2018-07-23 - 15:20
TBMM Genel Kurulu, Başkanvekili Mustafa Şentop, başkanlığında toplandı. Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin birinci bölümünde yer alan 4 madde kabul edildi.
TBMM Genel Kurulu, Başkanvekili Mustafa Şentop, başkanlığında toplandı.
TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop, "Yeni benimsemiş olduğumuz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin sağlıklı işlemesi, daha da rasyonelleştirilerek dünyaya örnek olması, yüce Meclisin çalışma ve gayretleriyle mümkündür. Yasama kalitesinin artırılması, denetimin etkinleştirilmesi birinci ve temel önceliğimiz olacaktır." dedi.
TBMM'nin dünyada çok az parlamentoya nasip olan şanlı tarihe sahip olduğunu belirten Şentop, 24 Haziran seçimleri sonrasında oluşan 27'nci Dönem'de, parlamento tarihinin siyasi temsil bakımından en kapsayıcı Meclis aritmetiğinin ortaya çıktığını ifade etti.
Daha önceleri "yönetimde istikrar" için fedakarlık edilen "temsilde adalet"in artık ikincil bir gaye olmaktan çıktığını, kanuni düzenlemelerle Türkiye'deki bütün siyasi yapı ve oluşumların Mecliste temsilininin sağlandığını vurgulayan Şentop, "Yeni benimsemiş olduğumuz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin sağlıklı işlemesi, daha da rasyonelleştirilerek dünyaya örnek olması yüce Meclisin çalışma ve gayretleriyle mümkündür." diye konuştu.
Şentop, daha demokratik bir ülke, daha müreffeh bir toplum ve daha güçlü bir devlet için çalışmaya devam edeceklerinin altını çizdi.
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay da Kıbrıs Barış Harekatı'nın yıl dönümü dolayısıyla yerinden söz alarak, Kıbrıs konusunda uluslarası düzeyde yıllardır aşılanan çözüm umutlarının bir arpa boyu mesafe alamadığını söyledi.
Adada, yapıcı diyalog yerine marazi diplomasi ile çözüm dayatıldığını dile getiren Akçay, Türkiye'nin Kıbrıs'ın haklı davasına sahip çıkmaya devam edeceğini belirtti.
CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç ise CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu'nun tutuklu olduğunu anımsatarak, "Tutuklu olan Enis Berberoğlu değil, tutuklu olan Yargıtaydır. Çalınan anayasa, Enis Berberoğlu'nun şahsına ait bir belge değildir, senin, benim, bu toplumun anayasasıdır." ifadelerini kullandı.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan ise Kıbrıs'taki çözümsüzlüğün üzüntü verici olduğunu vurgulayarak, Kıbrıs Türk halkının haklarının korunduğu bir sonuca ulaşılmasını istedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile fotoğraf çektiren futbolcu Mesut Özil'in Almanya'da ırkçı saldırılara maruz kaldığına dikkati çeken Turan, Avrupa'da yükselen ırkçılığın toplumlar arasındaki ilişkileri bozduğunu söyledi. Turan, "Söz konusu ırkçılığı kınıyoruz, Mesut Özil kardeşimizin yanındayız." dedi.
Genel Kurulda ayrıca, AK Parti Tekirdağ Milletvekili Çiğdem Koncagül "Kıbrıs Barış Harekatının yıl dönümü", CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur "Hatay'ın anavatana katılışının yıl dönümü", MHP İstanbul Milletvekili İzzet Ulvi Yönter ise "uzman çavuş ve jandarmaların sorunları" konusunda gündem dışı konuşma yaptı.
AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, teklifle, valilere getirilen yetkiyle valilerin yetkilerinin somutlaştırıldığını, yetki alanlarının altının çizildiğini bildirdi.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin görüşmeleri öncesi usul tartışması yaşandı.
TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop'un, teklifin görüşmelerine geçileceğini belirtmesi üzerine CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç söz aldı.
Özkoç, TBMM İçtüzüğü'nün 62. maddesine göre, görüşmelere geçilmesi için komisyonun yanı sıra hükümetin de Mecliste bulunması gerektiğini ifade ederek, usul tartışması açılmasını istedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan, yeni sistemde hükümet olmadığını, dolayısıyla "fiili imkansızlık durumu" olduğunu belirterek, "Anayasa üst normdur. Anayasanın gereği olarak burada bakan olmayacaktır. Bu yeni sisteme artık ayak uydurun, bunu kabul edin." dedi.
CHP İstanbul Milletvekili İbrahim Kaboğlu, şu an yürürlükte olan Anayasaya ve iç tüzüğe uyulması gerektiğini savundu. HDP Grup Başkanvekili Ayhan Bilgen, teklifin bir iki hafta daha ertelenerek, iç tüzük tartışmasının öne çekilmesini istedi.
AK Parti İstanbul Milletvekili Mehmet Doğan Kubat, görüşmelerde hükümetin varlığının aranmasının doğru olmadığını bildirdi.
Konuşmaların ardından TBMM Başkanvekili Şentop, "Hükümet ve Bakanlar Kurulunun, sistem değişikliği sebebiyle Anayasadan çıkarılmasından dolayı 62. maddedeki hükümlerin şeklen uygulanmasının fiilen mümkün olmadığına, yani fiili imkansızlık sebebiyle Hükümetin görüşme sırasında Genel Kurulda aranmasının gerekli olmadığına dair tutumumda bir değişiklik olmadığını ifade ediyorum." dedi.
AK Parti Grubu adına konuşan Grup Başkanvekili Özlem Zengin, neden böyle bir kanun teklifi verdiklerini anlattı.
Kendisinden önce yapılan konuşmalarda, "Sanki bu Gazi Meclis darbeye hiç şahitlik yapmamış gibi konuşulduğunu gördüğünü" belirten Zengin, "15 Temmuz gecesi bu Meclise, Türkiye Cumhuriyeti'ne, Cumhurbaşkanına ve millete karşı darbe girişiminde bulunulmuştur, 251 vatandaşımız da şehit olmuştur." ifadesini kullandı.
"OHAL, Anayasal bir kurum; bu anayasal kurumun iyiliği ve yanlışlığı tartışılabilir." diyen Zengin, darbe girişiminden sonra Anayasal yetkiler çerçevesinde OHAL ilan edildiğine işaret etti.
AK Parti Grup Başkanvekili Zengin, OHAL kararının, devletin en temel kurumlarına, bugüne kadar alışılmamış biçimde sızan FETÖ örgütüyle mücadele etmek için alındığını belirtti.
OHAL ilan edildikten sonra, adım adım ilerleme hali düşünülerek, 3'er aylık periyotlarla OHAL'in uzatıldığına değinen Zengin, "(OHAL kendiliğinden ortadan kalktı) denildi. OHAL kendiliğinden kalkmadı. Nasıl bir şeyi ilan etme iradesi varsa, onu yeniden ilan etmeyerek sona erdirme iradesi de vardır." diye konuştu.
Teklifte yer alan 3 yıllık sürenin, geçiş süreci olarak öngörüldüğünü ve bunun da bütün maddeler için geçerli olmadığını, birkaç madde için geçerli olduğunu aktaran Zengin, teklifle, valilere getirilen yetkiyle, valilerin yetkilerinin somutlaştırıldığını, yetki alanlarının altının çizildiğini bildirdi.
Zengin, "Askeri mahkemeler kaldırıldığı için, askeri mahallerdeki aramalar konusunda boşluklar vardı, teklifle bununla ilgili düzenlemeler de getirildi." ifadesini kullandı.
Teklifin tümü üzerindeki konuşmalar tamamlandı.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı.
Görüşmeler sırasında Adalet Komisyonu Başkanı AK Parti Kastamonu Milletvekili Hakkı Köylü, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Daha önceki dönemde soruların komisyondan daha çok bakanlara yöneltildiğini anımsatan Köylü, şimdi de bakanlara yöneltilen sorular bulunduğunu, bunlara cevap veremeyeceğini söyledi. Bunun üzerine kısa süre tartışma yaşandı. Daha sonra TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop da komisyonu alakadar etmeyen soruların yöneltilmemesini istedi.
OHAL Komisyonuna ilişkin bir soru üzerine, komisyona 100 binin üzerinde başvuru yapıldığına işaret eden Köylü, "Bunun herhalde 20 bin kadarını sonuçlandırmışlar, bunun içinde de belki cüzi bir kısmı iade kararı olarak değerlendirilmiştir. Bana sorarsanız belki bir, belki iki tane daha komisyon kurulmalı. Şu andaki çalışma sistemiyle giderse gerçekten çok uzun bir süre alacaktır. Daha kısa bir sürede bu komisyon kararlarının sonuçlanmasını ve insanların mağdur olmamasını temenni ediyorum." diye konuştu.
Soru cevap işleminin ardından, Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasıyla 1 ila 13. maddelerini kapsayan birinci bölüm üzerindeki görüşmelere geçildi.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanvekili Yılmaz Tunç, "Teklifle, Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yer alan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırması bir tarafa, genişletildiğini görüyoruz." dedi.
TBMM Genel Kurulunda "temel kanun" olarak görüşülen, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin birinci bölümü üzerindeki müzakereler tamamlanarak maddelerine geçildi.
Teklifin birinci bölümü üzerinde milletvekillerinin sorularını TBMM Adalet Komisyonu Başkanvekili ve AK Parti Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç yanıtladı.
"Teklifle, Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yer alan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması bir tarafa, genişletildiğini görüyoruz" ifadesini kullanan Tunç, teklif hazırlanırken özgürlüklerin korunması anlamında gerekli hassasiyetin gösterildiğini belirtti.
Yılmaz Tunç, kanuni düzenlemelerin Anayasa'nın temel hak ve özgürlükleri dikkate alınarak hazırlandığını anlattı.
Teklifte, görevlerine iade edilenlerin hakları konusunda önemli düzenlemelerin yer aldığını dile getiren Tunç, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na başvurup da başvurusu kabul edilenler hakkında uygulanacak usul hükümleri teklifte ayrıntılı bir şekilde belirleniyor. Mali ve sosyal haklarının ödeneceğine ilişkin açık bir hüküm vardır. Bu kişilerin kamuda yeniden görev alabilmelerinin esas ve usulleri de teklifte var.
Tunç, teklifte, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanılmasını daha da genişleten bir durum söz konusu olduğunu aktararak, "Önceki düzenlemede gece 24.00'e kadar açık alanlarda toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kullanılamazken, teklifle birlikte artık bu mümkün hale gelebilecek. Gece saatleri vatandaşlarımızın istirahat ettiği saatler olması nedeniyle, mülki amirlere yetki verilerek belli hususlarda bazı sınırlamalara gidilmektedir." sözlerine yer verdi.
Tunç, vatandaşların, haklarının ihlal edildiği inancında olması durumunda, önce Anayasa Mahkemesi, daha sonra da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gidebildiğini söyledi.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan da CHP ve HDP'nin, "AK Parti'nin DEAŞ terör örgütü ile iş birliği yaptığı" iddialarına cevap verdi.
Turan, muhalefetin 17 yıldan beri aynı şeyi söylediğini belirterek, şunları ifade etti:
"Ama millet onlara bir sağdan bir soldan vuruyor. Bağırarak, çağırarak AK Parti'nin sözünü keserek iş yapmaya çalışıyorlar fakat beş sene sonra inşallah daha kalabalık geleceğiz. DEAŞ'la ilgili iddiaya yüz bin defa yanıt verildi. Dünyada DEAŞ'la en fazla mücadele eden ve bedel ödeyen parti AK Parti'dir. Biz onlarla mücadele ederken, sizin grup, 'Ne işiniz var Afrin'de?' diyordu.
PKK ile arasına mesafe koyamayanlar, HDP barajı geçemediği için toplantılarında bunun için strateji geliştirenler milletten bir tokat daha yiyecektir. Bu millet, kimin terörle yan yana yürüdüğünü bildiği için 17 yılın sonunda yüzde 52 ile 'Durmak yok yola devam.' dedi."
HDP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık'a Meclisten geçici olarak iki birleşim çıkarılma cezası verildi.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin birinci bölümü üzerinde görüşmeler devam ediyor.
Teklifin 1. maddesi üzerinde partisinin verdiği önerge üzerinde söz alan HDP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, AK Parti iktidarının meşru olmadığını savundu.
Türkiye'de hukukun rafa kaldırıldığını ileri süren Şık'ın "İktidar olmanın yarattığı kibrinizi, yalan ve cehaletle yoğuruyorsunuz. Hakikati söyleyenlere yönelik saldırganlığınızı ise acizliğinizle besliyorsunuz. Ahlaksızlığınızı, yeterli gelmediğini..." sözlerine AK Parti milletvekilleri tepki gösterdi.
Bunun üzerine TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop, kürsüden kimseye hakaret edilmemesini istedi.
Şık'ın sözlerinin ardından, önce AK Parti milletvekilleri, daha sonra HDP milletvekilleri kürsünün önüne geldi. Gerginliğin devam etmesi üzerine, TBMM Başkanvekili Şentop, birleşime 5 dakika ara verdi. Bir süre kürsü önünde karşılıklı olarak sözlü sataşmada bulunan milletvekilleri, daha sonra yerlerine geçti.
Aranın ardından Şentop, Şık'ın sözlerinin iç tüzüğe aykırı olduğunu belirterek, Şık'a Meclisten iki birleşim geçici çıkarılma cezası verilmesini teklif etti.
Bunun üzerine HDP Grup Başkanvekili Fatma Kurtulan, "Şık'ın sözlerini etik değerler açısından ifade ettiğini ve milletvekillerinin şahsına yönelik sözler sarfetmediğini." söyledi.
Daha sonra Şentop, TBMM İçtüzüğü'nün 161'inci maddesine göre Şık'ın Meclisten geçici çıkarılmasını milletvekillerinin oyuna sundu.
Oylama sonucu, Şık'a geçici olarak iki birleşim Meclisten çıkarılma cezası verildi. Bunun üzerine Şık, partisinden bazı milletvekilleriyle birlikte Genel Kurul salonundan ayrıldı.
Meclisten geçici olarak çıkarılma cezası alan Ahmet Şık'ın bir aylık ödenek ve yolluğunun 3'te 2'si kesilecek.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin birinci bölümünde yer alan 4 madde kabul edildi.
Teklifin kabul edilen maddelerine göre; valiler, kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde, 15 günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere girişi ve çıkışı kamu düzeni ya da kamu güvenliğini bozabileceği şüphesi bulunan kişiler için sınırlama kararı alabilecek.
Valiler, belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçların seyirlerini düzenleyebilecek veya kısıtlayabilecek; ruhsatlı da olsa her çeşit silah ve merminin taşınması ve naklini yasaklayabilecek.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'na "önleme araması" başlığıyla eklenen maddeye göre, tehlikenin ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla usulüne göre verilmiş sulh ceza hakimi kararı veya bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde askeri birlik komutanının ya da askeri kurum amiri, hukuk hizmetleri başkanı ve birim amirinin yazılı emri üzerine, askeri mahallerde kişilerin üstü, araçları, özel kağıtları ve eşyası aranabilecek, gerekli tedbirler alınacak, suç delilleri koruma altına alınacak.
Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi gerekecek. Arama kararında veya emrinde aramanın sebebi, konusu ve kapsamıyla yapılacağı yer, zaman ve geçerli olacağı süre belirtilecek. Aramanın sonucu, arama kararı veya emri veren merci ya da makama bir tutanakla bildirilecek. Konutta ve yerleşim yerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamayacak.
Asker kişiler dahil askeri mahallere girmek veya çıkmak isteyenler, duyarlı kapıdan geçmek zorunda olacak. Bu kişilerin üstleri duyarlı kapının ikaz vermesi halinde metal dedektörle kontrol edilecek, eşyaları teknik cihazlardan ve güvenlik sistemlerinden geçirilecek, aracı teknik cihazlarla gerektiğinde elle kontrol edilebilecek.
Şüphe halinde veya bu cihazların bulunmadığı yerlerde, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın kontrol elle yapılabilecek. Teknik cihazların ikazının sürmesi halinde, bu kişiler ancak elle kontrolü kabul ettikleri takdirde askeri mahallere girebilecek.
Teklifle 2017 yılında yapılan değişiklikle sıkıyönetim rejimi anayasadan çıkarıldığından, bu düzenlemeye uyum için Sıkıyönetim Kanunu yürürlükten kaldırılıyor.
AİHM'in ihlal kararı dışında dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon gibi usullerle sonuçlandırılan başvuruları da "yargılamanın yenilenmesi" sebepleri arasına alınıyor. Böylece, dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyonla sonuçlandırılan başvurularda, ihlal kararı verilen başvurularda olduğu gibi yeniden yargılama yoluna başvurulabilmesi mümkün hale getiriliyor, AİHM önündeki başvurularda ihlal kararı verilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop, teklifin 4. maddesinin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verdi.
Şentop, aranın ardından, komisyonun yerinde olmaması üzerine, birleşimi saat 15.00'de toplanmak üzere kapattı.
TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop, "Yeni benimsemiş olduğumuz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin sağlıklı işlemesi, daha da rasyonelleştirilerek dünyaya örnek olması, yüce Meclisin çalışma ve gayretleriyle mümkündür. Yasama kalitesinin artırılması, denetimin etkinleştirilmesi birinci ve temel önceliğimiz olacaktır." dedi.
TBMM'nin dünyada çok az parlamentoya nasip olan şanlı tarihe sahip olduğunu belirten Şentop, 24 Haziran seçimleri sonrasında oluşan 27'nci Dönem'de, parlamento tarihinin siyasi temsil bakımından en kapsayıcı Meclis aritmetiğinin ortaya çıktığını ifade etti.
Daha önceleri "yönetimde istikrar" için fedakarlık edilen "temsilde adalet"in artık ikincil bir gaye olmaktan çıktığını, kanuni düzenlemelerle Türkiye'deki bütün siyasi yapı ve oluşumların Mecliste temsilininin sağlandığını vurgulayan Şentop, "Yeni benimsemiş olduğumuz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin sağlıklı işlemesi, daha da rasyonelleştirilerek dünyaya örnek olması yüce Meclisin çalışma ve gayretleriyle mümkündür." diye konuştu.
Şentop, daha demokratik bir ülke, daha müreffeh bir toplum ve daha güçlü bir devlet için çalışmaya devam edeceklerinin altını çizdi.
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay da Kıbrıs Barış Harekatı'nın yıl dönümü dolayısıyla yerinden söz alarak, Kıbrıs konusunda uluslarası düzeyde yıllardır aşılanan çözüm umutlarının bir arpa boyu mesafe alamadığını söyledi.
Adada, yapıcı diyalog yerine marazi diplomasi ile çözüm dayatıldığını dile getiren Akçay, Türkiye'nin Kıbrıs'ın haklı davasına sahip çıkmaya devam edeceğini belirtti.
CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç ise CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu'nun tutuklu olduğunu anımsatarak, "Tutuklu olan Enis Berberoğlu değil, tutuklu olan Yargıtaydır. Çalınan anayasa, Enis Berberoğlu'nun şahsına ait bir belge değildir, senin, benim, bu toplumun anayasasıdır." ifadelerini kullandı.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan ise Kıbrıs'taki çözümsüzlüğün üzüntü verici olduğunu vurgulayarak, Kıbrıs Türk halkının haklarının korunduğu bir sonuca ulaşılmasını istedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile fotoğraf çektiren futbolcu Mesut Özil'in Almanya'da ırkçı saldırılara maruz kaldığına dikkati çeken Turan, Avrupa'da yükselen ırkçılığın toplumlar arasındaki ilişkileri bozduğunu söyledi. Turan, "Söz konusu ırkçılığı kınıyoruz, Mesut Özil kardeşimizin yanındayız." dedi.
Genel Kurulda ayrıca, AK Parti Tekirdağ Milletvekili Çiğdem Koncagül "Kıbrıs Barış Harekatının yıl dönümü", CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur "Hatay'ın anavatana katılışının yıl dönümü", MHP İstanbul Milletvekili İzzet Ulvi Yönter ise "uzman çavuş ve jandarmaların sorunları" konusunda gündem dışı konuşma yaptı.
AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, teklifle, valilere getirilen yetkiyle valilerin yetkilerinin somutlaştırıldığını, yetki alanlarının altının çizildiğini bildirdi.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin görüşmeleri öncesi usul tartışması yaşandı.
TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop'un, teklifin görüşmelerine geçileceğini belirtmesi üzerine CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç söz aldı.
Özkoç, TBMM İçtüzüğü'nün 62. maddesine göre, görüşmelere geçilmesi için komisyonun yanı sıra hükümetin de Mecliste bulunması gerektiğini ifade ederek, usul tartışması açılmasını istedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan, yeni sistemde hükümet olmadığını, dolayısıyla "fiili imkansızlık durumu" olduğunu belirterek, "Anayasa üst normdur. Anayasanın gereği olarak burada bakan olmayacaktır. Bu yeni sisteme artık ayak uydurun, bunu kabul edin." dedi.
CHP İstanbul Milletvekili İbrahim Kaboğlu, şu an yürürlükte olan Anayasaya ve iç tüzüğe uyulması gerektiğini savundu. HDP Grup Başkanvekili Ayhan Bilgen, teklifin bir iki hafta daha ertelenerek, iç tüzük tartışmasının öne çekilmesini istedi.
AK Parti İstanbul Milletvekili Mehmet Doğan Kubat, görüşmelerde hükümetin varlığının aranmasının doğru olmadığını bildirdi.
Konuşmaların ardından TBMM Başkanvekili Şentop, "Hükümet ve Bakanlar Kurulunun, sistem değişikliği sebebiyle Anayasadan çıkarılmasından dolayı 62. maddedeki hükümlerin şeklen uygulanmasının fiilen mümkün olmadığına, yani fiili imkansızlık sebebiyle Hükümetin görüşme sırasında Genel Kurulda aranmasının gerekli olmadığına dair tutumumda bir değişiklik olmadığını ifade ediyorum." dedi.
AK Parti Grubu adına konuşan Grup Başkanvekili Özlem Zengin, neden böyle bir kanun teklifi verdiklerini anlattı.
Kendisinden önce yapılan konuşmalarda, "Sanki bu Gazi Meclis darbeye hiç şahitlik yapmamış gibi konuşulduğunu gördüğünü" belirten Zengin, "15 Temmuz gecesi bu Meclise, Türkiye Cumhuriyeti'ne, Cumhurbaşkanına ve millete karşı darbe girişiminde bulunulmuştur, 251 vatandaşımız da şehit olmuştur." ifadesini kullandı.
"OHAL, Anayasal bir kurum; bu anayasal kurumun iyiliği ve yanlışlığı tartışılabilir." diyen Zengin, darbe girişiminden sonra Anayasal yetkiler çerçevesinde OHAL ilan edildiğine işaret etti.
AK Parti Grup Başkanvekili Zengin, OHAL kararının, devletin en temel kurumlarına, bugüne kadar alışılmamış biçimde sızan FETÖ örgütüyle mücadele etmek için alındığını belirtti.
OHAL ilan edildikten sonra, adım adım ilerleme hali düşünülerek, 3'er aylık periyotlarla OHAL'in uzatıldığına değinen Zengin, "(OHAL kendiliğinden ortadan kalktı) denildi. OHAL kendiliğinden kalkmadı. Nasıl bir şeyi ilan etme iradesi varsa, onu yeniden ilan etmeyerek sona erdirme iradesi de vardır." diye konuştu.
Teklifte yer alan 3 yıllık sürenin, geçiş süreci olarak öngörüldüğünü ve bunun da bütün maddeler için geçerli olmadığını, birkaç madde için geçerli olduğunu aktaran Zengin, teklifle, valilere getirilen yetkiyle, valilerin yetkilerinin somutlaştırıldığını, yetki alanlarının altının çizildiğini bildirdi.
Zengin, "Askeri mahkemeler kaldırıldığı için, askeri mahallerdeki aramalar konusunda boşluklar vardı, teklifle bununla ilgili düzenlemeler de getirildi." ifadesini kullandı.
Teklifin tümü üzerindeki konuşmalar tamamlandı.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı.
Görüşmeler sırasında Adalet Komisyonu Başkanı AK Parti Kastamonu Milletvekili Hakkı Köylü, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Daha önceki dönemde soruların komisyondan daha çok bakanlara yöneltildiğini anımsatan Köylü, şimdi de bakanlara yöneltilen sorular bulunduğunu, bunlara cevap veremeyeceğini söyledi. Bunun üzerine kısa süre tartışma yaşandı. Daha sonra TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop da komisyonu alakadar etmeyen soruların yöneltilmemesini istedi.
OHAL Komisyonuna ilişkin bir soru üzerine, komisyona 100 binin üzerinde başvuru yapıldığına işaret eden Köylü, "Bunun herhalde 20 bin kadarını sonuçlandırmışlar, bunun içinde de belki cüzi bir kısmı iade kararı olarak değerlendirilmiştir. Bana sorarsanız belki bir, belki iki tane daha komisyon kurulmalı. Şu andaki çalışma sistemiyle giderse gerçekten çok uzun bir süre alacaktır. Daha kısa bir sürede bu komisyon kararlarının sonuçlanmasını ve insanların mağdur olmamasını temenni ediyorum." diye konuştu.
Soru cevap işleminin ardından, Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasıyla 1 ila 13. maddelerini kapsayan birinci bölüm üzerindeki görüşmelere geçildi.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanvekili Yılmaz Tunç, "Teklifle, Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yer alan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırması bir tarafa, genişletildiğini görüyoruz." dedi.
TBMM Genel Kurulunda "temel kanun" olarak görüşülen, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin birinci bölümü üzerindeki müzakereler tamamlanarak maddelerine geçildi.
Teklifin birinci bölümü üzerinde milletvekillerinin sorularını TBMM Adalet Komisyonu Başkanvekili ve AK Parti Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç yanıtladı.
"Teklifle, Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yer alan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması bir tarafa, genişletildiğini görüyoruz" ifadesini kullanan Tunç, teklif hazırlanırken özgürlüklerin korunması anlamında gerekli hassasiyetin gösterildiğini belirtti.
Yılmaz Tunç, kanuni düzenlemelerin Anayasa'nın temel hak ve özgürlükleri dikkate alınarak hazırlandığını anlattı.
Teklifte, görevlerine iade edilenlerin hakları konusunda önemli düzenlemelerin yer aldığını dile getiren Tunç, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na başvurup da başvurusu kabul edilenler hakkında uygulanacak usul hükümleri teklifte ayrıntılı bir şekilde belirleniyor. Mali ve sosyal haklarının ödeneceğine ilişkin açık bir hüküm vardır. Bu kişilerin kamuda yeniden görev alabilmelerinin esas ve usulleri de teklifte var.
Tunç, teklifte, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanılmasını daha da genişleten bir durum söz konusu olduğunu aktararak, "Önceki düzenlemede gece 24.00'e kadar açık alanlarda toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kullanılamazken, teklifle birlikte artık bu mümkün hale gelebilecek. Gece saatleri vatandaşlarımızın istirahat ettiği saatler olması nedeniyle, mülki amirlere yetki verilerek belli hususlarda bazı sınırlamalara gidilmektedir." sözlerine yer verdi.
Tunç, vatandaşların, haklarının ihlal edildiği inancında olması durumunda, önce Anayasa Mahkemesi, daha sonra da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gidebildiğini söyledi.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan da CHP ve HDP'nin, "AK Parti'nin DEAŞ terör örgütü ile iş birliği yaptığı" iddialarına cevap verdi.
Turan, muhalefetin 17 yıldan beri aynı şeyi söylediğini belirterek, şunları ifade etti:
"Ama millet onlara bir sağdan bir soldan vuruyor. Bağırarak, çağırarak AK Parti'nin sözünü keserek iş yapmaya çalışıyorlar fakat beş sene sonra inşallah daha kalabalık geleceğiz. DEAŞ'la ilgili iddiaya yüz bin defa yanıt verildi. Dünyada DEAŞ'la en fazla mücadele eden ve bedel ödeyen parti AK Parti'dir. Biz onlarla mücadele ederken, sizin grup, 'Ne işiniz var Afrin'de?' diyordu.
PKK ile arasına mesafe koyamayanlar, HDP barajı geçemediği için toplantılarında bunun için strateji geliştirenler milletten bir tokat daha yiyecektir. Bu millet, kimin terörle yan yana yürüdüğünü bildiği için 17 yılın sonunda yüzde 52 ile 'Durmak yok yola devam.' dedi."
HDP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık'a Meclisten geçici olarak iki birleşim çıkarılma cezası verildi.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin birinci bölümü üzerinde görüşmeler devam ediyor.
Teklifin 1. maddesi üzerinde partisinin verdiği önerge üzerinde söz alan HDP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, AK Parti iktidarının meşru olmadığını savundu.
Türkiye'de hukukun rafa kaldırıldığını ileri süren Şık'ın "İktidar olmanın yarattığı kibrinizi, yalan ve cehaletle yoğuruyorsunuz. Hakikati söyleyenlere yönelik saldırganlığınızı ise acizliğinizle besliyorsunuz. Ahlaksızlığınızı, yeterli gelmediğini..." sözlerine AK Parti milletvekilleri tepki gösterdi.
Bunun üzerine TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop, kürsüden kimseye hakaret edilmemesini istedi.
Şık'ın sözlerinin ardından, önce AK Parti milletvekilleri, daha sonra HDP milletvekilleri kürsünün önüne geldi. Gerginliğin devam etmesi üzerine, TBMM Başkanvekili Şentop, birleşime 5 dakika ara verdi. Bir süre kürsü önünde karşılıklı olarak sözlü sataşmada bulunan milletvekilleri, daha sonra yerlerine geçti.
Aranın ardından Şentop, Şık'ın sözlerinin iç tüzüğe aykırı olduğunu belirterek, Şık'a Meclisten iki birleşim geçici çıkarılma cezası verilmesini teklif etti.
Bunun üzerine HDP Grup Başkanvekili Fatma Kurtulan, "Şık'ın sözlerini etik değerler açısından ifade ettiğini ve milletvekillerinin şahsına yönelik sözler sarfetmediğini." söyledi.
Daha sonra Şentop, TBMM İçtüzüğü'nün 161'inci maddesine göre Şık'ın Meclisten geçici çıkarılmasını milletvekillerinin oyuna sundu.
Oylama sonucu, Şık'a geçici olarak iki birleşim Meclisten çıkarılma cezası verildi. Bunun üzerine Şık, partisinden bazı milletvekilleriyle birlikte Genel Kurul salonundan ayrıldı.
Meclisten geçici olarak çıkarılma cezası alan Ahmet Şık'ın bir aylık ödenek ve yolluğunun 3'te 2'si kesilecek.
TBMM Genel Kurulunda, terörle mücadelede yeni düzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin birinci bölümünde yer alan 4 madde kabul edildi.
Teklifin kabul edilen maddelerine göre; valiler, kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde, 15 günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere girişi ve çıkışı kamu düzeni ya da kamu güvenliğini bozabileceği şüphesi bulunan kişiler için sınırlama kararı alabilecek.
Valiler, belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçların seyirlerini düzenleyebilecek veya kısıtlayabilecek; ruhsatlı da olsa her çeşit silah ve merminin taşınması ve naklini yasaklayabilecek.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'na "önleme araması" başlığıyla eklenen maddeye göre, tehlikenin ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla usulüne göre verilmiş sulh ceza hakimi kararı veya bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde askeri birlik komutanının ya da askeri kurum amiri, hukuk hizmetleri başkanı ve birim amirinin yazılı emri üzerine, askeri mahallerde kişilerin üstü, araçları, özel kağıtları ve eşyası aranabilecek, gerekli tedbirler alınacak, suç delilleri koruma altına alınacak.
Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi gerekecek. Arama kararında veya emrinde aramanın sebebi, konusu ve kapsamıyla yapılacağı yer, zaman ve geçerli olacağı süre belirtilecek. Aramanın sonucu, arama kararı veya emri veren merci ya da makama bir tutanakla bildirilecek. Konutta ve yerleşim yerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamayacak.
Asker kişiler dahil askeri mahallere girmek veya çıkmak isteyenler, duyarlı kapıdan geçmek zorunda olacak. Bu kişilerin üstleri duyarlı kapının ikaz vermesi halinde metal dedektörle kontrol edilecek, eşyaları teknik cihazlardan ve güvenlik sistemlerinden geçirilecek, aracı teknik cihazlarla gerektiğinde elle kontrol edilebilecek.
Şüphe halinde veya bu cihazların bulunmadığı yerlerde, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın kontrol elle yapılabilecek. Teknik cihazların ikazının sürmesi halinde, bu kişiler ancak elle kontrolü kabul ettikleri takdirde askeri mahallere girebilecek.
Teklifle 2017 yılında yapılan değişiklikle sıkıyönetim rejimi anayasadan çıkarıldığından, bu düzenlemeye uyum için Sıkıyönetim Kanunu yürürlükten kaldırılıyor.
AİHM'in ihlal kararı dışında dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon gibi usullerle sonuçlandırılan başvuruları da "yargılamanın yenilenmesi" sebepleri arasına alınıyor. Böylece, dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyonla sonuçlandırılan başvurularda, ihlal kararı verilen başvurularda olduğu gibi yeniden yargılama yoluna başvurulabilmesi mümkün hale getiriliyor, AİHM önündeki başvurularda ihlal kararı verilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
TBMM Başkanvekili Mustafa Şentop, teklifin 4. maddesinin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verdi.
Şentop, aranın ardından, komisyonun yerinde olmaması üzerine, birleşimi saat 15.00'de toplanmak üzere kapattı.
