2021-04-07 - 15:42
TBMM Genel Kurulu, Nimetullah Erdoğmuş başkanlığında toplandı. Genel Kurulda, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi kabul edilerek yasalaştı.
Genel Kurulda, HDP Diyarbakır Milletvekili Dersim Dağ "Diyarbakır?ın yerel sorunları"; CHP Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan "Artvin ilinde yaşanan sorunlar" ve AK Parti İzmir Milletvekili Cemal Bekle "8 Nisan Dünya Romanlar Günü" ile ilgili gündem dışı konuşma yaptı.
Daha sonra grup başkanvekilleri yerlerinden söz aldı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Lütfü Türkkan, Sağlık Çalışanlarının 7 Nisan Dünya Sağlık Günü'nü kutladı. Bazı meslek gruplarına söz verildiği halde 3600 ek göstergeyle ilgili en ufak bir adım atılmadığını belirten Türkkan, salgın ile mücadelede yaşamını yitiren sağlık çalışanlarının şehit sayılması gerektiğini kaydetti.
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, 7 Nisan Dünya Sağlık Günü'nü kutlayarak, sağlık çalışanlarının özlük haklarının daha da iyi hale getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
HDP Grup Başkanvekili Saruhan Oluç, salgın konusunda hükümetin uyguladığı politikaları eleştirdi.
CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, Soma Uyar Madencilik çalışanlarının tazminatlarının hala ödenmediğini ve bu konuda "verilen devlet sözünün ortada durduğunu" ifade etti.
Özel, "Dünya Sağlık Günü'nde öneriyoruz. Bilim Kuruluna kendi içinde seçilecek bir sözcü, Bilim Kurulunun kararlarını açıklasın." dedi.
Salgında çok kötü bir noktada olunduğunu belirten Özel, "Vaka olmuş 50 bin, geçen seneki duyarlılığın onda biri yok. Ölümler artıyor ve çıkış trendindeyiz. Bilim Kurulu üzerinden siyasetin eli çekilmelidir." diye konuştu.
AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, Dünya Sağlık Günü'nü kutlayarak, sağlık çalışanlarının olağanüstü zor şartlarda insanları sağlıklı tutabilmek için elinden geleni yaptığını söyledi.
Elitaş, 10 Nisan Polis Haftası'nı ve 8 Nisan Romanlar Günü'nü de kutladı.
Erciyes Üniversitesinde yeni tip koronavirüs aşısıyla ilgili önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirten Elitaş, "Mayıs ayı içinde yerli aşı seri üretime geçecektir diye ümit ediyorum." dedi.
Elitaş, Soma Madencilikteki işçilerle ilgili konunun bir an önce çözülmesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimat verdiğinin kendisine ifade edildiğini aktardı.
Gruplar adına yapılan açıklamalarda, Konya'da düşen gösteri uçağının şehit olan pilotuna Allah'tan rahmet dilendi.
TBMM Genel Kurulunda CHP, HDP ve İYİ Parti'nin gündeme ilişkin grup önerileri kabul edilmedi.
Genel Kurulda, gündem dışı konuşmaların ardından partilerin grup önerileri ayrı ayrı ele alındı.
CHP'nin "HES Projeleri"ne ilişkin grup önerisi üzerinde söz alan CHP Ankara Milletvekili Tekin Bingöl, Konya'da kaza kırıma uğrayan askeri gösteri uçağının şehit pilotuna Allah'tan rahmet diledi.
Bingöl, tüm ülkelerin en önemli gereksinimlerinin başında enerjinin geldiğini, gelişmiş ülkelerin bu enerji gereksinimini temiz, yenilenebilir, ekosisteme zarar vermeyen, insanları koruyan bir anlayışla karşıladığını ifade etti.
Söz konusu enerjinin Türkiye'de ekosistem düşünülmeden üretildiğini ileri süren Bingöl, "Tüm dünyada su kaynaklarıyla üretilen enerji yeni teknoloji ile temiz, sürdürülebilir, çevreye duyarlı ve aynı zamanda toplumsal zararı olmayan bir anlayışla üretiliyor. Bizim ülkemizde bu yöntem kontrolsüz bir şekilde, ekosistem düşünülmeden, su kaynaklarındaki canlılar dikkate alınmadan, toplumsal duyarlılıktan uzak, sadece rant amaçlı bir anlayışla yapılıyor." dedi.
İYİ Parti Denizli Milletvekili Yasin Öztürk de Türkiye'nin en önemli sorununun dışa bağımlılık olduğunu söyledi.
Türkiye'nin sağlıkta, sanayide, savunmada ve enerjide dışa bağımlı olduğunu ifade eden Öztürk, "Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırmayı hedefliyor. Bu doğrultuda, Bakanlık tüm hidroelektrik potansiyelimizi harekete geçirme stratejisiyle hareket ediyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının payı tabii ki artırılmalıdır ancak tüm hidroelektrik potansiyelimizin harekete geçirilmesi doğru bir yaklaşım mıdır, insanın olduğu yerde bu tartışılır." diye konuştu.
HDP İstanbul Milletvekili Ali Kenanoğlu da HES'lerin desteklenecek projeler olmadığını ve yenilenebilir enerji kapsamından çıkarılması gerektiğini söyledi.
AK Parti Çankırı Milletvekili Salim Çivitcioğlu ise dünyada temiz ve geri dönüşümü bulunan, çevre kirliliği yaratmayan, havayı kirletmeyen bir enerji olarak bilinen HES'lerin bir çok yararının bulunduğunu belirtti.
Türkiye için önemli olan HES'lere karşı halkın, yeterli bilgiye sahip olmayan bazı kişi, lobi ve kuruluşlar tarafından yanlış bilgilendirildiğini, bunun sonucunda da halkın HES'lere karşı bir tavır almaya yönlendirildiğini vurgulayan Çivitcioğlu, "HES'ler UNESCO ve AB tarafından çevre dostu olarak tanımlanmaktadır. Kurulduğu alanlarda yeni istihdam olanakları yaratan HES'ler aynı zamanda o bölgenin kalkınmasına da katkı sağlamaktadır. HES'ler atık oluşturmamakta ve çevreyi kirletmemektedir. HES'ler yüksek verim sağlayan yenilenebilir temiz yapılardır." dedi.
Konuşmaların ardından CHP'nin önerisi kabul edilmedi.
Öte yandan HDP'nin "İstanbul Sözleşmesi", İYİ Parti'nin "Güvenlik korucularının sorunları" ile ilgili araştırma önergelerinin görüşmelerinin bugün yapılması önerileri de kabul edilmedi.
TBMM Genel Kurulunda, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi kabul edilerek yasalaştı.
Kanunla, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler, kimler hakkında yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağı, değerlendirme komisyonu, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme süreleri yeniden düzenleniyor.
Buna göre, arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk kez veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacak.
Kanunda, "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılacaklar" şu şekilde sıralanıyor:
"- Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler,
- Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli,
- Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel,
- Üst kademe kamu yöneticileri,
- Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler,
- Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler.
- Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler."
- Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının kapsamı
Kanunla, arşiv araştırmasının kapsamı ile güvenlik soruşturması kapsamında bakılacak konular da yeniden düzenleniyor. Arşiv araştırması, kişinin adli sicil kaydının, kişinin kolluk kuvvetlerince halen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit bulunup bulunmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesini kapsayacak.
Güvenlik soruşturması ise arşiv araştırmasındaki konulara ilave olarak kişinin; görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesini içerecek.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerince yapılacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, kendilerine iletilen taleple sınırlı olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden, elektronik bilgi işlem merkezlerinden gerekli bilgi ve belgeleri, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararlarını, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguları almaya yetkili olacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerde yetkilendirilmiş personel, hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapamayacak, log kayıtlarını değiştiremeyecek veya silemeyecek. Bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşamayacak veya yayın yoluyla duyuramayacak. Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşamayacak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya diğer iletişim kanallarına veremeyecek. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler tarafından bu konulara ilişkin gerekli tedbirler alınacak.
Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacak.
Değerlendirme Komisyonu, Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanı'nın görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, TBMM Başkanlığı'nda genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az 5 kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulacak.
Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki değerlendirme komisyonunca yapılacak.
Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilecek.
Değerlendirme Komisyonu, kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire iletecek. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında kişinin istihbari faaliyetlere konu olmayan, kendisiyle ilgili kişisel verileri hakkında bilgilendirilmesi, bu verilere erişmesi, bunların düzeltilmesi ve silinmesi taleplerine ilişkin tedbirler alınacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına konu kişisel veriler, doğru ve güncel olacak. Bu veriler, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak kullanılacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında yürütülen iş ve işlemlerde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda belirtilen genel ilkelere aykırı hareket edilemeyecek. Ancak, milli savunma, milli güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni ve ekonomik güvenlikle ilgili istihbarat faaliyetleri kapsamında elde edilen bilgiler, kişiye verilemeyecek.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler ile değerlendirme komisyonları, veri güvenliğine ilişkin önlemleri alacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin her evresinde gizliliğe uyularak ilgili bilgi ve belgeler yasal olarak bilmesi gerekenlerden başkasına verilmeyecek ve açıklanmayacak. Bu kapsamda elde edilen kişisel veriler, amacı dışında işlenemeyecek ve aktarılamayacak.
Kanunda, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sürecinde elde edilen kişisel verilerin silinmesi ve yok edilmesine dair hükümler de yer alıyor. Buna göre, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sırasında elde edilen kişisel veriler, işlenme amacının ortadan kalkması halinde veya her durumda 2 yılın sonunda değerlendirme komisyonlarınca silinecek ve yok edilecek.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapan birimlerdeki istihbari faaliyete konu olmayan ilgilisine ait güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ait veriler, 2 yılın sonunda silinecek ve yok edilecek. Bu veriler, işleme karşı dava açılması halinde karar kesinleşmeden silinemeyecek ve yok edilemeyecek. Mahkemelerin bu konudaki talepleri, Değerlendirme Komisyonunun bünyesinde bulunduğu ilgili kurum ve kuruluş tarafından karşılanacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması ve değerlendirilmesinde görevli olanlar tarafından kişisel verilerle ilgili suç işlenmesi halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde Türk Ceza Kanunu'nun kişisel verilerin kaydedilmesine ilişkin cezai hükümleri; kişisel verilerle ilgili kabahat işlenmesi halinde Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda yer alan kabahatlere ilişkin hükümler uygulanacak.
Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak birimler, bu komisyonlarının çalışma usul ve esasları, Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenecek.
Hakim ve savcı adaylığına atanacaklar ile hakimlik ve savcılık mesleğine kabul edilecekler, hakim ve savcı sınıfı dışında kalan adli ve idari yargıda çalıştırılacak tüm personel hakkında artık Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre arşiv araştırması yapılacak.
Ayrıca kaymakam adaylığına atanacaklar; Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına Bakanlıkça belirlenen eğitim kurumları ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve enstitülerde eğitim görecekler; Sahil Güvenlik Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı nam ve hesabına eğitim öğrenim görecekler; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine bağlı eğitim öğretim kurumlarında öğrenim görecekler ile Polis Akademisinde ve akademi nam ve hesabına diğer eğitim kurumlarda eğitim görecekler; Dışişleri Bakanlığı aday meslek memurluğu, aday konsolosluk ve ihtisas memurluğuna atanacaklar ile doğrudan yurt dışı teşkilatında istihdam edilecek personel hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak.
Kanun, Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'u yürürlükten kaldırıyor.
Mevzuatta bu kanuna yapılan atıflar, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na yapılmış sayılacak.
Teklifin kabul edilmesinin ardından, TBMM Başkanvekili Nimetullah Erdoğmuş, birleşimi, yarın saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
Daha sonra grup başkanvekilleri yerlerinden söz aldı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Lütfü Türkkan, Sağlık Çalışanlarının 7 Nisan Dünya Sağlık Günü'nü kutladı. Bazı meslek gruplarına söz verildiği halde 3600 ek göstergeyle ilgili en ufak bir adım atılmadığını belirten Türkkan, salgın ile mücadelede yaşamını yitiren sağlık çalışanlarının şehit sayılması gerektiğini kaydetti.
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, 7 Nisan Dünya Sağlık Günü'nü kutlayarak, sağlık çalışanlarının özlük haklarının daha da iyi hale getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
HDP Grup Başkanvekili Saruhan Oluç, salgın konusunda hükümetin uyguladığı politikaları eleştirdi.
CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, Soma Uyar Madencilik çalışanlarının tazminatlarının hala ödenmediğini ve bu konuda "verilen devlet sözünün ortada durduğunu" ifade etti.
Özel, "Dünya Sağlık Günü'nde öneriyoruz. Bilim Kuruluna kendi içinde seçilecek bir sözcü, Bilim Kurulunun kararlarını açıklasın." dedi.
Salgında çok kötü bir noktada olunduğunu belirten Özel, "Vaka olmuş 50 bin, geçen seneki duyarlılığın onda biri yok. Ölümler artıyor ve çıkış trendindeyiz. Bilim Kurulu üzerinden siyasetin eli çekilmelidir." diye konuştu.
AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, Dünya Sağlık Günü'nü kutlayarak, sağlık çalışanlarının olağanüstü zor şartlarda insanları sağlıklı tutabilmek için elinden geleni yaptığını söyledi.
Elitaş, 10 Nisan Polis Haftası'nı ve 8 Nisan Romanlar Günü'nü de kutladı.
Erciyes Üniversitesinde yeni tip koronavirüs aşısıyla ilgili önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirten Elitaş, "Mayıs ayı içinde yerli aşı seri üretime geçecektir diye ümit ediyorum." dedi.
Elitaş, Soma Madencilikteki işçilerle ilgili konunun bir an önce çözülmesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimat verdiğinin kendisine ifade edildiğini aktardı.
Gruplar adına yapılan açıklamalarda, Konya'da düşen gösteri uçağının şehit olan pilotuna Allah'tan rahmet dilendi.
TBMM Genel Kurulunda CHP, HDP ve İYİ Parti'nin gündeme ilişkin grup önerileri kabul edilmedi.
Genel Kurulda, gündem dışı konuşmaların ardından partilerin grup önerileri ayrı ayrı ele alındı.
CHP'nin "HES Projeleri"ne ilişkin grup önerisi üzerinde söz alan CHP Ankara Milletvekili Tekin Bingöl, Konya'da kaza kırıma uğrayan askeri gösteri uçağının şehit pilotuna Allah'tan rahmet diledi.
Bingöl, tüm ülkelerin en önemli gereksinimlerinin başında enerjinin geldiğini, gelişmiş ülkelerin bu enerji gereksinimini temiz, yenilenebilir, ekosisteme zarar vermeyen, insanları koruyan bir anlayışla karşıladığını ifade etti.
Söz konusu enerjinin Türkiye'de ekosistem düşünülmeden üretildiğini ileri süren Bingöl, "Tüm dünyada su kaynaklarıyla üretilen enerji yeni teknoloji ile temiz, sürdürülebilir, çevreye duyarlı ve aynı zamanda toplumsal zararı olmayan bir anlayışla üretiliyor. Bizim ülkemizde bu yöntem kontrolsüz bir şekilde, ekosistem düşünülmeden, su kaynaklarındaki canlılar dikkate alınmadan, toplumsal duyarlılıktan uzak, sadece rant amaçlı bir anlayışla yapılıyor." dedi.
İYİ Parti Denizli Milletvekili Yasin Öztürk de Türkiye'nin en önemli sorununun dışa bağımlılık olduğunu söyledi.
Türkiye'nin sağlıkta, sanayide, savunmada ve enerjide dışa bağımlı olduğunu ifade eden Öztürk, "Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırmayı hedefliyor. Bu doğrultuda, Bakanlık tüm hidroelektrik potansiyelimizi harekete geçirme stratejisiyle hareket ediyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının payı tabii ki artırılmalıdır ancak tüm hidroelektrik potansiyelimizin harekete geçirilmesi doğru bir yaklaşım mıdır, insanın olduğu yerde bu tartışılır." diye konuştu.
HDP İstanbul Milletvekili Ali Kenanoğlu da HES'lerin desteklenecek projeler olmadığını ve yenilenebilir enerji kapsamından çıkarılması gerektiğini söyledi.
AK Parti Çankırı Milletvekili Salim Çivitcioğlu ise dünyada temiz ve geri dönüşümü bulunan, çevre kirliliği yaratmayan, havayı kirletmeyen bir enerji olarak bilinen HES'lerin bir çok yararının bulunduğunu belirtti.
Türkiye için önemli olan HES'lere karşı halkın, yeterli bilgiye sahip olmayan bazı kişi, lobi ve kuruluşlar tarafından yanlış bilgilendirildiğini, bunun sonucunda da halkın HES'lere karşı bir tavır almaya yönlendirildiğini vurgulayan Çivitcioğlu, "HES'ler UNESCO ve AB tarafından çevre dostu olarak tanımlanmaktadır. Kurulduğu alanlarda yeni istihdam olanakları yaratan HES'ler aynı zamanda o bölgenin kalkınmasına da katkı sağlamaktadır. HES'ler atık oluşturmamakta ve çevreyi kirletmemektedir. HES'ler yüksek verim sağlayan yenilenebilir temiz yapılardır." dedi.
Konuşmaların ardından CHP'nin önerisi kabul edilmedi.
Öte yandan HDP'nin "İstanbul Sözleşmesi", İYİ Parti'nin "Güvenlik korucularının sorunları" ile ilgili araştırma önergelerinin görüşmelerinin bugün yapılması önerileri de kabul edilmedi.
TBMM Genel Kurulunda, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi kabul edilerek yasalaştı.
Kanunla, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler, kimler hakkında yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağı, değerlendirme komisyonu, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme süreleri yeniden düzenleniyor.
Buna göre, arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk kez veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacak.
Kanunda, "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılacaklar" şu şekilde sıralanıyor:
"- Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler,
- Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli,
- Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel,
- Üst kademe kamu yöneticileri,
- Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler,
- Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler.
- Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler."
- Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının kapsamı
Kanunla, arşiv araştırmasının kapsamı ile güvenlik soruşturması kapsamında bakılacak konular da yeniden düzenleniyor. Arşiv araştırması, kişinin adli sicil kaydının, kişinin kolluk kuvvetlerince halen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit bulunup bulunmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesini kapsayacak.
Güvenlik soruşturması ise arşiv araştırmasındaki konulara ilave olarak kişinin; görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesini içerecek.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerince yapılacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, kendilerine iletilen taleple sınırlı olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden, elektronik bilgi işlem merkezlerinden gerekli bilgi ve belgeleri, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararlarını, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguları almaya yetkili olacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerde yetkilendirilmiş personel, hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapamayacak, log kayıtlarını değiştiremeyecek veya silemeyecek. Bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşamayacak veya yayın yoluyla duyuramayacak. Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşamayacak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya diğer iletişim kanallarına veremeyecek. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler tarafından bu konulara ilişkin gerekli tedbirler alınacak.
Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacak.
Değerlendirme Komisyonu, Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanı'nın görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, TBMM Başkanlığı'nda genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az 5 kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulacak.
Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki değerlendirme komisyonunca yapılacak.
Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilecek.
Değerlendirme Komisyonu, kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire iletecek. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında kişinin istihbari faaliyetlere konu olmayan, kendisiyle ilgili kişisel verileri hakkında bilgilendirilmesi, bu verilere erişmesi, bunların düzeltilmesi ve silinmesi taleplerine ilişkin tedbirler alınacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına konu kişisel veriler, doğru ve güncel olacak. Bu veriler, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak kullanılacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında yürütülen iş ve işlemlerde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda belirtilen genel ilkelere aykırı hareket edilemeyecek. Ancak, milli savunma, milli güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni ve ekonomik güvenlikle ilgili istihbarat faaliyetleri kapsamında elde edilen bilgiler, kişiye verilemeyecek.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler ile değerlendirme komisyonları, veri güvenliğine ilişkin önlemleri alacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin her evresinde gizliliğe uyularak ilgili bilgi ve belgeler yasal olarak bilmesi gerekenlerden başkasına verilmeyecek ve açıklanmayacak. Bu kapsamda elde edilen kişisel veriler, amacı dışında işlenemeyecek ve aktarılamayacak.
Kanunda, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sürecinde elde edilen kişisel verilerin silinmesi ve yok edilmesine dair hükümler de yer alıyor. Buna göre, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sırasında elde edilen kişisel veriler, işlenme amacının ortadan kalkması halinde veya her durumda 2 yılın sonunda değerlendirme komisyonlarınca silinecek ve yok edilecek.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapan birimlerdeki istihbari faaliyete konu olmayan ilgilisine ait güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ait veriler, 2 yılın sonunda silinecek ve yok edilecek. Bu veriler, işleme karşı dava açılması halinde karar kesinleşmeden silinemeyecek ve yok edilemeyecek. Mahkemelerin bu konudaki talepleri, Değerlendirme Komisyonunun bünyesinde bulunduğu ilgili kurum ve kuruluş tarafından karşılanacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması ve değerlendirilmesinde görevli olanlar tarafından kişisel verilerle ilgili suç işlenmesi halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde Türk Ceza Kanunu'nun kişisel verilerin kaydedilmesine ilişkin cezai hükümleri; kişisel verilerle ilgili kabahat işlenmesi halinde Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda yer alan kabahatlere ilişkin hükümler uygulanacak.
Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak birimler, bu komisyonlarının çalışma usul ve esasları, Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenecek.
Hakim ve savcı adaylığına atanacaklar ile hakimlik ve savcılık mesleğine kabul edilecekler, hakim ve savcı sınıfı dışında kalan adli ve idari yargıda çalıştırılacak tüm personel hakkında artık Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre arşiv araştırması yapılacak.
Ayrıca kaymakam adaylığına atanacaklar; Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına Bakanlıkça belirlenen eğitim kurumları ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve enstitülerde eğitim görecekler; Sahil Güvenlik Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı nam ve hesabına eğitim öğrenim görecekler; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine bağlı eğitim öğretim kurumlarında öğrenim görecekler ile Polis Akademisinde ve akademi nam ve hesabına diğer eğitim kurumlarda eğitim görecekler; Dışişleri Bakanlığı aday meslek memurluğu, aday konsolosluk ve ihtisas memurluğuna atanacaklar ile doğrudan yurt dışı teşkilatında istihdam edilecek personel hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak.
Kanun, Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'u yürürlükten kaldırıyor.
Mevzuatta bu kanuna yapılan atıflar, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na yapılmış sayılacak.
Teklifin kabul edilmesinin ardından, TBMM Başkanvekili Nimetullah Erdoğmuş, birleşimi, yarın saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
