'HAL YASA TASARISININ 8 MADDESİ KABUL EDİLDİ

Kamuoyunda ''Hal Yasa Tasarısı'' olarak bilinen
Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların
Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı'nın 8 maddesi, TBMM Genel
Kurulu'nda kabul edildi.
Genel Kurulda ''temel yasa'' olarak görüşülen tasarının bazı maddeleri
önergelerle değiştirilerek kabul edildi. Kabul edilen maddelere göre, toptancı
halleri; imar planlarında belirlenmiş alanlarda, halin sınıfına, büyüklüğüne ve
işlem hacmine göre müzayede, depolama, tasnifleme ve ambalajlama tesisleri ile
laboratuvar ve soğuk hava deposu gibi diğer asgari koşulları taşıyan projeler
çerçevesinde, belediye sınırları içinde belediyeler, büyükşehir belediye
sınırları içinde büyükşehir belediyeleri tarafından kurulacak. Halin kuruluşu, en
geç 1 ay içinde ilgili belediye tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığına
bildirilecek.
Tasarıda, hallerde satılacak mallar tarifi içinde bulunan ''diğer
mallar'' ibaresine açıklık getirilerek, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri,
su ürünleri, bal ve kesme çiçek hallerde satılacak mallar kapsamına alındı.
Şehir içinde kalan, çevreye, altyapıya ve trafiğe yük getiren, ulaşım
imkanları ve alan büyüklüğü yetersiz olan ve uygun çalışma ortamı bulunmayan
toptancı halleri, başka bir alana taşınabilecek.
İmar planlarında toptancı hal yeri olarak belirlenmiş alanlar, başka bir
amaçla kullanılamayacak ve bu alanların çevresi toptancı halinin faaliyetini
engelleyecek veya insan sağlığına zarar verecek şekilde iskana açılamayacak.
İmar planında toptancı hal yeri olarak belirlenmiş alanlarda bulunan,
mülkiyeti Hazineye ait taşınmazlar toptancı hali kurulmak üzere; belediyelere
bedelsiz olarak, üretici örgütlerine doğrudan satış yoluyla devredilecek.
İmar planında toplantı hal yeri olarak belirlenmiş alanlarda, özel
mülkiyete ait arazilerin bulunması halinde, bu araziler rızaen satın alma veya
kamulaştırma yolu ile edinilebilecek.

-MALLARIN TOPTAN VE PERAKENDE ALIM SATIMI-

İhraç ve ithal malları, organik üretilen ürünler, üreticilerce pazar
yerlerinde perakende olarak doğrudan tüketicilere satılan mallar, fatura veya
müstahsil makbuzu ile doğrudan üreticilerden alınan mallar; bildirime tabi
tutulacak.
Malların toptan alım ve satımı toptancı hallerinde yapılacak. Ancak,
toptan alım ve satımlar ile perakende ya da toptancı halinde, toptan olarak
satmak veya münhasıran kendi tüketiminde kullanmak üzere fatura veya müstahsil
makbuzu ile üreticilerden yapılan toptan alımlar, toptancı haline bildirilmek
kaydıyla toptancı hali dışında da yapılabilecek.
Herhangi bir toptancı halinden satın alındığı veya hale bildirildiği
belgelenen malların satışı engellenemeyecek.

-KOMİSYON ORANI YÜZDE 8'İ GEÇEMEYECEK-

Komisyoncular, alıcı ve satıcı arasında aracılık etmek, onların haklarını
gözetmek, mesleki bilgi ve deneyimlerine dayanarak piyasanın durumu hakkında en
doğru bilgileri aktarmak, piyasanın oluşumuna katkı sağlamakla görevli olacak.
Komisyoncular, aracılık faaliyetleri sırasında, kendi kusurundan kaynaklanan veya
kötü niyete dayanan her türlü eylemden sorumlu tutulacak.
Komisyoncuların satış bedeli üzerinden alacakları komisyon oranı, yüzde
8'i aşmamak üzere, taraflarca serbestçe tespit edilecek. Bakanlık, bu oranı
yarıya kadar indirmeye yetkili olacak. Fiilen aracılık hizmeti verilmedikçe,
komisyon ücreti alınamayacak.
Komisyoncular, teslim aldıkları malları cinslerine, doğal özelliklerine,
standartlarına, gıda güvenilirliğine ve kalitesine ilişkin şartlara göre özenle
korumak ve gerekli bilgileri vermek, kanuni kesintileri satış bedelinden
düştükten sonra mal bedelini satış tarihinden itibaren 15 iş günü içinde
üreticiye veya üretici örgütüne ödeyecek.
Perakende satış yapan üreticiler ile toptan veya perakende satış yapan
diğer satıcılar; malları, cinsine, doğal özelliklerine, kalite ve standartlarına
göre sınıflandırmak, gıda güvenilirliğine, teknik ve hijyenik şartlara uygun
olarak ürünün özelliğine göre satışa sunmak; satışa sunulan malların
izlenebilirliğine yönelik bilgileri içeren, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Tarım
ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen teknik özelliklere sahip künyelerin kap ve
ambalajların üzerinde bulundurulmasını sağlamak zorunda olacak.

-ÜRETİCİYE PAZAR YERİ VERİLECEK-

Semt pazarları, tüketici piyasasının büyüklüğü, ulaşım imkanları, semt
pazarı sayısı ve bunların birbirine yakınlığı, semt pazarının çevreye, altyapıya
ve trafiğe getireceği yükler ile can ve mal güvenliği riski göz önünde
bulundurularak belediyelerce kurulacak.
Semt pazarında bulunan toplam satış yeri sayısının en az yüzde 20'si,
özel satış yeri olarak üreticilere ayrılacak. Ayrılan satış yerlerine
üreticilerden yeteri kadar talep olmaması veya boşalan satış yerlerinin
doldurulamaması halinde, diğer talep sahiplerine de tahsis yapılabilecek.
Toptancı halinde satılan mallardan yüzde 1, toptancı hali dışında satılan
mallardan yüzde 2 oranında hal rüsumu tahsil edilecek. Bakanlar Kurulu, hal
rüsumu oranlarını, yüzde 90'a kadar azaltmaya veya artırmaya yetkili olacak.
Hal rüsumunun yüzde 75'i, toptancı halinin bulunduğu belediye veya
işletmeciye verilecek. Bakanlar Kurulu, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının teklifi
üzerine bu oranı değiştirebilecek.

-BAZI ANLAŞMALAR GÜNDEMİN ÖN SIRASINA ÇEKİLDİ-

TBMM Genel Kurulunda tasarının görüşmeleri sırasında Danışma Kurulu
önerisi getirildi. Kabul edilen öneriye göre, Türkiye'nin Bahreyn, Tayland, Fas,
Kosova, Bulgaristan, Suriye, Guyana, Burkina Faso, Laos ile çeşitli alanlarda
imzaladığı anlaşmalar ile protokollerin onaylanmasını uygun bulan kanun
tasarıları, gündemin ön sıralarına çekildi.
TBMM Başkanvekili Nevzat Pakdil, çalışma süresinin dolması üzerine yarın
13.00'te toplanmak üzere birleşimi kapattı.