BELEDİYELERE BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY...

Belediyeler ve il özel idarelerine genel
bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden pay verilmesini
öngören kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi.
AK Parti Grup Başkanvekili Nihat Ergün ve arkadaşlarınca verilen, İl
Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay
Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı
toplamının yüzde 2,85'inin büyükşehir dışındaki belediyelere, yüzde
2,50'sinin büyükşehir ilçe belediyelerine ve yüzde 1,15'inin ise il özel
idarelerine aktarılmasına olanak tanıyor.

VERİLEN ÖNERGELER

İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay
Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi, verilen önergeler doğrultusunda
değiştirildi.
Teklife göre, il özel idareleri ve belediyelere, genel bütçe vergi
gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden pay verilecek. Pay, genel bütçe
vergi gelirleri tahsilatı toplamından, vergi iadeleri düşüldükten sonra
kalan net tutar üzerinden hesaplanacak.
Genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının yüzde 2,85'i büyükşehir
dışındaki belediyelere, yüzde 2,50'si büyükşehir ilçe belediyelerine ve
yüzde 1,15'i il özel idarelerine ayrılacak.
Büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri
tahsilatı toplamının yüzde 5'i ile genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı
toplamı üzerinden büyükşehir ilçe belediyelerine ayrılan payların yüzde
30'u, büyükşehir belediyesinin payı olacak.
Bakanlar Kurulu, bu oranları 2 katına kadar artırabilecek veya
indirebilecek.
Genel bütçe vergi gelirlerinden belediye ve il özel idarelerine ayrılan
payların dağıtımına esas olacak belediye ve il nüfusları, her yılın ocak
ayından geçerli olmak üzere TÜİK'ten alınacak, İller Bankası ve Maliye
Bakanlığına bildirilecek.

-5 MAAŞ TUTARI AYLIK KESİLMESİ-

Payları, Maliye Bakanlığı aylık olarak hesaplayacak. Maliye Bakanlığı
büyükşehir belediye paylarını, teklifte belirtilen esaslara göre
paylaştıracak. Bakanlık, bu belediyelere doğrudan, il özel idareleri ve
diğer belediyelerin paylarını ise ilgili idarelere aktarılmak üzere,
tahsil edilen ayı takip eden ayın sonuna kadar İller Bankasına aktaracak.
Belediye ve il özel idare paylarını, belirtilen süreler içinde ilgili
idarelerin hesaplarına yatırmayan sorumluların, 5 maaş tutarı kadar
aylıkları kesilecek.

-''BAŞKA KRİTERLER DE ESAS ALINACAK''-

Teklif, genel bütçe vergi gelirlerinin dağıtımında, nüfus kriterinin
yanında, başka kriterlerin de esas alınmasını öngörüyor.
AK Parti'li milletvekillerince verilen, ''İl özel idare paylarının
tahsisine ilişkin esaslar'' hükmünü düzenleyen maddesi üzerindeki
önerge, hükümetin katılmamasına rağmen kabul edildi.
Büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir ilçe belediyelerinde sadece nüfus
kriteri esas olurken, belediye ve il özel idarelerine genel bütçe vergi
gelirlerinden ayrılan payın dağıtımında; nüfusun yanı sıra, gelişmişlik
seviyesi, kırsal alan nüfusu, yüzölçümü, köy sayısı da dikkate alınacak.
Buna göre, pay dağıtımında nüfus kriteri yüzde 50, ilin yüzölçümü yüzde
10, ilin kırsal alan nüfusu yüzde 15, köy sayısı yüzde 10 ve illerin
gelişmişlik endeksinin yüzde 15 oranında ağırlıklı olacak.
Gelişmişlik endeksinde, Devlet Planlama Teşkilatınca tespit edilen en
son endeks esas alınacak. Bu endeksin kullanımında, iller gelişmişlik
katsayılarına göre en az gelişmiş ilden en çok gelişmiş ile doğru ve
eşit sayıda ili içeren 5 gruba ayrılacak. İllerin eşit sayıda 5 gruba
ayrılmasında eşitliği bozan il, son gruba eklenecek.
Bu gruplandırma çerçevesinde gelişmişlik endeksine göre dağıtılacak
miktarın yüzde 23'ü 1. gruba, yüzde 21'i 2. gruba, yüzde 20'si 3. gruba,
yüzde 19'u 4. gruba ve yüzde 17'si 5. gruba tahsis edilecek. Bu
tahsisat, her grup içinde, gruba giren illerin nüfuslarına göre
dağıtılacak.

-BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE PAYLARI, YÜZDE 20'DEN FAZLA OLAMAYACAK-

Büyükşehir ilçe belediyeleri payı, nüfus esasına göre dağıtılacak.
Hesaplanan tutardan yüzde 30'luk büyükşehir belediyesi payı ayrıldıktan
sonra, kalan miktar büyükşehir ilçe belediyelerinin hesabına İller
Bankası tarafından aktarılacak.
Büyükşehir sınırları içinde toplanan genel bütçe vergi gelirlerinden
ayrılan büyükşehir belediye payının yüzde 70'i, doğrudan ilgili
büyükşehir belediyesi hesabına aktarılacak ve kalan yüzde 30'luk kısmı
ise büyükşehir belediyeleri arasında nüfus esasına göre dağıtılacak.
Büyükşehir belediye payları, bir önceki yılın aynı ayında tahakkuk eden
tutarların yüzde 20'den fazla olamayacak. Fazla olan tutarlar, artış
oranı yüzde 20'den az olan belediyelere bu oranı aşmamak üzere, nüfusa
göre dağıtılacak.
Bakanlar Kurulu bu oranları 2 katına kadar artırabilecek veya kanuni
haddine indirebilecek.

-DENKLEŞTİRME ÖDENEĞİ GETİRİLİYOR-

Teklifle, belediyelere dağıtılan kaynakların bir kısmının amacı
doğrultusunda kullanılmaması ve kaynak israfına yol açılması nedeniyle,
mahalli idarelere yardım yapılmak üzere çeşitli bakanlık ve kuruluş
bütçelerine konulan ödenekler kaldırılıyor; bunun yerine, Maliye
Bakanlığı bütçesine, ''Denkleştirme ödeneği'' konuluyor.
Kesinleşmiş en son genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının
binde 1'i, Maliye Bakanlığı bütçesine denkleştirme ödeneği olarak
konulacak. Maliye Bakanlığı, bu ödeneği, mart ve temmuz aylarında 2 eşit
taksit halinde dağıtılmak üzere İller Bankasına aktaracak.
Bu ödeneğin yüzde 6O'ı nüfusu 5 bine kadar olan belediyelere, yüzde 40'ı
ise nüfusu 5 bin 1-9 bin 999 arasında olan belediyelere eşit şekilde
dağıtılacak.

-KESİNTİLER-

İl özel idareleri ve belediyeler ile bu idarelere bağlı kuruluşların,
bunlara ait tüzel kişilerin; devlete olan borçları, Hazine alacağı
niteliğindeki borçları, İller Bankasına olan borçları ile sosyal
güvenlik kuruluşlarına olan borçları, Maliye Bakanlığı veya İller
Bankasınca, belediyelere her ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı
toplamı üzerinden ayrılacak tutardan kesinti yapılarak alacaklı
idarelere ödenecek.
İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların bağlı kuruluşlarınca
bildirilen gelir vergisi ile KDV beyannameleri üzerindeki vergiler, bu
idareler adına genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paydan, Maliye
Bakanlığı veya İller Bankası tarafından kesilerek, ilgili vergi
dairesine aktarılacak.
Genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden, il özel
idareleri ve belediyeler adına aylık olarak ayrılacak tutardan yapılacak
bu kesintilerin toplamı, ayrılan tutarların yüzde 40'ını aşamayacak.

-BELEDİYE GELİRLERİNDE ARTIŞ-

Teklifle, daha önce mahalli idarelere ayrılan paya dahil edilmeyen,
genel bütçe vergi gelirlerinin bir kısmı, matraha dahil
ediliyor. Böylece, belediyelere ayrılan pay havuzu büyütülüyor.
Buna göre, petrol ürünlerinden alınan ÖTV, motorlu taşıtlardan alınan
yüzde 28'lik ÖTV, alkollü ve gazlı içeceklerden alınan yüzde 60'lık ÖTV,
özel iletişim vergisi, şans oyunları vergisi ve özel işlem vergisi,
belediyelerin pay hesabına dahil ediliyor.

-KAPATILAN BELEDİYELERDEN PAY VERİLMESİ-

Kaldırılan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatının
devirlerinin yapıldığı büyükşehir belediyeleri ve il özel idarelerine 5
yıl süreyle ek ödenek verilecek. Bu süre, Bakanlar Kurulu kararıyla 5
yıla kadar daha uzatılabilecek.
Denkleştirme ödeneğinin yüzde 30'u Maliye Bakanlığınca, İller Bankasının
yükümlülüğü altında bulunan harita, imar planı, içme suyu, atık su, katı
atık, deniz deşarjı, proje ve yapım işlerinin finansmanında kullanılmak
üzere iki eşit taksit halinde, 5 yılı geçmemek üzere İller Bankasına
aktarılacak.
Teklif, büyükşehir belediyelerine, tüzel kişiliği ilk mahalli idareler
genel seçiminde sona erecek ilçe ve ilk kademe belediyelerinden pay
verilmesini de düzenliyor. Bu ilçe ve ilk kademe belediyelerine, genel
bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılan yüzde 30'luk
pay, büyükşehir belediyelerine aktarılmaya devam edecek.
1 Temmuz-31 Aralık 2008 dönemine ilişkin tahakkuk edecek aylık
büyükşehir belediye payları, 2007'nin aynı dönemine ilişkin tahakkuk
eden aylık tutarın yüzde 60'ından fazla olamayacak. 1 Ocak 2009 ile 30
Haziran 2009 dönemine ilişkin tahakkuk edecek büyükşehir belediye
payları, 2008'in aynı dönemine ilişkin tahakkuk eden aylık tutarın yüzde
60'ından fazla olamayacak.