Buldan, gündeme geçmeden önce 3 milletvekiline gündem dışı söz verdi.
DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, Hakkari'nin ekonomisi "en kötü" illerden olduğunu savunarak, kentin altyapı ve üstyapı sorunlarının giderilmesi gerektiğini söyledi.
CHP Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, hayatını kaybeden Artvinli iş insanı İsmet Acar'ı andı. Acar'ın insanların hayatına dokunduğunu ifade eden Bayraktutan, Acar'a Allah'tan rahmet diledi.
AK Parti İstanbul Milletvekili İsa Mesih Şahin, hainlerin 15 Temmuz'da milletin özgürlüğüne düşkünlüğünü hesap edemediklerini, cesaretini ve gözü karalığını hafife aldıklarını belirtti.
15 Temmuz'da sadece fiziki mücadele verilmediğini kaydeden Şahin, "15 Temmuz'u anlatırken yalnızca tanklardan, bombalardan, uçaklardan bahsetmek yetmez, asıl anlatılması gereken o gece ortaya çıkan iradedir, o gece ortaya çıkan milletimizin asil ruhudur." ifadesini kullandı.
TBMM Genel Kurulu'nda siyasi partilerin grup başkanvekilleri, yerlerinden söz alarak gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, 15 Temmuz darbe girişimiyle devletin ele geçirilmeye çalışıldığını söyledi.
FETÖ'nün Milli İstihbarat Teşkilatı, emniyet, Türk Silahlı Kuvvetleri, yargı ve diğer kamu kurumlarını ele geçirmeye çalıştığını belirten Özdağ, demokrasiye ve cumhuriyete bağlı asker, emniyet, yargı ve basın mensuplarının milletle birlikte darbeyi engellediğini anlattı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) içine sızmış bir grup terör örgütü üyesinin darbe girişiminde bulunduğu 15 Temmuz'un, TSK'nin yönetime el koyduğu diğer darbelerle eş tutulmaması gerektiğini ifade etti.
O gecede şehitlerin verilmesini ve TSK mühimmatının Türk milletinin üzerine boşaltılmasını "büyük ve derin acılar" şeklinde niteleyen Poyraz, "15 Temmuz günü gündüz yapılan organizasyonlarda bu acı hatırlatılırken akşamleyin konserler düzenleyerek sürecin 10 yıldır devam ettirilmesini de çok sağlıklı bulmuyoruz. Bunun bir milli yas günü olarak tanımlanması ve kabul edilmesi gerekiyor." diye konuştu.
- "Vatanı topyekun işgal etmeye kalktılar"
MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, 15 Temmuz gecesinde yaşananların "basit bir darbe girişimi" olmadığını söyledi.
"Çanakkale'de sulara gömülen yedi düvel içimizdeki satılmış hainleri maşa gibi kullanıp vatanı topyekun işgal etmeye kalktı." değerlendirmesinde bulunan Kılıç, bu topraklarda ihaneti parçalayacak çelikten iradenin her zaman hazır olduğunu işgal heveslilerinin gözden kaçırdığına işaret etti.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin o gün genel merkeze gelerek genel merkezin bütün ışıklarının yakılması talimatı verdiğini bildiren Kılıç, "15 Temmuz Çanakkale'de, Sakarya'da, Dumlupınar'da yazılan destanların köprülerde, meydanlarda ve ışıkları sabaha dek sönmeyen o kutlu karargahta yeniden dirilişidir." dedi.
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, müdahaleler kimden gelirse gelsin, hangi gerekçeyle yapılırsa yapılsın, halk iradesine ve demokrasiye yapılan bütün darbelerin karşısında bulunduklarını bildirdi.
Terörsüz Türkiye hedefi kapsamında yürütülen süreci hukuki güvenceye kavuşturacak, toplumsal barışı güçlendirecek adımların bir an önce atılmasını isteyen Koçyiğit, "Barış, sadece silahların susması değildir, hukukun güçlenmesidir, demokrasinin derinleşmesidir, ortak geleceğin inşasıdır ve bu konuda atılacak adımlara, yasal adımlara ihtiyaç vardır. Bunları gecikmeden hep beraber atalım. Meclis kapanmadan kök yasayı, çerçeve yasayı çıkaralım." ifadelerini kullandı.
CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, Avrupa Parlamentosunun Türkiye'nin 1974 Barış Harekatı'na ilişkin kararını en sert biçimde kınadı, reddetti ve lanetledi.
15 Temmuz'un 10'uncu yılında asker, sivil bütün darbelere karşı durduklarını vurgulayan Günaydın, darbeye karşı çıkan ve Meclis'e ilk kez gelen tüm milletvekillerini tebrik etti.
Darbe dinamiği ve sistematiğinin anlaşılması gerektiğine dikkati çeken Günaydın, "Dün de o darbe dinamiğinin farkında değildiniz, bugün de o darbe dinamiğinin farkında değilsiniz. Ve belki de ondan besleniyorsunuz ama çok açık söyleyeyim, Türkiye Cumhuriyeti'nin bekası ve çocuklarımızın geleceği sizin gündeminizden çok daha kıymetlidir. Memleket demokrasiyle ve cumhuriyetle beraber yürümeye devam edecektir." diye konuştu.
- "Yeryüzünde bunun bir örneği yoktur"
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, AP'nin Kıbrıs konusunda TSK'ye yönelik asılsız ve akıl dışı iddialarının yok hükmünde olduğunu vurgulayarak, "Kendisi soykırımcı olanların tarihin en şerefli milletine ve devletine herhangi bir leke sürme imkan ve ihtimalleri söz konusu değildir ve olamaz." dedi.
15 Temmuz gecesinde "Türkiye'nin Türkiye'den büyük olduğu gerçeğinin" bir kez daha çok güçlü bir şekilde teyit edildiğini ve 15 Temmuz'un milletin şanlı bir destanı şeklinde tarihe kazındığını belirten Akbaşoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Sayın Cumhurbaşkanımızın 'Haydi meydanlara' çağrısına kulak vererek milyonların akışıyla beraber, millet devlet kaynaşmasıyla ve başkumandanın bu samimi çağrısının gereğini yerine getirerek siyonizmin ve emperyalizmin ülkemizi işgal girişimi bu aziz millet tarafından def edildi, tarihin çöp tepesine atıldı. Bu büyük şanlı direniş aynı zamanda insanlık tarihine bir büyük destan olarak geçti. Yeryüzünde bunun bir örneği yoktur. Bu, Türkiye'de bu aziz millet tarafından tarihe emanet edilmiş çok büyük bir destansı zaferdir."
TBMM Genel Kurulunda, CHP, DEM Parti, İYİ Parti ve Yeni Yol Partisinin gündeme ilişkin grup önerileri kabul edilmedi.
Genel Kurulda, Yeni Yol Partisinin "yerel yönetim bütçeleri", İYİ Parti ile CHP'nin "Türkiye-Irak petrol boru hatları" ve DEM Parti'nin "kapalı ceza infaz kurumları" ile ilgili grup önerileri ayrı ayrı görüşüldü.
Partisinin grup önerisi üzerine konuşan İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı'nda tahkim sürecini değerlendirdi. Türkiye'nin 1,47 milyar dolarlık tazminata değil faizi ve diğer mali yüklerle birlikte 3 ila 3,5 milyar dolara ulaşabilecek bir tazminata mahkum edilebileceğini savunan Olgun, "Peki, bu faturayı kim ödeyecek? Bu doğru ise bu kararlara imza atanlar mı ödeyecek, bu süreçten kazanç sağlayanlar mı ödeyecek? Hayır, bu bedeli yine emekli, işçi, çiftçi, esnaf ve 86 milyon vatandaş ödeyecektir." diye konuştu.
Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, kimseyi töhmet altında bırakmak için konuşmadıklarını aktardı. Bu süreci kimlerin takip ettiğini, bu süreçte kimlerin ticaret yaptığını, bu süreçte petrol boru hattından akıtılan petrolün hangi hukuki standartlara göre akıtıldığının Meclis tarafından araştırılmasını ve millet adına artık ödenecek bu miktarda kimlerin sorumluluğu olduğunun araştırılmasını istediklerini kaydeden Şahin, "Bu imtiyazı kim verdi? Neden ihale yapılmadı? Bu ticaretten kim, ne kadar kazandı? Paris'teki dava nasıl yürütüldü?" diye sordu.
DEM Parti Mersin Milletvekili Ali Bozan, dönemin Bakanlar Kurulu tarafından 18 Temmuz 2011'de bir karar alındığını belirterek, bu karar uyarınca Türkiye'nin tazminata mahkum edileceğini ileri sürdü.
O dönem görev yapan bakanların isimlerini okuyan Bozan, "Bugün Tahkim Mahkemesinden çıkan kararın dayanağı 2011 tarihli Bakanlar Kurulu kararıdır ve sorumlular da bu karara imza atan bakanlardır." diye konuştu.
CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, ülke tarihinin ödenecek en büyük tazminatlarından birinin gündeme geldiğini, söyledi.
Tahkim kararının kamuoyundan gizlendiğini ileri süren Karabat, şu ifadeleri kullandı:
"Araştırma önergesi bu şirketin ortaklık yapısının, para akışının ve kamu görevlilerinin sorumluluğunun araştırılmasını istiyor. Bir avuç insan petrol ticaretinden servet kazanacak diye hukuk çiğnendiğinde ceza emeklinin, işçinin, esnafın vergisinden ödenecek, böyle bir yağma yok. Dolayısıyla, komisyonu kuralım, imzaları, hesapları, off-shore bağlantılarını ortaya çıkaralım. Bu faturayı millete değil, bu zararı sebep olanlara ödetelim."
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, araştırma önergesinin, Türkiye ile Irak arasında yaklaşık yarım asırlık geçmişi bulunan bir enerji antlaşmasından kaynaklanan hukuki uyuşmazlığı bağlamından kopararak AK Parti iktidarlarına yönelik siyasi bir itham dosyasına dönüştürme çabasından ibaret olduğunu söyledi.
Tahkim davasında 2 ülkenin de birbirine tazminat ödemesine karar verildiğinin altını çizen Yüksel, şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye'nin alacakları 90'lı yıllara kadar gittiği için, bunlara faiz de uygulanacak ve tabii ki bizim alacağımız çok daha yüksek yerlere çıkacak. Bunun kararı da mahkemede tenfiz aşamasında verilecek. Kimin kime ne kadar borçlu olduğu o mahkeme sonucunda netleşecek. Bugün itibarıyla bu manada kesinleşmiş bir karar yok. Türkiye'nin iddialarını seslendirmek yerine Irak'ın bile talep etmediği şeyleri söylüyorsunuz. Ama buradaki konunun ne olduğunu biz çok iyi biliyoruz. Türkiye'nin Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Gabar'da petrol, Karadeniz'de doğal gaz üretmesinden, nükleer ve yenilenebilir enerjide güçlenmesinden rahatsız olanlar var. Türkiye'nin dünyanın dört bir yanında enerji projeleri gerçekleştirmesini ve küresel ölçekte güçlenmesini istemeyenler var. Hürmüz'ün kapandığı bir ortamda stratejik önemi zirveye çıkan bir Türkiye'den rahatsızlar. Kısacası biz enerjide tam bağımsız Türkiye için mücadele ederken siz muhalefet olarak devam eden hukuki süreçleri çarpıtarak siyasi malzeme üretmeye çalışıyorsunuz. Milletimiz bu siyaseti de kimin Türkiye'nin hak ve menfaatlerini kararlılıkla savunduğunu da çok iyi bilmektedir."
Görüşmelerin ardından yapılan oylamalarda CHP, DEM Parti, İYİ Parti ve Yeni Yol Partisi'nin grup önerileri kabul edilmedi.
Öte yandan, Yeni Yol Partisi Antalya Milletvekili Şerafettin Kılıç'ın Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi'nin doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasına ilişkin önergesi de yapılan oylamada kabul edilmedi.
Genel Kurulda daha sonra kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlandı.
