Meclis Başkanvekili Bingöl, gündeme geçmeden önce 3 milletvekiline gündem dışı söz verdi.
AK Parti Rize Milletvekili Harun Mertoğlu, 2 Mart 1918'de Rize'nin yeniden özgürlüğüne kavuştuğunu anımsatarak, o gün kazanılan iradenin sadece bir şehrin kurtuluşunu anlatmadığını, aynı zamanda milletin ayağa kalkma azmini ve yeniden diriliş ruhunu temsil ettiğini belirtti.
Mertoğlu, Rize için çok önemli projeleri olduğunu söyleyerek, "Karadeniz'i baştan sona birbirine bağlayacak ve resmen başlamış olan Samsun-Sarp Hızlı Tren Projesi, ticareti ve lojistiği güçlendirecek stratejik bir adımdır. Rize-Erzurum demiryolu bağlantısı ise Karadeniz'i Anadolu'nun içlerine ve uluslararası ticaret koridorlarına bağlayacak önemli bir vizyonu yansıtıyor." dedi.
CHP Samsun Milletvekili Murat Çan, Samsun'da sanayici ve yatırımcının yüksek faiz, belirsizlik ortamında yatırım planlarını askıya aldığını belirterek, ihracatçı firmaların kur politikası ve maliyet baskısı nedeniyle rekabet gücünü kaybettiğini söyledi.
Çan, liman kenti ve üretim üssü olma potansiyeline sahip Samsun'da dahi sanayi üretimi ve dış ticaretin istenilen ivmeyi yakalayamadığını belirterek, "Tarımda ise mazot, gübre, ilaç ve yem fiyatlarındaki artış üreticiyi üretimden uzaklaştırıyor. Çiftçi, borçla ayakta kalmaya çalışıyor, tarlasını ekmekten vazgeçenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Yanlış ekonomi yönetiminin Samsun'a yansıması budur." ifadesini kullandı.
Yeni Yol Partisi İzmir Milletvekili Mustafa Bilici, İzmir'in sanayi, tarım ve turizmiyle ülkenin kalkınmasına büyük katkı sağladığını ancak hak ettiği planlı yatırımları alamadığını savundu.
Bilici, İzmir'in sorunlarını gündeme getirmek için bugüne kadar 61 soru önergesi verdiklerini belirterek, "Ancak bu önergelerimizden 25'i hala yanıtsızdır. İzmir, bugün çevre sorunlarından ulaşım altyapısına, deprem riskinden su krizine kadar birçok başlıkta çözüm bekleyen yapısal sorunlarla karşı karşıyadır." diye konuştu.
TBMM Genel Kurulu'nda siyasi partilerin grup başkanvekilleri yerlerinden söz alarak gündeme ilişkin değerlendirmede bulundu.
Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Bülent Kaya, iktidarın 2026 enflasyon hedefinin yüzde 16 olduğunu, bu hedefin yarısı olan yüzde 8'e 2 ayda ulaşıldığını belirtti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in "Türkiye, yüksek gelirli ülkeler liginde yer alıyor" ifadesini kullandığını aktaran Kaya, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in ise emekli bayram ikramiyesine ilişkin açıklamalarını hatırlattı. Kaya, "Türkiye, yüksek gelirli ülkeler ligine çıktıysa, harç ve vergileri enflasyon oranında arttırıyorsunuz, iş emeklinin ikramiyesine gelince sıfır enflasyon ve zamla geçiyorsunuz. 'Seçim zamanı yüksek bir artış yaparız, bu milletin yine oyunu alırız.' gibi bir yaklaşım ve fırsatçılıkla bu soruna yaklaşıyorsanız, emeklilere buradan sizleri şikayet ediyorum." ifadelerini kullandı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, İstanbul'da 17 yaşındaki öğrencisinin bıçaklı saldırısı sonucu öldürülen öğretmen Fatma Nur Çelik'e Allah'tan rahmet, ailesine, eğitim camiasına ve öğrencilerine başsağlığı diledi.
Olayın suça sürüklenen çocuk vakası olmadığını ifade eden Poyraz, "Bu, suçu tercih eden, planlayan ve bu suçu işlerken gözünü kırpmayan bir failin açık suç işleme eğilimi ve eylemidir. Bu çatı altında milletvekilleri olarak onların geleceklerini, hayatlarını, umutlarını, bugünlerini dizayn etmek ve buna ilişkin yasama görevimizi yerine getirmek zorundayız ancak bu çatı altında maalesef her seferinde suçu tercih eden ya da bulaşmış olanların infaz indirimi dahil olmak üzere umuduna umut katma gibi konular gündemimize getirilmektedir." sözlerini sarf etti.
Poyraz, İYİ Parti olarak, CNN Türk muhabiri Emrah Çakmak ve kameraman Halil Kahraman'ın canlı yayın sırasında İsrail'de gözaltına alınmasını kınadıklarını belirterek, Dışişleri Bakanlığının bu konudaki girişimlerini takip ettiklerini söyledi.
- "Siyonist emperyalistlerin nihai hedefinde Türkiye de vardır"
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, eski başbakanlardan Necmettin Erbakan'ın 27 Şubat 2011'de vefat ettiğini anımsatarak, Erbakan'ı rahmet ve şükranla andı.
Dünyanın fay hatlarının kırıldığı, küresel sistemin dikişlerinin patladığı, uluslararası hukukun enkaz altında kaldığı tarihi bir eşikten geçildiğini belirten Akçay, bir yandan sözde diplomatik barış müzakereleri yürütülürken, diğer yandan devletlerin egemenlik haklarının hiçe sayıldığı, liderlerin ve masumların katledildiği bir vahşetin sahnelendiğini ifade etti.
Akçay, "MHP olarak tavrımız nettir, ABD ve İsrail'in siyonizmin taşeronluğuna soyunarak İran'a saldırması gayrimeşru ve gayrihukukidir. Bu haydutluğu ve bölgemizi kan gölüne çeviren saldırganlığı şiddetle kınıyoruz. Ankara'dan bakıldığında görülen tablo şudur, mesele sadece Gazze değildir, Lübnan veya İran da değildir. Vaat edilmiş topraklar hezeyanıyla haritaları kanla yeniden çizmeyi hedefleyen siyonist emperyalistlerin nihai hedefinde, sonunda Türkiye de vardır. Bunu da açık açık söylemektedirler." diye konuştu.
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarına ilişkin, "Ne ABD ve İsrail'in İran'a dışarıdan bir demokrasi getireceğine inanıyoruz ne de İran Molla rejiminin bir demokratik karaktere dönüşeceğine inanıyoruz. Tavrımız, oradaki Kürtlerin, Beluçların, Azerilerin ve kadınların safhıdır. İçeriden büyüyen demokrasi mücadelesinin yanında olduğumuzu ifade etmek istiyorum." ifadelerini kullandı.
CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, Bolu Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Tanju Özcan'ın düzmece delillerle tutuklandığını savundu.
Özcan'ın, Bolu'dan Ankara'ya getirilmesine tepki gösteren Başarır, "Bolu Başsavcısına sormak isterim, Bolu'da görev yapıyorsun, milletin haklarını savunmak durumundasın, 78 insanımız Kartalkaya'da öldü, bir tek Bakanlık bürokratını sabah 06.30'da aldırmadın ama tamamen sahte delillerle benim belediye başkanımı sabah saat 06.30'da gözaltına aldın." sözlerini sarf etti.
Mazotun litre fiyatının yarın 70 lirayı bulacağını ifade eden Başarır, "Gelin ÖTV'yi düşürelim, insanlar bundan etkilenmesin." diye konuştu.
- "Bu konuyla alakalı muhakkak hukuki düzenleme yapmamız lazım"
AK Parti Grup Başkanvekili Zengin, eski başbakanlardan Necmettin Erbakan'ı rahmetle andı.
Öğretmen Fatma Nur Çelik'in, İstanbul'da 17 yaşındaki öğrencisinin bıçaklı saldırısı sonucu, sınıfında öldürüldüğünü anımsatan Zengin, bu konuyu takip etmenin herkesin vazifesi olduğunu vurguladı. Bu konuda öğrencinin anne-babasının büyük bir ihmali olduğunu düşündüğünü dile getiren Zengin, "Meclis'te bir araştırma komisyonumuz var. Bu kadar erken yaşta neden suç işleniyor, komisyonumuz faaliyetini tamamladığında Meclisimize düşen, bu konuyla alakalı muhakkak hukuki düzenleme yapmamız lazım. Yaş meselesini, cezai ehliyet dahil olmak üzere, tüm bu konuları dikkatle bir kez daha gözden geçirmemiz lazım. Bu konuyu yakından takip edeceğiz." dedi.
Zengin, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarına değinerek, "Karşı karşıya olduğumuz durum, sadece ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı olarak değerlendirilemeyecek bir mesele. Hem bölgesel düzeni hem enerji güvenliğini, uluslararası hukuku hem dünya ekonomisini etkileyen çok katmanlı bir krizle karşı karşıyayız. Bu kriz karşısında sadece bir anlık değil, bugünden geleceğe sari önemli bir yaklaşım geliştirmek gerekiyor. Ülkemizin şu anda ortaya koyduğu tavır, bu saldırıları kınamak ve uluslararası hukuku hayata geçirme konusunda bütün dünyaya çağrıda bulunmak. Taraflar arasında bir temas noktası oluşturarak bir an evvel bir sulhun sağlanmasını ortaya koymak gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.
Bu durumun ekonomik boyutundan öte hukuksuzluğun normalleşmesinin dünya için en büyük tehlike olduğunun altını çizen Zengin, "Türkiye'nin de kendi içerisinde, kendi iç siyasetimizden öte dünyanın geneline şamil olarak bir çağrıda bulunmayı, bunu da ortak bir siyaset içerisinde yapmayı Türkiye Büyük Millet Meclisi için çok anlamlı bulduğumu ifade etmek istiyorum." diye konuştu.
Genel Kurulda, Yeni Yol Partisi'nin "Bölgemizdeki son gelişmeler", İYİ Parti'nin "Okullarda yaşanan istenmeyen olaylar", DEM Parti'nin "Kadına yönelik şiddete ilişkin yargılamalarda indirim uygulamaları" ve CHP'nin "Kapalı oturum tutanaklarının açılması" hakkında grup önerileri ayrı ayrı görüşüldü.
Partisinin grup önerisi üzerinde söz alan Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya, dünyanın farklı bir noktaya doğru gittiğini, Gazze'ye yönelik saldırılarla dünyada güvenlik mimarisinin değiştiğini söyledi. Orta Doğu'da dengelerin farklı boyutlara ulaştığını ifade eden Kaya, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını hatırlattı.
İsrail'in etrafında düzenli orduya sahip bir ülke kalmaması için özel bir çalışma yapıldığını belirten Kaya, "Amerika'nın, İsrail'in başlattığı saldırı, sadece bölgesel barışa değil, küresel barışa da bir saldırıdır. 'Savunma bakanlığının' adını 'savaş bakanlığı' olarak değiştiren bir anlayışa karşı duruşumuzu net ortaya koymazsak, 'bu işi fili ortaya koyan ABD'dir, uluslararası hukuku ayaklar altına alan ABD'dir ' diyemezsek bu silsileyi durduramayız." sözlerini sarf etti.
- "İnsanlığın ortak hukukuna yönelmiş bir ihlaldir"
İYİ Parti Edirne Milletvekili Mehmet Akalın, Türkiye'nin içinde bulunduğu bölgede yaşanan saldırıların bölgesel savaşa doğru evrildiğini söyledi.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını anımsatan Akalın, "İsrail'in ABD'nin de desteğiyle İran ve komşu coğrafyamızdaki saldırıları, 'kuvvet kullanma yasağı' başta olmak üzere uluslararası hukukun temel ilkelerini ciddi biçimde tartışmaya açmaktadır. Sivillerin hedef olduğu, okulların bombalandığı, çocukların ve kadınların hayattan koparıldığı her saldırı yalnızca bir ülkeye değil, insanlığa ve insanlığın ortak hukukuna yönelmiş bir ihlaldir." diye konuştu.
DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, Orta Doğu'nun tarihsel bir kırılma anı yaşadığını söyledi.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına değinen Düşünmez, "İran'da başlayan saldırılar, ne sadece teknik bir operasyon ne de bir güvenlik meselesidir. Karşımızdaki bu tablo, bir yanda İsrail yayılmacılığı ve ABD merkezli emperyalist mühendisliğin diğer yanda ise halkına yabancılaşmış, toplumu idam sehpalarıyla terbiye etmeye çalışan ceberut bir statükonun kapışmasıdır." ifadelerini kullandı.
CHP İstanbul Milletvekili Yunus Emre, İran'ın büyük bir saldırı altında olduğunu söyledi. Türkiye'nin de içinde bulunduğu coğrafyada bir kriz ortamıyla karşı karşıya olunduğunu dile getiren Emre, "Böyle bir ortamda Meclis, böyle bir konuyu görüşmeyecek de hangi konuyu görüşecek? Birazdan gündeme gelecek torba kanun, bu gelişmeden daha mı önemli?" sorusunu yöneltti.
Emre, Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya'nın ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından bir TV kanalına katılmasına yönelik eleştirilerde bulundu.
- "Hudut güvenliğimiz ve hava sahamız açısından herhangi bir sorun söz konusu değildir"
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların, Türkiye'nin de içinde bulunduğu coğrafyada son yıllarda karşılaşılan en derin krizlerden birine dönmeye başladığını belirtti.
Hızla bölgesel bir güvenlik krizine dönüşen gelişmeleri dikkat ve sorumluluk bilinciyle takip ettiklerini dile getiren Yüksel, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Komşumuz İran'a ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırı, hukuksuzdur ve hiçbir meşruiyeti yoktur. Bu saldırı, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 2. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenen 'kuvvet kullanma yasağı'nı açıkça ihlal etmektedir. Uluslararası hukuka aykırı ve hakkaniyetsiz olan bu girişim, yalnızca İran'ın egemenliği değil, Gazze'de süren soykırım ve insanlık dramı, Lübnan'daki artan gerilimle birlikte değerlendirildiğinde bölgesel barışı, uluslararası düzeni ciddi şekilde tehdit etmekte, Orta Doğu'nun bir yangın yerine dönme ihtimalini güçlendirmektedir."
İran'ın egemenliğini hedef alan saldırıları esefle karşıladıklarını belirten Yüksel, "Aynı şekilde her ne sebeple olursa olsun İran'ın Körfez'deki kardeş ülkelere yönelik füze ve dron saldırılarını da kabul edilemez bulduğumuzu ifade ediyoruz." dedi.
Yüksel, İran'a yönelik saldırılarda ilkokulların, sivil yerleşim alanlarının ve sağlık tesislerinin hedef alınmasının uluslararası insancıl hukukun ağır ihlali olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin böyle bir dönemde tüm kurumlarıyla sahada olduğunun altını çizen Yüksel, Dışişleri Bakanlığı ve tüm birimlerin temas halinde olduğunu belirtti. Yüksel, "Çok katmanlı diplomatik girişimler sürmektedir. Hudut güvenliğimiz ve hava sahamız açısından herhangi bir sorun söz konusu değildir. Askerimiz, jandarmamız, polisimiz ve istihbaratımız her türlü tedbiri en üst seviyede almaktadır." diye konuştu.
Öte yandan CHP'nin "Kapalı oturum tutanaklarının açılması"na ilişkin grup önerisi üzerinde konuşmalar sırasında CHP ve AK Parti milletvekilleri arasında tartışma yaşandı.
Görüşmelerin ardından yapılan oylamalarda Yeni Yol Partisi, İYİ Parti, DEM Parti ve CHP'nin grup önerileri kabul edilmedi.
DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz Çakı'nın Deprem ve Afet Bakanlığı Kurulması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasına ilişkin önergesi de yapılan oylamada kabul edilmedi.
Genel Kurulda daha sonra TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, milli parklara ilişkin düzenlemeleri de içeren Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine geçildiğini belirtti.
Komisyonun yerini almaması üzerine Bingöl, birleşimi yarın saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
