TÜRKİYE İSTATİSTİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK...

Dış ticaret istatistiklerinde verilerin gizliliğinin, ilgili birimin başvurusuyla mümkün olmasını öngören kanun tasarısı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi.

Tasarıyı komisyona sunan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Nazım
Ekren, tasarının, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda ilgili
maddelerde değişiklik öngördüğünü ve dış ticaret istatistiklerinin
paylaşılmasında yaşanan eksiklikleri gidermeyi amaçladığını söyledi.
Türkiye İstatistik Kanununun (TÜİK) ''gizli veriler'' başlıklı 13.
maddesinin, resmi istatistiklerde gizli veriyi tanımladığını, bu verinin
kullanımını ve istisnalarını düzenlediğini belirten Ekren, bu maddenin
2. fıkrasına göre, bireysel verilerin toplulaştırılması ile oluşturulan
veri tablosunun herhangi bir hücresindeki istatistiki birim sayısının
3'ten az olması veya birim sayısı 3 ve daha fazla olduğu halde 1 veya 2
istatistiki birimin hakim durumda olması halinde, ilgili hücredeki
verinin gizli olarak kabul edildiğini bildirdi.
Nazım Ekren, maddenin 6. fıkrasında da ''istatistiki birimin, kendisine
ait gizli verilerin açıklanmasına yazılı onay vermesi halinde veri
gizliliği ortadan kalkacağı'' hükmünün yer aldığını ifade etti.
Dış ticaret istatistikleri gibi ulusal ve uluslararası düzeyde
kullanıcısı çok olan istatistiklerdeki verilerin önemli bir bölümünün,
maddede belirtilen gizli veri tanımına girmesi nedeniyle, resmi ve özel
kurumlardaki karar alıcıları, iş çevreleri ve araştırmacıların bu
istatistiklerden yeterince yararlanamadığını belirten Ekren, ''Yapılacak
değişiklikle, birçok AB ülkesinde olduğu gibi sadece dış ticaret
verilerine mahsus olmak üzere, tablolaştırılmış verilerdeki gizlilik
hükümlerinin uygulanması, ilgili istatistiki birimlerin bunu talep
etmeleri şartına bağlanmıştır'' dedi.
Nazım Ekren, doğru ve güvenilir istatistik üretilmesi için sayım ve
araştırmalarda, kendileriyle anket yapılan istatistiki birimlerin
sorulara doğru, eksiksiz ve zamanında cevap vermesi gerektiğine işaret
ederek, şunları söyledi:
''Aksi halde ülkemiz için ihtiyaç duyulan resmi istatistiklerin
üretilmesi konusunda büyük bir risk ve belirsizlik ortaya çıkmış
olacaktır. Örneğin her ay yaklaşık 20 bin iş yerinde derlenen fiyatlarla
hesaplanan enflasyon oranları, bu iş yerlerinin anket formlarına
zamanında, doğru ve eksiksiz cevap vermemesi durumunda gerçeği yansıtan
bir sonuca ulaşmayacaktır.
Benzer şekilde, ülkenin ihtiyacı olan sanayi üretimi, istihdam
verimliliği ve katma değeri hesaplanamayacağından gayri safi yurt içi
hasıla oluşturulamayacak, ülkenin ekonomi politikaları için gerekli olan
kritik istatistiki veri ve bilgi desteği eksik kalacaktır.''
Başbakan Yardımcısı Ekren, milletvekillerinin adrese dayalı nüfus
sistemine ilişkin eleştirileri üzerine, sistemin sürekli olarak
güncelleneceği için, bir hata ya da eksiklik olması durumunda,
güncelleme sırasında bu durumun düzeltilebileceğini söyledi.
Tasarı, daha sonra değişiklik önergeleriyle birlikte kabul edildi.

-TASARI-

Tasarıya göre, dış ticaret istatistiklerinden dolayı tanınma ile
gizlilik kapsamına giren veriler için gizlilik hükümleri, ilgili birimin
kendisine ait verinin gizlenmesini talep eden yazılı başvurusu halinde
uygulanacak. 2005'ten önce TÜİK'in elinde bulunan aktif ve pasif gizleme
kapsamına giren tüm veriler, 2005'te yürürlüğe giren Türkiye İstatistik
Kanunuyla getirilen uygulamalara tabi tutulacak.
İstatistiki birimler, ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre,
bilim, teknoloji ve ihtiyaç duyulan diğer alanlardaki resmi
istatistikleri üretmek üzere, anayasada belirlenen temel haklar ve
ödevler çerçevesinde, kendilerinden istenen veri veya bilgileri,
başkanlığın belirleyeceği şekil, süre ve standartlarda eksiksiz, doğru
ve ücretsiz olarak vermekle yükümlü olacak.
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı ile kurum ve kuruluşlar tarafından
istenen bilgilere ilişkin suçun, hane halkı veya bireyler dışında kalan
diğer istatistiki birimlerle yapılan araştırmalarda işlenmesi durumunda
bin 500 YTL idari para cezası uygulanacak.