2021-02-17 - 13:20
SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU
TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, AK Parti Kayseri Milletvekili Mustafa Elitaş başkanlığında toplandı. Tasarruf finansman şirketlerinin denetim altına alınmasını içeren kanun teklifi komisyonda kabul edildi.
Pençe Kartal-2 Harekatı'na değinen Elitaş, "Harekat kapsamında hain PKK terör örgütü tarafından şehit edilen üç askerimize ve eli kanlı cani örgüt tarafından kaçırılan ve vahşice katledilerek şehit edilen 13 vatandaşımıza Allah'tan rahmet, kederli ailelerine ve milletimize başsağlığı diliyorum." dedi.

Vatan için canını feda eden tüm şehitleri rahmetle, gazileri şükranla yad eden, terör örgütü PKK'yı ve eylemlerini lanetleyen Elitaş, "Yaşanan bu hadise bir kez daha bu örgütünün ne kadar vahşi, cani ve acımasız bir cinayet şebekesi olduğunu tüm dünyaya göstermiştir. Ülkemizin, hain PKK terör örgütü başta olmak üzere tüm terör örgütleriyle mücadelesi azim ve kararlılıkla sürdürülecektir." diye konuştu.

Elitaş'ın konuşmasının ardından Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine geçildi.

İlk imza sahibi olarak komisyona bilgi veren AK Parti Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci, Gara'da şehit olan 13 Türk vatandaşına Allah'tan rahmet diledi.

"Ülkemizin istikrarlı ve uzun dönemde bir büyüme performansı yakalayabilmesi için yurt içi, yurt dışı tasarruflar kilit rol oynamaktadır" diyen Tüfenkci, özellikle hane halkı tasarruf oranlarının görece olarak diğer gelişmekte olan ülkelere göre biraz daha az olduğunu söyledi. Tüfenkci, "Hane halkı tasarruflarının artırılması için öncelikle kişilerin kendilerini finansal açıdan güvende hissedebilecekleri uygun tasarruf ürünlerini bulabilmesi gerekmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Bu anlamda Türkiye'de de 30 yılı aşkın süredir kendisine göre başarıyla uygulanan bir sistemin bulunduğunu ancak yasal boşlukların da mevcut olduğunu dile getiren Tüfenkci, getirdikleri kanun teklifiyle birlikte bu alanı düzenlemek istediklerini söyledi.

Tüfenkci, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Uluslararası örnekler incelendiğinde de sözleşmeye dayalı tasarruf olarak adlandırılan ve tasarruf sahibinin belirli bir dönem birikim yaptıktan sonra önceden belirlenmiş bir şekilde araca ulaştığı veya mala ulaştığı sistemler mevcut. Bu sistemler uluslararası finans noktalarında da uygulanmaktadır.

Türkiye'de özellikle faize biraz mesafeli duran kesimler tarafından tercih edilen bu tasarruf sistemi özellikle el birliği tasarrufu diye de adlandırılabilir. Baktığımız zaman konut ve taşıt alımı noktasında yaygınlaştığını görüyoruz. Şimdiye kadar da gerçekten çok büyük mağduriyetler oluşmadan, yargıya da çok taşınan çekişmeler olmadığını da doğrusu görüyoruz ama bugüne kadar mağduriyet oluşmaması demek bundan sonra oluşmayacağı anlamına da gelmez. Özellikle son 2-3 yıldır bu alanın hızlı bir şekilde büyüdüğünü ve yeni organizasyon şirketlerinin girdiğini de görüyoruz."

Tasarruf finansman şirketlerinin asgari sermaye tutarını 100 milyon TL olarak teklif ettiklerini ve BDDK'ya da belli standart ve sınırlamalar getirme yetkisi verdiklerini belirten Tüfenkci, kanun teklifinin detaylarını anlattı.

Tüfenkci'nin konuşmasının ardından sektör temsilcileri de komisyona sistemin nasıl işlediğine ilişkin bilgi verdi.

CHP Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, konut finansman şirketlerinin uzun süredir piyasada faaliyet gösterdiğini belirterek, şimdiye kadar bu sektöre yaklaşık 1 milyon vatandaşın müşteri olduğunu, hali hazırda 250-350 bin arası vatandaşın sisteme üyeliğinin bulunduğunu söyledi.

Sistemin denetim altına alınması gerektiğini vurgulayan Tarhan, bu tür fonların hukuki zemine oturtulmasının ve halkın tasarrufunun güvence altına alınmasının önemine işaret etti.

Tarhan, "Yıllardır hukuki dayanağı bulunmayan, kontrol altına alınmayan, vatandaş için büyük risk oluşturan bu finansman sistemi bugün önümüzde. Bugüne kadar iktidar, bunun için hiçbir önlem almadı. Bu, geç kalmış bir kanun teklifi." görüşünü paylaştı.

Belli yasalara bağlı olmayıp topladıkları gelirleri de ne amaçla kullandıkları takip edilmeyen bu şirketlerin kendi kafalarına göre hareket ettiğini belirten Tarhan, "Son dönemde hemen her köşe başında açılan, konut hayali kuranlara faizsiz konut edinme taahhüdünde bulunan şirketlere çekidüzen verecek yasa teklifinin komisyona gelmiş olması olumludur." diye konuştu.

Türkiye'nin bundan daha öncelikli problemlerinin de bulunduğunu ifade eden Tarhan, 2020 yılında en az 100 bin esnafın kepenk kapattığını, ham madde ve tarımsal girdi fiyatlarının sürekli arttığını söyledi. Tarhan, "İnsanlar, faturalarını, kiralarını ödeyemiyor, vatandaş zor durumda biz hala burada bunları tartışıyoruz." dedi.

HDP İstanbul Milletvekili Ali Kenanoğlu ise kanun teklifinin özü itibarıyla konut finansmanında faaliyet yürüten sektörlere yönelik düzenlemeler içerdiğini dile getirerek, "Bizim gibi ülkelerde yani geleceğinden kaygı duyan toplumlarda konut en önemli ihtiyaç haline dönüşmüş durumdadır." ifadelerini kullandı.

Konut edinme meselesinden kaynaklı olarak ciddi suistimaller yaşanabildiğine dikkati çeken Kenanoğlu, "Çok farklı alanlarda insanlar bu ihtiyacı ve toplumun bu alana yönlenme ihtiyacını kendi lehlerine kullanmak ya da kötü niyetlerine alet etmek amacıyla da kullanabiliyorlar. Tabii bir de buna insanların inançlarını suistimal etme gibi durumlarda ortaya çıkınca yaşadığımız ve ülkemizde geçmişte de yaşanan birçok olaya maruz kalabiliyoruz." şeklinde konuştu.

Kenanoğlu, firmaların sistemlerine dahil olan kişilerden öncelikle organizasyon bedelini tahsil ettiğini, bu ücretin hangi amaçla alındığının ise imzalanan sözleşmelerde açık olmadığını belirterek, sistemden kaynaklı yaşanan bazı mağduriyetleri anlattı.

İYİ Parti Denizli Milletvekili Yasin Öztürk, kanun teklifini önemli bulduklarını, şimdiye kadar çok geç kalınmasını da ayrıca eksik olarak gördüklerini söyledi. Öztürk, 2018 yılından sonra bu tarzdaki şirket sayılarının arttığını ve sistem içinde yaklaşık 250 bine yakın vatandaşın olduğunu ifade ederek, organizasyon katılım bedelinin ve sözleşmelerin firmalara göre farklılıklar gösterdiğini kaydetti.

MHP Antalya Milletvekili Abdurrahman Başkan ise kanun teklifinin önemli bir düzenleme olduğunu vurgulayarak, "Çünkü, bu kadar anlatılmasına rağmen hala içerimizde şüphelerin de olduğu bir yapı sistemi. Mutlaka bunun zapturapt altına alınması gerekiyor." dedi.

AK Parti Zonguldak Milletvekili Ahmet Çolakoğlu, teklifin ihtiyaç duyulan bir düzenleme olduğunu ve bunun yapılan bütün konuşmalarda da ortaya çıktığını söyledi.

Sözleşmelere dayalı tasarruf sistemlerinin Türkiye'de artık yaygın bir hale geldiğine işaret eden Çolakoğlu, şu anda sayıların çok üst seviyeye çıktığını söyledi.

Şirket sayısının artmasının sorunları ortaya çıkardığının da aşikar olduğunu dile getiren Çolakoğlu, "Burada müşteri mağduriyetini gidermek için gerçekten önemli düzenlemeler olduğunu hep beraber görüyoruz." dedi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK) yetki verilmesinin bir adım olduğunu dile getiren Çolakoğlu, bu maddenin de olumlu bir madde olduğunu söyledi.

Sisteme katılanların sadece "kredi kullanamayan vatandaşlar" şeklinde yorumlanmaması gerektiğini ifade eden Çolakoğlu, kredi imkanı olan birçok vatandaşın da bu yapıya katıldığını belirtti.

Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi.

Komisyonda kabul edilen teklifle, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'na, kurulması öngörülen tasarruf finansman faaliyetine ilişkin yapı ve süreçlerin daha iyi anlaşılabilmesi için "organizasyon ücreti", "tahsisat", "tasarruf finansman faaliyeti" ile "tasarruf fon havuzu" gibi kavramlar eklenecek.

Bu kapsamda "organizasyon ücreti", müşterilerin tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında tasarruf dönemine ilişkin olarak tasarruf finansman organizasyonu ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında ödeyecekleri tutarı tanımlayacak.

"Tahsisat", tasarruf finansman sözleşmesi uyarınca, tahsisata hak kazanılmasına ilişkin koşulların yerine gelmesi şartıyla müşterinin tasarruf birikimlerinin ve sözleşme kapsamında taahhüt edilen finansman tutarının müşterinin, mirasçısının veya vekilinin konut veya taşıt edinmesi amacıyla satıcı konumundaki üçüncü kişilere hesaben ödenmesini kapsayacak.

"Tasarruf finansman faaliyeti", bir sözleşme kapsamında önceden belirlenen koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut veya taşıtın edinimi için faizsiz finansman esaslarına göre belirli bir süre tasarruf edilmesi, müşterilere finansman kullandırılması ve toplanan tasarrufların yönetimini içerecek.

"Tasarruf fon havuzu" ise belirli bir dönemde tasarruf finansman şirketi nezdindeki birikmiş tasarruflar ve finansman geri ödemelerinden oluşan tutarlar ile ihtiyat fonu tutarı toplamından, tahsisat olarak verilmiş tutarlar ile tasarruf geri ödemelerinin düşülmesinden sonra kalan tutarı tanımlayacak.

Tasarruf finansman şirketlerinin, denetim ve gözetime elverişli, faaliyetlerini emin ve güvenilir şekilde icra edebilecek, sektörde güven ve istikrara zarar vermeyecek bir ortaklık yapısına, iyi yönetime, yeterli mali güce, gerekli organizasyon yapısına sahip olması amaçlanıyor. Bu kapsamda söz konusu şirketlerin kuruluş izinleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) en az 5 üyesinin aynı yöndeki oyuyla verilecek.

Tasarruf finansman şirketlerinin asgari sermaye tutarı 100 milyon lira olarak düzenlenecek ve BDDK'ye belli standart ve sınırlamalar getirme yetkisi verilecek.

Tasarruf finansman şirketleri yalnızca konut veya taşıt ediniminden doğan borçları finanse edebilecek. Bu şirketler, tasarruf finansman sözleşmeleri dışında finansman sağlayamayacak ve yalnızca yurt içinde tescil edilmiş konut veya taşıt alımlarını finanse edebilecek.

Tasarruf finansman şirketlerinin birleşme, devir, bölünme ve iradi tasfiyeleri; BDDK'nin denetiminde, mevcut yükümlülüklerini yerine getirebileceğine ilişkin bir plan sunması, müşterilerine olan finansman yükümlülükleri dahil olmak üzere tüm yükümlülüklerinin yerine getirilmesi şartıyla gerçekleşebilecek. Bu şirketler, tasfiye sürecinde yeni müşteri edinemeyecek, sunulan plana uyulmaması veya söz konusu işlemlerin müşteri hak ve menfaatlerini zarara uğratacağının tespiti halinde BDDK kararıyla iradi tasfiye izni iptal edilecek.

Şirketlerin aktif kalitesinin ve gelir-gider dengesinin bozulması dolayısıyla öz kaynaklarının faaliyetlerin emin şekilde yürütülmesine engel olacak şekilde bozulması ya da şirket yönetimlerinin basiretsizliği nedeniyle maruz kalınan risklerin önemli ölçüde artması veya mali bünyeyi zayıflatabilecek şekilde yoğunlaşması hallerinden birinin BDDK'ce tespit edilmesi halinde şirketten ilave tedbirler alması istenebilecek.

Tasarruf finansman şirketleri, tasfiyeleri halinde tasarruf sahiplerine ödenmek üzere, tahsil ettikleri organizasyon ücretlerinin binde beşini gelir hesaplarından ayırmak zorunda olacak. BDDK, bu oranı firma bazında üç katına kadar artırmaya ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Kanun teklifiyle Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'na, "tasarruf finansman sözleşmesi" başlıklı madde eklenecek.

Maddeyle, tasarruf finansman sözleşmesinin kapsamı belirlenecek. Müşteri, sözleşme imzalanmasını takip eden 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin cayma hakkına sahip olacak. Bu durumda katılım bedeli dahil tüm tasarruf geri ödenecek.

Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahip olacak. Bu kapsamda katılım bedeli şirkette kalacak, diğer tasarrufları geri ödenecek.

Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'na, tasarruf finansman faaliyetinin kapsamını belirleyen madde eklenecek. Bu kapsamda şirket fon havuzunu kendi operasyonel hesaplarından ayırmak zorunda olacak. Fon havuzundaki paralar amacı dışında kullanılamayacak ve haczedilemeyecek. Şirketler, faizsiz esaslara göre faaliyet gösterecek.

Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğinin ismi "Finansal Kurumlar Birliği" olarak değiştirilecek ve varlık yönetim şirketleri ile BDDK gözetim ve denetimine tabi diğer kuruluşlardan uygun görülenler Birliğe üye olabilecek.

Teklifle, tasarruf finansman müşterilerinin sözleşme fesih ve sözleşmeden cayma haklarını kullanmaları durumunda birikimlerinin iade edilmesini engelleyen kişilere yönelik ve zimmet suçu işleyen tasarruf finansman şirketi yönetici ve mensuplarına yönelik adli ceza hükümleri de düzenleniyor.

Bu kapsamda cayma ve sözleşme fesih hakkına aykırı işlem yapılması halinde, 62 bin liradan az olmamak üzere aykırılık oluşturan işlem tutarının 5 katına kadar, "tasarruf finansman sözleşmesi" kapsamında aykırı işlem yapılması halinde ise 25 bin liradan 50 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

*** HABERİN DEVAMINA İLGİLİ DOKÜMANLAR KISMINDAN ULAŞABİLİRSİNİZ***