2010-12-08 - 17:19
AK Parti Grup Başkanvekili Nurettin Canikli,
Sayıştay Kanunu'nda performans denetiminin kaldırılmadığını belirterek, ''Sadece
performans denetiminin tanımı değiştirildi. Çünkü, performans denetimi,
yerindelik denetimini içerecek şekilde tanımlanmıştı'' dedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Nurettin Canikli,
Sayıştay Kanunu'nda performans denetiminin kaldırılmadığını belirterek, ''Sadece
performans denetiminin tanımı değiştirildi. Çünkü, performans denetimi,
yerindelik denetimini içerecek şekilde tanımlanmıştı'' dedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Nurettin Canikli, gazetecilerin ''CHP Grup
Başkanvekili Akif Hamzaçebi'nin Sayıştay Kanunu'nda performans denetiminin
kaldırıldığına'' ilişkin sözlerini sorması üzerine, TBMM Genel Kurulunda Kanunun
görüşmeleri sırasında da dile getirildiğini hatırlattı.
Kanunun 2. maddesinde önergeyle değişiklik yapıldığını anlatan Canikli,
bu önergeyle performans tanımının tadil edildiğini söyledi. Performans
denetiminin kaldırılmadığını ve Kanunda net olarak yer aldığını belirten Canikli,
şunları söyledi:
''Hem 5018 sayılı kanunda hem de Genel Kurulda kabul edilen Sayıştay
Kanunu'nda çok açık bir şekilde performans denetiminin nasıl yapılacağı
belirtiliyor. Hem tanımı var hem de nasıl yapılacağı açık bir şekilde yer alıyor.
dolayısıyla Performans denetimi kaldırılmadı. Sadece performans denetiminin
tanımı değiştirildi. Neden değiştirildi? Çünkü, performans denetimi, yerindelik
denetimini içerecek şekilde tanımlanmıştı. Yani idarenin takdir yetkisine
müdahale eden, onu değiştirebilen ve onu denetleyen bir mantıkla kaleme
alınmıştı.
Biliyorsunuz 12 Eylülde bir Anayasa değişikliğinin halk oylaması yapıldı.
Orada yargının yerindelik denetimi yapamayacağı çok açık şekilde hüküm altına
alındı ve Anayasa'nın 125. maddesinde değişiklik yapıldı. Biz Sayıştay Kanunu'na,
Anayasa'nın 125. maddesinde yargı için yapılan bu düzenlemeyi aynen aktardık.
Yargı nasıl yerindelik denetimi yapamıyorsa, aynı şekilde Sayıştay da yerindelik
denetimi ya da bu anlama gelecek bir icraat içinde olmaması gerekir. Yani
Sayıştayın yerindelik denetimi yapmaması gerekir çünkü, yerindelik denetimi
yürütme erkinin alanına girmek demektir. Yerindelik denetimi, yürütmenin verdiği
bir kararın, yerindelik bakamından sorgulanması anlamına gelir. Uygun mudur,
değil midir? 'Hukuki midir?' değil. Dolayısıyla bu doğrudan yürütmenin takdir
yetkisini içeren bir konudur. Buna herhangi bir şekilde hem yargının, hem de
Sayıştayın girmemesi gerekir.''
Canikli, Anayasa'nın 125. maddesinde yapılan değişikliğe benzer bir
değişikliğin Sayıştay Kanunu'nun yerindelik denetimini içeren 2. maddesinde de
yapıldığını, bu değişikliğin de performans denetiminin tanımı değiştirilerek
yapıldığını anlattı. Canikli, ''Yapılan değişiklik, Anayasa'da yapılan
değişikliğe uyumdan ibarettir'' dedi.
Sayıştay bir yargı kurumu olmadığı için kanunda değişiklik yapıldığını
ifade eden Canikli, Meclis Genel Kurulunda kabul edilen metnin, ''bu kanunun
uygulanmasında Sayıştay denetimi, düzenlilik denetimi ve performans denetimini
kapsar'' hükümünün yer aldığını söyledi.
Performans denetiminin de ''hesap verme sorumluluğu çerçevesinde
idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili faaliyet sonuçlarının
ölçülmesini ve raporlanmasını'' içerdiğini hatırlatan Canikli, şöyle devam
etti:
''Bunun esas dayanağı da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu'nun 9. maddesidir. Her bakanlık ve her kurum, kendilerine bütçeyle tahsis
edilen ödeneklerle ne yapacaklarının hedefini koyacaklar bütçe kanununa. doiyelim
ki Ulaştırma Bakanlığı, ne kadar oto yıl yapacak, kaç kilometre yapacak? Bütün
bunları bütçe kanununa başlangıçta derc edecekler. Bütçe uygulaması bittikten
sonra Sayıştay, Bakanlıkların koyacağı performans hedeflerine, performans
denetimi çerçevesinde ulaşıp ulaşamadıklarını belirleyecek ve bunu rapor edecek.
Bu kolay bir şey değil.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre, performans kriterleri,
Hazine, Sayıştay ve ilgili bakanlık tarafından ortaklaşa belirlenecek.
Dolayısıyla performans denetimi yerindedir ve uygulanacaktır. O konuda en ufak
bir değişiklik yapılmamıştır. Sadece 'yerindelik denetimi' kaldırılmıştır.''
Canikli, askeri kurumların Sayıştay denetimi dışında tutulduğuna ilişkin
iddiaların hatırlatılması üzerine de ''Bu kesinlikle gerçeği yansıtmıyor. Hiç bir
kuruma istisna getirilmedi'' dedi.
Eski Sayıştay Kanunu'nun uygulandığı dönemde bazı kurumların Sayıştay
denetimi dışına çıkarıldığını ve ''ayrıcalığa'' tabi tutulduklarını ifade eden
Canikli, ''Biz, hiçbir bakanlık ve kuruluşa en ufak bir ayrıcalık tanımadık.
Maliye Bakanlığı ya da Ulaştırma Bakanlığı nasıl denetlenecekse, Milli Savunma
Bakanlığı da o şekilde denetlenecek. Hiçbir ayrıcalığı, farklılığı yok'' diye
konuştu.
Kanunla ilk defa bütün kamu kurumlarının Sayıştay denetimi kapsamına
alındığını bildiren Canikli, geçmiş dönemlerde bir çok kuruluşun Sayıştay
denetimi dışına çıkarıldığını, ''denetimden kaçırıldıklarını'' söyledi. Bunun
için de kanunlara özel hükümler konulduğunu ifade eden Canikli, AK Parti
iktidarından önce kanunuları çıkarılan TİKA, Türkiye Kalkınma Bankası, BDDK,
Zorunlu Deprem Sigortası ve İşsizlik Sigortası Fonunu örnek gösterdi. Kendi
iktidarları döneminde önce kurulun kamu kuruluşlarının neredeyse tümünün Sayıştay
denetimi dışına çıkarıldığını anlatan Canikli, ilk defa bütün kurumların Sayıştay
denetimine alındığını, bunun gerçek bir reform olduğunu söyledi.
BİT diye adlandırılan belediyelerin iktisadi kuruluşlarının hiçbir
denetime tabi olmadıklarını hatırlatan Canikli, bu kuruluşları ne Sayıştay ne de
TBMM KİT Komisyonunun denetlediğini ifade etti. Canikli, bu kuruluşların ilk defa
denetim kapsamına alındığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:
''BİT'lerin önemli bir bölümünün de AK Parti'li belediyelerin kuruluşları
olduğu dikkate alınırsa, bu konudaki samimiyetimiz, kararlılığımız çok net bir
şekilde ortaya çıkar. Bütün bunlardan sonra çıkıp hala birileri 'denetimden
kaçırıyorsunuz, denetimi etkisizleştiriyorsunuz' gibi şeyler söylediği zaman
insanların inanası gelmiyor. Açık açık bu kadar yapılanların tam karşıtında bir
söylemin ortaya konulmasını anlamak mümkün değil. Göz göre göre kamuoyuna yanlış,
yalan bilgi veriyorlar. Kamuoyunu kandırıyorlar açıkçası.
Daha önce denetim dışına çıkarılan tüm kurumları denetime alınırken,
BİT'ler de dahil ediliyor. Sayıştay denetimi daha etkin bir hale getiriliyor.
Bugüne kadar yapılan Sayıştay denetimleri, herkes biliyor ki çok etkin olmayan
denetimler. Genelde dosya üzerinden yapılan denetimler. Biz teftiş kurullarının
önemli bir kısmını kapattık, onlarla ilgili iç denetçilik getirdik, dış denetimi
Sayıştaya verdik. Kendi bakanlığının denetimini Sayıştaya veren bir anlayış söz
konusu. Geçmiş dönemlerdeki hükümetlerin aklının ucundan bile geçmedi böyle bir
şey. Dolayısıyla son derece etkin bir denetim mekanizması kurulmakta, tüm kamu
kurumları istisnasız Sayıştay denetimine tabi hale getirilmektedir. Milli Savunma
Bakanlığı dahil tüm bakanlıklar Anayasa'nın öngördüğü şekilde Sayıştay denetimine
tam tabi hale getirilmişlerdir. Hiçbir ayrıcalık söz konusu değildir. '' (17.19)
Sayıştay Kanunu'nda performans denetiminin kaldırılmadığını belirterek, ''Sadece
performans denetiminin tanımı değiştirildi. Çünkü, performans denetimi,
yerindelik denetimini içerecek şekilde tanımlanmıştı'' dedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Nurettin Canikli, gazetecilerin ''CHP Grup
Başkanvekili Akif Hamzaçebi'nin Sayıştay Kanunu'nda performans denetiminin
kaldırıldığına'' ilişkin sözlerini sorması üzerine, TBMM Genel Kurulunda Kanunun
görüşmeleri sırasında da dile getirildiğini hatırlattı.
Kanunun 2. maddesinde önergeyle değişiklik yapıldığını anlatan Canikli,
bu önergeyle performans tanımının tadil edildiğini söyledi. Performans
denetiminin kaldırılmadığını ve Kanunda net olarak yer aldığını belirten Canikli,
şunları söyledi:
''Hem 5018 sayılı kanunda hem de Genel Kurulda kabul edilen Sayıştay
Kanunu'nda çok açık bir şekilde performans denetiminin nasıl yapılacağı
belirtiliyor. Hem tanımı var hem de nasıl yapılacağı açık bir şekilde yer alıyor.
dolayısıyla Performans denetimi kaldırılmadı. Sadece performans denetiminin
tanımı değiştirildi. Neden değiştirildi? Çünkü, performans denetimi, yerindelik
denetimini içerecek şekilde tanımlanmıştı. Yani idarenin takdir yetkisine
müdahale eden, onu değiştirebilen ve onu denetleyen bir mantıkla kaleme
alınmıştı.
Biliyorsunuz 12 Eylülde bir Anayasa değişikliğinin halk oylaması yapıldı.
Orada yargının yerindelik denetimi yapamayacağı çok açık şekilde hüküm altına
alındı ve Anayasa'nın 125. maddesinde değişiklik yapıldı. Biz Sayıştay Kanunu'na,
Anayasa'nın 125. maddesinde yargı için yapılan bu düzenlemeyi aynen aktardık.
Yargı nasıl yerindelik denetimi yapamıyorsa, aynı şekilde Sayıştay da yerindelik
denetimi ya da bu anlama gelecek bir icraat içinde olmaması gerekir. Yani
Sayıştayın yerindelik denetimi yapmaması gerekir çünkü, yerindelik denetimi
yürütme erkinin alanına girmek demektir. Yerindelik denetimi, yürütmenin verdiği
bir kararın, yerindelik bakamından sorgulanması anlamına gelir. Uygun mudur,
değil midir? 'Hukuki midir?' değil. Dolayısıyla bu doğrudan yürütmenin takdir
yetkisini içeren bir konudur. Buna herhangi bir şekilde hem yargının, hem de
Sayıştayın girmemesi gerekir.''
Canikli, Anayasa'nın 125. maddesinde yapılan değişikliğe benzer bir
değişikliğin Sayıştay Kanunu'nun yerindelik denetimini içeren 2. maddesinde de
yapıldığını, bu değişikliğin de performans denetiminin tanımı değiştirilerek
yapıldığını anlattı. Canikli, ''Yapılan değişiklik, Anayasa'da yapılan
değişikliğe uyumdan ibarettir'' dedi.
Sayıştay bir yargı kurumu olmadığı için kanunda değişiklik yapıldığını
ifade eden Canikli, Meclis Genel Kurulunda kabul edilen metnin, ''bu kanunun
uygulanmasında Sayıştay denetimi, düzenlilik denetimi ve performans denetimini
kapsar'' hükümünün yer aldığını söyledi.
Performans denetiminin de ''hesap verme sorumluluğu çerçevesinde
idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili faaliyet sonuçlarının
ölçülmesini ve raporlanmasını'' içerdiğini hatırlatan Canikli, şöyle devam
etti:
''Bunun esas dayanağı da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu'nun 9. maddesidir. Her bakanlık ve her kurum, kendilerine bütçeyle tahsis
edilen ödeneklerle ne yapacaklarının hedefini koyacaklar bütçe kanununa. doiyelim
ki Ulaştırma Bakanlığı, ne kadar oto yıl yapacak, kaç kilometre yapacak? Bütün
bunları bütçe kanununa başlangıçta derc edecekler. Bütçe uygulaması bittikten
sonra Sayıştay, Bakanlıkların koyacağı performans hedeflerine, performans
denetimi çerçevesinde ulaşıp ulaşamadıklarını belirleyecek ve bunu rapor edecek.
Bu kolay bir şey değil.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre, performans kriterleri,
Hazine, Sayıştay ve ilgili bakanlık tarafından ortaklaşa belirlenecek.
Dolayısıyla performans denetimi yerindedir ve uygulanacaktır. O konuda en ufak
bir değişiklik yapılmamıştır. Sadece 'yerindelik denetimi' kaldırılmıştır.''
Canikli, askeri kurumların Sayıştay denetimi dışında tutulduğuna ilişkin
iddiaların hatırlatılması üzerine de ''Bu kesinlikle gerçeği yansıtmıyor. Hiç bir
kuruma istisna getirilmedi'' dedi.
Eski Sayıştay Kanunu'nun uygulandığı dönemde bazı kurumların Sayıştay
denetimi dışına çıkarıldığını ve ''ayrıcalığa'' tabi tutulduklarını ifade eden
Canikli, ''Biz, hiçbir bakanlık ve kuruluşa en ufak bir ayrıcalık tanımadık.
Maliye Bakanlığı ya da Ulaştırma Bakanlığı nasıl denetlenecekse, Milli Savunma
Bakanlığı da o şekilde denetlenecek. Hiçbir ayrıcalığı, farklılığı yok'' diye
konuştu.
Kanunla ilk defa bütün kamu kurumlarının Sayıştay denetimi kapsamına
alındığını bildiren Canikli, geçmiş dönemlerde bir çok kuruluşun Sayıştay
denetimi dışına çıkarıldığını, ''denetimden kaçırıldıklarını'' söyledi. Bunun
için de kanunlara özel hükümler konulduğunu ifade eden Canikli, AK Parti
iktidarından önce kanunuları çıkarılan TİKA, Türkiye Kalkınma Bankası, BDDK,
Zorunlu Deprem Sigortası ve İşsizlik Sigortası Fonunu örnek gösterdi. Kendi
iktidarları döneminde önce kurulun kamu kuruluşlarının neredeyse tümünün Sayıştay
denetimi dışına çıkarıldığını anlatan Canikli, ilk defa bütün kurumların Sayıştay
denetimine alındığını, bunun gerçek bir reform olduğunu söyledi.
BİT diye adlandırılan belediyelerin iktisadi kuruluşlarının hiçbir
denetime tabi olmadıklarını hatırlatan Canikli, bu kuruluşları ne Sayıştay ne de
TBMM KİT Komisyonunun denetlediğini ifade etti. Canikli, bu kuruluşların ilk defa
denetim kapsamına alındığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:
''BİT'lerin önemli bir bölümünün de AK Parti'li belediyelerin kuruluşları
olduğu dikkate alınırsa, bu konudaki samimiyetimiz, kararlılığımız çok net bir
şekilde ortaya çıkar. Bütün bunlardan sonra çıkıp hala birileri 'denetimden
kaçırıyorsunuz, denetimi etkisizleştiriyorsunuz' gibi şeyler söylediği zaman
insanların inanası gelmiyor. Açık açık bu kadar yapılanların tam karşıtında bir
söylemin ortaya konulmasını anlamak mümkün değil. Göz göre göre kamuoyuna yanlış,
yalan bilgi veriyorlar. Kamuoyunu kandırıyorlar açıkçası.
Daha önce denetim dışına çıkarılan tüm kurumları denetime alınırken,
BİT'ler de dahil ediliyor. Sayıştay denetimi daha etkin bir hale getiriliyor.
Bugüne kadar yapılan Sayıştay denetimleri, herkes biliyor ki çok etkin olmayan
denetimler. Genelde dosya üzerinden yapılan denetimler. Biz teftiş kurullarının
önemli bir kısmını kapattık, onlarla ilgili iç denetçilik getirdik, dış denetimi
Sayıştaya verdik. Kendi bakanlığının denetimini Sayıştaya veren bir anlayış söz
konusu. Geçmiş dönemlerdeki hükümetlerin aklının ucundan bile geçmedi böyle bir
şey. Dolayısıyla son derece etkin bir denetim mekanizması kurulmakta, tüm kamu
kurumları istisnasız Sayıştay denetimine tabi hale getirilmektedir. Milli Savunma
Bakanlığı dahil tüm bakanlıklar Anayasa'nın öngördüğü şekilde Sayıştay denetimine
tam tabi hale getirilmişlerdir. Hiçbir ayrıcalık söz konusu değildir. '' (17.19)
