izler tespit edilmiştir.

Yine, Aksaray'da Acem Höyük'te milattan önce 3000 yıllarında insanların yaşadığı tespit edilmiştir. Burada 3 600 metrekare ve…

BAŞKAN - Sayın Yaşar, son 30 saniyeniz, lütfen tamamlayınız.

AHMET YAŞAR (Devamla) - …5 460 metrekare alanı kaplayan iki adet saray açığa çıkarılmıştır. Saray toprağın altından çıkarılınca, tabiat şartlarına dayanamamış ve duvarlar yavaş yavaş yıkılmaktadır.

Sayın Başkan, o zaman biraz kısaltayım konuşmamı.

BAŞKAN - Sayın Yaşar, konuşmanız bittiğinde… Lütfen, istirham edeyim… Lütfen… Lütfen….

AHMET YAŞAR (Devamla) - Mesela, Güzelyurt İlçesinde milattan önce 2500 yıllarına dayanan yaşam vardır ve bu 4 500 yıllık tarih dimdik ayakta durmaktadır; ama, bakıma ihtiyacı vardır.

Yine, Aksaray'da Ihlara Vadisinde ve Manastır Vadisinde 200 civarında kilise vardır…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ORHAN ERASLAN (Niğde) - Ahmetciğim, biz iktidar olunca Aksaray'a bakacağız; not ettik.

BAŞKAN - Sayın Yaşar, teşekkür cümlenizi alayım; çünkü, malumunuz, turizmin bütün sorunlarını halledemeyiz burada. Lütfen, son cümlenizi, teşekkürünüzü alayım.

Buyurun efendim.

AHMET YAŞAR (Devamla) - O zaman şunu söylemek istiyorum değerli milletvekili arkadaşlara: Aksaray gibi birçok il de, elbette, turistik değerlere sahiptir. Aksaray'da bu turistik değerleri tanıtmak için 8-9-10 Temmuz günlerinde Aksaray Kültür ve Turizm Festivali yapılmaktadır. Bu turizm ve kültür festivalinde sizleri Aksaray'da ağırlamaktan onur duyarız.

Hepinize sevgi ve saygılar sunuyorum. (AKP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın milletvekilleri, gündeme geçiyoruz.

Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır.

Sözlü soru önergesinin geri alınmasına dair bir önerge vardır, okutuyorum :

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1.- Iğdır Milletvekili Dursun Akdemir'in (6/1216) esas numaralı sözlü sorusunu geri aldığına ilişkin önergesi (4/312)

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Gündemin "Sözlü Sorular" kısmının 179 uncu sırasında yer alan (6/1216) esas numaralı sözlü soru önergemi geri alıyorum.

Gereğini saygılarımla arz ederim.

Dursun Akdemir

Iğdır

BAŞKAN - Sözlü soru önergesi geri verilmiştir.

2 adet Meclis araştırması önergesi vardır; okutuyorum:

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Ülkemizin bugün tüm kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum örgütleriyle, bilimin gerekleri doğrultusunda geleceği yakalamak arzusunu hayata geçirmenin yollarını aramakta olduğu bir dönemde, özellikle çağdaş medeniyetin lokomotifi olma özelliğine sahip üniversitelerimizin bazılarında bu çerçevenin dışına çıkılarak keyfî yaklaşımların sergilendiğini, hukuka ve kanuna aykırı uygulamaların yapıldığını görmekteyiz.

Malatya İnönü Üniversitesi Rektörü hakkında gerek Malatya gerekse ülkemiz kamuoyunda çıkan iddialar, sivil toplum örgütleri ve ilgili diğer kişilerin rektör hakkındaki ihbarları; rektörün, araştırma görevlileri, öğretim üyeleri ve üniversitede çalışan işçiler üzerinde uyguladığı iddia edilen hukuka aykırı ve haksız uygulamaları, bu araştırma önergesinin temel nedenlerini oluşturmaktadır.

Bu iddialarda devlet bütçesinden aktarılan milyarlarca lira ödenek, fon, teknolojik imkân ve olanakların hukukdışı bir anlayışla farklı amaçlar için kullanıldığı ifade edilmekte, halkımızın gözü önünde cereyan eden bu uygulamalar sonucu eğitim ve öğretimin saygınlığı zedelenmekte, bu güzide çağdaş eğitim kurumlarımız toplum tabanlı tartışmaların odağı haline getirilmeye çalışılmaktadır.

Özellikle Türkiye'ye ve Ortadoğu ülkelerine hizmet vermek için kurulmuş olan Turgut Özal Tıp Merkezinde çok sayıda öğretim üyesinin görevinden ayrılması, bu merkezi her geçen gün daha işlevsiz hale getirmekte ve bu durum Malatya kamuoyunda çok ciddî tepkilere neden olmaktadır. Bu ortamın oluşturduğu kaynak israfı bölgeyi etkileyecek bir tartışma konusudur ve esefle değerlendirilecek boyuttadır.

Bu iddialarla gündeme gelen yolsuzluk, usulsüzlük, keyfîlik ve akademik kıyım, Parlamentonun denetim yollarını harekete geçirmesini gerektirmektedir. Böylece, sorumluluk sahibi olanların gerek yargı organlarında gerekse millet önünde hesap vermesinin yolu açılmalıdır.

Yukarıda özet olarak sunulan sebepler çerçevesinde yerelde Malatya, genelde ise ülkemiz kamuoyunda büyük bir tartışmanın odağı haline gelen Malatya İnönü Üniversitesinde yaşananlar ve Rektörünün yapmış olduğu işlem ve eylemlerinin araştırılarak, alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddelerine göre Meclis araştırması açılması gereğini saygılarımızla arz ederiz.

1. Ahmet Münir Erkal (Malatya)

2. Abdullah Çalışkan (Adana)

3. Remzi Çetin (Konya)

4. Yüksek Çavuşoğlu (Karaman)

5. Selami Uzun (Sivas)

6. Ali Sezal (Kahramanmaraş)

7. Mehmet Çerçi (Manisa)

8. Ziyattin Yağcı (Adana)

9. Avni Doğan (Kahramanmaraş)

10. Halil Kaya (Van)

11. Hanefi Mahçiçek (Kahramanmaraş)

12. Mehmet Ali Bulut (Kahramanmaraş)

13. Ersönmez Yarbay (Ankara)

14. Mehmet Alp (Burdur)

15. Eyyüp Sanay (Ankara)

16. Kemalettin Göktaş (Trabzon)

17. Ahmet Çağlayan (Uşak)

18. Mustafa Duru (Kayseri)

19. Zülfü Demirbağ (Elazığ)

20. Niyazi Özcan (Kayseri)

21. Hacı Biner (Van)

22. Mustafa Said Yazıcıoğlu (Ankara)

23. Mehmet Fehmi Uyanık (Diyarbakır)

24. Osman Aslan (Diyarbakır)

25. İlyas Arslan (Yozgat)

26. Burhan Kılıç (Antalya)

27. Rıtvan Köybaşı (Nevşehir)

28. Mehmet Çiçek (Yozgat)

29. Hasan Aydın (Giresun)

30. Adem Tatlı (Giresun)

31. Cahit Can (Sinop)

32. Mehmet Beyazıt Denizolgun (İstanbul)

33. Mehmet Asım Kulak (Bartın)

34. Fahri Çakır (Düzce)

35. Mustafa Nuri Akbulut (Erzurum)

36. Mahmut Göksu (Adıyaman)

37. Metin Yılmaz (Bolu)

38. Mücahit Daloğlu (Erzurum)

Gerekçe:

İddialara göre İnönü Üniversitesinden, 160'tan fazla akademik personel haksız uygulamalar yüzünden ayrılmak zorunda kalmış, birçoğu başka üniversitelere gitmiştir. Esas kuruluş amacı, bölgenin sosyokültürel ve ekonomik durumuna katkı sağlamak olan İnönü Üniversitesinde son üç dört yıldır yaşanan olumsuz gelişmelerin, üniversite bünyesindeki akademik personelin üniversiteden kaçışına yol açtığı, üniversitenin günlük siyasî çekişmenin odağı haline getirildiği, gereksiz gerilim ortamı oluşturulmaya çalışıldığı, çok sayıda nitelikli elemanın çeşitli sebeplerle görevlerine son verildiği, uzaklaştırıldığı, atıldığı, akademik yükselme sınavlarında ideolojik düşüncenin temel koşul olduğu, bunun toplumsal barışa zarar verdiği, sınav jürilerine negatif yönde baskı yapıldığı;

Temizlik ve ilaçlama ihalesi adı altında çalıştırılacak işçilerin temizlik ve ilaçlama işlerinde çalıştırılmayıp, büyük çoğunluğunun hemşire, laborant, şoför, teknisyen, sekreter, garson, aşçı, güvenlik görevlisi vs. yardımcı sağlık hizmetlerinde çalıştırıldıkları, bu durumun Maliye Bakanlığının 10.12.1998 tarih ve 23549 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan tebliğine aykırı olduğu;

Üniversitenin sosyal tesislerinin kullanılması, kiraya verilmesi ve gelirlerinin değerlendirilmesinde suiistimaller olduğu iddiaları yaygındır. Bu iddiaların açığa çıkarılması gerekmektedir.

BAŞKAN- Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açımlamaması konusundaki öngörüşmeler, sırası geldiğinde yapılacaktır.

Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Antalya kentinin kültürel birikimi içinde önemli bir konumu olan tarihî Kaleiçi; "kentsel ve arkeolojik koruma alanı" olarak yıllardan beri kalıcı bir çözüme kavuşmayı beklemektedir. Merkezî ve yerel yönetimlerin Kaleiçi'nin sorunlarını çözmeye yönelik iddiaları, başlangıçta bir umut doğurmakta, ancak zaman içinde ciddî ve sorunlara çözüm getirecek uygulamalara geçilmeden unutulmaktadır.

Antalya kentinin çekirdeği olan Kaleiçi'nde;

a) Altyapı yetersezliği,

b) Terk edilmiş yapılar,

c) Kredi sağlanması,

d) Bölgenin güvenliği,

e) Trafik düzenlemesi,

f) Yangın tehdidi,

g) Gürültü kirliliği

ve benzeri çok sayıda sorun çözüm beklemektedir.

Bu konularda başlatılacak bir araştırmayla Antalya Kaleiçi'nin gerçek kimliğinin belirlenmesi ve geleceğinin planlanması mümkün olabilecektir.

Kaleiçi'nin geleceğinde önceliğin ya da önceliklerin ne olması gerektiği konusunda da artık bir tercih noktasına gelindiği görülmektedir.

Devletin ve yerel yönetimlerin Antalya Kaleiçi'ne "söz" dışında hangi ölçekte "katkı" sağlayacakları araştırılmalıdır.

Yürürlükteki yasal çerçevenin sorunları çözmede yeterli olup olmadığı araştırılmalı, varılacak sonuca göre, gerekirse yeni düzenlemeler düşünülmelidir.

Antalya Kaleiçi'nin bugünkü durumu, sorunları ve geleceği tartışılırken, bölgeye "eskiyen bir yapı" gibi değil, geçmişten geleceğe aktarılan tarihsel bir birikim olarak bakmak gerektiği unutulmamalıdır.

Antalya kenti İ.Ö 150 yılında kurulduğunda kent bugünkü Kaleiçi'nden oluşuyordu. 14 üncü Yüzyılda Antalya'ya gelen ünlü gezgin Batuta, surlarla çevrili kenti anlatmaktadır. Ayrıca, Evliya Çelebi "1671-72 yıllarında Antalya'nın 4 400 metre uzunluğunda ve üzerinde 80 kulenin bulunduğu surlarla çevrildiği"ni yazıyordu.

Binlerce yıllık bir tarihsel birikimi içinde saklayan Kaleiçi; surlarıyla, camileriyle, ünlü minareleriyle, türbeleriyle, iskelesiyle bugün bir yaşam uğraşı vermektedir. Bu birikimin yok edilmesine seyirci kalınamaz.

TBMM'nin alacağı bir araştırma kararıyla Antalya Kaleiçi hak ettiği konuma ulaşabilme ve gelecek kuşaklara tüm tarihsel birikimini devredebilme olanağını bulabilecektir.

Antalya Kaleiçi'nin korunması, geliştirilmesi için bir kent bilincinin oluşturulmasında tüm yönetimler ve kent halkının hangi görevleri üstlenecekleri araştırılmalıdır.

Antalya Kaleiçi'nin 27.12.2004 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla "Antalya Kent Merkezi Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Merkezi Bölgesi" içinde kabul edilmesinden sonraki gelişmeler araştırılarak, bu kararın uygulanmasındaki engeller ve aşamalar tartışılmalıdır.

Bu gerekçelerle, ülkemizin en önemli turizm merkezi olan Antalya'nın merkezindeki "çekirdek kent" tarihî Kaleiçi'nin sorunlarının araştırılarak, nedenlerinin saptanması ve alınması gereken tüm önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim.

1- Feridun Fikret Baloğlu (Antalya)

2- Atila Emek (Antalya)

3- Tuncay Ercenk (Antalya)

4- Osman Özcan (Antalya)

5- Osman Kaptan (Antalya)

6- Atilla Kart (Konya)

7- Ramazan Kerim Özkan (Burdur)

8- Nail Kamacı (Antalya)

9- Halil Ünlütepe (Afyonkarahisar)

10- Hüseyin Ekmekcioğlu (Antalya)

11- Mustafa Erdoğan Yetenç (Manisa)

12- Mehmet Işık (Giresun)

13- Nezir Büyükcengiz (Konya)

14- İlyas Sezai Önder (Samsun)

15- Feridun Ayvazoğlu (Çorum)

16- Mevlüt Coşkuner (Isparta)

17- İsmet Atalay (İstanbul)

18- Muharrem Kılıç (Malatya)

19- Mehmet Parlakyiğit (Kahramanmaraş)

20- Halil Tiryaki (Kırıkkale)

21- Bayram Ali Meral (Ankara)

22- Ferit Mevlüt Aslanoğlu (Malatya)

23- Nurettin Sözen (Sivas)

24- Sıdıka Sarıbekir (İstanbul)

25- Şefik Zengin (Mersin)

26- Erdoğan Kaplan (Tekirdağ)

27- Mehmet Yıldırım (Kastamonu)

28- Gökhan Durgun (Hatay)

29- Harun Akın (Zonguldak)

30- A. İsmet Çanakcı (Ankara)

31- Ahmet Küçük (Çanakkale)

32- Osman Coşkunoğlu (Uşak)

33- Salih Gün (Kocaeli)

34- Mustafa Özyurt (Bursa)

35- Şevket Arz (Trabzon)

36- Ali Kemal Deveciler (Balıkesir)

37- V. Haşim Oral (Denizli)

BAŞKAN - Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge gündemde yerine alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki öngörüşmeler, sırası geldiğinde yapılacaktır.

D) ÇEŞİTLİ İŞLER

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu karma komisyonca, Sakarya Milletvekili Ayhan Sefer Üstün'ün yasama dokunulmazlığının kaldırılması hakkındaki (3/733) esas numaralı dosyanın, daha önce karara bağlanan (3/626) esas numaralı dosyayla aynı olduğu tespit edilip, Başbakanlığa iade edilmek üzere Başkanlığımıza iadesine karar verilmiştir. Başkanlığımızca gereği yerine getirilecektir.

Bilgilerinize sunulur.

Dilekçe Komisyonu Başkanlığının bir tezkeresi vardır; okutup oylarınıza sunacağım.

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER (Devam)

2.- Dilekçe Komisyonu Başkanlığının, TBMM’nin tatilde bulunduğu süre içerisinde de çalışmalarına devam etmesine ilişkin tezkeresi (3/866)

29 Haziran 2005

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Dilekçe sahiplerine süresi içerisinde cevap vermek amacıyla, TBMM'nin tatilde bulunduğu süre içerisinde de komisyon çalışmalarına devam edilmesine, İçtüzüğün 25 inci maddesi gereği Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından izin verilmesi hususunu arz ederim.

Yahya Akman

Şanlıurfa

Dilekçe Komisyonu Başkanı

BAŞKAN - Kabul edenler… Kabul etmeyenler..: Kabul edilmiştir.

Adalet ve Kalkınma Partisi Grubunun İçtüzüğün 19 uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır; okutup oylarınıza sunacağım.

IV.- ÖNERİLER

A) SİYASİ PARTİ GRUBU ÖNERİLERİ

1.- Genel Kurulun çalışma gün ve saatleri ile gündemdeki sıralamanın yeniden düzenlenmesine ilişkin AK Parti Grubu önerisi

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulunun 30.6.2005 Perşembe günü (bugün) yapılan toplantısında, siyasî parti grupları arasında oybirliği sağlanamadığından, Grubumuzun aşağıdaki önerisinin, İçtüzüğün 19 uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını arz ederim.

Faruk Çelik

Bursa

AK Parti Grup Başkanvekili

Grup Önerisi:

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının 51 inci sırasında yer alan 161 sıra sayılı İçtüzük Değişikliği Teklifinin 2 nci sırasına, 14 üncü sırasında yer alan 969 sıra sayılı kanun tasarısının 3 üncü sırasına, 292 nci sırasında yer alan 943 sıra sayılı kanun teklifinin 9 uncu sırasına alınması, Genel Kurulun, 1.7.2005 Cuma, 2.7.2005 Cumartesi ve 3.7.2005 Pazar günkü birleşimlerinde kanun tasarı ve tekliflerinin görüşülmesi önerilmiştir.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, grup önerisinin aleyhinde, Denizli Milletvekili Ümmet Kandoğan, Ankara Milletvekili Oya Araslı ve Adana Milletvekili Uğur Aksöz; lehinde, Adana Milletvekili Recep Garip ve Bursa Milletvekili Faruk Çelik.

İlk konuşmacı, Sayın Kandoğan, buyurun.

ÜMMET KANDOĞAN (Denizli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum; AK Parti Grubu önerisinin aleyhinde söz almış bulunuyorum.

Değerli milletvekilleri, müteaddit kereler bu kürsüye gelip, bu Danışma Kurulları toplantısıyla ilgili görüşlerimi ifade ettim. Dün, yine, bu Mecliste bir Danışma Kurulu önerisi geldi. Bugün çarşamba, ertesi günü, bir Danışma Kurulu önerisi daha!.. Her gün Danışma Kurulu önerileriyle yeni gündemler oluşuyor, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisine geldiklerinde, o gün neyle karşılaşacaklarının farkında olmadan, Meclis çalışmalarına katkıda bulunmaya çalışıyorlar. Hep söylüyoruz, Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine hâkim değiliz, ne iktidar grubu ne de muhalefet grubu.

Dün, yeni ve değişik bir Danışma Kurulu önerisi varken, bugün, yepyeni bir Danışma Kurulu önerisi geliyor. Türkiye Büyük Millet Meclisine geldiğimizde, o gün neyle tanışacağız, neyi görüşeceğiz, neyle ilgili konuşacağız, hangi kanun tasarı ve teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde, farkında olmuyoruz, bilmiyoruz. Madem böyle bir öneriniz vardı, madem Danışma Kuruluyla ilgili bir öneri getiriyordunuz, o zaman bunu dün niye getirmediniz?

Bakınız, zamanımız çok dar, çok sınırlı diyoruz; dün bir Danışma Kurulu önerisi vardı ve üzerinde saatlerce tartıştık; bugün yeni bir Danışma Kurulu önerisi var; çok kıymetli saatlerimizi yine bu Danışma Kurulu önerisinin tartışmasına ayırıyoruz. Hem diyoruz ki, Meclis tatile girmeden önce, birhayli kanun tasarısı var, onları bitirmemiz lazım, sonra da geliyoruz, bugün yeni bir Danışma Kurulu önerisiyle Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemini meşgul ediyoruz, işgal ediyoruz gündemi değerli milletvekilleri.

Bakınız, saatinize bakınız, en az bir saatten fazla bir süre sadece bu Danışma Kurulu önerisinin tartışmasıyla ilgili geçecek.

MUSTAFA BAŞ (İstanbul) - Konuşmazsan geçmez.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Niye konuşmayayım Sayın Milletvekili, ben bundan rahatsız oluyorum, huzursuz oluyorum.

Bugün saat 11.00'de Türkiye Büyük Millet Meclisi açılıyor, dünkü gündem gereği toplanıyoruz diye geliyorum karşımda bir danışma kurulu önerisi.

MUSTAFA BAŞ (İstanbul) - Rahatsız oluyorsan…

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Rahatsız oluyorum. Benim bu Danışma Kurulu önerisinin önceden bilgisi içerisinde olmam lazım, benim bununla ilgili hazırlık yapmam lazım, çalışma yapmam lazım; sizin de hazırlık yapmanız lazım Sayın Milletvekili. Millet bizi burada, bu salonlarda, bu koltuklarda boş boş oturmak için göndermedi ki, buraya gelen kanun teklifi ve tasarılarıyla ilgili katkı yapmak için bizi buralara gönderdi. Şimdi, gelmiş bir İçtüzük değişikliği; biliyor musunuz neyle ilgili Sayın Milletvekilim? Soruyorum; bugünkü Danışma Kurulu önerisi, İçtüzük değişikliğinin neyle ilgili olduğunu biliyor musunuz? Ben iddia ediyorum ki, şu anda salonda bulunan milletvekillerimizin büyük çoğunluğu bu İçtüzük değişikliğinin neyle ilgili olduğunu bilmiyor.

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Biliyorlar, biliyorlar.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Bilmiyorlar Sayın Milletvekili; bilinmiyor, ben saat 11.00'de burada öğrendim.

BAŞKAN - Sayın Kacır, Sayan Kandoğan, lütfen, karşılıklı konuşmayalım.

Sayın Kandoğan, Genel Kurula hitap ediniz.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Değerli milletvekilleri, bakınız, bugünkü gelen İçtüzük…

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Laf atıyorlar Başkan, onlara söylesene?

BAŞKAN - Sayın Tiryaki, onlara da söylüyorum; lütfen...

Buyurun.

AHMET YENİ (Samsun) - Sakin olun Sayın Milletvekilim. (CHP sıralarından "siz sakin olun" sesleri, gürültüler)

MEVLÜT COŞKUNER (Isparta) - Üç senedir aynı lafları atıyorsun, sürekli laf atıyorsun.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Değerli milletvekilleri…

OSMAN ÖZCAN (Antalya) - Bilmiyorsun, hemen laf atıyorsun.

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Gel öğreteyim biliyor muyum bilmiyor muyum!

(CHP sıralarından bir grup milletvekili ayağa kalktı)

GÖKHAN DURGUN (Hatay) - Kabadayılık yeri mi burası?!

BAŞKAN - Sayın Kandoğan, konuşmanıza devam ediniz, buyurunuz.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Bu ortamda nasıl devam edeyim Sayın Başkan, lütfen, sükuneti sağlayın.

GÖROL ERGİN (Muğla) - Cürmün kadar yer yakarsın.

BAŞKAN - Siz devam edin, sükunete erer arkadaşlar.

Lütfen, Sayın Kandoğan, hitap ediniz efendim, lütfen...

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Sayın milletvekilleri, bakınız, Adalet ve Kalkınma Grubundan iki milletvekilimiz, Sayın Ünal Kacır ve Sayın Ahmet Yeni, tutanaklara da bakın...

AHMET YENİ (Samsun) - İsmimizden bahsetmeyin.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Lütfen Sayın Milletvekili… İsminizi söylüyorum… Tutanaklara bakınız, 22 nci Dönemde, milletvekillerine, konuşan milletvekillerine en fazla söz atan iki milletvekilisiniz. Lütfen Sayın Başkanım, artık, bunu, tutanaklardan tespit edip, bu iki milletvekilimizle ilgili gerekli işlemi yapınız buradan.

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Ne yapacak?!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Bakınız, ben iddia ediyorum, cumhuriyet döneminden beri, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, hatibe sizin kadar laf atan iki milletvekili yok, başka yok. Tutanakları inceleyin; bakınız. Millet, sizi, buraya, hatibe laf atmak için göndermedi ki. Bu kürsüden varsa bir bilgi birikiminiz, dağarcığınızda bir şeyler varsa, Meclis çalışmalarına bir katkı yapmak istiyorsanız, geliniz, buradan söyleyiniz sayın milletvekilleri.

Değerli milletvekilleri, bakınız, bugünkü Danışma Kurulu önerisi, bir İçtüzük değişikliğiyle ilgili; İçtüzük değişikliği 91 inci maddeyle ilgili. Bununla ilgili, daha önce, iki kez -İçtüzüğün 91 inci maddesiyle ilgili- Türkiye Büyük Millet Meclisi karar almış; almış olduğu o iki karar da Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş. En son Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği karar -29.4.2003 günü; yani, bu yasama döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen bir karar üzerine, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu Anayasa Mahkemesine gitmiş- temel kanunla ilgili bir İçtüzük değişikliği. Anayasa Mahkemesi, bu yapılan değişikliği Anayasaya aykırı bulmuş; Anayasaya aykırı bulması nedeniyle, oybirliğiyle yürütmenin durdurulması ve iptali kararı vermiş. Bu Meclisin kabul ettiği bir İçtüzük değişikliği, temel kanunla ilgili; Anayasa Mahkemesi bununla ilgili yürütmeyi durdurma kararı veriyor ve iptal kararı veriyor ve yine, daha önceki dönemlerde, aynı İçtüzük değişikliğiyle ilgili bir husus Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilmiş, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen bu İçtüzük değişikliği de, yine Anayasa Mahkemesi tarafından, 7.2.2001 tarihinde, oy birliğiyle iptal edilmiş. Yani, bugün Danışma Kurulu önerisi olarak getirilen husus, iki kez bu Meclisten geçmiş, iki kez de Anayasa Mahkemesinden geri dönmüş. Şimdi, biz, Anayasa Mahkemesiyle kavga içerisinde olmaya devam etmek için, bugün, yeniden, bir İçtüzük değişikliği getiriyoruz, aynı mealde, aynı manada, aşağı yukarı aynı özellikleri taşıyan bir İçtüzük değişikliği.

Şimdi, geçmişte, iki tane örnek önümüzde dururken, bugün, Meclisin bu kadar sıkışık bir anında böyle bir İçtüzük değişikliğini getirmenin hangi akla hizmet ettiğinin buradan açıklanması lazım. Çok açık ve net iki tane örnek karar varken, üçüncüsünü Anayasa Mahkemesinin önüne götürmenin ne anlamı olabilir, ne faydası olabilir, Meclise ne katkısı olabilir?

FARUK ÇELİK (Bursa) - Bilmediğin şeyler var.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Bakınız, sayın milletvekilleri, bununla ilgili çok enteresan bir ifade size okuyacağım.

Bu İçtüzük değişikliğiyle ilgili olarak 26.1.2001 tarihinde -dikkatinizi çekmek istiyorum- Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda bu husus görüşülürken, şu anda Meclis Başkanı olan Sayın Bülent Arınç, dikkatinizi çekmek istiyorum, şu andaki Meclis Başkanı Sayın Bülent Arınç, bu İçtüzük değişikliğiyle ilgili olarak, bakınız, Meclis kürsüsünden neler söylüyor: "Bu teklifte hâkim olan unsur ifrat ve tefrit arasında bocalamaktır. Değerli arkadaşlarım, ben, kendi şahsım adına böyle bir zillete tahammül edemem."

Şu anda bu kürsüde oturması gereken Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Bülent Arınç, İçtüzük değişikliğiyle ilgili olarak "böyle bir zillete tahammül edemem" diyor, bunu bir zillet olarak görüyor. Bunu gören Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız ve devam ediyor: "Vicdanlarınızı sesleniyorum: Böyle bir ayıptan Türkiye Büyük Millet Meclisini kurtarın."

Ben, bunları okuduktan sonra, söyleyecek daha fazla bir şeyim kalmadı ki. Bunu bir ayıp olarak görüyor şu anda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, bu İçtüzük değişikliğiyle "zillete tahammül edemem" diyor. Buradaki milletvekillerine "vicdanlarınıza sesleniyorum" diyor, vicdanlarına hitap ediyor.

Şimdi, iki tane Anayasa Mahkemesi kararı, iptal kararı önümüzde duracak ve biz, bunun üzerine, bu iptal kararları üzerine, Bülent Arınç'ın bu kadar ağır sözlerinden sonra, geleceğiz, burada, İçtüzük değişikliğiyle ilgili bir teklif vereceğiz!

Değerli milletvekilleri, Meclisi çalıştırmak istiyorsanız, biz buradayız. Geliniz, kapatmayalım Meclisi, kapatmayalım; onbeş gün daha, yirmi gün daha, hangi kanunların geçmesi gerekiyorsa, geliniz, burada tartışalım, görüşelim, konuşalım, kanunlaştıralım. Ancak, bir temel kanun esprisi içerisinde, çerçevesi içerisinde, iptal edileceğini bile bile böyle bir teklifle Millet Meclisinin huzuruna gelmenizi anlamak mümkün değil.

Değerli milletvekilleri, bir de bu "temel kanun" ne olduğu da belli değil. Geçen sefer, bu, Mecliste tartışıldı; Sayın Burhan Kuzu o zaman dedi ki…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kandoğan, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Sayın Başkan, 5 dakika müsaade et.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Sayın Burhan Kuzu dedi ki o görüşmelerde: Bu temel kanunun dünya üzerinde tanımlanmış bir ifadesi yok; kimilerine göre uzun kanun temel kanundur. Geçen sefer, 40 maddeyi aşan kanunlar temel kanunlar sayılır...

Değerli milletvekilleri, şimdi, biz, temel kanunu kabul etsek ve biraz sonra getireceğiniz o Bankacılık Yasa Tasarısının bölümler halinde görüşülmesi kabul edilse ve o şekilde uygulanmaya başlansa, ben, şimdi soruyorum: 15 maddeden ibaret olan bir bölümle ilgili, milletvekili olarak, benim o bölüm içerisindeki herhangi bir 2, 3, 4 maddeyle ilgili olumsuz görüşüm varsa, o konuları kabul etmiyorsam, reddedeceksem, beni hangi hak ve yetkiyle o bölümle ilgili tek oy kullanmaya mecbur ediyorsunuz?! O 15 maddelik bölüm içerisinde, sizlerin de kabul etmeyeceği, tasvip etmeyeceği maddeler olabilir. Bu, milletvekillerinin iradesinin üzerine ipotek koymaktır; milletvekillerinin hür iradesiyle her madde üzerindeki görüşlerini açıklamanın önünde açıkça bir engeldir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kandoğan, teşekkürünüzü alabilir miyim.

Buyurun.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Değerli milletvekilleri, ben, bu düşüncelerle, Danışma Kurulu önerisi için teklif edilen AK Parti önerisinin aleyhinde olduğumu ifade ediyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Kandoğan.

Önerinin lehinde, Adana Milletvekili Recep Garip; buyurun.

RECEP GARİP (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; dün de, grupların toplantısında, bugünkü Danışma Kurulu toplantısında yapılan anlaşma tam sağlanamadığı için, tekrar, yeniden bir gündem görüşmesi yapıyoruz.

Elbette ki, Danışma Kurulu önerileri, uygun görüldüğünde yapılmaktadır; yani, uygun birtakım değişiklikler, düzenlemeler ihtiyaç haline geldiğinde, mutlak surette, Danışma Kurulu, kendi içerisinde toplanır ve bu önerilerini hazırlar. Dolayısıyla, bunların çok doğal ve çok normal olduğunu düşünmekteyim. İktidar da, muhalefet de gündeme hâkimdir, kendi gündemlerini bilmektedir. Türkiye'nin gündeminde neler varsa, bunları, çok iyi takip ettiğimizi düşünmekteyim. Benden önceki konuşmacının bu ifadelerine de katılmadığımı, eğer, bir zafiyet varsa, kendilerinde aramaları gerektiğini, hassaten belirtmek istiyorum.

ATİLLA KART (Konya) - Hiç yakışmıyor!

RECEP GARİP (Devamla) - Çok konuşarak çok şeyler yapılmaz…

ATİLLA KART (Konya) - Hiç mi sıkılmıyorsun?!

RECEP GARİP (Devamla) - Çok konuşarak çok şeyler yapılmaz; doğru şeyler konuşmak lazım, doğru şeyler söylemek lazım.

ATİLLA KART (Konya) - Hiç utanma duygusu yok mu?!

RECEP GARİP (Devamla) - Biraz sonra, çıkar ve konuşursunuz; müsaade ederseniz, ifadelerimi tamamlamak istiyorum.

ATİLLA KART (Konya) - Yüzünüz kızarmıyor mu bu konuşmayla?!

RECEP GARİP (Devamla) - Müsaade edin… Doğru şeyler söylemek için gayret ediyoruz.

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Kurban olayım sana!..

RECEP GARİP (Devamla) - Bu ülkenin, Anadolu'nun yüreğini sağlamlaştırmak için, önümüzdeki engelleri, sıkıntıları kaldırmak için uğraşıyoruz. Dolayısıyla…

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Helal olsun sana!

BAŞKAN - Saygıdeğer milletvekilleri…

Buyurun Sayın Garip…

RECEP GARİP (Devamla) - Doğru şeyler…

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Getirin, tek oylamayla yapalım!

MUSTAFA ATAŞ (İstanbul) - Niye müdahale ediyorsun?

RECEP GARİP (Devamla) - Doğru şeyler söylemek için burada bulunuyoruz.

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Niye etmeyeyim?! Sen ediyorsun; ben de ederim..

BAŞKAN - Sayın Uzdil…

Sayın Garip, buyurun.

RECEP GARİP (Devamla) - Müsaade edin arkadaşlar.

MUSTAFA ATAŞ (İstanbul) - Müdahale etme…

RECEP GARİP (Devamla) - Müsaade edin.

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Niye etmeyecekmişim?! Sen misin buranın külhanbeyi?!

RECEP GARİP (Devamla) - Müsaade edin.

BAŞKAN - Devam ediniz konuşmanıza…

Sayın Ataş…

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Burada Başkan var; sana ne oluyor?!

RECEP GARİP (Devamla) - Değerli arkadaşlar… Değerli arkadaşlar…

BAŞKAN - Sayın Garip, buyurun efendim.

RECEP GARİP (Devamla) - Osmaniyeli hemşerim susmayı da bilir; teşekkür ediyorum kendisine.

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Gerekirse biliriz… Gerekirse biliriz…

RECEP GARİP (Devamla) - Ben, çok konuşarak doğru şeyler yaptığımız düşünmüyorum…

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Sen beynindekileri söyle!

RECEP GARİP (Devamla) - Belki susarak, belki az konuşarak çok daha erdemli, çok daha vasıflı, çok daha güzel şeyler yapabileceğimizi belirtmek istiyorum.

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Sen beynindekileri söyle, inançlarını anlat!

RECEP GARİP (Devamla) - Dolayısıyla, İçtüzük…

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Sen öğretmensin, sen şairsin...

BAŞKAN - Sayın Uzdil, lütfen…

RECEP GARİP (Devamla) - Lütfen, müdahale etmeyin; çıkarsınız, burada konuşursunuz.

BAŞKAN - Sayın Garip, buyurun.

Sayın Garip, Genel Kurula hitap ediniz.

RECEP GARİP (Devamla) - Burada konuşman gereken zamanda konuş!

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - ...sen inançlarını anlat!..

BAŞKAN - Sayın Uzdil…

RECEP GARİP (Devamla) - Sen bu zamana kadar konuştun ve ben müdahale etmedim. Şimdi ben konuşuyorum ve dinleyeceksiniz beni.

BAŞKAN - Sayın Garip, Genel Kurula hitap ediniz.

Buyurun.

NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Dinliyoruz, laf da atıyoruz.

RECEP GARİP (Devamla) - 161 sıra sayıda İçtüzük değişikliği var. Elbette ki buna ihtiyaç duyuyoruz.

969 sıra sayılı, özürlüler kanunu birazdan gelecek. Elbette ki, Türkiye'nin kanayan bir yarası, dünyanın kanayan bir yarasıdır. Özürlü kardeşlerimiz, mutlak surette bizden birisidir ve bizim gibi bir bedene sahiptir, anlayışa sahiptir. Onların yasal düzenlemeleri konusunda, mutlak surette, bu kanunların düzeltilmesi, hazırlanması, onların istekleri doğrultusunda modern bir dünyaya kazandırılması gerekiyor. Bunun için de, özürlüler kanunu birazdan gelecek.

Yine, sırada, devam eden 930 sıra sayılı, Millî Eğitim Bakanlığı teşkilat ve görevleri hakkında birtakım düzenlemeler gerekiyor. Bunlar da gelecek.

Yine, 920 sıra sayılı, kalkınma ajansları konusunda kanun tasarısı var. Bunlar da mutlak surette görüşülmeye gelecek ve 943 sıra sayılı, bazı kanunlarda değişiklik yapılması gerekiyor.

Değerli dostlar, bu çalışma performansı ikibuçuk yıldan bu yana devam ediyor; yani, biz, geceli gündüzlü çalışmaya devam ettik. Elbette ki, çalışmamız gerektiği zaman da, cuma, cumartesi, pazar günleri de çalıştık, hep beraber çalıştık ve çalışmaya devam ediyoruz. Gerekirse, yaz tatili konusunda, daha az tatil yaparak, mutlak surette, bu ülkenin menfaatına gerekli olan çalışmaların yapılması için gerekli olan düzenlemeler yapılacak ve biz, bu fedakârlıkları yapmaya devam edeceğiz.

Bu noktada, özellikle Grubumun getirmiş olduğu Grup önerisi konusunda lehte oy kullanacağımı belirtiyor, hepinize sevgiler, saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Garip.

Önerinin aleyhinde, Ankara Milletvekili Oya Araslı; buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)

OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizleri saygıyla selamlıyorum; söz konusu Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu önerisi aleyhinde söz almış bulunuyorum.

Bu önerinin karşısındayım; çünkü, bu öneri de uzun zamandan beri yaşamakta olduğumuz düzensizliğe yeni bir katkı yapmaktadır. Ben sabahleyin evden çıktığım zaman, öğleden sonra Yasama Meclisinde ne görüşeceğimizi bilmiyorum. Bir gün önce de bilmiyorum. Birileri bana sorduğu zaman "bilmiyorum" sözünü telaffuz etmekten de fevkalade sıkılıyorum ve sıkıntılıyım. Bilmiyorum, sizleri bu rahatsız etmiyor mu?!

ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elazığ) - Hayır.

OYA ARASLI (Devamla)-Beni rahatsız ediyor; çünkü, ben çağdaş, düzenli çalışma alışkanlığından gelen bir insanım. Böyle derbederliklere tahammülüm yok. Bir konu tartışılırken katkı verebilmek için hazırlık yapmak ihtiyacını duyuyorum. Benim alışkanlığıma göre suskunluk, bir katkı anlamını taşımıyor. Benim anlayışıma göre, burada bir yasa konuşulurken sadece parmak kaldırmak, ne görüşüldüğünü bilmeden, arkadaşlarım öyle kaldırıyor diye parmak kaldırmak, benim açımdan bir katkı anlamını taşımıyor ve öyle zannediyorum ki, benim değerlerim, burada ifade ettiğim değerler, benim değerlerim olduğu için değil, ama çağdaş çalışma düzeni bu değerlere uyulmasını gerekli kıldığı için değerli. Niçin böyle derbeder bir çalışma düzenine kendimizi teslim ediyoruz?!

Zaman zaman, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubundan arkadaşlarımızın, muhalefetin katkısına, milletvekillerinin katkısına çok büyük bir önem verdiklerini söylediklerini duyuyoruz. Bu nasıl bir katkı olacak değerli arkadaşlar?! Eğer, ben, bugün hangi yasayı görüşeceğimi bilmiyorsam, en azından o yasayla ilgili, kuşkusuz hepimizin gündemdeki yasalarla ilgili bir bilgisi var, olması gerekiyor; ama, en azından o bilgileri tazelemek için, ne görüşeceğimi bir gün önceden bilmeye ihtiyacım var. Sizler bu ihtiyacı nasıl duymuyorsunuz ve böyle bir düzensizlik düzenini nasıl içinize sığdırabiliyorsunuz, sindirebiliyorsunuz, anlamakta çok ciddî sıkıntı çekiyorum.

Demokrasi, katılımla ayakta durur. Bizim Anayasamızda yazılı olan demokrasi, katılımcı bir demokrasidir. Yani, yalnız, çoğunluğu oluşturanların iradesi doğrultusunda değil; ama, onların karşısındaki azınlığın da görüşlerine değer veren, onlardan esinlenen, onların da yönetime katkıda bulunmasına imkân veren katılımcı bir demokrasi anlayışı. Bu katılımı, bu düzen çerçevesinde nasıl sağlayabiliriz, ben bilemiyorum. Eğer sağlanan size yeterli görünüyorsa, ona diyebilecek hiçbir şeyim yok; ama, bana yeterli görünmüyor. Özellikle bir muhalefet milletvekili olarak, bu yapılan girişimleri, muhalefetin sesini kesmek, katkısını önlemek girişimleri olarak adlandırmaktan kendimi alamıyorum.

Arkadaşlar, bir İçtüzük değişikliğinin burada görüşülmesine öncelik veriliyor. Acaba, öncelikli konumuz bu mu? Yani, daha dün, 46 maddelik bir kanun teklifini kabul etti bu Meclis. Daha önceki hafta, yine, böyle bir, çok maddeli, uzun bir kanun tasarısını, benzer teklifleri kabul etti, bir sıkıntı görmedik görüşülürken. Herkes görüşlerini güzel güzel açıkladı, ifade etti, katkısını vermeye çalıştı. Acaba, bu mu rahatsızlık uyandırıyor? Çünkü, bu Meclisin, uzun yasaları görüşememe gibi bir sıkıntısı yok. Biz, 400 maddeye yakın Türk Ceza Kanununu, bu çatının altında birlikte görüştük, kabul ettik, hiç de bir sıkıntı olmadı; yani, şimdi, niye 40 maddelik kanun tasarı ve tekliflerini görüşmekte herhangi bir sıkıntımız olsun? Bırakın konuşalım; bütün milletvekilleri -iktidardan ve muhalefetten- görüşlerini rahatça açıklasınlar, tartışsınlar. Demokrasi bu demek değerli arkadaşlar, ifade etmek demek.

Siz, bu içtüzük değişikliği önerisiyle, milletvekilinin ifade özgürlüğünü ve görevini yerine getirme imkânlarını sınırlandırıyorsunuz, suskun bir demokrasiye kapıyı açıyorsunuz. Genel Başkanınız ve Türkiye Cumhuriyetinin Başbakanı, ifade özgürlüğünün ne kadar önemli olduğunu, yeri gelen her yerde, her alanda tekrarlıyor, söylüyor. O ifade özgürlüğü, elbette ki Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a lazım; ama, en az onun kadar, bu çatı altında görev yapanlara da lazım, hatta daha fazla lazım; çünkü, biz, burada, bu görüşleri ifade etmek için toplumumuzdan vekâlet almış insanlar olarak görev yapıyoruz. Buna o kadar önem veriliyor ki, her dilediğimizi ifade edebilelim rahatça diye, bize kürsü dokunulmazlığı sağlanmış. Siz, bunu sınırlandırmaya, ifade imkânını ortadan kaldırmaya çalışıyorsunuz ve bunu, öncelikli bir biçimde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine taşımaya çalışıyorsunuz.

Bu olanları anlayabilmek mümkün değil. Öncelikli sorunumuz bu mu?! Uzun yasaları, etraflı hükümleri getiren yasaları görüşmekte herhangi bir sıkıntıya mı uğradık; yok. Yoksa, o zaman, bunun açıklaması nedir? Bir kolaycılığa mı kaçmak istiyoruz bir an önce tatile gitmek için; yoksa, muhalefetin IMF siparişi yasalar karşısındaki görüşlerini ifade etmesini önlemek isteyenler mi var aramızda; bunların ifadesinden çekinen, gocunanlar mı var? Yani, bu getirilen teklifin, önümüze konulan teklifin izahı ancak bunlar olabilir; çünkü, yasama görevinin yerine getirilmesinde, milletvekilinin görüşünü açıklama imkânı bakımından tasarruf diye bir şey yoktur. Her alanda zamandan tasarruf edebilirsiniz; ama, milletvekilinin görüşünü açıklama imkânından tasarruf yapmaya kalkıştığınız zaman, demokrasiyi özünden zedelersiniz.

Bunu, bugün, burada, ben söylemiyorum; içinizde bulunan, şu sıralarda zaman zaman oturan çok değerli arkadaşlarım söylemişler. Buna benzer düzenlemeler geldiğinde, Anayasa Mahkemesine açtıkları iptal davalarında söylemişler "bu bir zuldür" demişler "buna alet olmayın, bu utancı taşımayın" demişler "bu, demokrasiyi öldürmek demektir" demişler. Bu laflar daha yere bile düşmedi; söylendi, sarf edildi ve havada asılı. Herkes bunları hatırlıyor. O değerli arkadaşlarım, bu öneri burada görüşülürken ne yapıyorlar bilmiyorum. Yapılacak bir tek şey var; acı acı, ne hallere düştük diye düşünmek. Öyle düşünüyorum ben. İçinizdeki arkadaşlar, bunlara karşı oldular bir zamanlar, bu düzenlemelere. Ne değişti aradan geçen günlerde?! "Değişime uğradık" deniliyor bazen. Değişim bu doğrultuda ise, vay geldi değişenlerin haline, başına! Değişim, çünkü, olumlu doğrultuda olursa bir anlam ifade eder; ama, demokrasi anlayışında geriye gitme anlamında değişim, çok kötü şeyler ifade eder, olumsuzluklar ifade eder.

Ben, onun için, getirilen bu öneriyi anlamakta güçlük çekiyorum. Daha önemli çok konumuz var. Milletvekilinin dokunulmazlıklarının sınırlandırılması için bir girişimi öncelikle görüşebilirdik. Yabancılara mülk edinmeyi düzenleyen kanun, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi; ama, alanı düzenleyen başka bir hüküm olmadığı için bir süre yürürlükte bırakıldı. O süre temmuz ayı içerisinde doluyor. O süre dolduğu zaman, yabancıların mülk edinmesini sınırlayacak hiçbir hüküm kalmayacak hukuk düzenimizde. Getirsenize, niye bekliyorsunuz?! Öncelikli olması gereken bunlar. Bunları da getirin, görüşelim, dediklerinizi de getirin; ama, gerçekten görüşelim.

Bakınız, Anayasa Mahkemesi eski tarihli bir kararında diyor ki: "Görüşme, madde üzerinde görüşmekle mümkündür. Eğer madde üzerinde görüşme yapılmıyorsa, bunun adı görüşme değildir." Siz, sadece, benzer düzenlemeler hakkında Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu iki kararı gözden geçirmişsiniz, ona uygun birtakım düzenlemeler yapıp sakıncaları ortadan kaldırmaya çalışmışsınız -olmamış ya- ama, bu kararı da unutmuşsunuz o düzenlemeleri yaparken.

Bu nedenle, böyle bir öneriye katkı vermek, bence, demokrasiyi, demokrasinin beşiği olan yasama organında boğmak anlamını taşıyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Araslı, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

OYA ARASLI (Devamla) - Bu nedenle, böyle bir öneriye katkı vermek mümkün değil. Böyle bir öneriyi olumlu karşılamak mümkün değil. Unutmayınız, parlamento sözünün kökeninde konuşma var. Biz, konuşmak için burada varız. Ülkenin sorunlarını dile getirmek, vatandaşın sesini duyurmak ve vatandaşın sorunlarını çözmek için, önerilerde bulunmak için buradayız, suskun bir demokrasi yaratmak için değil. Eğer suskun bir demokrasi yaratmak istiyorsanız yolunuz açık olsun, biz buna katkı vermeyiz; ama, suskun demokrasi yaratmış olmanın ayıbını da ömrünüz boyunca alnınızda ve sırtınızda taşıyacaksınız ve tarihin sayfalarında, bu, silinmez izler bırakacak.

Saygılar sunarım. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Araslı.

Önerinin lehinde, Bursa Milletvekili Sayın Faruk Çelik; buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

FARUK ÇELİK (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Danışma Kurulu önerimizin lehinde söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Danışma Kurulu önerimizin özünü teşkil eden, bugün, İçtüzükte temel kanun düzenlemesi getiriliyor. Ana konu bu ve birazdan, oylarınızla, inşallah, bu konuya geçmiş olacağız ve temel kanun düzenlemesini gerçekleştireceğiz.

Değerli arkadaşlar, benden önce söz alan değerli konuşmacılar önemli şeylere temas ettiler. Sayın Araslı, milletvekili ifade özgürlüğünün kısıtlandığından bahsettiler, muhalefetin sesini kesmekten bahsettiler. Bunları, milletimiz de, biz de, milletvekilleri de, özellikle son bir hafta açısından bakacak olursak, sözlerin, ifade özgürlüğünün kısıtlanıp kısıtlanmadığına vicdanlarımız en doğru kararı vereceklerdir.

Burada, hâkimler ve savcılarla ilgili bir yasal düzenlemeyi gerçekleştirdik. Hayatımda duymadığım hikâyeleri, yargı kesimiyle ilgili fıkraları ve hiç konuyla alakası olmayan meseleleri, muhalefet mensubu arkadaşlarımız bu kürsüye taşıdılar. Bunun, milletin zamanını, Meclisin imkânlarını olumlu bir istikamette kullanma mı, istismar etme mi, ne şekilde kullandığımızın kararını, elbette, vicdanlarımız bize sesleniyor, bize ifade ediyor.

Kaldı ki, tüm yasal düzenlemelerin bir komisyon safhası var. Komisyonlarda enine boyuna meseleler tartışılıyor. Parti gruplarının ve milletvekili arkadaşlarımızın görüşleri, yasama faaliyetinde, çeşitli safhalarda çok net bir şekilde kullanılıyor, Genel Kurul safhası da dahil olmak üzere; ama, bir muhalefet milletvekili ifadesiyle, bunları kabul ettiğimizi ifade etmek istiyorum.

Bir diğer arkadaşımız, burada "Anayasa Mahkemesiyle kavga mı etmek istiyorsunuz" gibi bir ifadeyi kullandılar. Bunu da bilgi eksikliğine hamlediyorum; bilgi eksikliğinden kaynaklanan bir ifadedir. Ne olduğunu, ne geldiğini, ne yapılmak istendiğini ölçüp biçmeden, konuşmak için bir konuşma anlayışı, maalesef, bu kürsüde sık sık gerçekleşiyor. Ben, arkadaşların, konuyu, ne yapılmak istendiği konusunu sağlıklı bir şekilde ölçüp tarttıktan sonra burada konuşmalarının daha sağlıklı ve doğru olacağı kanaatindeyim.

Bir diğer konu da, Cumhuriyet Halk Partisinin biraz önce olağanüstü Grup toplantısında… Çok kısa bir bölümünü izleme imkânım oldu. Ben, bütün samimiyetimle bir konuyu ifade etmek istiyorum. Burada ne tür bir çalışma yapmaya kalksak, cumhuriyetin kazanımları elden gidiyor. Ne gibi bir adım atsak, yine cumhuriyetin kazanımlarıyla ilgili çeşitli tehditlerden, tehlikelerden bahsediliyor.

Arkadaşlar, unutmayalım, Türkiye Cumhuriyetinin rejiminin, sisteminin bekçisi ben, sen, o, biz, onlar değil, yetmiş milyon insan bu cumhuriyetin bekçisidir (AK Parti sıralarından alkışlar) ve ne olur…

ATİLA EMEK (Antalya) - Size rağmen!

FARUK ÇELİK (Devamla) - …şunu bütün samimiyetimle yine burada ifade ediyorum: Din konusu gibi, cumhuriyet konusu gibi, bayrak konusu gibi, demokrasi konusu gibi konuların şampiyonluğuna soyunmayalım. Bunlar, bizim vazgeçemeyeceğimiz ortak değerlerimizdir. Bu kazanımlar, çok zor ve çetin şartlar neticesinde kazanılmış kazanımlardır. (AK Parti sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar) Onun için, kim, hangisini istismar ediyorsa, tümüne karşı olmak kaydıyla ifade ediyorum. Yani, benim laikliğe bir adım uzak olmamı, benim cumhuriyete bir adım uzak olmamı, bir başkasının dine bir adım uzak olmasını nasıl tavsif edebiliriz, nasıl böyle bir sınırlama getirebiliriz?! Bu, millete yapılabilecek olan en büyük haksızlıktır.

TUNCAY ERCENK (Antalya) - Başbakan söyledi, Başbakan!

FARUK ÇELİK (Devamla) - Onun için, bu konulardaki hassasiyetimizi elbirliğiyle sürdürmemizin önemini bir kez daha vurgulamak istiyorum.

Değerli arkadaşlar, gündeme taşıdığımız içtüzük değişikliğiyle ilgili olarak birkaç şeyi ifade etmek istiyorum. İçtüzükte temel kanun düzenlemesi 1996 yılında verilen bir teklifle gerçekleştirilmiştir. 1996 yılındaki bu teklifte, az önce burada konuşan değerli hocamız Sayın Oya Araslı'nın da imzası vardır. Onların teklifiyle burada görüşülmüş ve İçtüzükteki temel kanun düzenlemesi kabul edilmiştir. 2001 yılına kadar bu düzenleme devam etmiştir. 2001 yılına kadar, yalnız Türkiye'de değil, dünyanın birçok ülkesinde de buna benzer düzenlemeler gerçekleştirilmiştir veya mevcut uygulamalar vardır. 2001 yılında, kısmî bir değişiklik yapılıyor İçtüzük 91'de. Nedir o; Danışma Kurulunda oybirliği şartı varken, oybirliği şartına ilave olarak, grup önerisi olarak da getirilebileceği şartı getiriliyor; daha sonra, Anayasa Mahkemesine gidiliyor; Anayasa Mahkemesi, bu İçtüzük 91'i iptal ediyor. Gerekçe nedir; "temel kanun nedir, bunun tanımı yok." Açık bir şekilde, Anayasa Mahkemesi bunu ifade ediyor. "Tanımı yok bu temel kanunun, bunun tanımının yapılması lazım. Özel görüşmenin nasıl yapılacağıyla ilgili bir belirsizlik var" diyor Anayasa Mahkemesi ve bu gerekçelerden dolayı bunu iptal ediyor.

2003 yılında, bizim bir teklifimiz var. Bu teklif üzerinde konuşmalar yapılıyor ve o konuşmalarda, yine, Sayın Araslı'nın güzel cümleleri var; "kuşkusuz, tüm parlamentolu rejimlerde, kapsamlı yasa tasarı ve tekliflerinin görüşülmesinde bütünlüğü korumak ve sürati sağlamak için birtakım özel görüşme yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır; ancak, çağdaş, demokratik bir rejimde bütünlüğü korumanın ve sürati sağlamanın yolunun keyfîliğe ve belirsizliğe kapıyı açmamak, muhalefeti çoğunluğa ezdirmemek" gibi, devam eden ifadeleri vardır. Yani, İçtüzükte böyle bir düzenlemenin yapılabileceğini, Sayın Araslı bu ifadelerinde kullanıyor. Ayrıca, 2003 yılındaki iptalde, Anayasa Mahkemesi de gerekçesinde şunu ifade ediyor: "Bu tür kapsamlı yasal düzenlemelere ilişkin tasarı ve tekliflerin madde sayılarının fazlalığı nedeniyle, Genel Kurul çalışmalarının aksamadan yürütülebilmesi için, özel görüşme ve oylama usulüne bağlı tutulmalarına gerek duyulabilir." Anayasa Mahkemesi, gerekçeli kararında da bunu net bir şekilde ifade etmektedir. Yani, böyle bir düzenlemenin yapılabileceği, genel gerekçede, iptal gerekçesinde zikredilmiştir.

Şimdi biz ne yapıyoruz; içtüzük değişikliğini getirmekle cumhuriyetin kazanımlarını ortadan kaldırıyorsak, 1996'da bunu getirenler de, cumhuriyetin kazanımlarını ortadan kaldırmak için mi getirdiler?!

OYA ARASLI (Ankara) - Ne alakası var?!. Saptırıyorsun!..

ATİLLA KART (Konya) - Demagoji yapıyorsun. Demagojiden başka bir şey değil söylediklerin.

FARUK ÇELİK (Devamla) - Bakınız, böyle bir mantık olamaz. Buradaki yasal düzenlemelerin hangi prosedürde, hangi çerçevede yürüyeceğini hepimiz çok iyi biliyoruz.

Değerli arkadaşlar, şimdi, biz, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçelerini önümüze koyduk; fakat, 2003 yılında iptal edildikten sonra, teklifi verdiğimizde henüz Anayasa Mahkemesinin genel gerekçesi yayımlanmamıştı; yayımlanmadığı için, bu teklifi beklettik; o gerekçe ortaya çıksın, gerekçede ne emrediliyor, onu bilelim, onu görelim dedik; çünkü, bildiğiniz gibi, Anayasa Mahkemesi kararları bağlayıcıdır ve aldık, o gerekçeye uygun bir düzenlemeyi biz şimdi Yüce Heyetin karşısına getiriyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Çelik, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

FARUK ÇELİK (Devamla) - Nedir getirdiğimiz; "temel kanun tanımı bugüne kadarki düzenlemelerde yapılamamıştır" diyor. Şimdi getirdiğimiz düzenlemede "temel kanun" tanımı getiriyoruz; birincisi bu.

İkincisi, maddelerin ayrı ayrı oylanması kuralıyla ilgili, gerekçede net ifade vardı. Şimdi, maddelerin ayrı yarı oylanması kuralını da getiriyoruz yeni düzenlemede.

Her maddeye iki önerge kuralını getiriyoruz; yani, önerge verilebiliyor her madde için ve soru-cevap için de, her bölümde 15 dakikalık soru-cevap bölümü ihdas edilecek.

Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararında gayet net bir şekilde ifade edilen mahzurları ortadan kaldıran bir düzenlemeyi huzurlarınıza getirmiş bulunuyoruz. Burada, ne milletvekilinin ifade özgürlüğünü kısıtlayacak…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan…

BAŞKAN - Sayın Çelik, teşekkürünüzü alabilir miyim

Buyurun.

FARUK ÇELİK (Devamla) -… ne de farklı yorumları gerektirecek bir durumun, söz konusu olmadığını ifade ediyorum.

Grup önerimize desteğinizi bekliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Çelik.

OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan, sözlerime anlamı dışında anlamlar yükleyip naklettikleri için, söz istiyorum.

FARUK ÇELİK (Bursa) - Sayın Başkan, benim ifadem Sayın Araslı'yla ilgili değil, Sayın Baykal'ın bugün grup toplantısında… (CHP sıralarından gürültüler)

HÜSEYİN EKMEKCİOĞLU (Antalya) - Başkan değerlendirir söylemenize gerek yok.

FARUK ÇELİK (Bursa) - Hayır efendim…

BAŞKAN - Sayın Çelik… Sayın Çelik… Sayın Başkan, yerinize oturursanız…

Sayın Araslı'nın talebiyle ilgili olan hususları, tutanakları getirteceğim, inceleyeceğim ve birleşim içinde gerekirse konuşma hakkını vereceğim.

Sayın milletvekilleri, öneri üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.

Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Öneri kabul edilmiştir.

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

V. -KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER

BAŞKAN - 1 inci sırada yer alan kanun teklifinin geri alınan maddeleriyle ilgili komisyon raporu gelmediğinden, teklifin görüşmelerini erteliyoruz.

2 nci sıraya alınan, Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekilleri Ankara Milletvekilleri Salih Kapusuz ve Haluk İpek, Bursa Milletvekili Faruk Çelik, Hatay Milletvekili Sadullah Ergin ile Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa'nın, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılması Hakkında İçtüzük Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporunun görüşmelerine başlıyoruz.

BAŞKAN - Komisyon?.. Yerinde

Başkanlık Temsilcisi?.. Yerinde

Komisyon raporu 161 sıra sayısıyla bastırılıp dağıtılmıştır.

Tasarının tümü üzerinde, AK Parti Grubu adına İstanbul Milletvekili Burhan Kuzu, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Ankara Milletvekili Oya Araslı, şahısları adına Manisa Milletvekili İsmail Bilen, Ankara Milletvekili Salih Kapusuz, Denizli Milletvekili Ümmet Kandoğan ve Ankara Milletvekili Oya Araslı'nın söz talepleri vardır.

İlk konuşmacı, AK Parti Grubu adına İstanbul Milletvekili Burhan Kuzu.

Sayın Kuzu, buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA BURHAN KUZU (İstanbul)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.

Bugünkü gündemimizin ilk maddesinde, İçtüzüğün 91 inci maddesindeki değişiklik görüşülmektedir. Bilindiği gibi, bu madde, yeni bir özel yasama yöntemi diyebileceğimiz, dünyada örnekleri pek çok olan -birazdan da zikredeceğim bazılarını- bir düzenlemeyi içeriyor.

Evvela söylemem gereken husus, bu konunun Türkiye'de yeni olmadığı, daha önce de, 2001 yılında bunun gündeme geldiği, aslında, 1996 yılında İçtüzük yapılırken orada da yer aldığını belirtmek istiyorum. Biliyorsunuz, bu İçtüzük, 1973 tarihindeki İçtüzük üzerinde yapılan bir değişiklikle gerçekleşmiştir.

Şimdi, tabiî, 1996'daki durum, oybirliğiyle karar verilmesi durumunda -her iki grubun ya da grupların, kaç grup varsa- anlaşmak suretiyle görüşme usulünü öngörüyordu. Bu da belki bir aşamaydı; ama, belki bundan iktidarlar gerekli sonucu alamamış olsa gerek ki, hızlandırma noktasında, ihtiyaca binaen, 2001 yılında, yani bizden önceki hükümet döneminde bu konu tekrar gündeme geliyor ve yeni düzenlemede biraz daha ileri gidilerek, anlaşma sağlanamazsa, bu sefer, 3/5 oy çoğunluğuyla Genel Kurulun "acil yasama yöntemi" dediğimiz yola gidilebileceğini öngörüyor. Anayasa Mahkemesine dava açılıyor o dönemde ve Anayasa Mahkemesi de, birazdan üzerinde duracağımız bazı gerekçelerle, iptal ediyor.

Şimdi, tabiî, bizim hükümet döneminde, yani, AK Parti İktidarı döneminde, yine, Parlamentoda -iki parçalı olmasına rağmen- belki yasalaşma sürecindeki hızlandırma ya da çok sayıda yasanın ve büyük çapta kanunların önümüze gelmesi sebebiyle böyle bir yola gidilmesi tekrar gündeme geldi ve bilindiği gibi, 2003'te, bir madde geçirdik biz bu konuda. Anayasa Mahkemesi bunu da oybirliğiyle iptal etti ve biraz da acele iptal etti. Hatta, bir şeyin de altını çizeyim, daha önce 2001'de üç aylık bir geçiş dönemi öngörmesine rağmen, yani, üç ay daha iptal ettiği hükmü yürürlükte tutmasına rağmen, bizim gönderdiğimiz o metni iptal etti, süre de tanımadı. Böylece, tabiî, tamamen kesilmiş oldu.

(x) 161 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Şimdi, ortaya çıkan şu ki, yasama organının çalışmasında elbette ki İçtüzük önemli bir metindir. Biz, genellikle, bunu, akademisyenler olarak, İçtüzüğü, Meclisin anayasası olarak isimlendiririz ve sessiz anayasa deriz. Hakikaten önemli metinlerdir. Elbette ki, iktidar-muhalefet dengesinin mutlaka çok iyi gözetilmesi lazım. Bunda en ufacık bir tereddüt yok.

Aslında, bütün bu çalışmalar neticesinde, tartışma elbette ki çok uzun sürse, ille iyi kanun çıkar diye bir kaide de yok; ama, yeteri kadar konuşulmasında, tabiî ki, kanunların sağlıklı olması bakımından yarar var.

Şimdi, bugünkü görüşeceğimiz metin -ayrıntısını birazdan söyleyeceğim ama, kısaca belirteyim- şunu ifade ediyor: Önceki dönemde çıkan metinleri dikkate alarak ve Anayasa Mahkemesi kararını da dikkate alarak tabiî -iki kararı var biliyorsunuz bu konuda- yapılan, düzenlenen bir metinden ibaret.

Anayasa Mahkemesi, her iki kararında da belki bazı farklı gerekçeler sunuyor ama, ana hatlarıyla madde görüşülmesi üzerinde duruyor ve süreler konusunda mümkün olduğu kadar sınır getirilmemesine dikkat çekiyor ve bir de, temel kanunun ne olduğunun bilinmediğini söylüyor haklı olarak tabiî. Temel kanun, gerçekten, nedir diye sorduğunuz zaman, bunun tanımını vermenin güçlüğü ortada. Dünyada bunun tanımını vermiş elbette ki kitaplar da var ama, metin olarak bunları bulmak zor. Onun yerine, yaklaşımlı tanımlar diyebileceğimiz, belki algılamayı ifade eden birtakım tanımlar getiriliyor.

Bu metin yazıldığında, hatırlarsanız, altı yedi ay önce, belki daha çok oldu, bizim komisyondan geçtiğinde -Anayasa Komisyonundan- Anayasa Mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararı vardı; ama, asıl, esas karar yayımlanmamıştı.

Şimdi, o açıdan zannediyorum bugünkü metin üzerinde değişiklik yapmak gerekecek; en azından tanım konusunda biraz daha farklı bir yöntem uygulamak gerekecek. Anayasa Mahkemesi bu konuda bir tanım vermiş, zannediyorum bu tanımı bugünkü metne de koymamız gerekecek. O yüzden, elimizdeki bu görüştüğümüz metin üzerinde bir değişiklik muhtemelen olması gerekir; tabiî, bu yönde önergeler gelirse, bunu biz komisyon olarak değerlendireceğiz.

Şimdi, şunun da altını çizelim, demin de gündeme geldi: Anayasa Mahkemesi, aslında kararlarında, bir özel yasama yönteminin getirilmesinin Anayasaya aykırı olmadığını vurguluyor prensip olarak; ama, tabiî, bunun çok iyi belirlenmesi gerektiğini, net ifadeler kullanılması gerektiğini ve mümkün olduğu kadar iktidar-muhalefet dengesinin gözetilmesi gerektiğini belirtiyor.

Bu çerçevede, bu düzenlemenin zorluğu ortada; yani, ne kadar biz bunu net de yazsak, ne kadar güzel de yazsak, tartışma götüreceği bir defa belli; ama, netice itibariyle, zaten her yasada da bu tartışmaları yaşıyoruz, sade İçtüzük bakımından bu değil, ama, hassas bir konu olduğunu da belirtmek istiyorum.

Şimdi, bizden önceki hükümet döneminde, 2001'de bu konu gündeme geldiğinde, özellikle Avrupa Birliği bağlamında ve IMF çerçevesinde büyük yasaların geçmesindeki zorluk sebebiyle ihtiyaç duymuş o gün hükümet ve bu bağlamda Avrupa Birliği üyelik sürecindeki yasaların kapsamlı olması neticesinde, bizde, bilindiği gibi, Medenî Kanun ve Gümrük Yasası bu şekilde çıkarıldı; yani, özel yasama yöntemiyle çıkarılan iki örnek yasa olarak gözüküyor.

Medenî Kanunla ilgili baktığımız zaman, 10 bölüm halinde komisyondan geliyor, belirleniyor ve Genel Kurulda 10 bölüm halinde, anlaşarak, tabiî ki, o günkü metne göre iktidar ve muhalefet konuşuyor bunu ve komisyonlara ağırlık verilmiş. Evet, Genel Kurulda o yasalar biraz çabuk geçmiş gözüküyor; ama, zaten, özel yasama yönteminin özelliği, komisyonlarda bu tür yöntemin uygulanmamasıdır -bunun altını çizmek istiyorum- yani, komisyonlarda özel yasama yöntemine geçemiyorsunuz. Orada enine boyuna tartışmak gerekiyor. Zaten, uzmanlardan oluşan bir komisyon oluyor bu görüşülen komisyon. Onlar, bir anlamda, komisyon bazında son şeklini verdiği için, dışarıdan uzman çağırma imkânı da bulabiliyoruz o halde.

Mesela, Medenî Kanunun komisyonda görüşülmesi -o günkü vekillerimiz vardır burada, hatırlarlar- çok uzun sürdü; ama, Genel Kurulda görüşülmesi kısa sürdü. Zaten, özel yasama yönteminin de hedefi, pişmiş halde buraya gelmesi ve burada, mümkün olduğu kadar, zaman kaybetmeden, büyük yasaların görüşülmesine imkân sağlamaktır.

Şimdi, bu bağlamda baktığımız zaman, Anayasa Mahkemesinin kararını da dikkate alarak, ben… Mesela, bakın, 2001'de, o günkü hükümet bir şey daha getirmiş -bunu, Anayasa Mahkemesi iptal etmiş- onu okuyayım; şöyle diyor: "Tasarı veya tekliflerin yürürlük ve yürütme maddeleri ile yabancı devletlerle veya milletlerarası kuruluşlarla yapılacak antlaşmaların onaylanmalarının uygun bulunduğuna ilişkin tasarıların maddeleri üzerinde görüşme açılamaz ve önerge verilemez."

Şimdi, dikkat ederseniz, burada milletlerarası antlaşmaların görüşülmesi ile yürürlük maddesiyle ilgili özel bir düzenleme getirilmişti; bunu, Anayasa Mahkemesi iptal etti; bunların üzerinde de, pekala, kanunlar gibi görüşme yapılması gerektiği o zaman vurgulanmıştı.

Şimdi, bugünkü modele, bizdeki modele geçmeden önce, ben, dünyadaki uygulamalardan biraz örnek vermek istiyorum ve o çerçevede de bir şeyler yapmak istiyoruz.

Şimdi, bir defa şunu belirtelim ki, Anayasa Mahkemesinin kararlarında vurguladığı hususlar şunlar: "Yasa tasarıları ve teklifleri hakkında milletvekillerinin tatminkâr bir şekilde bilgilenmesi ve bunun için yeterli tartışma olanağının sağlanması, yasa tasarı ve tekliflerinin tümü ve maddelerinin görüşülmesi, yasa tasarıları ve teklifleri hakkında tatminkâr sayıda önerge verme hakkının tanınması" şeklinde devam ediyor. Yani, bunlara dikkat edilmek kayıt ve şartıyla, özel yasama yönteminin olabileceğini Anayasa Mahkememiz kararında belirtmiştir.

Şimdi, dünyadaki örneklere baktığımız zaman ne gibi uygulamalar var, müsaade ederseniz, biraz bunun üzerinde duralım. Bir defa, bir grup ülkede bu hak çok geniş tanınmış; yani, özel yasama yöntemi çok geniş olarak uygulanmış. Bu konuda, İrlanda, İngiltere, Fransa, Yunanistan tipik örnektir.

İrlanda ve İngiltere'den bir örnek vereyim size. Oradaki düzenlemede çalışma gününü 190 gün olarak belirlemişler, 20 günde muhalefete bu hak tanınmış ve "170 gün de, hükümet bu önergeleri verme konusunda ağırlıklı olarak yetkisini kullanır" deniliyor; böyle bir yola gitmişler.

Mesela, Fransa ve Yunanistan'da deniliyor ki: Genel kurul gündemi belirlenirken, yasama komisyonu başkanı ile ilgili -kim ise onlar- ya da başkanları da bulunur. Böylece, sayı çoğunluğunu iktidar lehine bozarak, kararın daha farklı çıkmasını sağlama yoluna gidilmiş.

Portekiz'de de buna benzer bir yöntem var.

Genellikle, özel yasama yöntemlerinde şunlara dikkat ediliyor: Bir kanun tasarı veya teklifinin komisyon aşaması atlanabiliyor bazı hallerde veya hızlandırılabiliyor. Bizde, getirdiğimiz modelde böyle bir yol yok. Bir tasarı veya teklifin kabul edilmesi için belli bir süre sınırı getirilebiliyor. Bir tasarı veya teklifin görüşülmesinde yer alan birçok aşama bir güne sığdırılabiliyor. Acil işlerde teklif veya tasarının ayrıntılarının önceden basılması, üyelere dağıtılması ve duyurulmasına gerek olmayabiliyor. Gündemin oluşturulmasında acil işlere öncelik verilebiliyor. Usul kurallarında daha hızlı görüşmeyi sağlayacak düzenlemeler yapılabiliyor.

Şimdi, bunların içerisinde, mesela, Avusturya, İzlanda, İsveç, İsviçre'de olan bir yönteme göre, komisyonlar kanun teklifinde bulunabiliyor. Böylece, teklif aşaması önceden kesilmiş oluyor; yani, hızlandırma bir de böyle sağlanabiliyor ve direkt, komisyon, kendi verdiği önerge üzerinde görüşmeyi açıp devam edebiliyor.

Bu alanda İtalya tipik örnektir ve İtalya, özel yasama yöntemi konusunda, gerçekten, belki en ileri ülkelerden biridir.

Bu ülkelere baktığımız zaman, normal yöntem dediğimiz, uyguladığımız, bizde de olan bir yöntem uygulanıyor.

İkinci bir yasama yönteminde, burada, meclisin bir kanadının görüştüğü bir teklif ya da tasarı -iki meclis var orada, biliyorsunuz- ikinci meclise gitmiyor -her zaman değil, bazı hallerde, eğer o şartlar tutuyorsa tabiî ki- bir komisyona gidiyor. İlgili komisyon neyse ona gidiyor, ilgili komisyonda görüşülüyor -sanki ikinci mecliste görüşülmüş gibi bir anlamda- böylece zamandan tasarruf ediliyor. Tabiî, bunlarla alakalı hangi yasa olacağı da yine içtüzükte gösterilmiş oluyor.

Şimdi, İtalya'da uygulanan -üçüncü bir yöntem dediğimiz- bir yöntem de karma bir yöntemdir. Buna göre, tasarı, bir komisyon tarafından hızlandırılır ve hiç değişiklik yapılmadan, doğrudan doğruya genel kurula sevk edilir; yani, demek ki, komisyonda bir karar alınıyor ve o eldeki tasarının görüşmeleri kendisi tarafından, komisyon tarafından kesiliyor; direkt, doğrudan doğruya genel kurula getirme imkânı veriliyor.

Tabiî, üçüncü bir yol olarak görülen ve dünyada belki en ideal diyebileceğimiz -keşke öyle olabilse; ama, işte, öyle olmuyor- Norveç, Hollanda, İsveç gibi, hiçbir özel yasama yönteminin bulunmadığı ve tartışmaların son derece uzun sürdüğü ülkeler; ama, kişi başına 30 000 dolar düşen ülkeler bunlar, sorunları elbette ki, bizim kadar hiç olmayan ve fevkalade zengin kuzey ülkeleri bunlar. Tabiî, bunları örnek alma şansımız pek gözükmüyor şu anki durumumuza göre.

Şimdi, bunu biraz daha ayrıntılı olarak vermeye çalışayım. Şimdi, bakın, Fransa, Yunanistan, İrlanda ve İngiltere'deki bir uygulamada ne var; bu ülkelerin ortak özelliği, görüşmelerin önceden sınırlandırılmasının, hükümetin veya meclis çoğunluğunun aldığı bir kararla mümkün olmasıdır.

Yine bu kategorideki ülkelerde, bir tasarının tüm maddelerinin görüşülmüş olup olmadığına bakılmaksızın, önceden belirlenen zaman sınırı içerisinde yasa bitirilmektedir. Yani, belli bir süre veriliyor, deniliyor ki, şu kadar zamanda bu kanun görüşülecek. Bitmediği an, direkt oylamaya geçiliyor; yani, o süre dolduğu anda artık yasanın bitip bitmemesine bakılmaksızın direkt oylamaya geçiliyor.

Fransa'da uygulanan bir yöntem, ismi de belki çok hoş olmayan "giyotin yöntemi" dedikleri bir yöntemde, muhalefet diyelim ki bir gensoru önergesi verdi; bu gensoru önergesi reddolmuşsa -Fransa Anayasasının 49 uncu maddesinin üçüncü bendidir- hükümete diyor ki: Bunun karşılığında -yani, bir nevi ceza anlamında muhalefete, tırnak içinde istisna olarak söylediğim bir ifade bu- sen herhangi bir tasarıyı getir, genel kurulda görüşülmüş gibi Resmî Gazetede yayımla görüşülmeden. Yani, bir anlamda muhalefeti gensoru vermede daha dikkatli olmaya sevk etmek bakımından böyle bir hüküm oraya konulmuş.

Yine Fransa'da "paket yöntemi" dediğimiz bir uygulama da, hükümete, maddeleri ve değişiklik önergelerini istediği gibi gruplandırma ve karşı çıktığı değişiklik önergelerini dışlama olanağı vermektedir ki, bu da 44 üncü maddenin üçüncü bendinde yer almaktadır.

İngiltere'deki bir uygulamada bu Fransız uygulamasından biraz daha farklı; diyor ki burada da: Genel kurul çoğunluğunun, önceden, bir tasarının her bir bölümü için süre sınırı koyması söz konusudur. Bu durumda, sürenin dolmasından sonra, meclis başkanı, yani yöneten başkan, derhal meclisten oylama yapmasını isteyebilir. Diyelim ki süre dolmuşsa, görüşmeler kesiliyor.

İngiltere'de olan bir başka uygulama: Meclisteki genel kurulda görüşmeler sırasında eğer çok uzarsa görüşmeler, vekillerden birisi kifayeti müzakere anlamında bir nevi talepte bulunuyor; 100 milletvekili de o anda derse ki tamam bu uygundur, görüşme kesilip direkt oylamaya geçiliyor. Yani, bu ve buna benzer birçok yöntem vardır.

Gene İngiltere'de "kanguru" dedikleri bir yöntem -bunların hep isimleri de var değişik şekilde- tasarı genel kurulda ise meclis başkanı, komisyonda ise komisyon başkanı, tasarının önemli gördüğü bölümlerini görüşmek üzere seçebilir; böylece, sadece seçilen bölümler üzerinde görüşme yapılır. Diyelim 7 bölümlü bir metinse, şu şu bölümleri genel kurulda görüşülsün, diğerlerini yayımlayın diyor; yani, komisyon başkanı ya da meclis başkanı buna karar verebiliyor.

Bu işte, görüyorsunuz ki, çok değişik uygulamalar var bu konuda.

Yunanistan'da acil veya çok acil tasarılar… Eğer ismini vermişse hükümet görüşülmesi konusunda, 5 günü geçmemek üzere bu tasarının bitmesi gerekiyor; bitmediği an, direkt, oylamaya orada da geçilebiliyor.

İkinci olan, bizim Türkiye'nin de içinde bulunduğu, işte, danışma kurullarının bulunduğu yöntem. Belli bir tasarıyı görüşme konusunda, tabiî, oturumlar belirleyemiyoruz; ama, en azından hızlandırma konusunda -iptal edildi gerçi bunlar; ama, yani iptal edilmediği hali söylüyorum, 1991, eski halini söylüyorum- bu, yaygın olan bir yöntemdir, bizde olan yöntem. Bugün Avusturya, Belçika, Danimarka, Almanya, İzlanda, İtalya - belki en yoğun- Lüksembourg, Norveç, Portekiz, İspanya ve İsviçre'de bu tür uygulamalar var. Yani, bu ülkelere baktığımız zaman, bir anlamda, bizdeki yöntemin biraz daha farklı yoludur. Demin söylediğim gibi, ideal olan, en ideal olanlar, Hollanda, İsveç, Finlandiya'da olan hiçbir sınır koymadan tartışma yöntemi; bu, tabiî, güzel bir yöntem; ama, söylediğim gibi, bu, ideal olmakla beraber, şartlar her zaman buna elvermiyor.

Sonuç… Sonuç olarak şunu görüyoruz değerli milletvekilleri: Dünyada bugünkü getirdiğimiz yönteme benzer yöntemler uygulanmakta, daha ağırı uygulanmakta. Ben, tabiî, onları tavsiye etmiyorum, yani, onlara geçelim anlamında söylemiyorum; ama, zannediyorum, Anayasa Mahkemesi kararları dikkate alınarak, iktidar-muhalefet, elbirliği, işbirliği içerisinde, bir tanımda anlaşabiliriz. Nitekim, demin de söylediğim gibi, karar yeni yayımlandığı için Anayasa Mahkemesi tarafından… Tabiî, çok da yeni değil de, daha doğrusu komisyondan geçtikten sonra yayımlandığı için, birazdan, görüşme sırasında muhtemel önergelerle o tanımda bir değişiklik yapmak gerekecek. Anayasa Mahkemesi bir tanım vermiş orada, ben bu tanımı tekrarlamayayım, birazdan gündeme muhtemelen gelecektir o. O tanım, ne kadar doğru bilemem; ama, en azından, hiç olmazsa, Anayasa Mahkemesinin de "olabilir" dediği bir tanım olduğu için, bir nevi, belki, bir anlamda, yargının kararının bu bölümüne uyma noktasında bir hassasiyet göstermiş oluruz diye düşünüyorum. Yani, onu birkaç kez gözden geçirdik. Söylediğim gibi, kararda, şöyle şöyle yapılırsa tamamdır diyemez, böyle bir mahkeme kararı olamaz zaten; ama, kararın gerekçelerine baktığımız zaman -serpiştirilmiş olarak birçok yerinde- mümkün olduğu kadar bir yola gitmeye çalışıldı.

Peki, temel yasa konusunda sayarak belirlesek olur mu; olmaz gibi geliyor bana; yani, şu şu yasalar; işte, Ceza Kanunu, Medenî Kanun, Vergi Kanunu ya da ne bileyim ben, Ticaret Kanunu filan desek… Onun yerine, belki, uzlaşacağımız konular üzerinde bunu yapmak, zannediyorum, daha doğru olsa gerektir. İşte, Medenî Kanunda bunun uygulaması görüldü.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; netice itibariyle, getirdiğimiz yöntemler, söylediğim gibi, bir, yani çok iyi yapılmış, çok çok iyidir denecek yöntem elbette ki değildir; ama, bilesiniz ki, dünyada da bu tür yöntemler uygulanıyor. İdeal olan, buraya gelip, zamanımız olsa, günlerce, aylarca tartışmaktır. Ondan ne sonuç çıkar bilemem; ama, en azından kürsü hakkımızı çok daha rahat kullanmış oluruz; ama, getirilen metinde, birazdan konuşacağız, yine de, işte, bölümler halinde de olsa, madde hakkında önergeler verilebiliyor, yine üzerinde konuşulabiliyor, oylamalar, yine 81 inci maddedeki şekilde maddelerin görüşülmesiyle ilgili olanlar görüşülüyor. Bir anlamda, muhalefet-iktidar dengesinde, iktidara icraat yapma imkânını veren, muhalefete yine konuşma hakkını elbette ki veren; ama, belki…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kuzu, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

BURHAN KUZU (Devamla) - Son cümlelerimi söylüyordum; teşekkür ediyorum.

Şimdi, netice itibariyle, söylediğim gibi, muhalefete de bir anlamda belki biraz daha konuşma konusunda daha az imkân veren; ama "konuşma hakkını yok eden" gibi, böyle cümlelerin doğru olmadığını özellikle belirtmek istiyorum. Bir orta yolu bulmaya çalıştık. Anayasa Mahkemesi, umarım ki bunu iptal etmez. Yani, bunu bilesiniz ki, bizden önceki hükümetler de buna ihtiyaç duymuşlar. Bu, dünyada uygulanan bir yöntemdir. Yani "başka yerde yoktur -vardır, ilk defa bizdedir" filan diye böyle bir şey yok. Bunu net olarak söylüyorum ve verdiğim bu örneklerin maddeleri de benim elimde, o maddeleri de isteyen arkadaşlara verebilirim. Bütün maddelerle beraber okudum; ama, tabiî, madde numaralarının hepsini vermedim; ama, burada var madde numaraları. Bunu da böylece belirtmek istiyorum ve gerçekten burada birbirimizi kırmadan, iktidar- muhalefet, gelin şu konuda bir noktada uzlaşalım ve bir anlamda, yeri geldiği zaman, oybirliğiyle anlaşamazsak dahi, iktidarın bir anlamda icraat verme imkânını kesmeden, sıkıntı çıkarmadan bir ortak yol bulmak gerekir diye düşünüyorum. Tabiî, demokrasi çok önemli, hukuk devleti çok önemli; ama, hükümetlerin icraatı da çok önemli. Yani, iktidar-muhalefet dengesinde iktidarın icraat imkânlarını muhalefetin kısması…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kuzu, teşekkürünüzü alabilir miyim.

Buyurun.

BURHAN KUZU (Devamla) - Sayın Başkanım, çok teşekkür ediyorum.

Madem teşekkürümü almak istediniz; hepinizi saygıyla selamlıyorum; sağ olun var olun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Biz de size teşekkür ediyoruz.

Sayın milletvekilleri, şahısları adına üç istek var burada; Manisa Milletvekili İsmail Bilen, Ankara Milletvekili Salih Kapusuz ve Ankara Milletvekili Sayın Oya Araslı.

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Grup adına konuşma yapılmadı Sayın Başkan.

BAŞKAN - Efendim, izin verirseniz, eğer, bu ilk iki konuşmacıdan birisi konuşmayacaksa, Oya Hanımın konuşmasını birleştireceğim; onun için soruyorum sizlere.

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Konuşacağız…

BAŞKAN - Sayın Bilen?..

İSMAİL BİLEN (Manisa) - Konuşacağım Sayın Başkan.

BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Ankara Milletvekili Sayın Oya Araslı; buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)

Sayın Araslı, süreniz 20 dakika.

CHP GRUBU ADINA OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizleri saygıyla selamlıyorum.

Görüşülmekte olan içtüzük değişikliği önerisi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisinin görüşlerini ifade etmek üzere söz almış bulunuyorum.

Değerli arkadaşlarım, ilkönce, bu İçtüzük teklifinin, şu anda burada görüşülüyor olmasının gerekli olup olmadığı hususuna ilişkin görüşlerimi ifade etmek istiyorum.

Biraz önce de söylediğim gibi, Türkiye'nin gündeminde, hakikaten, acilen çözüm bekleyen pek çok sorun var. Elbette ki, bunlar, bir içtüzük değişikliği değil; elbette ki, bunlar, IMF siparişi kanunlar değil; ama, tarlasında açlıktan inim inim inleyen, mahsul almak için yaptığı yatırımı onun satışından elde edemeyen, çocuğunu okula gönderemeyen, defter, kalem, kitap masraflarını karşılayamayan, ayın sonunu getiremeyen, sosyal güvencesi olmayan, hastane kapısında bekleyen birtakım insanlarımızın sorunlarını öncelikle çözmek durumundayız; ama, bu sorunları çözerken de birbirimizin görüşlerine değer vererek, birbirimizin görüşlerine, değerlendirmelerine, açıklamalarına imkân vererek bir çözüm bulmak durumundayız. Şu anda, şu yüce çatının altında, öncelikli ve tek sorunumuz, birtakım yasaların hızlı bir biçimde görüşülmesi değil, uzun yasaların hızlı bir biçimde görüşülmesi değil; çünkü, biz, bu konuda başarılı bir sınav verdik geçmişimizde. Her gün, her hafta, her yıl, Meclisin bu dönemi içerisinde uzun birtakım yasalar önümüze geldi ve biz, bunları, her maddesini görüşerek, başarıyla tamamlayıp hukuk düzenine yerleştirdik. Tabiî ki, bunların içerisinde olumsuz görüşler taşıdığımız pek çok yasa oldu; ama, bunların yasalaşma sürecinde herhangi bir sıkıntı yaşamadık.

BAŞKAN - Sayın Araslı, bir saniyenizi rica edeyim.

AK Parti milletvekillerinden şahısları adına konuşacak arkadaşlardan birisi konuşmayacak; sizin sürenize 10 dakika ilave ediyorum; buyurun.

OYA ARASLI (Devamla) - Onun için, bu düzenlemeyi fevkalade zamansız gelmiş bir düzenleme olarak gördüğümü söylememe müsaade etmenizi rica ediyorum.

Bu teklifle ilgili olarak üzerinde durmak istediğim bir başka husus da, bu konu bağlamında daha önceki birtakım icraatlarımın, vermiş olduğum imzaların ve görüşlerimin çarpıtılarak, bu kürsüde, Genel Kurula yansıtılmış olmasıdır. 1996 tarihli içtüzük değişikliğinde, ben de bu Yüce Meclisin bir üyesiydim ve Grubum adına, Grup Başkanvekilliği yaparken, aynı zamanda da içtüzük değişikliği hazırlayan komisyonda görev yaptım; daha sonra da, bu, Anayasa Komisyonunda görüşülerek yürürlüğe girdi. O zaman altında imzam bulunan ve kabul edilmiş olan metin ile bu metnin hiçbir benzerlik taşımadığını da açıkyüreklilikle ortaya koymam, sizlerin de bunu kabul etmeniz gerekiyor; çünkü, metin ortada. Orada getirilmiş olan yöntem, Danışma Kurulunda oybirliğine dayalı bir yöntemdir ve bundan başka bir usul de getirilmemiştir, bir başka alternatif de yoktur; Genel Kurulda oylama şeklinde, bir başka alternatif de yoktur. O hükmü oradan alıp, dün, orada, bunun altında imzası vardı, buna karşı çıkıyor diye, bugün, burada takdim etmenin kimseye bir yararı yoktur. Bu, bir şeyin göstergesidir; bu metnin iyice okunmadığının veya iyice anlanmadığının göstergesidir; bunu da, anlayışla karşılıyorum. İşler bu kadar gereksiz bir sürat içerisinde geçerken, işte, bizim de işaret etmek istediğimiz tehlike, bu alanda da kendisini göstermiş ve ben de, bu tehlikeden nasibimi almış durumdayım. Bu düşüncelerimi, bu şekilde, burada ifade eden arkadaşım, görüyorum ki, vakitsizlik nedeniyle, altında benim imzam bulunan metni yeterince okuyamamış, aradaki ince farkın yeterince ayırdına varamamış; yoksa, ben, her yerde, her vesileyle söylemiş olduğum her sözün ve imzanın arkasındayım. Ben, dün, benzer bir düzenleme için Anayasa Mahkemesine başvurup, iptal talep edip de, bugün, böyle bir önerinin savunuculuğunu yapanlardan değilim. Yapanlar düşünsünler; ama, ben onlardan değilim ve lütfen, o tür davranış sahipleriyle de beni karıştırmayın; rica ediyorum.

Bir değerli arkadaşım, burada, benim de, İçtüzük düzenlemesiyle ilgili, geçtiğimiz yıllarda, bu kürsüde tartışma yapılırken, birtakım ülkelerde, temel kanunların veya özel nitelikli birtakım kanunların özel bir prosedüre tabi olarak görüşülmesi konusunda birtakım uygulamalar olduğunu, olabileceğini dile getirdiğimi ifade ettiler. Ben, onu, inkâr etmiyorum ki; burada da söylüyorum, her yerde de söylerim, inkâr etmem de mümkün değildir. Değerli arkadaşım Prof. Burhan Kuzu da, Anayasa Komisyonu Başkanımız, örnekler vererek anlattılar; ama, orada o var diye, mutlaka, burada da aynı şeyin olabileceği yanılgısına düşmemek lazım. Kimi ülkelerde ağırlık komisyon çalışmasındadır, Mecliste büyük bir süratle gider işler; ama, komisyonlarda, aylarca ve aylarca görüşülür. Kimi ülkelerin anayasaları, bizden daha fazla özel birtakım prosedürlerin uygulanmasına elverişlidir.Bu konuda bir düzenleme yaparken, Anayasanıza bakacaksınız, koşullarınıza bakacaksınız, Anayasa Mahkemesinin kararlarına bakacaksınız. Temel kanunlar için özel bir görüşme prosedürü getirilmiştir; ama, daha sonra, o düzenleme Anayasa Mahkemesine gitmemiş ama, temel kanun ibaresini içeren bir başka düzenleme Anayasa Mahkemesine gittiği zaman "bu olmaz; bu, içeriği belirsiz bir kavramdır" şeklinde bir karar Anayasa Mahkemesinden çıkmıştır; yani, şimdi, 1996'da temel kanunlarla ilgili bir düzenleme yapıldı diye, Anayasa Mahkemesinin bu kararını elimizin tersiyle bir kenara mı atmalıyız; yok, hayır; Anayasa Mahkemesi kararları bizleri bağlar, bizlerin yararlanması için açıklanır ve bizler de, bundan sonraki düzenlemelerimizde o kararlara uymak mecburiyetindeyiz. Ben, bu gerçekleri burada dile getiriyorum. "O zaman temel kanunun altında sizin de imzanız vardı" demek, bugün, bu düzenlemeye hak kazandırmaz; çünkü, o düzenleme ile bugünkü arasına bir Anayasa Mahkemesi kararı girmiştir ve biz, öncelikle, o kararın gereklerini yerine getirmek durumundayız burada çalışmalarımızı yürütürken.

Bu tartışmalar -sen orada onu demiştin, sen burada bunu demiştin- bizim burada doğruyu bulmamıza yardımcı olmuyor. Ben de size, birtakım çok ayrıntılı cümleler okuyabilirim. Mesela, Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekili Sayın Salih Kapusuz'un, benzer bir İçtüzük düzenlemesi karşısında "muhalefetin muhalefet etme imkânlarını kısıtlıyor" diye, Anayasa Mahkemesine, sayfalarca iptal davası gerekçesi yazdığını söyleyebilirim, o gerekçeden cümleler okuyabilirim. Benzer bir düzenleme karşısında "muhalefetin imkânlarını kısıtlıyor, demokrasiyi zedeliyor; bu ayıptır; böyle bir ayıba katılmayın" diyen Sayın Bülent Arınç'ın Meclisteki konuşmalarından cümleler tekrarlayabilirim burada. Sayın Alptekin'in konuşmalarından cümleler aktarabilirim; ama, onların hepsi o zaman bir yanlışlığı işaret ediyordu; bir başka parti çoğunluğunun hâkim olduğu bir meclisin kabul etmiş olduğu bir İçtüzük düzenlemesi karşısında sarf edilmişti. Ben dilerdim ki, ben her sözümün arkasındayım diyebildiğim gibi, bu değerli arkadaşlarım da bu kürsüye bugün çıkıp, orada dile getirdikleri eleştirileri burada da dile getirebilsinler ve böyle bir değişikliğe gitmeyelim.

Şimdi, Sayın Burhan Kuzu, birtakım ülkelerde temel kanunlarla ilgili özel birtakım görüşme yöntemleri veya uzun kanunlarla ilgili birtakım özel görüşme yöntemleri -görüşmeyi daha kısa zamana sığdırmak için- uygulandığından söz ettiler; ama, bizim Anayasamızdan doğan, Anayasa Mahkemesi kararlarımızdan doğan birtakım ilkelere uygun hareket etmemiz gerekiyor bu düzenlemeleri yaparken. Bence, bu, şu anın ihtiyacı değil. Meclis çalışmalarını uzattık, uzatalım, gerekirse yaz tatiline çıkmayalım, ülkemizin dağ gibi yığılmış olan sorunlarına çözüm bulalım; ama, önceliklerimizi de çok dikkatle belirleyelim. Biz, burada birkaç gün önce, 46 maddelik bir tasarıyı görüştük, kabul ettik. Bir arkadaşım burada çıktı, dedi ki: "Milletvekillerinin ifade özgürlüğü sınırlanmasın deniliyor ama, kürsüye çıkan sözcüler konuyla ilgili olmayan birtakım konuşmalar yapıyorlar." Değerli arkadaşlarım, o tür konuşmalar yapıldı diye, bunun yolu, milletvekilinin kürsüde konuşmak imkânını hiç denilecek düzeye indirmek midir?! O zaman, kolumuz hastalandı diye keselim atalım! O zaman, Meclisten milletin beklediği yasalar çıkmakta gecikti diye Meclisi de mi kapatalım?! Bunlar çözüm değildir. Güncel şikâyetimiz bu ise, İçtüzükte bir değişiklik yapılır, bunun yerine bir başka değişiklik yapılır; konu dışına çıkıldığı zaman bunun yapılmamasını sağlayan daha sert birtakım önlemler alınabilir; ama, milletvekilleri çıkıyor, konuyla ilgili konuşmuyor, o zaman imkânını sınırlayalım veya bunu, bu durumu, konuşma imkânını sınırlayan bir düzenlemenin gerekçesi olarak ortaya koyalım... Bunlar yanlış görüşlerdir, demokrasi uygulaması ve anlayışıyla bunları bağdaştırmak mümkün değildir.

Şimdi, değerli arkadaşlarım, biz, şu noktada bir düzenleme yapacaksak -gerekli veya gereksiz, onu tartıştıktan sonra bu noktaya geçmek istiyorum- öncelikle Anayasamıza bakacağız, daha sonra, Anayasa Mahkemesi kararları neyin olup neyin olamayacağını ifade etmiş, ona bakacağız.

Anayasa Mahkemesi diyor ki: "Temel kanun, çok geniş kapsamlı bir kanun. Özel görüşme yöntemleri, çok özel koşullarda uygulanması gereken yöntemlerdir. Bunu her gün uygulanabilir hale sokacak birtakım esnek ifadelerle, özel görüşme yöntemi uygulayacağınız yasaları ifade edemezsiniz." Burada, bir şey var bir kere; esnek ifadeler kullanmayacaksınız; çünkü, esnek ifadeler kullandığınız takdirde, Mecliste oluşacak çoğunluğun kararıyla, her türlü yasayı bu esnek ifadenin kapsamı içerisine sokup, özel görüşme yöntemine tabi tutabilirsiniz; bundan kaçının diyor Anayasa Mahkemesi.

Bu da, yasaların taşıması gereken, öngörülebilirlik, genellik, soyutluk, objektiflik ilkeleriyle bağdaşmaz. Bu ilkelerle bağdaşmayan bir düzenleme yaparsanız, hukuk devleti ilkesi zedelenir; çünkü, hukuk devleti ilkesinin gerçekleşebilmesi için öncelikli koşullardan birisi hukukî güvenilirliğin sağlanmasıdır. Bu nedenle, bu tür düzenlemeler, esnek ibarelerle yapılan düzenlemeler, bir kere, Anayasa Mahkemesinin olmaması gerek diye tanımladığı düzenlemeler.

Şimdi, bir tanım yapılmış. Deniliyor ki: Anayasa Mahkemesinin kararında da benzer tanım var. Anayasa Mahkemesi, bir niteliği vurgulamak için bunları söylemiş; yoksa, alın yasaya bunları aktarın diye söylememiş. Kuşkusuz, bazı arkadaşlarımız bu anlamda alabilirler; ama, o ifade de, yeteri kadar kapsayıcı, yeteri kadar sınırlayıcı, yeteri kadar sınırları belli bir ifade değil.

Sonra, sorarım size, 10 maddelik bir kanunu, 40 maddelik hale getirmek çok zor bir iş midir; her cümlesini alırsınız, bir maddeye dönüştürürsünüz, ki karşımıza birtakım böyle yasalar çıkmıştır, geçmişte de çıkmıştır; niye böyle düzenlenmiş, ayrı madde halinde, bir fıkra olarak da düzenlenirmiş diye düşünmüşüzdür. Sonra, görüşmelerde, görüşme imkânı sağlamak gibi birtakım amaçlarla bu yollara başvurulduğuna tanık olmuşuzdur; zaman zaman, belki nedeni de budur diye düşünmüşüzdür. Bu yapılabilir. O nedenle, burada getirilen sınırlar, aşılması ve kötüye kullanılması fevkalade kolay olabilecek sınırlardır. Birtakım yasaları, bu yapılan tanım çerçevesinde dahi, çok rahatlıkla, özel görüşme yöntemine tabi tutmak imkânını, bu düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisinin eline, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki bir parti çoğunluğunun eline bırakmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, yine, diyor ki: "Yasada özel görüşme yönteminin esaslarını göstereceksiniz." Böyle, her yasa için, Meclisin bir özel yöntem belirlemesi, böyle bir uygulama olamaz. Bu da, hukuk kurallarının taşıması gereken objektiflik, genellik, öngörülebilirlik, belirlilik gibi niteliklere aykırı bir durumdur. Bu niteliklere aykırı bir düzenleme yaparsanız, bu da hukuk devleti ilkesine aykırı olur.

Milletvekili bilmelidir, vatandaş bilmelidir, hangi tür yasalar özel görüşme yöntemi adı altında, hangi tür kurallara tabi tutulacaktır. Şimdi, getirilen düzenlemeye bakıyoruz, doğrusu, ifade tarzı açısından da bir karışıklık var; yani, acaba, grup önerisi üzerine Genel Kurula getirilen, özel görüşme yöntemine tabi tutulması istenilen yasalarla ilgili birtakım görüşme esasları mı belirlenmiştir; yoksa, bunlar, Danışma Kurulunda oybirliğiyle karara varılması halinde de geçerli olabilecek midir? Yani, burada, fevkalade iç içe geçmiş, kuşkuya kapıyı açık bırakan bir ifade tarzı vardır. Yani, Danışma Kurulu, oybirliği sağlandığı zaman, istediği yöntemi belirlemekte serbest mi olacaktır; yoksa, bu oybirliği sağlanmadığı zaman, Mecliste uyulacağı getirilen teklifte belirtilen birtakım hususlar o hal için de geçerli olacak mıdır; bunu, tam anlamıyla getirilen metinden açık seçik bir biçimde çıkarabilmek mümkün değil. Halbuki, hukuk kuralları, bu tür kuşkulara, adı ne olursa olsun, kanun, kanun hükmünde kararname, içtüzük, adı ne olursa olsun -yönetmelik mesela- bu ilkelere uygun düzenlemeler yapmak durumundadır. Ben, burada, yeteri kadar bir açıklığın da bulunmadığını görüyorum. Getirilen özel görüşme yöntemine gelince, bu nasıl düşünülebildi; bunu da anlamakta fevkalade büyük bir zorluk çekiyorum.

Değerli arkadaşlarım, 15'er maddelik bölümlere ayıracaksınız kanunu en fazla. 15 maddelik bir bölümü de, getirilen İçtüzük teklifindeki ifadeye göre, maddeler için Anayasa Komisyonunun kabul ettiği…

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Hocam, teklifte 40 madde.

OYA ARASLI (Devamla) - Metinle ilgili olarak görüşüyorum.

…metinler, özel görüşme yöntemine tabi tutulacak metinler, en fazla 15 maddelik bölümlere ayrılacak. 40'sa çok daha korkunç.

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Metinde öyle; okumadınız mı?

OYA ARASLI (Devamla) - 40'ta çok daha korkunç. Benim elimdeki metinde 15 deniliyor. 40 maddesini değiştiren, ama, bölüm 15 maddeden oluşuyor.

Sayın Kapusuz, siz de aceleden kaçırmış olmayasınız buradaki inceliği

Şimdi, 15 maddelik bölüm, maddeler için uygulanan İçtüzük hükümlerine uygun biçimde tartışılacak, görüşülecek burada. Şimdi, 15 madde; grup sözcülerine, İçtüzük, grup adına 10 dakika konuşma imkânı tanıyor; bütünü hakkında konuşuluyorsa bu 20 dakika, şahıs adına alınacak sözlerde ise süre 5 dakikayla sınırlı.

Şimdi, değerli arkadaşlarım, grup adına konuşma yapıyorsanız 15 maddenin her biri için ayırabileceğiniz azamî zaman süresi 1 dakika bile değil. Ne anlatılabilir 1 dakikada; muhalefete bıraktığınız katkı yapmak imkânı 1 dakikadan daha az bir süreyle mi sınırlı?! Hele, şahıs adına konuşuyorsanız, 15 maddelik bir bölümdeki her maddeye aşağı yukarı 33 saniyelik bir zaman düşüyor görüşlerinizi ifade etmek için. Şimdi, bu, muhalefete söz hakkı tanımak mıdır; milletvekiline, demokrasinin temel şartı olan yasama faaliyetine katkı imkânı getirmek midir?! Hiç konuşmazlar deyin de bari, daha düzgün, ne olup ne olmayacağını bilelim! Böyle 1 dakikalık konuşma; yani, hangi grup adına hangi madde için söz aldığınızı ifade ederken, Genel Kurulu selamlarken zaten bu 1 dakika geçiyor; o zaman, selam verip tekrar yerine oturacak demektir sayın sözcü. Böyle bir durum, demokrasinin özüyle bağdaşmaz.

Biraz önce de söyledim, Parlamento konuşma sözcüğünden türemiş olan bir terim; yani, biz burada konuşmak için varız. Tabiî, konuşurken, hikâye anlatmak için değil; ülkemizin sorunlarını dile getirmek, bu sorunlar için önerilen çözümün doğru veya yanlış olduğu konusunda değerlendirme yapmak, kendimiz yeni bir çözüm öneriyorsak bunu dile getirmek içindir. Bizler, bunun için görevlendirildik; başka bir işimiz var mı?! Anayasada yazılı olan işlerimizin temelinde bu yatıyor. 87 nci maddede yazılı olan bütün görevlerini Parlamento, milletvekillerinin konuşma esası üzerine yerine getiriyor. Bunu ortadan kaldırdığınız zaman, milletvekillerinin, Anayasanın 87 nci maddesinde yazılı olan görevlerini, Anayasanın 87 nci maddesinin öngördüğü biçimde yerine getirmesi mümkün değil.

Niçin suskun kalsın istiyorsunuz milletvekilleri; zor mu geliyor kiminize burada konuşmak?! Milletvekilliği bir hazırlık yapmak, ondan sonra da o hazırlık sonunda oluşturduğu fikirleri burada dile getirmek ve takip etmek işidir. Bu zor mu geliyor?! Yani, bir yasa getirilsin, konuşma imkânı da yok, istenilen doğrultuda parmaklarımızı kaldıralım gidelim, bunun adı da demokrasi olsun mu deniliyor?! Böyle bir demokrasi olmaz.

Türkiye Cumhuriyetindeki demokrasi, kurulduğu günden bu yana böyle bir anlayışla, böyle bir tehditle, böyle bir tehlikeyle hiçbir dönemde karşılaşmadı. Bundan çok daha basit bir biçimde, muhalefetin konuşma, görüşme imkânlarını İçtüzük marifetiyle sınırlandırmaya kalkışanlar, yahut Genel Kuruldaki uygulamalarıyla sınırlandırmaya kalkışanlar oldu elbette ki; ama, hepimiz biliyoruz, onların isimleri, demokrasinin gelişmesine katkıda bulunanlar olarak yâd edilmiyor, başka sıfatlarla yâd ediliyor. Niçin biz de onların yanında yer almamıza yol açabilecek bir düzenlemeye katkı verme konumunda olalım?!

Bizim görevimiz… Hele Avrupa Birliğine girelim diyoruz, Kopenhag Kriterlerine uyalım diyoruz. Kopenhag Kriterleri, sadece ekonomik durumla ilgili değil, Kopenhag Kriterlerinin bir kısmı demokrasi ve hukuk devletiyle ilgili. Demokrasinin ve hukuk devleti ilkesinin sağlam temellere oturtulmuş olup olmadığı da ölçülüyor Kopenhag Kriterlerine göre.

Hem Avrupa Birliğine girelim diyoruz hem Kopenhag Kriterlerinin gereğini yerine getirelim diyoruz…

MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU (Antalya) - Orada 1 dakika efendim...

OYA ARASLI (Devamla) - …hem de milletvekillerinin ifade imkânını yok denecek kadar sınırlandıracak bir düzenlemeye imza atmaya çalışıyoruz.

Efendim, bir değerli arkadaşım "orada 1 dakika" diyor; ama, oradaki 1 dakikanın arkasında, kimi ülkelerde komisyonlarda yürütülen saatlerce konuşmaya imkân veren düzenlemeler var. Hiçbir demokrasi, kuşkunuz olmasın, milletvekilinin konuşma imkânını sınırlandırmayı kendisine amaç edinmez, kendisine de yaraştırmaz bunu. Biz niye kendimize yaraştıralım; yani, burada dile getirilen ifadelerden kimin, korkacak nesi var; bir tehlike mi oluşturuyor burada milletvekillerinin dile getirdiği görüşler?!

Burası, Anayasamızın kurmuş olduğu, yetki vermiş olduğu bir organ. Bizler de yetkilerimizin kökenini Anayasadan alarak burada görevlerimizi yerine getirmeye çalışıyoruz ve bizim Anayasamız diyor ki milletvekiline, konuş; konuşman için sana kürsü dokunulmazlığı da sağladım; şu kürsüde dile getirdiğin hiçbir sözden, ifade ettiğin hiçbir düşünceden dolayı, ne bu çatının altındayken ne bu çatının dışına çıktığın zaman senin hakkında ceza takibatı yapılmayacaktır; bu güvenceyi getiriyor. Bunun anlamı nedir; bu kürsünün imkânlarını rahatlıkla, doya doya milletvekilleri kullansınlar ve ülkenin sorunlarının daha sağlıklı bir biçimde çözümlenmesine katkı versinler. Bu düzenlemelerin amacı budur; ama, kimi arkadaşlarımız, ben konuşmak istemiyorum, gelir, gider, burada parmak kaldırırım şeklinde anlıyorlarsa milletvekilliği görevini, onlara elbette diyecek bir şeyimiz yoktur; ama, milletvekilliği öyle yapılmaz; araştırarak, inceleyerek, konuşarak, çözüm üreterek yapılır. Onun için şikâyet ediyoruz gündemin her dakika değişmesinden; çünkü, ciddî katkılar vermek istiyoruz, ciddî çözümler üretmek istiyoruz; ama, bu tür düzenlemeler, ürettiklerimizi de burada ifade etmemize imkân tanımayacak düzenlemeler. Yarın öbür gün bunu uygulayacak olsak, olacağı ben size söyleyeyim: Kimi madde hakkında değerlendirme yapılabilecek, kimi madde hakkında yapılmayacak ve birtakım yasalar süratle buradan geçip gidecek. Sonra da ne mi olacak; sonra da, biz, uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları görüp onları bir daha burada görüşeceğiz, bir yerlerini düzelteceğiz. Öyle yapılmıyor mu zaten?! Süratle buradan çıkan yasaların -bütün ikazlarımıza rağmen- pek çoğu, aynı akıbete duçar oldu; bir kere daha burada görüşüldü, daha yürürlüğe girmeyen birtakım maddeleri değişti. Bunu niçin yapıyoruz; aslında, sindire sindire, araştıra araştıra, çözümleye çözümleye, hakkını vererek yasa çıkaralım ve daha sonra, bir daha, bir daha, bir daha aynı konuya dönme gereğini duymayalım.

Biz, bu içtüzük değişikliği Anayasa Komisyonunda görüşülürken de aynı şeyi söyledik. Anayasa Mahkemesi iptal kararını verdi, daha gerekçesi yayımlanmadan yeni düzenleme karşımıza geldi. Görelim, ona göre düzenleme yapalım, vakti boşa harcamayalım dedik "hayır, yapacağız" dediler. Şimdi, birtakım arkadaşlarımız "Anayasa Mahkemesiyle inatlaşıldı" diyorlar. Böyle bir durumda, bu kadar acelecilik yapılırsa, bunun yorumlarından birisi, elbetteki, bu olabilir; niye canınız sıkılıyor. Sonradan da kontrol edilmiş, Anayasa Mahkemesi gerekçeleriyle eğer uyumsuzluk olsaymış, bir daha görüşülecekmiş.

Değerli arkadaşlarım, bu çalışmaları yaparken, evimizin rahatlığı içinde, bir kitabın beğendiğimiz bir sayfasını bir daha okumuyoruz. Burası, çok büyük paralarla çalışan bir organ; dakikası, bu fakir milletin bütçesine ne kadar yazıyor, söylesinler Sayın Başkanvekillerimiz; ben söylemekten bile çekiniyorum, o kadar büyük rakamlar ki bunlar. Yani, bu vakitleri bu kadar sorumsuzca israf etmeye hakkımız yok. Bekleyelim, gerekçesini görelim, ondan sonra düzenlemeyi yapalım dedik; ama, yapılmadı. Şimdi görüyorum ki, getirilen düzenlemede, yine, gerekçenin, iptal kararı gerekçesinin, gereklerini tam anlamıyla karşılamayan birtakım yanlar var. Mesela, Anayasa Mahkemesi bir kararında diyor ki: "Görüşme yapılmış sayılması için maddeyle ilgili görüşme açılması gerekir." Şimdi, bu karar orada dururken, Anayasa Mahkemesi kararları dizininde dururken, siz, burada, madde üzerinde görüşme imkânını ortadan kaldıran bir düzenleme getiriyorsunuz. Ne olacak bunun sonu? Bunun sonucunda, elbette ki, bu düzenlemeyle ilgili, yine, Anayasa Mahkemesine gidilecek, Anayasa Mahkemesinin yerine kendimi koyarak bir şey söyleyemem; ama, belki iptal edilecek, belki edilmeyecek. İptal edilirse, biz, yeni bir düzenleme yapmak mecburiyetinde kalacağız. Bir kerede halletmemiz gereken bir sorunu üç dört kerede hallediyor durumuna düşeceğiz. Bunu yapmayalım; bu durumlara düştüğümüz zaman, inanınız ki, yasaların özel ve çabuk bir şekilde görüşülmesine ilişkin ne kadar yöntem geliştirirsek geliştirelim, biz, fazla bir mesafe alamayız; çünkü, süratten, görüyorum ki, felaket doğuyor, sürat içerisinde…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN -Konuşmanızı tamamlayınız Sayın Araslı.

Buyurun efendim.

OYA ARASLI (Devamla) - Bitireceğim Sayın Başkan.

…süratle giderken, birtakım yanlışları, doğrulardan gereğince ayırmak zaman zaman mümkün olamıyor ve neticede, işte, tekrar tekrar görüşmeler oluyor.

Saygılar sunarım. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın Araslı, teşekkür ediyorum.

Madde üzerinde şahsı adına, Manisa Milletvekili İsmail Bilen; buyurun. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Sayın Bilen, süreniz 10 dakika.

İSMAİL BİLEN (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İçtüzük Değişikliği Teklifi üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, değerli konuşmacılar, gerek Grup Başkanvekilimiz gerek Sayın Araslı gerekse Sayın Kuzu, bu hususta anayasal açıdan yapılabilecekleri veya yapılması gerekli olanları sıraladılar. Ancak, Meclis içerisinde bizler çalışıyoruz. Geçmişte yaşadığımız Lisanslı Depoculuk Yasası, tarım sigortası ve hâkimler ve savcılarımızla ilgili kanun değişikliklerinde her iki grubun da mutabık olmasına rağmen hatta ve hatta Cumhuriyet Halk Partisinin kendi seçim beyannamesinde bunları dile getirmesine rağmen, katkı da sağlamalarına rağmen birçok maddede gerekli veya gereksiz zaman zaman engellemelerle birçok sıkıntı yaşadık.

Halbuki, bu Meclisin verimli çalışması lazım, süratli de çalışması lazım. Önümüzde çok ciddî yasal değişiklikler bekleyen alanlar söz konusu. Avrupa Birliğiyle ilgili bir çalışma sürdürülüyor. Temel yasalarımızın birçoğunda, Borçlar Kanununda - ben de bir hukukçuyum- İcra ve İflas Kanununda, Ceza Kanununda, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda, Ticaret Kanunumuzda, belki, Deniz Ticareti Kanununda birçok değişiklik yapmamız gerekecek. Bu kanunların da her biri nereden baksanız 200-300 maddelik kanunlar. Bunların her birinin üzerinde lüzumlu veya lüzumsuz, sırf İktidar Partisini veya hükümeti engellemek veya icraatları geciktirmek adına veya İktidar Partisinin taahhütte bulunduğu konularda çalışma yapamaması adına zaman zaman arkadaşlarımız kürsüye çıkıp, bu kürsüdeki haklarını zaman zaman, kanaatim odur ki, suiistimal etmekteler, hakkın kötüye kullanılmasına vesile olmaktalar. Bunun da önüne geçmemiz lazım. Hakkın kullanımını azamî ölçüde desteklememiz, genişletmemiz hatta belki kanunî olarak da bir güvenceye kavuşturmamız lazım. Ancak, bu hakların kullanılmasında hakkın kötüye kullanılmasını da engellemek lazım. Sayın Araslı söylediler; evet, bu tür suiistimaller, bu tür engellemeler yapılabilir, yapılıyor, geçmişte de olmuştur. Ancak, bunun yöntemi bu değildir; öyleyse, buna daha ciddî, daha sert tedbirler de alınabilir.

Şimdi, bunlar yapılıyor, bunlar bir vakıa, bunlar bir tespit. Bu tespit ortadayken, biz de, bu tespiti, Anayasa Mahkemesinin kararındaki uygulamaya veya gerekçesine de uygun hale getirerek, Meclisin daha verimli, daha süratli çalışması yönünde bir teklif hazırlamış ve Yüce Meclisin, Heyetinizin huzuruna getirmiş bulunmaktayız.

Sayın Araslı, yine, konuşmasında söylediler, buradaki saniyelerin, dakikaların çok pahalıya, çok yüksek meblağlara mal olduğunu dile getirdiler; ancak, biz, burada, daha bir hafta önce, hatta, bir iki gün önce, hâkimlerimizin, savcılarımızın hayat hikâyelerini veya fıkralarını dinledik. Öyleyse, burası, bu şekilde, gelişigüzel, keyfe keder kullanılmamalı.

Kürsü dokunulmazlığını sonuna kadar destekleyelim. Kürsü dokunulmazlığının da arkasında olalım; ama, zaman zaman kürsü dokunulmazlığının da para etmediğine biz şahidiz; Türkiye'de yaşıyoruz. Öyleyse, bunu engellemenin veya bunu zorlaştırmanın peşinde olmayalım.

Kanaatim şudur: Doğrudur, muhalefetin veya milletvekili arkadaşların buradaki yasal çalışmalara katkı sunmalarını azamî ölçüde sağlamalıyız. Peki, nerede; ihtisas komisyonlarında. İhtisas komisyonları bunlar için vardır. Acizane, bendeniz de, geçmişte, Dilekçe Komisyonunda, Adalet Komisyonunda görev yaptım ve şimdi de Millî Savunma Komisyonunda görev yapmaktayım. Bu ihtisas komisyonları, milletvekili arkadaşlarımızın, gerek ihtisas komisyonu üyelerine, gerekse Genel Kurul üyesi parlamenter arkadaşlarımıza, milletvekili arkadaşlarımıza, orada, söz söyleme veya teklifte bulunma hakkı tanıyor. Orada yapılması gereken çalışma buraya taşınıyor, buraya geliyor ve burada lüzumsuz bir zaman israfına vesile oluyoruz.

Değerli arkadaşlar, birçok kanun çıkardık. Bu kanunlarda Cumhuriyet Halk Partisinin de çok ciddî desteğini aldık; ancak, bu destek tek başına yetmedi. Bununla birlikte, hem destek olundu hem de ondan sonra gelecek yasaları engellemek adına, sürekli, arkadaşlarımız, bu kürsüden, değişik şekillerde, maddeyle ilgili olsun, olmasın…

BAŞKAN - Sayın Bilen, herhangi bir sataşmaya sebebiyet verecek konuşmalardan kaçınalım.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Hayır, hayır, hiçbir sataşmaya sebebiyet vermiyorum.

BAŞKAN - Konu üzerinde açıklamalarda bulununuz.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Sayın Başkanım, tam aksine, Cumhuriyet Halk Partisine, milletvekili arkadaşlarıma, mensubu bulunan arkadaşlarıma da çok teşekkür ediyorum; çok ciddî katkılar sundular, bunu da inkâr etmiyoruz: ancak, daha sonraki kanunlarda eğer, bir sıkıntı varsa, muhalefet kendi açısından burada bir engelleme taktiği içerisine girdiğinde, maalesef, Parlamento kilitleniyor, çalışmakta zorluk çekiyor. Yaz tatilini vermeyelim, yaz tatiline çıkmayalım, öyle ise burada çalışalım...

Bakın, 300 maddelik bir kanunu, eğer, bu çalışma temposuyla Parlamento gündemine getirsek biz, dört ayda bunu başaramayız. Bunu, Hâkimler ve Savcılar Kanununda yaşadığımız için söylüyorum; başka kanunlarda da yaşadığımız için söylüyorum, soru-cevapla, önergelerle veya konuşma süreleriyle.

Öyle ise, Meclisin çalışmasını süratlendirecek, verimli hale getirecek bir yasal değişikliğe, içtüzük değişikliğine ihtiyaç vardır, zaruret vardır diye düşünüyorum.

Bunu verimli kullanmak, dediğim gibi, ihtisas komisyonlarında mümkün olabilir. Hatta, ihtisas komisyonu mensubu olmayan arkadaşlarım, oy vermemek kaydıyla, oy verme hakkı bulunmaması şartıyla komisyonlara gidebilir, komisyondaki bütün yasaları takip edebilir, eğer, ilgisi veya alakası var ise, veya bilgisi yeterli ise, donanımı yeterli ise, oradaki kanunlara her türlü katkıyı, desteği sunabilir.

Benim kanaatim, şahsî kanaatim odur ki, ihtisas komisyonlarının daha verimli veya daha geniş çalışabilecek, daha uzun çalışabilecek sürelerle çalıştırılması gerekir; ancak, Parlamentonun, Genel Kurulun çalışmasının da süratlendirilmesi gerekir.

200 maddelik Borçlar Kanununu, Ticaret Kanununu veya İcra İflas Kanununu Parlamentonun gündemine getirdiğimizde, sadece bugünkü Parlamento yapısı için de söylemiyorum, bundan sonraki Parlamento yapıları için de bu zarurettir, bu bir ihtiyaçtır; orada istenmediği takdirde bu kanunların çıkması veya birkaç gruba sahip bir Genel Kurulda böyle bir çalışmanın sergilenmesi veya böyle bir değişikliğin yapılması âdeta imkânsız hale getiriliyor.

Sayın Hocam Burhan Kuzu çok güzel ifade ettiler. Elbette muhalefetin hatta milletvekillerinin söz haklarını fazlasıyla destekleyelim ve mümkünse biraz da uzatalım. Bunu koruyalım; ama, hükümetin de, iktidarın da çalışmasına engel olmayalım. Hükümetin de bu tür değişiklikleri veya bu tür süreleri süratle kullanmasına fırsat ve imkân tanıyalım.

Biraz önce konuşmacı arkadaşım buradan, oturduğu yerden Sayın Araslı'ya söylemişti, Mevlüt Çavuşoğlu'ydu zannediyorum. Evet, değerli arkadaşlarım, Avrupa Parlamentosunda, bu süre, zaman zaman, belki daha kısıtlı, 1 dakikalık, 3 dakikalık veya Sayın Kuzu'nun bahsettiği gibi, bazı parlamentolarda, belli bir saat içerisinde belli bir kanunun görüşülmesi, görüşmelerinin tamamlanması konusunda uyarı ve ikazlarla, zamanla sınırlandırılarak, belki süreç tamamlanmadan da, belki maddelerin süratle okunarak oylamaya geçilmesi sistemiyle de, dünyada ve Avrupa'da uygulanan birtakım sistemler mevcut.

Kanaatim odur ki, Türkiye'nin ihtiyacına cevap verecektir bu İçtüzük Değişiklik Teklifimiz. Bundan, belki, bugün iktidar olan Adalet ve Kalkınma Partisi istifade edecek; ama, bundan sonra iktidar olacak partiler de, ülke de kazançlı çıkacaktır diye düşünüyorum. Cumhuriyet Halk Partisi de belki gelecekte iktidar olacaktır ve bu içtüzük değişikliğinden belki onlar da istifade edecektir.

Dolayısıyla, hükümete ve Parlamentoya böyle bir kolaylık sağlama yönündeki gayreti olumlu buluyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Bilen.

Sayın milletvekilleri, İçtüzük Değişikliği Teklifiyle ilgili olarak 20 dakika süreli soru-cevap işlemi gerçekleştireceğiz.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan, kimler var, bir okur musunuz?

BAŞKAN - Sayın Küçükaşık, buyurun.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Sayın Başkan, getirilen içtüzük değişikliğinde "kanunların bölümler halinde görüşülmesine ve her bölümün en çok 15 maddeyi geçmemek kaydıyla hangi maddelerden oluşacağına, hükümetin, esas komisyonun veya grupların teklifi üzerine Genel Kurulca karar verilebilir" hükmü var. Hükümetin, dolayısıyla yürütmenin yasama organı üzerindeki etkisini artırmayacak mıdır bu durum? Öncelikle bunu sormak istiyorum.

İkincisi; yürütmenin yasama organı ve yargı üzerinde egemenliğini oluşturan rejimler, bilindiği gibi, totaliter ve faşist rejimlerdir. Bunu demokrasi anlayışıyla bağdaştırabiliyor musunuz?

Üçüncüsü; en çok 15 madde hangi kriterlere ve kıstaslara göre belirlenecektir? Örneğin, 40 maddelik bölümler var. Temel kanun dediğimiz, temel kanun esprisini yaptığımız zaman, esas kanunlarımızda sadece bir bölüm 40 maddeden oluşabiliyor. Buradaki 15 maddeyi nasıl parselleyebileceksiniz; hangi kriterler, hangi kıstaslar burada gözönüne alınacak?

Yine, en çok 15 maddeden oluşan bölümlerde, değişiklik önergesi sayısını azaltmayı ve muhalefetin sesini kesmeyi düşünüyorsunuz. Oysa, şimdiye kadar yapılan uygulamalarda da görüldüğü gibi, getirdiğiniz hatalı maddeleri değiştirmek için en fazla değişiklik önergesini İktidar Partisi verdi. Diyelim ki, 15 maddeden oluşan bir bölümde, bir madde değişiklik önergesiyle değiştirildi.

BAŞKAN - Sayın Küçükaşık...

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Soruyu soruyorum.

BAŞKAN - Soru sorma hakkınızı kısıtlamıyorum.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Sorum bu.

BAŞKAN - Sizden sonraki arkadaşlarınızın hakkını kullanıyorsunuz, bunu hatırlatmak istedim.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Biliyorum. Teknik olarak sormak istediğim bir soru var burada.

İş Yasası görüşülürken, İktidar Partisinden arkadaşlar birçok değişiklik önergesi vermişlerdi, bizim değişiklik önergelerimizi de engellemek için. Şimdi yine aynı usule başvurulacak. Bir değişiklik önergesiyle, bir madde değiştiği zaman, o madde diğer maddelerle çelişki yaratırsa, bu çelişkiyi -önerge sayısını da kısıtladığınız için- nasıl gidereceksiniz? Esas, benim sormak istediğim konu bu. Örneğin, bir bölüm 15 maddeden oluşuyor; 1 inci maddeyi değiştirdik, o bölümdeki, 7 nci, 8 inci maddelerde değişiklik yapmak gerekebilir; çünkü, yanlış olduğu, uygulama esnasında, burada ortaya çıkıyor. Önerge sayısını da değiştireceksiniz. Tekrar o maddeleri geri mi çekeceksiniz? Bu ise, zaman israfına yol açmayacak mı?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Küçükaşık.

Sayın Ercenk, buyurun.

TUNCAY ERCENK (Antalya) - Sayın Başkan, aracılığınızla, Sayın Meclis Başkanvekilimize bir soru yöneltmek istiyorum.

Yasama yetkisi, ulus adına, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılır. Türkiye Büyük Millet Meclisinde kanun tasarıları ve teklifleri görüşülürken, milletvekillerinin, düşüncelerini madde madde açıklamaları esastır. Milletvekilleri yasama görevini ulus adına yerine getirirler. Kanun tasarı ve tekliflerinin madde madde görüşülmemesi Meclisin ulustan aldığı görevin tam anlamıyla yerine getirmesini engellemektedir.

Bu İçtüzük değişikliğinin yasama yetkisi ve demokrasi anlayışıyla, demokrasi kavramıyla bağdaştığını düşünüyor musunuz?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN- Teşekkür ederim Sayın Ercenk.

Sayın Çerçioğlu, buyurun.

ÖZLEM ÇERÇİOĞLU (Aydın)- Sayın Başkan, aracılığınızla Sayın Meclis Başkanvekilimize bir soru yöneltmek istiyorum.

Temel yasa kavramı hukuk sistemimizde çok sık uygulanan bir durum değildir. Kanun tasarılarının şimdiye kadar madde madde görüşülerek değerlendirilmesi esas alınmıştır. Toptan bir anlayışla 15 maddenin aynı anda görüşülmesinin yasa yapma anlayışıyla bağdaştığını düşünüyor musunuz? Bu durumda, milletvekillerine ulusun vermiş olduğu görevin, madde madde konuşmadan, görüşlerini ifade etmeden, tartışmadan yerine getirilmesini doğru buluyor musunuz?

BAŞKAN- Teşekkür ederim Sayın Çerçioğlu.

Sayın Kart, buyurun.

ATİLLA KART (Konya)- Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum. Sayın Başkanvekilime aracılığınızla şu soruları yöneltmek istiyorum:

Bilindiği gibi -getirilen teklifin 3 üncü maddesinde de ifade ediliyor- İçtüzük hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi yürütüyor; yani, diğer tasarılardan farklı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı burada yürütme birimi.

Şimdi, çok iyi biliyoruz ki, 21 inci Yasama Döneminde açılan, bu içtüzük değişikliğiyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesine açılan dava dilekçesinde Sayın Mehmet Ali Şahin'in, Sayın Salih Kapusuz'un, Meclis Başkanı Sayın Bülent Arınç'ın da imzaları var. O dilekçede kullanılan ifadelerden birkaçını söylüyorum, aynen söylüyorum: Bu değişiklik girişiminin "bir sivil darbe" olduğunu, bunun bir "zillet" olduğunu ifade eden, bu zillete hiç kimsenin katlanamayacağını, katlanmaması gerektiğini ve âdeta, toplumu bu sivil darbeye karşı bir tepkiye davet eden değerlendirmeler yapılmıştır. Burada, o dava dilekçesinde Sayın İsmail Alptekin'in de imzası var mı yok mu, bilemiyorum, onu da cevaplarında açıklarlarsa memnun olurum, imzaları olmasa bile, Sayın Alptekin'in şahsında Sayın Meclis Başkanına yöneltiyorum, tutarlılık adına soruyorum, politik namus adına soruyorum; tekrar ifade ediyorum, politik namus adına soruyorum, milletvekili sorumluluğu adına soruyorum ve milletvekili saygınlığı adına soruyorum: Bu çelişkileri nasıl izah edeceksiniz, nasıl açıklayacaksınız ve bu İçtüzük hükmünü uygularken nasıl bir anlayış içinde olacaksınız, nasıl bir tavır içinde olacaksınız?

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Özakcan…

MEHMET MESUT ÖZAKCAN (Aydın) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, Bankacılık Düzenleme Yasası olarak bilinen yasa, Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü, sanırım, önümüzdeki iki üç gün içinde Meclis Genel Kurulumuza getirilmek isteniyor, 193 maddeden oluşan bu tasarı, 15 bölümden oluşuyor. Getirmek istediğiniz içtüzük değişikliğiyle, 193 maddelik tasarıyı 15 maddeymiş gibi görüşüp, 178 maddesinin görüşülmesini engellemiş, sınırlamış olmayacak mısınız? Oysa, bu tasarı, ülkemizde 21 bankada batan 47 milyar doları, bankayı batıranlardan hesap sormak ve hesabını istemek yerine IMF'nin talebi üzerine 70 000 000 yurttaşımızın sırtına yüklüyor. 70 000 000 yurttaşımızın haklarını, hukukunu, uğradığı zararın konuşulmasını niçin engellemek istiyorsunuz?

Getirdiğiniz içtüzük değişikliğiyle milletvekillerinin ifade özgürlüğünü ve Meclis kürsüsünden konuşma hakkını ortadan kaldırmış ve sınırlamış olmuyor musunuz?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Özakcan.

Sayın Baloğlu, buyurun.

FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya) - Sayın Başkan, teşekkür ederim.

Bu İçtüzükte yapılmak istenen değişikliğin temelinde hangi gerekçenin olduğu pek anlaşılamıyor. Milletvekillerinin çok konuşması mı bu içtüzük değişikliğini gerekli kıldı? Öyleyse soruyorum: Çok konuşmanın ölçüsü ne oluyor, bu konuda bilimsel bir araştırma yaptılar mı, ellerinde istatistikî değerler var mı? Kaldı ki, Parlamentoda bugünkü manzara şunu ortaya koyuyor: Yemin dışında kürsüye çıkmayan çok sayıda iktidar milletvekili var; onları konuşturmaya özendirecek bir yöntem bulmak yerine konuşanları susturmak, demokrasiye, adalete ve Meclis adabına uyuyor mu? Bunu öğrenmek istiyorum.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Baloğlu.

Sayın Gazalcı, buyurun.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü, yani bizim yasamız, kurallarımız bu İçtüzükte belirlenir. Dışarıdaki kamu kuruluşları ya da özel kuruluşlar Türkiye Büyük Millet Meclisini örnek alırlar; eğer, kendi tüzüklerinde bir kural yoksa, Meclis İçtüzüğüne bakalım derler. Şimdi çok kötü bir eşikteyiz, bir karar değişikliğindeyiz. Yani, kötü örnek olmanın yolundayız. Katılımcılığı önleyen bir değişiklik aşamasına giriyoruz. Bu ne derece, demokrasiyle, hukukla, arkadaşlarımın söylediği gibi, bağdaşır?

Konuşmacılar, özellikle AKP sözcüleri…

BAŞKAN - Sayın Gazalcı, sorunuzu sorar mısınız; istirham edeyim.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Soru soruyorum.

BAŞKAN - Hayır, sizden sonraki arkadaşlara da soru sorma hakkı vereceğim de, onun için...

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Peki efendim.

BAŞKAN - AKP'li konuşmacıların dışında, görüşünüzü…

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Dünyada bunun örnekleri var dedi. Tam tatile gidilecek bir zamanda, kim bu dünyadaki örnekleri inceledi, kiminle yaptı? İçtüzük, yalnız AKP'lileri bağlayan bir kurallar topluluğu mu?! Burada başka partiler var, muhalefet partisi var. Böyle, tatile giderken, çok ivedi olarak, yangından mal kaçırır gibi İçtüzüğü değiştirmek gerçekten doğru mu? Onu yöneltmek istiyorum. Birkaç sorum daha vardı; ama, Sayın Başkan baskıladı. Başka arkadaşlara bırakıyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Başkanvekili, izninizle, iki soru daha var. O arkadaşlarımızın sorularını alalım, sonra cevap verirsiniz.

Sayın Koç, buyurun.

HALUK KOÇ (Samsun) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Ben, komisyon sıralarına, belki de dolaylı olarak muhatap olacak olan Sayın Meclis Başkanvekiline de yöneltiyorum sorumu.

Bir alıntı yapacağım, bunun doğru olup olmadığını teyit etmelerini isteyeceğim sayın yetkililerden.

Efendim, şu şekilde: "Meclisin sesinin kesilmesi, milletin temsilcilerinin sesinin kesilmesi, milletvekillerinin sesinin kesilmesi sadece Meclisin sesinin kesilmesi olmuyor, milletin, halkın sesinin kesilmesi oluyor. Bu teklifi verenlere sesleniyorum, size sesleniyorum, bir defa daha sesleniyorum; verebilirsiniz, bu parmaklarla bu Tüzük bu Mecliste kabul edilebilir; ama, tarih her şeyi yazacaktır ve yine, size sesleniyorum ki, suları asla tersine akıtamazsınız."

Sayın Alptekin, bu sözler size mi ait, doğrular mısınız? Bugün de aynı görüşte misiniz? Ne düşünüyorsunuz?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Koç.

Sayın Işık, lütfen, kısa olsun.

Buyurun.

AHMET IŞIK (Konya) - Sayın Başkan, teşekkür ediyorum. Vasıtanızla, Sayın Başkana şu soruyu yöneltmek istiyorum:

Getirilen teklif, Türkiye'nin birikmiş sorunlarının hallinde, temel yasalarda ve başkaca yasalardaki hükümlere yönelik yapılması gereken düzenlemelerdeki zaman meselesinin çözümüdür.

22 nci Dönemde, ikibuçuk yıllık dönemin geride bırakıldığı ve ikibuçuk yıllık sürenin kalmış olması, cumhuriyet tarihinde en fazla mesai yapan dönemin bu dönem olmasına rağmen, Türk Ticaret Yasası, Borçlar Yasası ve AB sürecindeki diğer düzenlemeleri de dikkate aldığımızda, getirilen teklifin bir çözüm olarak gündeme getirilmesinin, amaca yönelik uygunlukla paralellik arz ettiği görülmektedir.

BAŞKAN - Sayın Işık, lütfen, kısa

olsun.

AHMET IŞIK (Konya) - Sayın Başkan, şayet bu içtüzük değişikliği hayata geçmeyecek olduğu takdirde, ülkenin sorunları ortada, çözüm bekleyen sorunlar da ortada ve Meclisten geçmesi gereken yasalar da ortada, bunun yerine ikame edebileceğimiz bir düzenleme mümkün müdür? Bu noktada görüşünüzü almak istiyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Işık.

M.CEVDET SELVİ (Eskişehir) - Tatil yapmazsınız hallolur; o kadar çok sıkıntı yaratmaz!

BAŞKAN - Sayın Başkanım, buyurun.

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; aslında, soruların tamamı belki bir soru şeklinde özetlenir; ama, ben, ayrı ayrı cevap vermeye çalışacağım.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Temel bir yaklaşımla hepsine tek cevap!

ATİLA EMEK (Antalya) - Toptancılık başladı nasılsa!

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Yok, öyle vermeyeceğim de, yani genel olarak soruların hedefi aynı. (CHP sıralarından gürültüler)

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Hiç gerek yok yani!

BAŞKAN - Sayın Kuzu, buyurun.

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Sayın Gazalcı, hepsine birden cevap vereceğim demedim, hepsi aynı yönde, ama, tek tek cevap vereceğim dedim; niçin anlamıyorsunuz?! Kusura bakmayın; beni bile kızdırıyorsunuz görüyorsunuz.

FERAMUS ŞAHİN (Tokat) - Sinirlenmeyeceksin beyefendi!

ATİLA EMEK (Antalya) - Kızmayacaksınız!

BAŞKAN - Sayın Kuzu, buyurun efendim.

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Şimdi, Sayın Küçükaşık diyor ki: "Bölümler halinde görüşülmesi, 15 madde halinde görüşülmesi esasını neye göre belirliyorsunuz?" Konuşmalarımızda bunu söyledik; 15 dersin, 25 dersin, sonuç olarak bu bir takdirdir. Demin, dünya ülkelerinden binlerce örnek verdim, birçoğunun maddesini size burada açık açık okudum; her ülkede bir formül bulunmuş. Komisyon bunu takdir etmiş, burada müzakere edilecek; belki önergeyle bu değiştirilecek, o ayrı bir mesele; ama, ben, mevcut metne göre cevap vermeye çalışıyorum. "Faşist yönetimlerde bunlar olur" filan dediniz; demin, size, Avrupa ülkelerinden örnekler verdim, bunların faşist ülke olmadığını biliyorsunuz. Şimdi "değişiklik önergelerinin sayısı azaltılıyor, çok sayıda değişiklik önergesi verilirse" dediniz; bu, evet eleştiri olarak yerinde bir eleştiri; zaten, Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alınarak bu yönde verilen önergeler var, bunlar dikkate alınacaktır; cevabın bir kısmı bu.

Şimdi, Sayın Ercenk diyor ki: "Yasama faaliyetleri, madde madde görüşme esasına dayanıyor; genel görüşülmesi buna aykırı mı?" Aslında, burada, maddelerin görüşülmesi tam sınırlanmış olmuyor; zaten, madde madde görüşme usulünde kalacak olursak, o normal yöntemdir. Dünyada, madde madde yöntemi de var, böyle farklı olan yöntem de var; ikisi de var. Esasen, bir şeyi daha belirteyim; bu yöntemin kabul edilmesi durumunda, bu yönteme gitmek zorunluluğu yok aslında; yani, ille de o yönteme gideceksin diye bir kaide de yok; durur bir kenarda bu. İlle de, iktidar partisi ya da partileri, koalisyon durumlarında, bu yönteme gidecek diye bir kaide yok. O yüzden, getirilen yöntemin, bu açıdan, yani, madde madde görüşme yönteminin istisnası olduğunu, elbette ki, kabul etmemiz lazım; ama, genel olarak, gene, madde üzerinde önergeler verilebilecek.

Çerçioğlu, temel yasa kavramı, hukuk sistemimizde sık uygulanmıyor; dolayısıyla, bu yönteme neden gidiliyor filan dedi. Tabiî, söylediğim gibi, bizde uygulanan bir yöntem değil; zaten, ilk defa geliyor; ama, bilesiniz ki, bu yöntem, birkaç defa denendi Türkiye'de; 1996'da, ilk şeklinde de var İçtüzüğün, 2001'de tekrar getirilmiş; farklı olarak var; ama, belki aynı değil; ama, yani, bir ihtiyaç anlamında var. Bu getirilen yöntem, yeni bir yöntem değil; ama, söylediğim gibi, Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alınarak, mümkün olduğu kadar, o arıza giderilmeye çalışılıyor.

Sayın Kart'ın sorusu bana ait değil.

Özakcan "193 madde var, 15 bölüm halinde getirilecek" diyor. Zaten, amacı da bunun bu; yani, 193 maddeyi, 193 madde halinde burada görüşürsek, bunu tartışmanın bir anlamı da yok; zaten, farkı bunun burada, tartıştığımız da bu zaten bizim. 15 bölüm halinde, bölümler üzerinde önergeler verilebilecek, bölümler üzerinde konuşmalar yapılabilecek, madde hakkında önergeler verilebilecek; yani, tek tek madde görüşmenin biraz daha farklı hali, çok da rahatlık getireceğini ben zannetmiyorum iktidar grubuna, ama, en azından bir denge kurmaya çalışılıyor.

Sayın Baloğlu "konuşmadan mı kaynaklıyor bu" diyor. Kısmen ondan olabilir; hakikaten, arkadaşlarımız... Tek sebebi bu değil tabiî ki; ama, yürütme maddesi üzerinde söz alan arkadaşlarımızın ya da başka bir maddeyle ilgili söz hakkı kullanan arkadaşlarımızın, ilgisi olmayan birçok konulara girdiği... İlk defa da olmuyor bu, iktidar, muhalefetten... Eskiden beri olan bir usul. Buna biraz daha kısıtlama getirilmiş olunuyor. Gerçi, Başkan sık sık uyarıyor; ama, söylediğim gibi, tek gerekçesi bu değil; yani, lüzumsuz konuşmalar var, bundandır demek istenmiyor bu gerekçe, daha doğrusu metin. Biraz daha farklı bir yöntem getirilmeye çalışılıyor.

"İçtüzük, dışardaki kurumlar için kötü örnek olmaz mı?" Sayın Gazalcı'nın buradaki sorusu. Olmaması lazım; yani, her kurul bu kadar kalabalık değil. Kaldı ki, İçtüzük, Meclisin kendine has bir içtüzüktür. Diğerleri belki aynı yöntemi benimsemez; ama, farklı yöntemlere gidebilir. Bizim bir zorunluluğumuz var, bundan doğan bir usuldür. Eğer bu kadar kalabalık kurullar varsa -bizim dışımızda- çalışamıyorsa, pekâlâ bu örneği de alabilir tabiî ki, bir anlamda.

Tatile giderken yapılması… Tabiî, zamanlama sorunu ayrı bir mesele. Bu, bizden altı ay önce çıktı biliyorsunuz, zaten Genel Kurulda bekliyordu. Benim şahsımla alakalı bir mesele değil bu.

Sayın Koç'un sorusu bana ait değil.

Sayın Işık "ikame düzenleme olabilir mi" dedi. İkame düzenleme yok. Yani, Meclisin tatile girmeden çalışması olabilir mi?.. Kısmen çözer; ama, tamamen bu konuyu çözmez; yani, bir ay daha çalışsak bu mesele çözülmez.

Söylediğim gibi, arkadaşlar, burada bütün mesele, iktidar-muhalefet ikilisinde, iki tarafın mümkün olduğu kadar dengesini kurarak özel bir yasama yönteminin konuşulması. Demin de söyledim, dünyada çok çeşitli örnekleri var, bunun çok çok üstünde. Ben, onları buraya getirelim demiyorum, onları uygun da bulmuyorum; ama, demin verdiğim örnekleri gördünüz; çok farklı.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan da cevap verecek!..

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Evet, ben burada sözümü bitirmiş oluyorum; teşekkür ediyorum.

ATİLLA KART (Konya) - Sizin ne diyeceğinizi çok iyi biliyoruz; Sayın Alptekin konuşsun!..

BAŞKAN - Saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım…

ATİLLA KART (Konya) - Ne diyeceğinizi çok iyi biliyoruz!..

BAŞKAN - Sayın Kart, istirham ediyorum…

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Sayın Kart, ne güzel, bildiğin iyi, komisyon üyemsin, tabiî ki bileceksin.

BAŞKAN - Saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım, müsaade ederseniz…

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Senin de ne söyleyeceğini çok iyi biliyoruz Sayın Kart.

ATİLLA KART (Konya) - Sizin gayri ciddî konuşmalarınızı iki yıldır dinliyoruz!..

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Çizginde en ufacık bir sapma yok, en ufacık, hiç!

ATİLLA KART (Konya) - Sizin tutarsızlıklarınızı iki yıldır dinliyoruz…

BAŞKAN - Sayın Kart…

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Ne konuştuysan aynı şeyde devam ediyorsun sen de…

ATİLLA KART (Konya) - Sizin dediklerinizi ciddîye almıyoruz!..

BAŞKAN - Sayın Kart…

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Tabiî almazsın, doğru söylüyorum çünkü ben; alsan şaşırırdım zaten o zaman!

BAŞKAN - Sayın Kuzu, Sayın Başkan, lütfen…

ATİLLA KART (Konya) - Ciddîye almıyoruz!..

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - O zaman benim düşünmem lazım, yanlış mı yapıyorum diye.

BAŞKAN - Sayın Kart, saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım; birkısım arkadaşlarımız, kendileri kürsüde konuştuğu zaman, hiçbir kimsenin kendisine bir şey söylemesini istemiyor; doğrudur; ama, aynı arkadaşlarımız, yerlerinde otururken, kürsüdeki hatibe ve diğer konuşmacılara da sürekli olarak laf yetiştirmekten geri durmuyorlar. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Bilgilerinize arz ediyorum.

Sayın Başkanım, cevap verecek misiniz; buyurun.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - İzin verirseniz, birkaç cümleyle cevap vermek istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Parlamento çalışmalarımız içerisinde tüzük değişiklikleri, nadir, Genel Kurula gelen önemli yasal değişiklikler.

Hepimiz biliyoruz ki, bu Parlamentonun çalışması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının da çalışması, elimizde bulunan bu İçtüzük ve Anayasayla bağlıdır. İçtüzüğü ne kadar iyi bir şekilde kullanır, iyi bir şekilde bu İçtüzüğün gereklerini yerine getirirsek, Parlamentodaki çalışmalarda verim o nispette fazla olur.

Şimdi, bugün müzakere ettiğimiz İçtüzüğün 91 inci maddesindeki değişiklikle ilgili müzakerede, sanki bu değişiklik, hukuk literatürüne, hukuk mevzuatına ilk defa giriyormuş gibi bir bakışla mesele değerlendirildi, ben, belki öyle anladım.

Değerli arkadaşlar, bir defa, 1996 yılında bu konuda bir değişiklik yapılmış; Anayasa Mahkemesinin bu konuda bir kararı yok. Daha sonra, koalisyon hükümeti zamanında, bizim de Parlamentoda bulunduğumuz dönemde, İçtüzükte yine bir değişiklik yapıldı; bu değişiklik Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. 22 nci Dönemde de aynı madde üzerinde bir değişiklik yapıldı; yine, Anayasa Mahkemesi tarafından, İçtüzüğün bu ilgili maddesinde yapılan değişiklik iptal edildi.

Şimdi, bizim, yapılan değişiklikler ve Anayasa Mahkemesinin bu değişiklikler üzerine verdiği karara bakmak suretiyle meseleyi değerlendirmemiz lazım.

Huzura gelen ve biraz sonra belki müzakerelerde değişiklik talebiyle gelecek olan 91 inci maddedeki değişikliğin esprisi… Anayasa Mahkemesi, yapılan bu değişikliği, kaç madde halinde ya da hangi gerekçelerle iptal etmişse, hazırlanan ya da hazırlanmak için gayret edilen bu değişiklikte, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçeleri nazara alınmıştır. Nedir bunlar…

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan…

BAŞKAN - Sayın Alptekin, süremiz doldu. Sorulara cevap vererek toparlar mısınız.

Buyurun.

FERAMUS ŞAHİN (Tokat) - Sayın Grup Başkanvekilinin sorduğu soruya cevap verin.

BAŞKAN - Sayın Şahin, lütfen…

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Efendim, bu iş sırayla. Sayın Koç…

FERAMUS ŞAHİN (Tokat) - Efendim, önemli olana cevap verin.

BAŞKAN - Sayın Şahin, istirham ediyorum.

Sayın Başkan, buyurun.

HALUK KOÇ (Samsun) - Hadiseyi biliyoruz; sorduğum soruya cevap verin.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Sayın Koç, benim bu açıklamam sizi niye rahatsız ediyor?!

HALUK KOÇ (Samsun) - Rahatsız etmiyor efendim, onları biliyoruz zaten. Sizin sorulara cevap vermemeniz bizi rahatsız ediyor.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - O zaman, hani Nasrettin Hoca'nın meşhur hikâyesi gibi, bilenler bilmeyenlere anlatır, bu mesele de kapanır.

HALUK KOÇ (Samsun) - Burada yazıyor efendim; Nasrettin Hoca burada! Bu ifade sizin mi, değil mi?..

BAŞKAN - Sayın Alptekin, lütfen konuşmanızı tamamlayınız.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Gerek sizin sorunuz, gerekse Sayın Kart'ın sorusu ve benim konuşmamdan tırnak içerisinde aldığınız sözler, beni rahatsız etmiyor. Benim yapım da, bu konulara, en açık, en samimi bir şekilde cevap verecek bir anlayış içerisindeyim, hukuk anlayışı içerisindeyim, hoşgörü anlayışı içerisindeyim.

O zaman, eğer, siz, diğer milletvekili arkadaşlarım, beni de ilgilendiren "bu sorulara cevap verme, sadece sizinle ilgili kısma cevap ver" diye bir talebiniz varsa, hay hay, ona geçerim. Böylece zamanımızı da iyi kullanırız.

HALUK KOÇ (Samsun) - Onu istiyoruz.

FERAMUS ŞAHİN (Tokat) - O söz sizin mi değil mi, ona cevap verin.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, lütfen…

Sayın Alptekin, karşılıklı konuşmayalım lütfen.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Sayın Kart ve Sayın Koç, doğrudan doğruya beni ilgilendiren iki soru sordular; elbette onları açıklayacağım.

FERAMUS ŞAHİN (Tokat) - En güzeli bu, şükür...

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Sayın milletvekilleri, siyasette, politikada, siyasî hayatta bulunan, siyaset yapan insanlar, masanın o tarafında da bulunur -bu bir gelenektir, gerektir- bu tarafta da bulunur; iktidarda da bulunur muhalefette de bulunur. (CHP sıralarından alkışlar [!])

FERAMUS ŞAHİN (Tokat) - Anlaşıldı.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Koç, benim "dün dündür, bugün bugündür" söyleyeceğimi zannetmeyin; alkışınız o değil.

HALUK KOÇ (Samsun) - Söylediniz zaten.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - O değil…

Şimdi, değerli arkadaşlar, ben, orada söylediklerimin arkasındayım. Zaten, arkasında olduğum için, Anayasa Mahkemesi hangi gerekçelerle bu İçtüzüğün bu maddesini iptal etmişse, o gerekçeler gözönüne alınarak huzurunuza bir madde getirilmiştir.

HALUK KOÇ (Samsun) - O zaman, savunmayın Sayın Başkan.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Kabul ederiz, kabul etmeyiz…

HALUK KOÇ (Samsun) - Savunmayın o zaman.

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - …ama, biz, o gün savunduklarımızın doğruluğunu yine bugün de savunarak, bu değişikliği getirmişiz. O bakımdan, dün neyi savunmuşsam, bugün getirdiğimiz maddelerde de, arkadaşlar, biz aynı şeyi savunuyoruz.

ATİLA EMEK (Antalya) - Yani, sivil darbeyi yapıyoruz diyorsunuz.

BAŞKAN - Sayın Başkan…

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Bitiriyorum Sayın Başkan.

İkincisi; arkadaşlar, bu, dünyanın en demokratik olduğunu her zaman atıf yaptığımız ülkelerde de, yasaların çıkarılmasında ileri sürülen ve başvurulan yöntemlerden bir başkasıdır. Kaldı ki, altını çizerek ifade ediyorum, 91 inci maddede getirdiğimiz bu değişiklik temel kavram değildir, zaruret halinde başvurulacak ve Parlamentonun da beraber düşüneceği kavramlardır. O bakımdan, endişe edilmesi gereken, değişik yorumlanması gereken bir husus değildir. Anayasa Mahkemesinin de ileri sürdüğü iptal gerekçelerine uygundur diye düşünüyorum.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın milletvekilleri, teklifin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.

Maddelerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.

Saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım, saat 15.10'da toplanmak üzere, birleşime ara veriyorum.

Kapanma Saati: 14.10

İKİNCİ OTURUM

Açılma Saati: 15.17

BAŞKAN: Başkanvekili Nevzat PAKDİL

KÂTİP ÜYELER: Bayram ÖZÇELİK (Burdur), Yaşar TÜZÜN (Bilecik)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 122 nci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

161 sıra sayılı İçtüzük Teklifinin görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz.

V. -KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER (Devam)

BAŞKAN - Komisyon?.. Yerinde.

Başkanlık Temsilcisi?.. Yerinde.

Teklifin 1 inci maddesini okutuyorum:

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA İÇTÜZÜK TEKLİFİ

MADDE 1.- 5.3.1973 tarihli ve 584 Karar numaralı Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 91 inci maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Kapsamlı kanunların görüşülmesi

Madde 91. - Toplumsal hayatın geniş bir alanını düzenleyen ve kapsayan kuralları bir araya getiren, içerdiği hükümler nedeniyle kendi alanındaki mevzuata uyulması gereken usul ve esaslar ile bu alanda mevzuatın yönelmesi gereken esasları sistematik ve belirli bir düzen içerisinde gösteren, o alandaki kanunlar arasında ve bunların uygulanmasında birlikteliği sağlamayı amaçlayan Kanunların ve İçtüzüğün, en az 40 maddesini değiştiren veya yürürlüğe koyan tasarı veya tekliflerin Genel Kurulda görüşülmesinde uygulanacak özel görüşme ve oylama usulü tespitine, Hükümetin, esas komisyonun veya grupların teklifi, Danışma Kurulunun oybirliği ile önerisi üzerine Genel Kurulca karar verilebilir.

Danışma Kurulunda oybirliği sağlanamaması halinde, bu kapsamdaki kanunların bölümler halinde görüşülmesine ve her bölümün en çok 15 maddeyi geçmemek kaydıyla hangi maddelerden oluşacağına hükümetin, esas komisyonun veya grupların teklifi üzerine Genel Kurulca karar verilebilir. Bu takdirde bölümler, maddeler okunduktan sonra ayrı ayrı görüşülür ve bölümdeki maddeler ayrı ayrı oylanır. Bölümlerin görüşülmesinde ve önerge sayısı ile işlemlerinde, madde hakkındaki hükümler uygulanır. Ancak, bölümler üzerindeki önergeler sadece veriliş sırasına göre okunur ve işlemleri yapılır. Bölümler üzerinde birden fazla madde değişikliğini içeren önergeler verilebilir, bu önergelerdeki her madde hakkındaki değişiklikler ayrı ayrı oylanır.

81 inci maddenin diğer hükümleri saklıdır."

BAŞKAN - Madde üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Adana Milletvekili Uğur Aksöz; şahısları adına, Manisa Milletvekili İsmail Bilen, Tokat Milletvekili Zeyid Aslan ve yine, Adana Milletvekili Uğur Aksöz'ün söz talepleri vardır.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan, bunu her maddede söyleyecek miyiz yani; çekeceklerini söylediler.

BAŞKAN - Şu anda Sayın Aslan?.. Yok.

Sayın Bilen, madde üzerinde şahsınız adına?..

İSMAİL BİLEN (Manisa) - Konuşacağım.

BAŞKAN - Konuşacaksınız.

Konuşmalar sırasında Sayın Zeyid Aslan geldiğinde ben konuyu tekrar değerlendiririm.

Şu anda, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Sayın Uğur Aksöz; buyurun efendim. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA UĞUR AKSÖZ (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan İçtüzük Değişiklik Teklifinin 1 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, öncelikle, üç ana noktanın altını çizmek istiyorum.

Birincisi şudur: Birkaç gün önce, Adalet ve Kalkınma Partisi, yayımladığı bir kitapta, en çok yasanın bu dönemde çıktığını ifade etti ve bunu kendisine bir övünç kaynağı, bir kıvanç kaynağı yaptı. Doğrudur, en çok yasa bu dönemde çıkmıştır. Peki, en çok yasa bu dönemde çıktığına göre ve bu dönemde biz bu İçtüzükle bu kadar çok yasa çıkardığımıza göre, o zaman bu İçtüzüğü niye değiştiriyoruz?! Demek ki, bu İçtüzük çok güzel ki, ihtiyaca cevap veriyor ki, biz bu kadar yasa çıkarmışız. Eğer bir tıkanma olsaydı, bir sıkıntı olsaydı, biz bu içtüzük değişikliğini kabul edebilirdik. Bu, demek ki, bir mazeret değil, bunun arkasında başka şeyler aramak lazımdır. Acaba diyorum, IMF'nin istediği yasaları şu birkaç gün içinde çıkarmanın telaşı mıdır?! Eğer böyle yaparsanız, Anayasa Mahkemesinin iki kararına rağmen, bu kadar hukukçunun anlatmasına rağmen, bu kadar hukuka aykırı bu içtüzük değişikliğini bugün geçirirseniz, elinizde ne kalır biliyor musunuz; kala kala IMF'nin aferini kalır; çünkü, Anayasa Mahkemesi ilk oturumda bunu iptal eder.

Şimdi bana arkadaşlar diyecekler ki?.. Nereden biliyorsun; nereden bildiğimi söyleyeyim. Bundan önceki içtüzük değişikliği buraya geldiğinde, ben yine bu kürsüye geldim, bu içtüzük değişikliğinin yanlış olduğunu, hukuka aykırı olduğunu ve bunun Anayasa Mahkemesinden döneceğini söyledim. Arkadaşlarım, ne biliyorsun dedi; döndükten sonra konuşuruz dedim. Şimdi benim konuşma hakkım doğdu. O gün tutanaklarda belli benim sözlerim; o gün bozulur dediğim o İçtüzük bozuldu ve geldi, karar burada. Şimdi, aynı şeyi bir daha yapıyoruz; yani, Anayasa Mahkemesi, ısrarla, bu, Anayasaya aykırı; bu değişiklik hukuka aykırı diyor iki kere; siz üçüncüyü getiriyorsunuz. Bunu anlamak mümkün değil.

Değerli arkadaşlarım, bakın, acaba diyorum, yine başka şey arıyorum; çünkü, bu İçtüzük işimizi gördüğüne göre, bu kadar yasa çıktığına göre, Anayasa Mahkemesi kararı önümüzde olduğuna göre -herkesin okuma-yazması var- bu İçtüzük, besbelli ki, bugün gitse tekrar bozulacak. Niye bozulacak, hemen size söylüyorum: Bunun için hukukçu olmaya lüzum yok değerli arkadaşlar. Önce şu maddeyi okuyalım, yani bunu sade vatandaş da anlar. Bakın, madde nasıl; "toplumsal hayatın geniş bir alanını düzenleyen kanunlar böyle görüşülür" deniliyor. Şimdi, size soruyorum, toplumsal hayatın geniş alanını düzenlemeyen kanun olur mu?! Zaten, bir kanun toplumun geniş alanını düzenler. Yani, dar alanda kısa paslaşmalar mı yapıyoruz?! Top mu oynuyoruz burada?! Hangi kanun dar alanı etkiler arkadaşlar?! Bütün yasalar toplumun geniş alanını etkiler. Buraya nasıl yazıyorsunuz "toplumsal hayatın geniş alanını düzenleyen yasalar" diye?! Bakın, saçmalık burada başlıyor. Hiç hukukçu olmaya gerek yok.

İki: "Esaslarını sistematik ve belirli bir düzen içinde gösteren yasalar…" Allah Allah!.. Sistematik ve belirli düzeni olmayan yasa olur mu ya?! Bütün yasalar sistematiktir. O zaman, bu ne?! Bu da yanlış.

Üçe geliyorum: "Bu kanunların en az 40 maddesini değiştiren" deniliyor. Yani, bizim, böyle tek tek, madde madde değil de, toptan, götürü usulü, yasaları böyle toplu toplu geçirecek şu düzenleme var ya, niye geliyormuş bu, biliyor musunuz; 40'tan fazla madde olursa, bu madde uygulanırmış! Peki, bu maddeleri kim yazıyor?! Allah yapısı mı bu kanunlar arkadaşlar?! Birbirimizi mi kandırıyoruz burada?! Kanunu biz yapıyoruz. Buraya sokmak istersem, 40 cümlede 40 madde yaparım, buraya sokarım, toptan geçiririm. Bunu hükümet de yapar, gruplar da yapar. Yani, 40 maddeyi geçerse, böyle toptan geçecek, 40'ın altındaki tek tek görüşülecek! Bu, çocuk oyuncağı arkadaşlar! Bakın, gülünç oluyoruz. Hukukçulara karşı gülünç oluyoruz. Avrupa Birliği diyorsanız, oraya da gülünç oluyoruz. Böyle şey olmaz! 40 maddeyi geçerse böyle olacak!.. 40 maddeyi siz, biz yazdığımıza göre, bunun adı şikedir! Bunun adı şike! Sonu belli maç, şike değil mi? Bunun sonu belli; 40 madde… 40 cümlelik yazarım, 40 madde olur! Çok basit; ben hukukçuyum, verin bana bir madde, onu 40'a bölüvereyim, toptan geçirivereyim. Böyle, oyuncak iş olur mu arkadaşlar?! Burası, Türkiye Büyük Millet Meclisi.

Başka bir şey daha var, diyor ki: "Böyle kanun gelirse, bunu 15'erlik maddeler halinde görüşeceğiz." Ya, dünyada böyle bir komedi görülmemiş. Yani, bakın, Türk Ceza Kanunu gelecek diyelim, bunun 15 maddesini bir grup yapacağız, onu toptan geçireceğiz. İyi de, hırsızlık 2 madde, dolandırıcılık 4 madde, cinayet 6 madde; nasıl bu 15'i bir araya getireceksiniz. Yumurta ile elma bir araya gelir mi ya?! Böyle şey olur mu?!

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Aksöz, 30 oluyor; önerge var.

UĞUR AKSÖZ (Devamla) - Önergeyle 30 oluyorsa, yine değişmiyor. Yani, toptancılık zihniyeti 30 da olsa değişmiyor, 15 de olsa değişmiyor. Ben bir zihniyetten bahsediyorum; böyle yasa olmaz.

Bakın, biz burada ne yapıyoruz arkadaşlar; biz burada, millet adına, her maddeyi kuyumcu titizliğiyle işliyoruz, her maddeyi milim milim inceliyoruz, önergeler veriyoruz, karşı görüşler çarpışıyor ve halkımız için, ulusumuz için güzeli, doğruyu buluyoruz. Şimdi siz ne yapıyorsunuz, hayır, her maddeye gerek yok, siz, bunu yumurta gibi doldurun sepete, 15-15 konuşun burada, 15-15, oylayın geçin. Arkadaşlar, bu komediden de öte, bu bir hukuk cinayetidir. Bakın, yarın, Anayasa Mahkemesinde bu öyle bozulacak ki, yine bugünkü tarihi unutmayın, yine çıkıp burada diyeceğim ki, "biz size söylemekten usandık, Anayasa Mahkemesi yazmaktan usandı. Yapmayın bunu, bu böyle olmaz."

Neticede, değerli arkadaşlarım, bu getirilen değişiklik tümüyle yanlıştır ve uygun değildir. Bunu böyle yaparsanız, ben size söyleyeyim, Anayasa Mahkemesinin dışında -bir başka şey daha yapmış oluyoruz- kendimizi kandırıyoruz. Burada takıyye yapıyoruz.

Şimdi, bir şey daha söyleyeceğim, bana hak vereceksiniz. Biz her maddede, 10 dakika iktidar, 10 dakika muhalefet konuşmuyor muyuz; konuşuyoruz. Bakın, bunu düzenleyen uyanıklar ne yapmışlar: 15, 15 görüşürüz diyorlar; ama, 15 maddeye süre koymamışlar. Biz her maddede 10 dakika konuşuyorduk ya, şimdi bu madde geçerse, biz 15 maddede yine 10 dakika konuşacağız. Aksi varsa, söylesinler. Her maddede 10 dakika konuşup, kendini anlatan, maddeyi yorumlayan arkadaşlarımız, şimdi, 15 madde üzerinde de, blok blok, bölüm bölüm görüşüleceği için 15 madde veya artırılırsa 30 madde üzerinde 10 dakika konuşacağız. 30 madde olursa ne olur biliyor musunuz? 10 dakikayı 30'a bölün bakalım, 30 saniye mi eder; her maddede 30 saniye konuşacaksınız. Yani, tamam, çok süratlisiniz, Avrupa Birliğine gideceksiniz, uzaya gideceksiniz, AKP çok hızlı da her maddede de 30 saniyeye gülerler yani.

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Hızlı tren; tren hızlı!..

UĞUR AKSÖZ (Devamla) - O bakımdan, eğer bunu getirecekseniz, eğer hukuka inanıyorsanız, buraya süre koyacaksınız, diyeceksiniz ki, biz her maddeyi 10 dakika görüşüyorduk; ama, bunu, 15-15, 30-30 toptancı hali gibi toptancılığa getirdik; ama, olsun, buna da, hiç değilse, o toptan maddelerde gruplar birer saat konuşur, yarımşar saat konuşur deyin ki, ben her madde üzerinde fikrimi söyleyeyim. Haa, bunun adı ne; bunun adı şudur: Adana'da -Adanalıların çoğu bilir- ekmek arası döner yaparlar; eğer döner eti kötüyse, ekmeği kalın yaparlar, araya döneri sıkıştırırlar. Bunun adı ekmek arası döner (CHP sıralarından alkışlar) yani, kaçırmak istediğiniz maddeleri 15'er, 20'şerin arasına sokup sokup toptan geçireceksiniz; ama, bunu, gören gözler görüyor; hukukçular iki kere görüyor. Sizler milletvekilisiniz, sizlerin, bunu, yakından incelemeniz lazım.

Değerli arkadaşlar, bu değişiklik, her yönüyle sakattır. Ben, bir kere daha sizleri uyarmış olayım; sonra, söylemedi demeyin; ama, bakın, şunu tekrarlıyorum…

BAŞKAN - Sayın Aksöz, şahsınız adına olan konuşma sürenizi Grup adına konuşmanız bittiğinde ilave edeceğim; bildireyim dedim.

UĞUR AKSÖZ (Devamla) - Yani, 5 dakikam daha mı var?

BAŞKAN - Evet.

UĞUR AKSÖZ (Devamla) - Çok teşekkür ederim, sağ olun.

FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya) - Bir daha konuşmayacağız nasıl olsa, onun için rahat rahat konuş.

UĞUR AKSÖZ (Devamla) - Peki.

Çok teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli arkadaşlar, bir de şunu söyleyeceğim; ama, bakın, bana kızmayın. Sayın Başbakan geçenlerde çıktı bir konuşma yaptı, doğru bir konuşmaydı; yani, o konuşma mantıken doğruydu, dedi ki: "Kardeşim, yüzde 35'le yüzde 65 milletvekili aldım diye bana niye kızıyorsunuz; bu yasayı ben mi yaptım?" Doğru, başkaları yaptı, Sayın Başbakan istifade etti. Evet, ama, bakın şimdi, bu yasayı siz yapıyorsunuz, biz karşıyız, bu Grup yapıyor...

NUSRET BAYRAKTAR (İstanbul) - Yarın siz istifade edersiniz.

UĞUR AKSÖZ (Devamla)- Yarın iktidar değişirse, koalisyonlar olursa, olur ya, siz 360 değil de 200 küsur, 150 küsur -bilemiyorum, Allah bilir- olursanız, bakın, bu maddeden çok sıkıntı çekersiniz, sizi perişan ederler. Recep Tayip Erdoğan Beyefendi gibi, o günkü başbakan der ki "bunu ben mi yaptım, yapmasaydınız" ve bütün kanunları 15-15, 30-30 geçirir; biz de burada üzülürüz. O bakımdan, Anayasa Mahkemesinin şu kararını hepimiz kulağımıza küpe etmeliyiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN- Sayın Aksöz, buyurun.

UĞUR AKSÖZ (Devamla)- Anayasa Mahkemesi diyor ki: "Bir hukuk formu önceden bilinebilir olmalıdır." Yani, ben, vatandaş olarak, bir eylem yaptığım zaman bana hangi hukuk normunun uygulanacağını bilmeliyim.

Şimdi, burada, böyle bir şey yok bu maddede; dikkat ettiniz mi? Bu madde önceden bilinemiyor; yani, bakın, siz, vatandaş olarak ve milletvekili olarak hangi kanunun bu maddeden dolayı toptan ve götürü geçirileceğini bilmiyorsunuz. Bu, iktidarın, daha doğrusu burada çoğunluk olan grubun keyfine bağlı; yani, iktidar, sabah uyandığında "bugün keyfim istedi, şu kanunu toptan geçireyim" derse 40 tane yazacak, "yok, CHP'ye ayıp oluyor, perakende geçireyim" derse 15 yazacak. Böyle bir keyfîlik olur mu?! Bakın, hukukun temel prensibi, önceden bilinebilirliktir, önceden bilinebilirliktir. Yani, şu anda, ne siz ne biz ne Anayasa Komisyonu Başkanı ne hiç kimse, hangi kanunun bu maddeye göre geleceğini bilmiyoruz. Onu ayarlayacaklar, 40, 30, 20 gelecek. Demek ki, öngörülebilirlik yok.

İki; bakın arkadaşlar, İçtüzük, bizim anayasamızdır. Yani, bir Anayasamız var, bütün ülkenin Anayasası var ve bir de bu Meclisin anayasası İçtüzüktür. Bu İçtüzük sadece size ait değil, buradaki bütün partileri düzenleyen, bütün milletvekillerinin haklarını koruyan bir şey. Bu İçtüzükte hepimizin hakkı var, sadece bu çoğunluğun değil; çünkü, bu İçtüzüğe göre biz konuşacağız, siz konuşacaksınız, yasalar görüşülecek, vesaire.

Peki, burada öyle tehlikeli bir madde var ki, bakın, aman Allahım; yani, bunu iyi hukukçular hiç görmesin. Bakın, ne deniliyor: "Özel görüşme ve oylama usulü her yasa için ayrıca tespit edilir." Hadi, buyurun bakalım! Böyle bir kanun yapma tekniği olur mu?! Yani, bu maddelere göre gelen bir yasayı vazgeçtik toptan, moptan, o ekmek arası döner, madde saklama, madde kaçırma, bunlardan vazgeçtik; bir de, bu çoğunluk toplanacak, diyecek ki, biz, bu maddeyi özel görüşeceğiz. Ne demek özel? Haydi, bana, bir hukukçu çıksın bakalım burada, Türkiye'de çıksın bakalım; özel görüşeceğiz ne demek, bana biri bunu anlatsın bakalım. Hangi hukuk fakültesinde anlatıyorlar bunu, özel görüşme usulünü?!

Değerli arkadaşlar, bu İçtüzükte görüşme usulleri yazar; işarî oy, elektronik oylama, şu, şu, şu, madde madde yazar ve siz onun dışına çıkamazsınız. Çıkarsanız, adı hukuk olmaz ki, keyfîlik olur. Haa, burada deseydiler ki arkadaşlarımız, şu sisteme göre görüşülür, tamam, itirazım yok; ama, burada ne diyor, bakın: "Özel görüşme." Yani, özel görüşme ne demek; fiskosla mı konuşacağız, yazılı kâğıtla mı konuşacağız; ne demek özel görüşme? Burada olmayan şey özel görüşmedir. Bu da, özel görüşme demek, keyfîlik demektir.

İki; daha bitmedi, bakın, ucubeye bakın, hukuk ucubesine bakın: "...ve özel oylama usulü tespitine Genel Kurul yetkilidir." Vay, vay, vay, vay, maddeye bakın! Özel oylama usulünü, birisi çıkacak, diyecek ki, çoğunluktan, ben çoğunluğum, ben bunu sepete atacağım; öbürü diyecek ki, yok basket sahasına atacağım... Böyle şey olur mu ya?! Özel oylama usulünü nasıl bu kadar keyfîliğe terk edebilirsiniz. Haa, buraya yazarsanız itirazım yok; şöyle oylanır, böyle oylanır, süreler şudur, itirazı budur, tamam; ama, özel görüşme ve özel oylama dediğiniz zaman arkadaşlar, bu, keyfîliğin ta kendisidir.

Öyleyse, değerli arkadaşlar, vaktim daralıyor, tabiî, bu kadar kısa süre içinde iki tane 30'ar, 40'ar sayfalık Anayasa Mahkemesi kararını, hukuk fakültesinde okutulan binlerce sayfayı size anlatacak halim yok; ama, diyorum ki, biz, olaylardan ders almak zorundayız. Hani "tarih tekerrürdür diyorlar; hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi" diyor ya şair; biz niye ibret almıyoruz? Yani, Anayasa Mahkemesi bozuyor, bir daha yazıyoruz; bozuyor, bir daha yazıyoruz. İyi de, o zaman, yeterli çoğunluğunuz var, Anayasa Mahkemesini kaldırın o zaman. Dinlemiyorsanız, onun orada ne işi var?! Haa, o oradaysa, anayasal kurum olarak duruyorsa, dinlemeye mecbursunuz, onun kararını hepimiz saygıyla karşılamaya mecburuz; çünkü, Anayasada bir hüküm var, aynen şöyle yazıyor Anayasa: "Anayasa Mahkemesinin kararları herkesi bağlar."Sizi de bağlar, bizi de bağlar. Öyleyse -toparlıyorum- gelin, yol yakınken şu düzenlemeden vazgeçin.

Bakın, ne olur... Tekrar söylüyorum, zapta geçsin diye; sizin dinlemeyeceğinizi biliyorum; çünkü, burada ne gelirse geçiyor. Geçsin, önemli değil. Sonuçta bizim dediğimiz olacak -bakın, burada söylüyorum, zapta geçiriyorum- bu da Anayasa Mahkemesinden gelecek, ben yine buraya çıkacağım, üç oldu beyler, hak oyunu üçtür, artık sıçramayın diyeceğim.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Aksöz.

Şahsı adına, Manisa Milletvekili İsmail Bilen. (AK Parti sıralarından alkışlar)

İSMAİL BİLEN (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi hürmetle, saygıyla selamlıyorum.

Biraz önceki konuşmacı arkadaşımın son cümlesinden başlayarak, maddeyle ilgili düşüncelerimi sizlerle paylaşmak istiyorum.

Evet, Anayasa Mahkemesinin kararlarını hepimiz dinleyeceğiz; ama, Anayasa Mahkemesi de, yine, Anayasanın amir hükmüne göre, kanun koyucunun yerine geçmeyecek. Bunu, hepimiz de biliyoruz. Bir hukukçu olarak, Anayasa Mahkemesinin kararları herkesi, başta da kendisini bağlar, hele hele Anayasada hepimizi bağlar. Dolayısıyla, Anayasa, burada bir kural koymamıştır. Bu teklif de, Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararı yayınlansın, ondan sonra görüşülsün istendiği için bugüne kalmıştır.

Toptancılık anlayışı yoktur. Bakın, biraz önceki konuşmamda söyledim, bir önceki oturumda. Değerli milletvekilleri, ihtisas komisyonları, kanunların hazırlandığı mutfaklardır. Bu mutfaklarda herkes, bu Parlamentonun her bireyi -o komisyon üyesi olsun olmasın- orada, mutlaka, görüşünü komisyona beyan etme hakkına, salahiyetine sahiptir, sadece oy verme hakkı yoktur. O komisyon üyesi arkadaşlarımız da, ihtisas komisyonu üyesi arkadaşlarım da, orada, hem reyleriyle hem de katkılarıyla kanunlara, İçtüzüğe veya yapılacak değişikliğe katkı sunmaya salahiyetlidir.

Değerli dostlar, etkin ve verimli bir çalışma sergilenmesi açısından böyle bir değişikliğe gidildiğini, biraz önce ben, Grup Başkanvekilimiz ve yine, Anayasa Komisyonu Başkanımız Sayın Kuzu, Faruk Bey, bunları teker teker izah ettiler.

Değerli dostlar, evet, her bir madde üzerinde görüşme yapıldığında, hatta ve hatta, zaman zaman muhalefetle de ittifakla, oybirliğiyle Genel Kurulun gündemine getirilen kanunlarda geceli gündüzlü çalışmamıza rağmen, 40-50 maddelik kanun tekliflerini veya tasarılarını, bir haftada, on günde, onbeş günde, mutabakat olmasına rağmen götüremedik, çıkaramadık.

HALUK KOÇ (Samsun) - Neden acaba mutabakat yok, bir sorsanıza!

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Değerli dostlar, sadece bu, AK Partiye veya Adalet ve Kalkınma Partisine izafe edilecek bir kusur değil.

ATİLLA KART (Konya) -"Değerli dostlar" olur mu? (CHP sıralarından " değerli dostlar ne" sesleri, gürültüler)

BAŞKAN - Sayın Bilen, "dostlar" ifadesinin sehven geçtiğine inanıyorum; "değerli milletvekilleri" olarak….

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Evet, "değerli milletvekilleri" diye düzeltiyorum.

BAŞKAN- Teşekkür ederim.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Değerli milletvekilleri, komisyonun dışındaki katkıları, elbette Genel Kurulda da, burada paylaşma imkânı, fırsatı bulacağız. Bu içtüzük değişikliği veya teklifi, bunu engelleyici nitelikte de değildir. Burada her madde hakkında konuşmak yerine, 15 veya 30 madde veya 40 madde üzerinde, birlikte, bütün hepsini kapsayacak fikir de serdedilebilir.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) - 10 dakikada mı?!.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Bu bir mazeret değildir. Grup adına bu süre 20 dakikadır. Dolayısıyla, bu süre de, kanaatimce, yeterli bir süredir; ancak, demin de söylediğim gibi, Parlamentonun etkin ve verimli çalışmasını sağlamak hepimizin sorumluluğu ve yükümlülüğüdür.

Sayın Araslı öğleden önce de bahsettiler. Çok pahalı bir görev görüyoruz; zamanımız çok kıymetli, çok değerli. Öyle ise, zamandan da tasarruf etmemiz gerekir. Neden kıymetli vakitlerimizi veya söyleyeceklerimizi ihtisas komisyonlarına götürmek yerine, ille Genel Kurula getiriyoruz? Kanaatim odur ki;

1.- Televizyondan canlı yayın veriliyor.

2.- Bazı arkadaşlarımız -bu, iktidar veya muhalefet partisi olsun, fark etmiyor- seçmene de vatandaşa da bir selam verme ihtiyacı, zarureti doğduğu içindir.

İSMET ATALAY (İstanbul) - Kapatın, kapatın, televizyonu da kapatın.

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur) - Onu da kapatın.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Bakın, kapatılmayla ilgili böyle bir niyet, böyle bir tercih asla olmamıştır.

BAŞKAN - Sayın Bilen…

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Kapatın, onu da kapatın.

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur) - Vatandaş selam bekliyor.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Vatandaşa selam vermek elbette ki bir ihtiyaç; ama, zaman zaman bunu seçim bölgelerine gidilerek…

BAŞKAN - Sayın Bilen, lütfen, Genel Kurula hitap edin.

Sayın milletvekilleri, hatibe müdahale etmeyelim.

Buyurun.

İSMAİL BİLEN (Devamla) - Zaman zaman seçim bölgelerine gidilerek de, bu zaruret, bu ihtiyaç giderilebilir diye düşünüyorum. İlla kürsüyü, illa televizyonu kullanmak gerekmez diye düşünüyorum.

Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya) - Meclis Televizyonunu kapatın, komisyonları kapatın, Meclisi de kapatın!

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) - Bu söylediklerinize siz inanıyor musunuz?!

FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya) - Sizin 15 tane televizyonunuz var…

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, madde üzerinde 10 dakika süreyle soru-cevap işlemi gerçekleştireceğiz.

Buyurun Sayın Koç.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan teşekkür ediyorum.

Ben, komisyon sıralarında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını temsil eden Sayın İsmail Alptekin'i daha çok zor durumda bırakmak istemediğim için -çünkü, çelişkileri ortaya çıktıkça Sayın Başkan zorlanıyorlar, onu üzmek istemiyorum- Sayın Kuzu'ya yönelmek istiyorum ve soruyu da, aracılığınızla, Sayın Kuzu'ya sormak istiyorum.

Sayın Burhan Kuzu, şimdi, 10 Nisan 2003 günlü, 766 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar, yine sizin Anayasa Komisyonunuzdan ve sizin Anayasa bilgisi denetiminizden geçerek Genel Kurula gelmişti, burada görüşülmüştü. Aynı bugün olduğu gibi, Cumhuriyet Halk Partisi sözcülerinin "bu bir hukuksal cinayettir" sözlerine rağmen "hayır, bunun Anayasaya aykırılığı yok" denilmişti tarafınızdan ve gitmişti. Hemen on gün sonra Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Bakın, elimde, tarihi, kararı ve gerekçesi var. Burada, Anayasanın 2 nci ve 87 nci maddelerine aykırılık net biçimde ortaya konuluyor ve gerekçeli raporda da belirtiliyor.

Sayın Kuzu, sorum şu: Bugünkü düzenlemenin de, aynı şekilde, sizin Anayasa süzgecinizden Anayasaya uygunluk bakımından geçtiğine hâlâ inanıyor musunuz? Bu çelişkilerinize biz ne kadar katlanacağız daha?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Koç.

Sayın Gazalcı, buyurun.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bu içtüzük değişikliğiyle milletvekillerinin katılımı engelleniyor; çünkü, biliyoruz ki, grup adına ve kişisel söz alma, sınırlı arkadaşlarla oluyor; daha çok arkadaşın katılımı, bugünkü yöntemde bile, sıkıntılar yaratıyor. Böyle toptancı bir anlayış geldiğinde, halkın oyuyla seçilmiş milletvekillerinin katılımı nasıl sağlanacaktır?

Şu anda Meclisimiz, çoğunluğu iki partiden oluşan ve tek partinin iktidar olduğu bir yapıya sahip. Böyle bir yöntem -üstelik yukarıda Danışma Kurulunda oybirliği de aranmadan- tek partinin, yani, iktidarın kararıyla buraya gelecek, yine tek partinin oyuyla temel yasa olup olmadığı kararlaştırılacak. Bu, bir partinin, Mecliste çoğulculuğu engelleyerek, mutlak bir baskıcı yöntemi değil midir?

BAŞKAN - Sayın Gazalcı, sorunuzu sorarsanız diğer arkadaşlara da fırsat vermiş olursunuz.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Son sorum; bitiriyorum efendim.

Bu Parlamento bir yasa yapma makinesine mi dönüştürülmek isteniyor; milletvekilleri de o makinenin bir robot kolu gibi indirilip kaldırılmak mı isteniyor?

Halktan bazı şeyler gizlensin diye mi bu değişiklikler yapılıyor?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

Sayın Oral, buyurun.

V. HAŞİM ORAL (Denizli) - Teşekkür ederim, sağ olun.

Sayın Başkanım, Sayın Başkanvekilim; ben, sizin, demokrat kimliğinizle ve şu ana kadarki Meclis oturumlarındaki tutumunuz ile bu yeni gelişmenin çok bağdaşmadığını düşünüyorum.

Bir insan olarak soruyorum. Bunu reddedersiniz etmezsiniz; ama... Gerçekten bunu çok demokratik buluyor musunuz? İlk sorum bu.

İkinci sorum: Demin AKP'li bir milletvekili arkadaşım "Meclisin mutfağı komisyonlardır" dedi. Komisyonlardaki tutum da belli olduğuna göre, yani, demokrasi anlayışımızın, özellikle tercihlerimizin birbiriyle bağdaşmadığını, örtüşmediğini gözeterek -yani, bir tarafta Adalet ve Kalkınma Partisi, bir tarafta Cumhuriyet Halk Partisi, taban tabana iki zıt parti- bunlar hasbelkader uzlaşmalarına rağmen, Mecliste, halkın gözü önünde -çünkü, komisyonlar halkın gözü önünde de değil- yapılacak demokratik çalışmanın acaba Türkiye'nin demokrasisine katkısını siz bu gelişmeyle, bu yeni çarpık önlemle engellemiş olmayacak mısınız?

Teşekkür ederim.

BAŞKAN- Teşekkür ederim Sayın Oral.

Sayın Kuzu ve Sayın Alptekin, buyurun efendim.

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul)- Sayın Başkan, Sayın Koç'un sorusu... Evet, 10 Nisan 2003'te bu bizim önümüze geldi. Anayasa Mahkemesinin kararı var. Daha önce de bir kararı var; yani, yeni bir karar değil.

Tabiî, Anayasa Mahkemesinin kararları, elbette ki hepimizi bağlar; ama, hepimizi bağlamış olması, bu kararların mutlak ve nas anlamında doğru olduğunu göstermez Sayın Koç. Yani, hukukta, siyaset biliminde elastikiyet vardır, tıptaki gibi değildir; teşhis koymalarda bile farklılık vardır, biliyorsunuz.

Anayasa Mahkemesi, yürütmeyi durdurma -mesela- yetkisi olmadığını 10 kez ifade etti. Bütün kararlar elimde var. Böyle bir yetki, Anayasa Mahkemesi, bana vermemiştir diyor, böyle bir yetki kanunda yoktur diyor. Efendim, Deniz Gezmiş asılıyor; ortada kanun var, durdurulması gerekir diyelim prensip olarak asılmaması bakımından -öyle düşünüyoruz da; çünkü, daha sonra geriye dönüşü olmaz- yoktu, ne yapayım diyor. Özelleştirme gündeme geldi, vardır dedi, hâlâ buna devam ediyor. Yani, bunu şunun için söylüyorum: 10 karardan sonra Anayasa mı değişti, kanun mu değişti de Anayasa Mahkemesi yürütmeyi durdurmaya yetkim vardır noktasına gelebildi?!

Demek ki, Anayasa Mahkemesinin ya da bir başka mahkemenin kararlarını biz sonuç olarak bağlayıcı olduğunu düşünürüz, gerekçelerini dikkate alarak bir yeni metin getirebiliriz. Yani, bu getirdiğimiz metin Anayasaya aykırı mı değil mi, ben onu bilemem. Zaten bilsem, bile bile getirmem. Bir arayış içerisindesin, hepimiz öyle.

Şimdi, yeni getirilen metin, önergelerle… O karar yayınlandığı için, Anayasa Mahkemesinin kararını dikkate alarak, mümkün olduğu kadarıyla uyduğumuzu düşünerek -bunu samimî olarak söylüyorum- bir metin getiriyoruz. Yani, bunun iptal edilmiş olması, bundan sonra iptal edilmiş olması, bu ihtiyacı yine gidermez.

Bütün mesele şu: "Temel kanun", "kapsamlı kanun" nedir diye, bunun bir tanımı, hakikaten, yok hukukta. Anayasa Mahkemesi göreceli bir yaklaşımda bulunmuş -tam tanım değil; ama -yani, şöyle şöyle olan, filan diye bir şey söylüyor, buna uymaya çalışıyoruz; ama, bu da ne kadar doğrudur...

O bakımdan, bence, sosyal dallarda ve özellikle hukuk alanında, mutlaka bu doğrudur diyemiyoruz. Yani, o yüzden, bunu bile bile, Anayasaya aykırılığı şeklinde, bile bile buraya getirmem -benim samimî ifadem- mümkün olmaz. Yani, bunun çok hoş bir yöntem olmadığını, zaten, konuşmamda birçok kez söyledim. Dünyada bunun çok örnekleri var. Bu bir anlamda, arızî belki bir durumdur; yani, çok darda kalındığı zaman kullanılabilecek bir durumdur.

Kaldı ki, biz buna gitmek zorunda da değiliz; yani, ille de bu yönteme gideceğiz diye bir şey de yok. Bulunabilir; kullanmazsın. Eski dönemlerde de, mesela, 20 nci ve 21 inci Dönemlerde de bu yönteme pek gidilmemiş; yani, bir iki kez gitmişler. Yani, hüküm var; ama, kullanılmamış. İlle de çok sık kullanılacak diye bir kaide yok. Bunu da özellikle belirtmek istiyorum.

Şimdi, Sayın Gazalcı "milletvekillerinin katılımı engelleniyor, sınırlı katılım var" diyor. Evet, bir sınırlı katılım olduğu doğru. Engelleme lafı belki doğru değil; ama, sınırlı katılım doğru. İki parçalı parlamentoda, belki bunu savunması daha zor; ama, çokparçalı bir modelde daha da ihtiyaç doğan bir yöntem. Birazdan önerge okunduğu zaman da görülecek; maddelerin görüşülmesi, prensip olarak engellenmiyor. Belki, bölüme ağırlık veriliyor; ama, madde hakkında önerge verilmesi engellenmiyor. Konuşma sırası, süre olarak biraz kısıtlanabiliyor; ama, diyelim ki, soru-cevap süresi daha bir artırılıyor eskiye göre.

Zaten, aynısını getirirsek madde görüşmesinin, istisna koymanın bir anlamı kalmaz. Yani, bunun farklı olduğunu, nasıl başka türlü göstereceksiniz. Şimdi, en çok 30 madde diyor bölümlerin oluşmasında. Bu, 5 madde de olabilir, 15 madde de olabilir. Yani, ilgili maddeleri bir yerde kesersiniz, ilgisiz maddeyi başka bir bölüme aktarabilirsiniz. Uygulamada kimi zorluklar çıkabilir; ama, zannediyorum, zaman içerisinde bu da yerleşir diye düşünüyorum.

Bana başka soru yok.

Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Kuzu.

Sayın Alptekin, çok kısa bir süremiz kaldı…

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Sayın Oral'ın sorusu, tabiî ki, kendisinin de ifade ettiği gibi, kişisel bir düşünceyi ifade eden bir soru. Benim siyasî hayatımda, bugüne kadar düşündüğüm, savunduğum, ortaya koyduğum fikirlerimde bugün de aynı noktadayım. Elbetteki, parlamenter siyasî çalışmalarda, bu Parlamentoda, milletvekillerinin en geniş bir şekilde bu kürsüde düşüncelerini ifade etmeleri, bizim anlayışımızın gereği. Bu noktada zaten tatbikatımız da budur. Ancak, bu İçtüzük teklifi, Başkanlığın da bir teklifi olmadığı için, bizim bu konuda çok fazla bir yorum yapma hakkımız da yok, imkânımız da yok. Dolayısıyla, benim düşüncelerimde bir değişiklik yoktur.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Alptekin.

Sayın milletvekilleri, madde üzerinde 1 önerge vardır; önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 161 sıra sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılması Hakkında İçtüzük Teklifinin 1 inci maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Salih Kapusuz	İsmail Bilen	Mücahit Daloğlu
Ankara	Manisa	Erzurum
Alaettin Güven	İrfan Gündüz
Kütahya	İstanbul

Madde 1. - 5.3.1973 tarihli ve 584 karar numaralı Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa Mahkemesince iptal edilen 91 inci maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

"Temel Kanunlar

Madde 91. - a) Bir hukuk dalını sistematik olarak bütünüyle veya kapsamlı olarak değiştirecek biçimde genel ilkeleri içermesi; kişisel veya toplumsal yaşamın büyük bir bölümünü ilgilendirmesi; kendi alanındaki özel kanunların dayandığı temel kavramları göstermesi, özel kanunlar arasında uygulamada ahenk sağlaması, düzenlediği alan yönünden bütünlüğünün ve maddeler arasındaki bağlantıların korunması zorunluluğunun bulunması; önceki yasalaşma evrelerinde de özel görüşme ve oylama usulüne bağlı tutulması gibi özellikleri taşıyan kanunları ve İçtüzüğü bütünüyle veya kapsamlı olarak değiştiren veya yürürlüğe koyan tasarı veya tekliflerin Genel Kurulda bölümler halinde görüşülmesine ve her bölümün en çok otuz maddeyi geçmemek kaydıyla hangi maddelerden oluşacağına hükümetin, esas komisyonun veya grupların teklifi, Danışma Kurulunun oybirliği ile önerisi üzerine Genel Kurulca karar verilebilir. Bu takdirde bölümler, maddeler okunmaksızın maddenin görüşülmesindeki usule göre ayrı ayrı görüşülür ve bölümdeki maddeler ayrı ayrı oylanır.

Milletvekilleri, esas komisyon veya hükümet değişiklik önergeleri verebilir. Milletvekilleri tarafından, Anayasaya aykırılık önergeleri dahil her madde için iki önerge verilebilir.

Bölümler üzerindeki soru-cevap süresi onbeş dakika ile sınırlıdır.

81 inci maddenin diğer hükümleri saklıdır.

b) Danışma Kurulunda oybirliği sağlanamaması halinde siyasi parti gruplarının önerisi üzerine de (a) bendinde belirtilen yasama yönteminin uygulanmasına Genel Kurulca karar verilebilir."

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan, 500 kelimeyi geçen bir önerge, 517 kelimedir; işleme koyamazsınız İçtüzük gereği.

Gerekirse sayılsın tekrar.

BAŞKAN - Sayın Koç, ilgili arkadaşlara, sizin ifadenizden sonra sordum…

HALUK KOÇ (Samsun) - Efendim, ben de 517 kelime saydım. Yanlış bir iş yapıyorsunuz; İçtüzüğe aykırı; 500 kelimeyi geçemez.

Sayın Başkanım, ara verin sayın, 517 kelimedir.

BAŞKAN - Sayın Koç, arkadaşlara sordum…

HALUK KOÇ (Samsun) - Efendim, yanlış bir iş yapmamanız için uyarıyorum sizi.

BAŞKAN - Müsaade ederseniz, bir Grup Başkanvekili olarak tabiî ki önergelerin fotokopilerini size takdim ediyorlar, siz onu inceliyorsunuz…

HALUK KOÇ (Samsun) - Efendim, bir sayın; 5 dakika ara verin, düzeltin önergeyi.

BAŞKAN - Müsaade eder misiniz; başka bir şey diyeceğim ben müsaade ederseniz.

Sayın yetkili arkadaşlarımıza sordum onlar "geçmiyor" dediler. Şu anda…

HALUK KOÇ (Samsun) - Efendim, ben de saydım, geçiyor.

BAŞKAN - Efendim, müsaade ederseniz ben cümlemi tamamlayayım.

Şu anda kısa bir ara vereceğim, bu dediğiniz hususu tetkik ettireceğim tekraren; eğer böyle bir şey varsa, gereken şeyleri çıkarıp ona göre işlem yapacağım.

Sayın milletvekilleri, Birleşime 5 dakika ara veriyorum.

Kapanma Saati: 15.55

ÜÇÜNCÜ OTURUM

Açılma Saati: 16.08

BAŞKAN: Başkanvekili Nevzat PAKDİL

KÂTİP ÜYELER: Bayram ÖZÇELİK (Burdur), Yaşar TÜZÜN (Bilecik)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 122 nci Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum.

161 sıra sayılı İçtüzük Teklifinin görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz.

V. -KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER (Devam)

BAŞKAN - Komisyon?.. Yerinde.

Başkanlık Temsilcisi?.. Yerinde.

1 inci madde üzerinde verilen önergede kalmıştık.

Önerge üzerindeki gerekli işlemler yapılmıştır.

Komisyon önergeye katılıyor mu?

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Takdire bırakıyoruz Sayın Başkan.

BAŞKAN - Başkanlık Temsilcisi?

TBMM BAŞKANVEKİLİ İSMAİL ALPTEKİN (Ankara) - Katılıyoruz efendim.

BAŞKAN - Katılıyorsunuz.

Sayın Kapusuz, önerge hakkında konuşacaksınız; buyurun.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan, hangi bölümleri çıkarttınız?

BAŞKAN - Tutanağı size de gönderdik Sayın Koç.

HALUK KOÇ (Samsun) - Tamam da, belirtin; benim doğruluğum anlaşılsın.

BAŞKAN - Gerekli düzenleme tutanağa yansımıştır.

HALUK KOÇ (Samsun) - 500 kelimeden fazlaydı, iki paragraf çıkarılmış; bilgisi olsun arkadaşlarımızın; boşuna bir muhalefet gayretkeşliği olarak görülmesin.

BAŞKAN - Sayın Kapusuz'u dinleyelim.

Sayın Kapusuz, buyurun.

SALİH KAPUSUZ (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Tabiî, İçtüzükte yapılan bir değişiklik: Yasama Meclisinde milletvekillerinin tartışmasında, farklı düşüncelerin, farklı iddiaların ve yaklaşımların olmasını doğal karşılıyoruz. Ancak, bunları yaparken, geçmişteki konuşmalara, geçmişteki uygulamalara atıfta bulunarak, onlardan güç almaya kalkmak, onları dayanak olarak kabul etmeyi, doğrusu, ben kabullenmiyorum.

Evet, düşünceniz neyse, onu getirir orta yere koyarsınız, savunursunuz. Geçmişte falan başkan bunu söyledi, falan konuşmacı şunu söyledi gibi bir gerekçeye ihtiyacımız olmadığı kanaatini taşıdığımızı ifade etmek istiyorum.

Yapmak istediğimiz nedir; yasama hukukunda, özel yasama yöntemleri -ki, bununla ilgili olarak çok açık bir şeyi ifade etmenin yeri burasıdır diye düşünüyorum- sadece Türkiye'de değil, dünyada uygulanan bir yöntemdir; ki, bizde de uygulandı.

Şimdi, inşallah aramızdan ayrılmamıştır değerli konuşmacı arkadaşlarımız, birkaç hususu sizlerle paylaşmak istiyorum. Evet, 20 nci Dönem Birinci Yasama Yılında bu konu gündeme getirilmiş; bu gündeme taşındığında, birkaç isim burada çok öne çıktığı için, gerekçe olarak göstermek açısından değil, değerli milletvekili arkadaşlarımızın konuyu daha iyi anlamaları açısından ifade etmek istiyorum ki, o dönemde, Anavatan Partisi Grup Başkanvekili Sayın Uğur Aksöz var, Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkanvekili Sayın Oya Araslı var. Şimdi, kendi gerekçesi olarak Sayın Araslı şunu söylüyor, diyor ki: "Bizim o zamanki kabul ettiğimiz metin var ya, o metini siz tetkik etmemişsiniz."

Değerli arkadaşlar, ben, 2001 yılına kadar bu düzenlemenin uygulamasını burada yapan bir arkadaşınızım. Dolayısıyla, eğer -bir düzenleme yapılıyor- sizin yaptığınız düzenleme doğru, benim yaptığım düzenleme yanlış olarak bir gerekçeye getirir dayamak isterseniz, bu fevkalade hatalı olur. O zaman kabul edilen nedir; o zaman kabul edilen, evet, temel yasa olmalı, temel yasa uygulanmalı; ancak, ne olmalı; sadece ve sadece şu olmalı; nedir o; oybirliği olmalı. Evet, o gün için kural olarak oybirliği kullanılmış olabilir; ama, daha sonraki süreçte, iki kez Anayasa Mahkemesi iptal etmiş, bu iptal sırasında birtakım tespitler yapmış. Bizim yapmış olduğumuz da, Anayasa Mahkemesinin yapmış olduğu tespitleri bugünkü İçtüzüğe yerleştirmek; oradaki boşluğu doldurmak istiyoruz.

Peki, biz ne yapıyoruz; değerli arkadaşımızın birisi "yasayı bugün getirdiniz, 12 saat geçmeden de önerge veriyorsunuz" falan dediler. Değerli arkadaşlar, lütfen dikkat buyurun; biz, bu teklifi, 27.5.2003 tarihinde teklif olarak vermişiz; bunu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı komisyona havale etmiş; komisyon da 29.5.2003'te bunu rapor haline getirmiş, görüşmüş, Genel Kurulun gündemine girmiş; yaklaşık iki yıldır… Peki, onunla ilgili, bugün, bir düzenleme yapılıyor. Niye, peki, biz bu önergeyi verdik? Konuşmacı arkadaşlarımız da söylediler, ben de tekrar ediyorum; Anayasa Mahkemesi, gerekçeli kararını, maalesef, kararla birlikte yayımlaması gerekirken yayımlamıyor. Aslında, Anayasa açıktır; karar, gerekçesiyle birlikte yayımlanır; ama, maalesef, biz bir hata yaparsak düzeltmenin yolu mümkün; yargının hatasını, eğer hata varsa -ki, uymak mecburiyetinde olduğumuz karar için şunu söylemek istiyorum- Anayasa Mahkemesinin hatasını kim düzeltecek; yok bir müessese. Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesi kararını bekledik; gerekçeli karar yayımlandı, önergemize de, o kararda zikredilen bütün hususları koyduk arkadaşlar.

OYA ARASLI (Ankara) - Karar yayımlandıktan sonra koydunuz.

SALİH KAPUSUZ (Devamla)- Sonra, burada, arkadaşlarımız, milletvekillerimizin sözünü kestiğimiz, komisyonlara veyahut da çalışma sisteminde arkadaşlarımızın katılımlarını engellediğimiz gibi birtakım değerlendirmeleri, benim tasvip edip, kabul etmem mümkün değil. Her seviyede bu katılım söz konusudur.

Değerli arkadaşlar, bizde yasama sistemi şu şekilde işliyor: Bir tasarı veyahut da teklif, Meclis Başkanlığına veriliyor, ilgili ihtisas komisyonuna gönderiliyor; komisyon, direkt görüşebildiği gibi, gündemine alıyor, isterse altkomisyona gönderiyor, altkomisyondan tekrar üstkomisyona geliyor, üstkomisyonda çalışmalar şekilleniyor, komisyon raporuyla birlikte Genel Kurula geliyor. Genel Kurulda da, bu çalışmaların her seviyesine katılım sağlanmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kapusuz, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

SALİH KAPUSUZ (Devamla) - Sadece değişen nedir derseniz, zaten, bir ihtiyaçtan doğan temel yasa kavramı, her yasa için kullanılacak bir yöntem değildir. Temel yasa kavramı belirlenmiştir. Burada, ihtilafa düşülen bir husus oldu, geçmişte tarif olmadığı söylendi; ama, Anayasa Mahkemesi kendisine göre bir tarif koydu. Biz, bu önergemize, Anayasa Mahkemesinin tarifini olduğu gibi koyduk; maddelerde önerge verilmesini getirdik; aynı şekilde, önceden belirlenmiş yöntem -ki, buraya gelince bir yöntem belli olmayacak- bir yöntem belli olmayacak- bir temel yasa Danışma Kuruluna götürülecek, Danışma Kurulunda mutabakat sağlanırsa, buradaki yönteme göre getirilip görüşülecek. Şayet Danışma Kurulunda mutabakat sağlanmazsa, o takdirde, aynı yöntem, Genel Kurulun oyuna müracaat edilecek. Genel Kurul kabul ederse, ondan sonra, o yasa, temel yasa şeklinde, özel yöntemle görüşülecek; yani, belirsiz hiçbir şey yoktur. Kural, önceden bellidir. Bir temel yasa, İçtüzüğümüze göre nasıl görüşülecekse, hepsi burada tadat edilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Kapusuz, lütfen konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun.

SALİH KAPUSUZ (Devamla) - Evet, tamamlıyorum Sayın Başkanım. Yalnız, özel bir konu olduğu için, bir de, maddenin -biraz önce söylediğim gibi- metni değiştiğinden dolayı, neyi getirip getirmediği hususunu arkadaşlarımızla paylaşıyorum.

Biz, bu teklifimizdeki önerimize ilave olarak şunu koyduk: Evet, getirdik buraya, tanım koyduk, nasıl görüşüleceğini netleştirdik. Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesinin zikretmiş olduğu, ifade etmiş olduğu, iptal gerekçesi olarak ortaya koymuş olduğu her hususu buradaki metne koyduk. Dolayısıyla, bundan sonrası için, Anayasa Mahkememizin, bunu iptal gerekçesi olarak bir şey bulacağı kanaatini taşımadığım gibi, bu yöntemin, her yasa için değil, ancak temel yasalar için belirlenmiş, tüm temel yasalar için uygulanacak bir yöntem olduğunu ifade ediyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Kapusuz.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan…

BAŞKAN - Sayın Koç, ne anlamda söz istiyorsunuz?

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan, verilen bu önerge, yeni bir madde ihdası gibi algılanıyor. Bu konuda bir usul tartışması açılmasını talep ediyorum.

BAŞKAN - Sayın Koç, bu hususta yeni bir madde ihdası söz konusu değil…

HALUK KOÇ (Samsun) - Size göre değil…

BAŞKAN - …çünkü, temel kanun anlamında, komisyon metninde var, aynı metin geçerli. Bununla ilgili olarak pek çok işlem yapıldı.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan, 63'e göre bir usul tartışması…

BAŞKAN - Fakat, görüşünüzü ifade etmek üzere, size söz vereceğim. 69 uncu maddeye göre, bir açıklama yapmak için, görüşünüzü açıklamak üzere size söz vereceğim.

Buyurun Sayın Koç.

Nevzat Pakdil