Komisyon, AK Parti İstanbul Milletvekili Süleyman Soylu başkanlığında toplandı.
Komisyon Başkanı Soylu, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Kızılay'ın milletin göz bebeği, ecdadın da emaneti olduğunu söyledi.
Kızılay'ın, savaşlardan seferberlik yıllarına, deprem, sel, yangın gibi yürek yakan afetlerden, yerinden yurdundan edilmiş mazlumlara uzatılan şefkat eline kadar en zor zamanlarda insanların yanında olduğunu vurgulayan Soylu, "Milletimiz, bir afet bölgesindeki, bir sel veya deprem yıkımındaki insanıyla dertlenip gözyaşı dökerken, Kızılay gecenin bir yarısında, bazen zemheri soğuğunda, bazen güneşin dudakları çatlattığı kavurucu öğlen sıcağında milletimize karşılıksız el uzatan merhamet ve iyilik ocağıdır. Hepimizin çocukluğundan beri zihnine, kalbine kazınan, okullarımızda bize öğretilen ilk iyilik hareketidir Kızılay." ifadelerini kullandı.
Milletvekilleri ile toplantıdaki kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin ortak gayretiyle tarihi bir iyilik hareketini hak ettiği kanunla buluşturacaklarını belirten Soylu, "Bu ülkenin bir evladı olarak bugün böyle bir kanunun yüce Meclisimize gelmesinden ve Kızılay'ın müstakil kanununun bizim de içinde bulunduğumuz bu heyet tarafından değerlendirilmesinden, ele alınmasından ve yapılmasından büyük bir onur duyduğumu ifade etmek istiyorum." dedi.
Soylu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Hepimiz biliyoruz ki bu kanunun her bir maddesi, kağıda dökülen her bir satırı, yarın Gazze'den Myanmar'a, Suriye'den Lübnan'a kadar yeryüzünün dört bir yanına döşenecek iyilik taşlarının ta kendisidir. Kızılay'ın ismi ve faaliyetleri bugüne kadar elbette çeşitli kanunlarımızda zikredilmekteydi. Ancak ilk kez Gazi Meclisimiz, Kızılay'ı kendi teşkilat yapılanmasının ve kapasitesinin güçlendirilmesinden, birtakım hayati hak ve temel ihtiyaçlarına kadar bağımsız, müstakil bir hüviyete kavuşturacak böyle kapsamlı bir çalışmayı gerçekleştirmektedir. Aslında bu teklif, her şeyden önce devletimizin, Meclisimizin kendi merhamet çınarını özel bir kanunla güçlendirme ve geleceğe taşıma iradesinin eseridir."
6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli deprem felaketini anımsatan Soylu, dünyanın dört bir yanından arama kurtarmadan, barınmaya, sağlık, rehabilitasyondan iyileştirme ve yenilemeye, altyapı hizmetlerine kadar birçok yardım geldiğini söyledi.
Savaş zamanlarında, göç hareketlerinde, uluslararası çağrıya çıkabilecek afetlerde uluslararası kapasiteyi kullanmanın zorunluluk olduğunu belirten Soylu, "Bu, sadece bizim ülkemiz için değil, dünyadaki tüm ülkeler için ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın ortak kurallar ile bezenmesi de en temel zarurettir." dedi.
Soylu, 2024'teki 34. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Konferansı'nda "Milli cemiyetlerinizi özel kanunlarla güçlendirin" çağrısı yapıldığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Gazi Meclisimiz onay verirse bu çağrıyı da kendi iç hukukumuzla karşılamış oluyoruz. Bugün dünyada 109 ülkenin halihazırda sahip olduğu bu hukuki zırhı, bizler de dünyada en fazla yardım eden, bazen birinci bazen de ikinci olan, ama hep önde yer alan ve merhamet bayrağını en önlerde taşıyan Türkiye Cumhuriyeti olarak Kızılay'ımıza kazandırmış olacağız ve uluslararası arenadaki gücünü ve işbirliğini kendi iç hukukumuzla tahkim ediyoruz. Bu kanunun temel amacı, Kızılay'ın uluslararası hukuktan kaynaklanan özel statüsünü müstakil bir güvenceye kavuşturmak, teşkilat yapısını ve kurumsal kapasitesini yarına çok daha güçlü, çok daha dinamik bir şekilde taşımaktır."
- "Kızılay'ın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi insanlığa uzanan yardım elinin güçlendirilmesidir"
Teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti Sivas Milletvekili Hakan Aksu, kanun teklifinin hazırlanması sürecinde büyük hassasiyet gösterdiklerini ve 6 aylık kapsamlı bir çalışma sonucunda düzenlemenin hazırlandığını söyledi.
Türk Kızılay'ın yalnızca bir yardım kuruluşu olmadığını, afet anında sahaya ilk ulaşan, ihtiyaç sahibine el uzatan, savaş ve kriz bölgelerinde mazlumların yanında duran, milletin dayanışma ve merhamet anlayışını temsil eden köklü bir kurum olduğunu dile getiren Aksu, "Bugün Türk Kızılay'ı yalnızca ülkemizde değil, dünyanın birçok kriz bölgesinde faaliyet gösteren ve Türkiye'nin vicdan diplomasisini temsil eden saygın bir insani yardım kuruluşudur. Gazze'de yaşanan insani dram, artan çatışmalar ve göç hareketleri güçlü yardım kuruluşlarının önemini her geçen gün daha da artırmaktadır. Bu nedenle Türk Kızılay'ın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi yalnızca ülkemizin değil, ihtiyaç duyulan her coğrafyada insanlığa uzanan yardım elinin güçlendirilmesi anlamına gelmektedir." ifadelerini kullandı.
Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, İsviçre, İtalya, Çin ve Avustralya başta olmak üzere dünyanın 109 ülkesinde milli cemiyetlere ilişkin özel kanuni düzenlemeler bulunduğunu anlatan Aksu, "Kanun teklifimiz herhangi bir istisnai uygulama ortaya koymamakta, tam tersine uluslararası örneklerle uyumlu bir hukuki çerçeve oluşturmaktadır." dedi.
- "Bu bizim gururumuz"
Türk Kızılay Genel Başkanı Fatma Meriç Yılmaz, 11 Haziran'ın Kızılay'ın doğum günü olduğunu belirterek, "Bu kanun, Gazi Meclisimizin bize bir doğum günü hediyesi olacak diye ümit ediyoruz." dedi.
Kızılay'ın Türkiye'de güçlü olduğunu ifade eden Yılmaz, şöyle konuştu:
"Yurt dışına çıktığımız ya da federasyona gittiğimiz zaman o 192 ülkenin içine oturduğumuzda orada çok daha güçlü olduğunu gururla ifade etmek isterim. Tabii ki bu Kızılay'ın gücü değil Türk milletinin gücü. Çünkü bizler yardımı Türk milletinden aldığımız bağışlarla yapıyoruz. Devletten aldığımız bütçeyle yapmıyoruz. Dolayısıyla Türk milleti herhangi bir yerde bir ihtiyaç olduğu zaman bunu, kendi ihtiyacının önüne koyabilmeyi başaran bir millet. Bizim geleneğimizde, tarihimizde bu var. Bu da bizi 2024 ve 2025 yıllarında 192 ülkenin içinde en fazla yardım yapan ulusal cemiyeti yapıyor. Bu, bizim gururumuz. Bu kanunu yaptığımız zaman bizler de o masanın etrafında sizlerin verdiği güçle yeniden gururla oturma şansına kavuşacağız."
Toplantıda, CHP Bilecik Milletvekili Yaşar Tüzün ve Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Birol Aydın'ın bir alt komisyon kurularak kanun teklifinin daha ayrıntılı ve kapsamlı bir şekilde değerlendirildikten sonra görüşülmesine ilişkin önergeleri ile DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez'in, düzenlemenin 4. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu iddiasına ilişkin önergesi yapılan oylamalarda kabul edilmedi.
TBMM İçişleri Komisyonunda, Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı.
Teklifin tümü üzerinde söz alan DEM Parti Mersin Milletvekili Ali Bozan, kanun teklifine ilişkin muhalefetin önerilerinin dikkate alınmasının önemli ve kıymetli olduğunu belirterek, teşekkür etti.
Düzenlemenin alt komisyonda görüşülmesinin daha yararlı olacağını savunan Bozan, "Arkadaşlarımız daha iyi bir Kızılay için bunu istediler. Bu kanun teklifi iki ay sonra Meclis'e gelse kaybedecek bir şeyimiz olmayacaktı." dedi.
Bozan, Kızılay tarafından yapılacak ihale, alım ve bu alandaki adımların sıkı denetlenmesi gerektiğini söyledi.
CHP Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerde yaşadıklarını anlatarak, o dönemde "Kızılay tarafından çadır satıldığı" iddialarının gündeme geldiğini belirtti.
Kızılayın kurum olarak Sayıştay denetimine tabi tutulması gerektiğini söyleyen Öztunç, "Tamam, Devlet Denetleme Kurulu var ama Sayıştay denetimi de olmalıdır. Bu kanun teklifine Sayıştay denetimi eklensin ve akıllarda şüphe kalmasın." diye konuştu.
AK Parti Ankara Milletvekili Osman Gökçek, Ankara Büyükşehir Belediyesinin deprem bölgesine gönderilmek için yaptığı cenaze torbası ihalesine ilişkin eleştirilerde bulundu. Bunun üzerine komisyondaki CHP milletvekilleriyle Gökçek arasında kısa süreli tartışma yaşandı. Toplantıyı terk etmek isteyen CHP milletvekilleri, Komisyon Başkanı Soylu'nun araya girmesi üzerine salonda kaldı.
AK Parti Antalya Milletvekili Kemal Çelik, Kızılayın önemine ve uluslararası arenadaki gücüne işaret ederek, "Böyle bir kurumumuzun, Kızılayımızın kanuna sahip olması çok doğru bir şey. Tüm dünyada böyle ise bizde de böyle olacak. Onun için bu düzenleme önemli." dedi.
Kızılayın kendi iç denetimini yaptığını, ayrıca Devlet Denetleme Kurulu'nun denetimine tabii olduğunu belirten Çelik, "Sayıştay denetimi daha çok KİT'lerde, üretim ve satış yapan ve gelir yaratan yerlerde oluyor. Bana göre Sayıştay denetimi Kızılay için çok uygun değil." ifadelerini kullandı.
- "Genel Kurulda jet hızıyla değil ama gönül hızıyla geçen bir yasa olacak"
İYİ Parti Aydın Milletvekili Ömer Karakaş, Kızılayın Türk milletinin bir parçası olduğunu vurgulayarak, "Kızılay bizim kutsalımız, canımız. Hepimiz sahip çıkmak zorundayız ama yöneticilerinin liyakatli olması, bu güveni tesis etmesi lazım. Bu olmazsa Kızılaya kimse sahip çıkmaz." dedi.
MHP Kütahya Milletvekili Ahmet Erbaş, "6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerde Kızılay tarafından çadır satıldığı" iddiasının herkesin yüreğini sızlattığını belirterek, şöyle konuştu:
"Bu olayla ilgili bütün Kızılayı sorgulamak ve yargılamak vicdansızlıktır. Üç yıl önce bu memlekete ve Kızılaya bu lekeyi sürenler, toplumda göğüslerini gererek gezemiyor, insanların yüzüne bakamıyorlar. Önemli olan bu. Burada güzel bir kanun görüşüyoruz. Eksikleri olabilir, sonradan ilavelerimiz olabilir. Bu teklif Meclis Genel Kurulunda jet hızıyla değil ama gönül hızıyla geçen bir yasa olacak. Bu kanun teklifinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum."
