TBMM ULAŞTIRMA KOMİSYONU

Komisyon, AK Parti İstanbul Milletvekili Kemal Yardımcı ve CHP Antalya
Milletvekili Hüsnü Çöllü'nün Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanunu
ve Limanlar Kanununda değişiklik yapılmasını öngören 2 ayrı kanun
teklifini birleştirerek görüştü.
Komisyonda kabul edilen teklifle, ''küçük deniz aracı'', ''denize
elverişlilik belgesi'', ''gemi'', ''ticaret gemisi'' ve ''yolcunun''
yeniden tanımı yapılıyor.
Adı, tonilatosu (2.83 metreküp) ve kullanma amacı ne olursa olsun,
denizde kürekten başka aletle yola çıkabilen her araç gemi olarak
nitelendirilecek.
Menfaat sağlamak amacıyla denizde kullanılan her gemiye ticaret gemisi;
yolcu gemileri hariç, tam boyu 24 metreden küçük olan her türlü ticaret
gemisine de küçük deniz aracı sayılacak.
Tüm ticaret gemileri ve deniz tesislerinin tekne, makine, genel donanım,
can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme durumu, seyir
teçhizatı ve haberleşme sistemi, sağlık koşulları, yük ve yolcu taşıma
kapasiteleri, deniz kirliliğini önleme donanımları ile diğer seyir
emniyeti konuları bakımından tahsis olundukları hizmetin normal deniz
tehlikelerine karşı koyabilecek durumda olmalarına ''denize
elverişlilik'' denilecek.
Kaptan, gemi adamı veya geminin işi gereği gemide bulunan diğer kişiler,
gemiyi donatan veya işletenin eş ve çocukları ile hizmetinde olan
personeli, işletenin bir görev ile yolculuk eden adamı, temsilcisi ve
memurları, taşınan hayvanların çobanları, mücbir sebeplerle veya
kaptanın denizde can kurtarma ödevinden dolayı gemiye alınan kimseler
ile bir yaşından küçük çocukların dışında kalan navlunlu veya navlunsuz
taşınan herkes ''yolcu'' sayılacak.
Teklifle gemilerin limanlardan kalkmadan önce her türlü teçhizat ve
donanıma bakılması şartına da sınırlama getiriliyor ve gemilerin
limanlardan ayrılırken tabi olacakları bürokratik işlemler azaltılıyor.

-SÜRELİ DENİZE ELVERİŞLİLİK BELGESİ-

Geminin denize elverişli olmadığının herhangi bir şekilde anlaşılması
veya limandan ayrılmasını engelleyecek başkaca bir bilginin liman
başkanlığına ulaşması halinde, limandan çıkışına izin verilmeyecek.
Denetleme sonunda durumu yönetmeliğe uygun olduğu anlaşılan ticaret
gemisine ''süreli denize elverişlilik belgesi'' verilecek.
Denize elverişlilik belgesi olmayan veya belgesinin süresi biten ticaret
gemisine çıkış izni verilmeyecek ayrıca, herhangi bir sebeple tekne,
makine ve genel donanım gibi esas kısımları kaybetmiş olan ticaret
gemisinin belgesi, Denizcilik Müsteşarlığı tarafından iptal edilecek.
Belge süresi içinde, yolculuğun devamı sırasında herhangi bir sebeple
yönetmeliğine uygun durumunu kaybetmiş olan ticaret gemisi, ticari
işleminin tamamlanacağı limana kadar yolculuğu devam edebilecek. Böyle
bir ticaret gemisi, hiçbir ticari işlemde bulunmaksızın, yolculuğunu
tamamladığı limandan onarılabileceği en yakın limana gidebilecek.

-SEFER YAPAN GEMİLERE KOLAYLIK-

Denizcilik Müsteşarlığı, küçük deniz araçları ve balıkçı gemileri ile
bitişik iki liman veya Marmara Denizi içindeki tüm limanlar arasında
sürekli veya düzenli sefer yapan gemiler ve acil durumlarda kullanılacak
gemiler için basitleştirilmiş uygulamalar getirebilecek, istisna veya
muafiyetler tanıyabilecek.
Bordalarına yükleme markası konmamış veya gemi sertifikalarında ve
denize elverişlilik belgesinde belirtilen taşıma haddinden fazla yolcu
ve yük taşıyan ticaret gemilerinin yolculuğuna izin verilmeyecek.
Yolculuğuna izin verilmemiş, denize elverişlilik belgesi almamış, denize
elverişlilik belgesi idare tarafından iptal edilmiş ve belgesinin süresi
geçmesine rağmen sefere çıkan ticaret gemisi, derhal seferden çekilecek.

-İDARİ PARA CEZALARI-

Teklifle gemi donatanlarına verilen idari para cezalarında indirime
gidiliyor. Buna göre, gemi donatanına; 150 GT'ye (groston) kadar olan
gemi için 250 ile 500 YTL'ye, 150 GT'den 500 GT'ye kadar olan gemi için
500 YTL'den 1.000 YTL'ye, 500 GT'den 1000 GT'ye kadar olan gemi için
1000 YTL'den 2.000 YTL'ye, 1.000 GT'den 3.000 GT'ye kadar olan gemi için
2.000 YTL'den 5000 YTL'ye, 3.000 GT'den 10 bin GT'ye kadar olan gemi
için 5000 YTL'den 10 bin YTL'ye, 10 bin GT'den büyük gemi için ise 10
bin YTL'den 25 bin YTL'ye kadar idari para cezası verilecek. Gemiyi sevk
ve idare eden kaptana, bu cezaların üçte biri, ayrıca verilecek.

-İDARİ PARA CEZALARINI LİMAN BAŞKANLIĞI KESECEK-

Geminin alıkonulduğu tarihten itibaren 30 gün geçmesine rağmen, kaptan
veya donatanın yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde gemi; limanın
bulunduğu yerin mülki amiri başkanlığında, ilgili liman başkanı ve deniz
ticaret odasının temsilcisinin bulunduğu bir komisyon tarafından ihale
mevzuatı hükümlerine bağlı olmaksızın satılacak.
Teklifle, idari para cezalarını kesme yetkisi, Sahil Güvenlik
Komutanlığından alınarak, Liman Başkanlığına verildi

-MASRAFLAR DONATANDAN-

Gemi sertifikalarında ve denize elverişlilik belgesinde belirtilen
taşıma haddinden fazla yolcu ve yük ile yolculuk yapan gemi derhal
seferden alıkonacak. Gemideki fazla yolcu ve yükün gideceği yere
götürülmesi için gerekli bütün masraflar donatan tarafından
karşılanacak. Ayrıca gemi donatanı ve kaptana çeşitli idari para
cezaları verilecek.
Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Sahil
Güvenlik Komutanlığı yetkililerinin idari para cezalarını kesme
yetkisinin ellerinden alınıp Liman Başkanlığına devrine ilişkin
itirazlarına katılmadığını belirterek, ''Cezayı kim keserse kessin,
bizim birinci hedefimiz ceza kesmemektir. Denizcilikten insanımızı
soğutmamamız lazım'' dedi.

TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edilen
Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanunu ve Limanlar Kanununda
değişiklik yapılmasını öngören kanun teklifinin görüşmeleri sırasında,
Sahil Güvenlik Komutanlığı temsilcileri, kanunda belirtilen suçlarda
idari para cezalarını kesme yetkisinin ellerinden alınıp Liman
Başkanlığına verilmesine itiraz etti.
Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurmay Başkanı Albay Oktay Tansu Sel,
teklifin dün ellerine ulaştığını ve konuyla ilgili kendi görüşlerinin
alınmadığını ileri sürdü.
Sel, yapılmak istenen düzenlemeyle bazı yetkilerin ellerinden
alındığını, bu durumun denetim faaliyetlerini olumsuz etkileyeceğini
ileri sürdü.
Ulaştırma Bakanı Yıldırım ise Türk limanlarından ayrılan gemilerin
düzenli bir şekilde kontrol edildiğini, ülke üzerindeki kara lekeleri
temizlemeye çalıştıklarını söyledi.
Yıldırım, 2003 yılında 800 civarındaki Türk bayraklı geminin denetime
tabi tutulduğunu ve 211 tanesinin kara listeye alındığını ifade ederek,
bu rakamın 2007'de 38'e indirildiğini bildirdi.

-''HEDEF BEYAZ LİSTEYE GEÇMEK''-

Türk bayraklı gemilerin 2007 yılında uluslararası limanlarda kara
listeden gri listeye alındığını dile getiren Yıldırım, ''Hedef, beyaz
listeye geçmek'' dedi.
Yıldırım, Türkiye'nin uluslararası denizcilik sektöründe konumunun
güçlendiğini belirterek, tüm bunlar olurken Türk sahillerinin de ihmal
edilemeyeceğini bildirdi.
Balıkçı, amatör denizci ve yat işletmeciliği yapanların sorunlarını
görmezden gelinemeyeceğine dikkate çeken Yıldırım, Sel'e ise ''(Cezayı
sen mi keseceksin, ben mi keseceğim) kavgası olmaz. Cezayı kim keserse
kessin. Benim demek istediğim, bizim birinci hedefimiz ceza kesmemektir.
En son çare ceza kesmek olmalıdır. Uyarılarla, öğreterek,
yönlendirerek... Denizcilikten insanımızı soğutmamamız lazım''
karşılığını verdi.
Sel'in izin almadan Bakan Yıldırım'ın sözlerine müdahale etmek istemesi
üzerine Komisyon Başkanı Mustafa Demir, ''Sayın Albayım, burada Sayın
Bakan sözünü bitirmeden, söz verilmeden ifadede bulunmamanızda yarar
var'' dedi.
Yıldırım, yapılan düzenlemeyle Sahil Güvenlik Komutanlığının tutanağı
tutacağını, cezaların kesilmesi için Liman Başkanlığına göndereceğini
belirterek, ''Denetleme elemanının cezayla, parayla işi olmaz ki'' dedi.
Sahil Güvenlik Komutanlığının teşkilat kanununda denetim yapma
yetkisinin bulunduğun, bu konuda bir değişiklik öngörülmediğini
vurgulayan Yıldırım, ''Şimdi siz bir şoför ehliyet veriyorsunuz, aracın
tescilini yapan trafik tescil bürosu... Kontrolü yapan trafik polisi
'Ben bunu iptal ettim' diyor. Böyle bir şey olabilir mi? İptal yetkisi
belgeyi verene aittir'' diye konuştu.