Teklifin tümü üzerinde söz alan Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Selim Temurci, asgari ücret desteğinin süresinin uzatılmasını önemli bulduklarını ifade etti.
Kısa çalışma ödeneğinin Kovid-19 sürecinde işveren ve çalışanlar için can simidi olduğunu dile getiren Temurci, kısa çalışma gerekçelerine "genel salgın" durumunun da ekleneceğini kaydetti.
Sigortalının kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmesi için gereken asgari prim ödeme gün sayısının indirilmesinin, daha fazla çalışanın bundan faydalanmasını sağlayacağını aktaran Temurci, "Bizim şöyle bir önerimiz var, 'İşsizlik Sigortası Fonu' dediğimiz fon, ülkedeki bütün istihdamı ilgilendiren bir mesele ise gelin bu fonun ismini 'İstihdam Sigorta Fonu' olarak değiştirelim. İşsizlik Sigortası Fonu'nda 2023 sonu itibarıyla 200 milyar liraya yaklaşan bir para var." diye konuştu.
Selim Temurci, en düşük emekli aylığının asgari ücret seviyesine çıkarılması gerektiğini ifade etti.
- "Emekli aylıkları arasında denge olması gerekmektedir"
MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, asgari ücret desteğinin 500 liradan 700 liraya çıkarılacağını, asgari ücret artışından gelen maliyetin hafifletilmesi yaklaşımını desteklediklerini bildirdi.
Küçük esnafın, çiftçinin prim yükünün hafifletilmesi gerektiğini kaydeden Kalaycı, Genel Kurulda verilecek önergenin kabulüyle SSK ve Bağkur emeklilerinin maaş artış oranının 2024'ün ilk yarısı için yüzde 49,25 olacağını söyledi.
Mustafa Kalaycı, şöyle devam etti:
"MHP olarak emekli aylıklarının artırılması konusundaki düzenlemeyi destekliyoruz. Emeklilerimiz ile dul ve yetimlerin aylıklarında artış sağlayan her kararın yanındayız. Emeklilerin maaş artışlarının farklı hükümlere tabi olması nedeniyle her maaş artışı döneminde memur emekli aylıklarıyla SSK ve Bağkur emekli aylıkları arasında fark ortaya çıkmaktadır. Emekli bazı vatandaşlarımızın 'Ben daha çok prim ödedim ama daha az prim ödeyenle yaklaşık aynı emekli aylığını alıyorum.' diye haklı şikayetleri bulunmaktadır. Daha yüksek ve uzun süre prim ödeyen sigortalı ile daha düşük ve kısa süre prim ödeyen sigortalıya aynı tutarda emekli maaşı ödenmesi sosyal sigorta sisteminin ruhuna aykırıdır. Sosyal sigorta sisteminde ödenen primlerle bağlanan emekli aylıkları arasında denge olması gerekmektedir."
- "Vatandaşlarımızın ekmeğinden aşıranlara göz açtırılmamalıdır"
Emekli aylıkları arasında adaletsizlikler olduğunun görüldüğüne işaret eden Kalaycı, "MHP olarak sosyal güvenlik sisteminde sigortalılar arasında her bakımdan norm ve standart birliğinin sağlanması, tüm emeklilerin maaş artışlarının aynı esaslara göre belirlenmesi, emekli aylığı bağlanmasında inceleme kat sayısının, aylık bağlama oranlarının gözden geçirilmesi ve mevcut emekli aylıkları arasındaki eşitsizlikleri giderecek intibak düzenlemesinin yapılması görüşündeyiz." ifadelerini kullandı.
MHP'li Kalaycı, enflasyonla mücadelenin kararlı şekilde sürdürüldüğünü, enflasyonun hız kestiğini vurguladı.
Fahiş fiyat artışlarına yönelik denetimlerin devam etmesi gerektiğini dile getiren Kalaycı, "Haksız şekilde fiyat etiketlerini kabartanlara teşhir ve iş yeri kapatma cezaları getirilmelidir. Vatandaşlarımızın ekmeğinden aşıranlara kesinlikle göz açtırılmamalıdır." dedi.
DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, İşsizlik Sigortası Fonu'nun sermayeyi desteklediğini öne sürdü. Emeklilerin zor durumda olduğunu ifade eden Oluç, iktidarın yanlış politikalar uyguladığını söyledi.
- "Emekliye gele gele 2 bin 500 lira zam geldi"
CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, tüm ürünlerin fiyatlarının arttığını, verilecek zammın emeklinin cebine girmeden eridiğini anlattı.
İktidarın emeklilerle ilgili çeşitli vaatlerde bulunduğunu söyleyen Ağbaba, "Emekliye gele gele 2 bin 500 lira zam geldi. Bu zammın sebebi CHP'nin mücadelesi, emeklilerin ses yükseltmesi. Emeklilere çağrı yapıyorum, en düşük emekli maaşı asgari ücret oluncaya kadar emekliler sesinizi yükseltin ve bu iktidar sizin sesinizi duysun. Biz de CHP Grubu olarak en düşük emekli maaşı asgari ücret oluncaya kadar mücadelemizi sürdüreceğiz." diye konuştu.
Mülakat kaldırılmadığı sürece Türkiye'de adaletin sağlanamayacağını savunan Ağbaba, gençler arasında ayrımcılık yapıldığını öne sürdü.
Ağbaba, iktidarın verdiği sözleri tutmadığını söyleyerek, "Zam dediğin emekliye verilen iki kuruşla olmaz. Zam dediğin, gıdaya yapılan zam gibi olur. Zam dediğin, trafik sigortasına yaptığı yüzde 400 gibi zam gibi olur." ifadesini kullandı.
Kiraların attığını ifade eden Ağbaba, emeklinin bir maaşıyla ev kiralamasının mümkün olmadığını söyledi.
Veli Ağbaba, deprem bölgesindeki fabrikaların desteklenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
- "İşverenlerin maliyetleri düşmüş olacak"
Teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti Adıyaman Milletvekili Resul Kurt, kısa çalışma ödeneğiyle çalışanların ve iş yerlerinin korunduğunu belirtti.
Teklifle ilave istihdamın sağlanması ve özel politika gerektiren kadın, genç ve mesleki yeterlilik belgesi sahibi olan işsizlerin istihdamının desteklenmesi için verilen teşvikin 31 Aralık 2025'e kadar süreceğini kaydeden Kurt, uygulamanın 31 Aralık 2026'ya kadar uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanına yetki verileceğini anlattı.
Asgari ücret desteğinin artırılacağını anımsatan AK Parti'li Kurt, "Asgari ücret desteğiyle hem işverenlerin maliyetleri düşmüş olacak hem de rekabet noktasında avantaj sağlanmış olacaktır. İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile çalışma hayatımızda kolaylaştırıcı önemli avantajlar sağlanmış olacaktır." diye konuştu.
Daha sonra teklifin birinci bölümü üzerindeki görüşmelere geçildi.
Teklifin birinci bölümü üzerinde söz alan İYİ Parti Gaziantep Milletvekili Mehmet Mustafa Gürban, asgari ücretle çalışanların ve emeklilerin kaderlerine terk edildiğini söyledi. 2002 yılında en düşük emekli maaşının asgari ücretin 1.32 katı olduğunu belirten Gürban, bugün bu rakamın 0.58 olduğunu belirtti. Gürban, "Emeklilerin alım gücü neredeyse yok oldu. İktidarınızda 22 yılda geldiğimiz nokta emeklilerimiz için içler acısı." dedi.
CHP Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı, işsiz vatandaşları desteklemesi gereken İşsizlik Sigortası Fonu'nun amacı dışında kullanıldığını söyledi. Aralık 2023'e kadar İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yararlanmak isteyenlerin sayının 19 milyon olduğunu vurgulayan Ocaklı, bu sayının ancak yarısının fondan yararlandığını belirtti. Ocaklı, "İşsizlerin sadece yüzde 4.4'ü bu fondan yaralanabilmiş. Mademki bu fondan başka yerlere kaynak aktarabiliyorsunuz önce 10 bin lira ile açlığa mahkum edilen emeklilere aktarmakla yeni bir başlangıç yapabilirsiniz." ifadesini kullandı.
-"Yüzde 49,25'e çıkarılmasından memnuniyet duyuyoruz"
MHP İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu, çalışma hayatının işçi ile işveren haklarının dengeli bir şekilde korunmasının yanında, işin korunmasını da dikkate alan politikalar çerçevesinde tanzim edilmesini gerekli gördüklerini söyledi.
Kanun teklifiyle, SSK ve Bağkur emeklilerine 5510 sayılı kanunun 55. maddesi kapsamında enflasyon artışına bağlı olarak ocak ayında yüzde 37,6 olarak hesaplanan maaş zammı oranın yüzde 5 ilave artışla toplam yüzde 42,6'ya çıkarılmasının öngörüldüğünü söyleyen Aksu, "Verilecek önerge ile bu zam oranın ilave yaklaşık yüzde 12 artışla memur ve emeklilere uygulanan yüzde 49,25'e çıkarılmasından memnuniyet duyuyoruz." diye konuştu.
-"Asgari ücretin çok altında bir rakam"
DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, teklifin komisyon sürecinde emeklilere ilişkin yapılacak düzenleme için yoksulluk sınırının baz alınmasını istediklerini belirtti. Sayyiğit, "En düşük emekli maşını 7 bin 500 liradan 10 bin liraya çıkarıp bununla övünmek tam anlamıyla vicdansızlıktır, milyonları sefaletle baş başa bırakmaktır." dedi.
Saadet Partisi Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan da emeklinin "dişe dokunur bir zam yapılacak mı" diye beklediğini ifade etti. Görüşülmekte olan kanun teklifini eleştiren Çalışkan, "En düşük emekli maşı 7 bin liradan 10 bin liraya çıkarılıyor. Asgari ücretin çok çok altında bir rakam..." değerlendirmesinde bulundu.
İşsizlik Sigortası Fonun'un kutsal bir emanet, işçinin alın teri olduğunu belirten Çalışkan, İşsizlik Sigortası Fonu'nun kaynaklarının yerinde kullanılmasını istedi.
Şahsı adına söz alan AK Parti Konya Milletvekili Orhan Erdem, teklifle kısa çalışma ödeneğinde iyileştirmeler yapıldığını söyledi. Asgari ücret desteğinde yeni bir rakamla işverene destek olmaya çalıştıklarını ifade eden Erdem, emekli maaşlarına yönelik düzenlemeye ilişkin ise "Cumhurbaşkanımızın desteği ve hükümetimizin çalışması ve bizlerin de vereceği önerge ile SSK ve Bağkur emeklilerinin maaş zammını 37,57'den yüzde 49,25'e çıkarmış olacağız." ifadelerini kullandı.
Şahsı adına söz alan CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış da iktidarın sistemi tümden düzeltmek yerine günübirlik çözümlere başvurduğunu söyledi. Kış, "Dün gece ek zam haberi geldi ancak yapılan bir zam değildir. Yapılacak artış emeklilerimizin hiçbir sorununa çare olmayacaktır." dedi.
Teklifin birinci bölümünün üzerindeki konuşmaların tamamlamasının ardından Genel Kurul'da birinci bölümde yer alan maddelerin görüşmelerine geçildi.
TBMM Genel Kurulunda, çalışma hayatıyla ilgili düzenlemeler içeren İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin ilk 6 maddesi kabul edildi.
Kabul edilen maddelere göre, kısa çalışma gerekçelerine "genel salgın" durumu da eklenecek. Sigortalının kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmesi için gereken asgari prim ödeme gün sayısı 600'den 450'ye indirilecek.
Sigortalının kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi bulunması ve son 3 yılda en az 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekecek.
Kısa çalışma ödeneği, her ayın beşinde aylık olarak sigortalının kendisine ödenecek. Ödeme tarihini öne çekmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkili olacak.
Kısa çalışma ödeneği, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacak, nafaka borçları dışında onda birinden fazlası haczedilemeyecek veya başkasına devir ve temlik edilemeyecek.
Kısa çalışma ödeneği olarak ödenen süreler, kısa çalışma başlama tarihinden itibaren 3 yıl içindeki hizmet akdi fesihlerine istinaden yapılacak işsizlik ödeneği ödemelerine ilişkin hak sahipliği sürelerinden düşürülecek.
Sigortalının kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler, yasal faiziyle sigortalıdan tahsil edilecek, ölen sigortalılara ait fazla ödemeler geri tahsil edilmeyecek.
Uygulama, kısa çalışma başlama tarihi, bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlar hakkında da geçerli olacak. Kısa çalışma ödeneğine ilişkin hükümler 1 Mart'ta yürürlüğe girecek.
- Asgari ücret desteği 700 lira olacak
İlave istihdamın sağlanması ve özel politika gerektiren kadın, genç ve mesleki yeterlilik belgesi sahibi olan işsizlerin istihdamının desteklenmesi için verilen teşvik, 31 Aralık 2025'e kadar devam edecek ve uygulamanın 31 Aralık 2026'ya kadar uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanına yetki verilecek.
En düşük emekli aylığı, ocak ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere 7 bin 500 liradan 10 bin liraya yükseltilecek.
İşverenlerin iş gücü maliyetlerinin düşürülerek istihdamın artırılması ve kayıtlı istihdamın korunması amacıyla 2016'dan bu yana uygulanan asgari ücret desteği 2024'te aylık 700 lira olarak uygulanacak. Böylece asgari ücret desteği 500 liradan 700 liraya yükseltilmiş olacak.
Teklifin birinci bölümünde yer alan maddelerin kabul edilmesinin ardından Genel Kurulda, teklifin ikinci bölümünün tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.
İYİ Parti Grubu adına konuşan Manisa Milletvekili Şenol Sunat, gelişmiş ülkelerde emeklilerin dünyanın her yerine geziler yaptığını söyledi. Sunat, "Bizim emeklimiz kendi memleketlerine gidemez duruma düşmüştür. Emekliler evinden, daha ucuz gıda bulmak için, kuyruklarda saatlerce beklemek için çıkabilmektedir." diye konuştu.
MHP Kayseri Milletvekili Baki Ersoy da teklifle emeklilerin aylıklarında iyileştirme yapılmasının amaçlandığını dile getirdi.
Genel Kurula sunulacak değişiklikle de SSK ve Bağkur emeklilerinin aylıklarındaki artış oranının yüzde 49,25'e çıkarılmasının öngörüldüğünü ifade eden Ersoy, MHP olarak teklifi desteklediklerini bildirdi.
Ersoy'un konuşmasının ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime ara verdi. Adan, aranın ardından komisyonun yerinde olmaması üzerine birleşimi saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
