2010-06-10 - 02:55
Temel kanun olarak görüşülen, ''Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''nın birinci bölümü kabul edildi.
TBMM'de, Maden Kanununda değişiklik yapan tasarının görüşülmesine başlandı.
Temel kanun olarak ele alınan tasarının tümü üzerinde grubu adına söz
alan MHP Edirne Milletvekili Cemaleddin Uslu, madencilerin çalışmalarını
kolaylaştıracak hiçbir çalışma yapılmadığını öne sürdü.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının geç de olsa sektörün sorunlarını
çözmek için harekete geçtiğini ifade eden Uslu, düzenlemelere bakıldığında,
komisyonlarda belirtilen görüşlerin hiçbirinin dikkate alınmadığının görüldüğünü
söyledi. Uslu, ''Hükümet, kanunun yanlış uygulanmasından doğan arızaları
gidermeye çalışıyor'' dedi. Devletin ulusal bir madencilik politikası olması
gerektiğini vurgulayan Uslu, bu politikaların üretimden pazarlamaya kadar tüm
unsurları kapsamasının doğru olacağını söyledi.
CHP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Susam da partisinin maden sektörünün
sorunlarının çözümünde çok hassas olduğunu, madencilik yaparken çevrenin
unutulmaması gerektiğini vurguladı. Susam, ''Hele hele zeytin ağacı hiç
unutulmamalı. Çünkü bu ağaç 6 bin yıldır Anadolu topraklarında varlığını
sürdürüyor'' dedi.
Kanunun en önemli görevinin, Bakanlık koridorlarında dolaşan, ''çantacı''
diye tabir edilen şahısların çalışmalarına son vermesi olması gerektiğini
belirten Susam, madenciliğin teşviklerle desteklenmesinin önemini vurguladı.
BDP Bitlis Milletvekili Nezir Karabaş ise madenlerin tüm toplumun bugünün
ve geleceğinin ortak malı olduğunu ifade etti. Madencilik çalışmaları sırasında
çevre, tarım ve insan sağlığının dikkate alınmadığını öne süren Karabaş, ''Temel
mantık, yer altındaki zenginliklerin bir an önce yer üstüne çıkarılması şeklinde.
Bu yanlış bir mantık. Hükümet, bu zenginlikleri satarak, iki yakası bir araya
gelmeyen bütçeyi kurtarmaya çalışıyor'' diye konuştu.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türkiye'de altın üretiminin
yüzde 300 arttığını söyledi.
Temel kanun olarak görüşülen ve Maden Kanunda değişiklik yapan tasarının
birinci bölümü üzerinde milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Yıldız, 2003
yılında 5.29, 2004 yılında 3.26, 2005 yılında 4.17, 2006 yılında 8.04, 2007
yılında 9.92, 2008 yılında 11.02, 2009 yılında ise 14.45 ton altın üretimi
yapıldığını ifade etti.
Yıldız, ''Yani 2003 yılı ile karşılaştırdığımızda altın üretimi yüzde 300
artmış durumda'' diye konuştu.
Dünya krizine rağmen yerli kömür üretiminin de arttığını belirten Yıldız,
2002 yılına göre yüzde 205 artış kaydedildiğini anlattı.
2009 yılında 102 milyon ton kömür kullanıldığını bildiren Yıldız, bunun
81 milyon tonunun yerli kömür olduğunu ifade etti.
Yıldız, ithal kömürün ağırlıklı olarak sanayide kullanıldığını dile
getirdi.
Tasarının, birinci bölümü üzerindeki görüşmeler tamamlanarak, maddelere
geçildi.
''Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''nın 6 maddesi TBMM Genel Kurulunda kabul
edildi.
Temel kanun olarak görüşülen tasarının birinci bölümü kapsamında yer alan
maddelere göre, madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma
işlemlerinin yürütülmesi, gerekli görülen durumlarda, ilgili kuruluşların da
görüşleri alınarak ve ruhsat verilmiş alanlarda kazanılmış haklar korunarak,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kısıtlanabilecek. Kısıtlama
gerekçesi ortadan kalkan alanlar, ihale yoluyla aramalara açılabilecek.
Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleriyle,
bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici
tesislere, Orman Kanunu hükümleri uygulanacak.
Yaban hayatını koruma ve geliştirme sahalarında maden arama ve işletme
faaliyetleriyle, bu faaliyetler için gerekli geçici tesislere çevresel etki
değerlendirme raporunda belirlenen esaslar dahilinde izin verilecek.
İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden itibaren
1000-2000 metre mesafe genişliğindeki şeritte, galeri usulü patlama yapılmaması
ve alıcı ortama arıtma yapılmadan doğrudan su deşarj edilmemesi şartıyla
madencilik faaliyetlerine izin verilebilecek. 2000 metreden sonraki koruma alanı
içinde, çevresel etki değerlendirme raporuna göre uygun bulunan maden istihracı
ve her türlü tesis yapılabilecek.
Maden üretim faaliyetleriyle, bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki
tesisler için iş yeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri tarafından
verilecek. İmar alanları içinde kalan madencilik faaliyetleri ise ilgili yerel
merciden izin alınarak yapılabilecek.
Madencilik faaliyetleriyle ilgili, mühendislerce hazırlanan projelerin il
özel idaresine verilmesi zorunlu olacak. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda
bulunan teknik elemanlar uyarılacak. Yanıltıcı beyanların 3 yıl içinde
tekrarlanması halinde teknik elemanların beyanları 1 yıl süreyle geçersiz
sayılacak.
Sevk fişi olmadan maden sevkıyatı tespit edildiğinde madene el konulacak,
madenin ocak başı satış bedelinin 5 katı tutarında idari para cezası
uygulanacak.
Ruhsat olmadan ya da başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim
yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene el
konulacak. Bu eylemi gerçekleştirenler hakkında, üretilmiş olan ve el konulma
imkanı ortadan kalkmış olan madenlerin ocak başı fiyatının 2 katı tutarında para
cezası verilecek. El konulan madenler mülki idare amirliklerince satılacak,
bedeli il özel idare hesabına aktarılacak.
Ham madde üretim izni olmadan üretim yapıldığının ve ham maddenin kamuya
ait projelerde kullanıldığının tespit edilmesi halinde faaliyetler
durdurulacak.
Tasarının görüşmelerine devam ediliyor.
Temel kanun olarak görüşülen, ''Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''nın birinci bölümü kabul edildi.
Genel Kurulda verilen önergelerle 2 madde ihdas edildi. Buna göre, 14
maddeden oluşan birinci bölüm 16 maddeye çıkmış oldu.
Kabul edilen birinci bölüme göre, madencilik faaliyetlerinin yapılması ve
ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi, gerekli görülen durumlarda, ilgili
kuruluşların da görüşleri alınarak ve ruhsat verilmiş alanlarda kazanılmış haklar
korunarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kısıtlanabilecek.
Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar, ihale yoluyla aramalara
açılabilecek.
Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleriyle,
bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici
tesislere, Orman Kanunu hükümleri uygulanacak.
Yaban hayatını koruma ve geliştirme sahalarında maden arama ve işletme
faaliyetleriyle, bu faaliyetler için gerekli geçici tesislere çevresel etki
değerlendirme raporunda belirlenen esaslar dahilinde izin verilecek.
İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden itibaren
1000-2000 metre mesafe genişliğindeki şeritte, galeri usulü patlama yapılmaması
ve alıcı ortama arıtma yapılmadan doğrudan su deşarj edilmemesi şartıyla
madencilik faaliyetlerine izin verilebilecek. 2000 metreden sonraki koruma alanı
içinde, çevresel etki değerlendirme raporuna göre uygun bulunan maden istihracı
ve her türlü tesis yapılabilecek.
Maden üretim faaliyetleriyle, bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki
tesisler için iş yeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri tarafından
verilecek. İmar alanları içinde kalan madencilik faaliyetleri ise ilgili yerel
merciden izin alınarak yapılabilecek.
Madencilik faaliyetleriyle ilgili, mühendislerce hazırlanan projelerin il
özel idaresine verilmesi zorunlu olacak. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda
bulunan teknik elemanlar uyarılacak. Yanıltıcı beyanların 3 yıl içinde
tekrarlanması halinde teknik elemanların beyanları 1 yıl süreyle geçersiz
sayılacak.
Sevk fişi olmadan maden sevkıyatı tespit edildiğinde madene el konulacak,
madenin ocak başı satış bedelinin 5 katı tutarında idari para cezası
uygulanacak.
Ruhsat olmadan ya da başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim
yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak, üretilen madene el
konulacak. Bu eylemi gerçekleştirenler hakkında, üretilmiş olan ve el konulma
imkanı ortadan kalkmış olan madenlerin ocak başı fiyatının 2 katı tutarında para
cezası verilecek. El konulan madenler mülki idare amirliklerince satılacak,
bedeli il özel idare hesabına aktarılacak.
Ham madde üretim izni olmadan üretim yapıldığının ve ham maddenin kamuya
ait projelerde kullanıldığının tespit edilmesi halinde faaliyetler
durdurulacak.
Madencilik faaliyetleriyle ilgili ruhsat verilmesi için harç ve teminat
yatırılması zorunlu olacak. Ruhsat alımı, ruhsat aşamasına ve ruhsat süresine
bağlı olarak hektar başına yıllık, yıllık ruhsat harcının yüzde 1'i olarak
belirlenecek. Bu oranı yüzde 50 oranında artırma ve eksiltmeye Bakanlar Kurulu
yetkili olacak. Teminat miktarı 10 bin liradan az olmayacak. Bu miktar, her yıl
yeniden değerlendirme oranı nispetinde artırılacak. Arama dönemi üretim izni ve
üretim için işletme izni talep edildiğinde, çevreyle uyum teminatı alınacak.
Faaliyetlerden sonra, sahanın çevre ile uyumlu hale getirilmesinin ardından bu
teminat iade edilecek.
Maden üretiminde devlet hakkı, ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki
fiyatından alınacak. Üretilen madenin ham madde olarak kullanılması veya
satılması halinde, aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak
ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı satış fiyatı olacak. Bu fiyat,
emsallerinden az olamayacak. Maden üretiminden alınacak devlet hakkı, yüzde 1 ile
4 arasında değişecek.
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak madencilik
faaliyetlerinden devlet hakkı yüzde 30 fazlasıyla alınacak. Devlet hakkı, işletme
ruhsatı harç miktarından az olmayacak.
Yeraltı işletme yöntemiyle üretim yapılması durumunda ödenmesi gereken
devlet hakkının yüzde 50'si alınmayacak.
Ruhsat sahibince devlet hakkının yüzde 25'i ruhsatın bulunduğu il özel
idaresine, yüzde 25'i Köylere Hizmet Götürme Birlikleri hesabına, kalan yüzde
50'si de Hazine hesabına yatırılacak.
Maden arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk bir yıl ön arama
dönemi olacak. Ön arama dönemi sonuna kadar, maden arama projesinde yer alan
faaliyetlerin tamamlandığını belirten raporun hazırlanması zorunlu olacak. Söz
konusu raporun ardından genel arama dönemi başlamasına hak sağlanacak. Bu dönem
sonunda da faaliyetlere ilişkin rapor hazırlanacak. Aksi halde ruhsat iptal
edilecek.
Arama dönemleriyle ilgili proje, arama faaliyet raporları ve diğer
belgeler, yapılan çalışmaların niteliği dikkate alınarak jeoloji, jeofizik, maden
mühendislerince hazırlanacak.
Maden arama projelerindeki eksikler, yapılan bildirimden itibaren 3 ay
içinde tamamlanabilecek. Eksiklerini verilen sürede gidermeyenlerin teminatları
iki katına çıkarılacak ve süre 3 ay daha uzatılacak. Bu süre sonunda da
eksiklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmeyecek.
İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulması ve faaliyetlerin can ve
mal güvenliği açısından tehlikeli bir durum oluşturulduğunun tespit edilmesi
durumunda maden üretimine yönelik faaliyetler durdurulacak.
Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş
alanlar ihale yoluyla aramalara açılacak. İlan süresi içinde müracaat olmaması
halinde alan başka bir işleme gerek kalmadan aramalar açık hale gelecek. Ancak
işletme ruhsat safhasında hukuku sona eren sahalarla, MTA Genel Müdürlüğü
tarafından görünür rezervi mühürlenerek Genel Müdürlüğe devredilen sahalara bu
hüküm uygulanmayacak.
Maden işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılacak.
Yeraltı üretim yöntemiyle çalışan işletmelerle, en az 15 işçi çalıştıran açık
işletmeler asgari bir maden mühendisini daimi olarak istihdam etmek zorunda
olacak.
Daimi istihdam edilen maden mühendisi, kanun ve yönetmeliklerle
belirlenen şartları taşıması kaydıyla, iş güvenliğiyle görevli mühendis veya
teknik elemanların üstlendiği görev ve sorumluluğu da yerine getirecek.
Maden üretiminde, çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli güvenlik ve
çevresel önlemler alınmaması durumunda, söz konusu tedbir alınana kadar,
sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla, durum valiliklere bildirilecek. Bu
aşamada, çevre uyum planı ile ilgili gerekli tedbirler orman idaresi ya da il
özel idaresi tarafından yerine getirilecek. Yapılan masraflar, ruhsat ve çevre
ile uyum teminatından karşılanacak.
Bakanlıkça, ruhsat müracaatlarına kapatılan alanlarla, havza ve kuşak
madenciliğini geliştirmek ve jeolojik yapıyı aydınlatmak için herhangi bir
nedenle hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlarda, Maden Tetkik
ve Arama Genel Müdürlüğüne, arama faaliyeti için ruhsat verilebilecek.
Genel Kurulda tasarının ikinci bölümü görüşülüyor.
(09.07)
Temel kanun olarak ele alınan tasarının tümü üzerinde grubu adına söz
alan MHP Edirne Milletvekili Cemaleddin Uslu, madencilerin çalışmalarını
kolaylaştıracak hiçbir çalışma yapılmadığını öne sürdü.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının geç de olsa sektörün sorunlarını
çözmek için harekete geçtiğini ifade eden Uslu, düzenlemelere bakıldığında,
komisyonlarda belirtilen görüşlerin hiçbirinin dikkate alınmadığının görüldüğünü
söyledi. Uslu, ''Hükümet, kanunun yanlış uygulanmasından doğan arızaları
gidermeye çalışıyor'' dedi. Devletin ulusal bir madencilik politikası olması
gerektiğini vurgulayan Uslu, bu politikaların üretimden pazarlamaya kadar tüm
unsurları kapsamasının doğru olacağını söyledi.
CHP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Susam da partisinin maden sektörünün
sorunlarının çözümünde çok hassas olduğunu, madencilik yaparken çevrenin
unutulmaması gerektiğini vurguladı. Susam, ''Hele hele zeytin ağacı hiç
unutulmamalı. Çünkü bu ağaç 6 bin yıldır Anadolu topraklarında varlığını
sürdürüyor'' dedi.
Kanunun en önemli görevinin, Bakanlık koridorlarında dolaşan, ''çantacı''
diye tabir edilen şahısların çalışmalarına son vermesi olması gerektiğini
belirten Susam, madenciliğin teşviklerle desteklenmesinin önemini vurguladı.
BDP Bitlis Milletvekili Nezir Karabaş ise madenlerin tüm toplumun bugünün
ve geleceğinin ortak malı olduğunu ifade etti. Madencilik çalışmaları sırasında
çevre, tarım ve insan sağlığının dikkate alınmadığını öne süren Karabaş, ''Temel
mantık, yer altındaki zenginliklerin bir an önce yer üstüne çıkarılması şeklinde.
Bu yanlış bir mantık. Hükümet, bu zenginlikleri satarak, iki yakası bir araya
gelmeyen bütçeyi kurtarmaya çalışıyor'' diye konuştu.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türkiye'de altın üretiminin
yüzde 300 arttığını söyledi.
Temel kanun olarak görüşülen ve Maden Kanunda değişiklik yapan tasarının
birinci bölümü üzerinde milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Yıldız, 2003
yılında 5.29, 2004 yılında 3.26, 2005 yılında 4.17, 2006 yılında 8.04, 2007
yılında 9.92, 2008 yılında 11.02, 2009 yılında ise 14.45 ton altın üretimi
yapıldığını ifade etti.
Yıldız, ''Yani 2003 yılı ile karşılaştırdığımızda altın üretimi yüzde 300
artmış durumda'' diye konuştu.
Dünya krizine rağmen yerli kömür üretiminin de arttığını belirten Yıldız,
2002 yılına göre yüzde 205 artış kaydedildiğini anlattı.
2009 yılında 102 milyon ton kömür kullanıldığını bildiren Yıldız, bunun
81 milyon tonunun yerli kömür olduğunu ifade etti.
Yıldız, ithal kömürün ağırlıklı olarak sanayide kullanıldığını dile
getirdi.
Tasarının, birinci bölümü üzerindeki görüşmeler tamamlanarak, maddelere
geçildi.
''Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''nın 6 maddesi TBMM Genel Kurulunda kabul
edildi.
Temel kanun olarak görüşülen tasarının birinci bölümü kapsamında yer alan
maddelere göre, madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma
işlemlerinin yürütülmesi, gerekli görülen durumlarda, ilgili kuruluşların da
görüşleri alınarak ve ruhsat verilmiş alanlarda kazanılmış haklar korunarak,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kısıtlanabilecek. Kısıtlama
gerekçesi ortadan kalkan alanlar, ihale yoluyla aramalara açılabilecek.
Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleriyle,
bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici
tesislere, Orman Kanunu hükümleri uygulanacak.
Yaban hayatını koruma ve geliştirme sahalarında maden arama ve işletme
faaliyetleriyle, bu faaliyetler için gerekli geçici tesislere çevresel etki
değerlendirme raporunda belirlenen esaslar dahilinde izin verilecek.
İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden itibaren
1000-2000 metre mesafe genişliğindeki şeritte, galeri usulü patlama yapılmaması
ve alıcı ortama arıtma yapılmadan doğrudan su deşarj edilmemesi şartıyla
madencilik faaliyetlerine izin verilebilecek. 2000 metreden sonraki koruma alanı
içinde, çevresel etki değerlendirme raporuna göre uygun bulunan maden istihracı
ve her türlü tesis yapılabilecek.
Maden üretim faaliyetleriyle, bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki
tesisler için iş yeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri tarafından
verilecek. İmar alanları içinde kalan madencilik faaliyetleri ise ilgili yerel
merciden izin alınarak yapılabilecek.
Madencilik faaliyetleriyle ilgili, mühendislerce hazırlanan projelerin il
özel idaresine verilmesi zorunlu olacak. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda
bulunan teknik elemanlar uyarılacak. Yanıltıcı beyanların 3 yıl içinde
tekrarlanması halinde teknik elemanların beyanları 1 yıl süreyle geçersiz
sayılacak.
Sevk fişi olmadan maden sevkıyatı tespit edildiğinde madene el konulacak,
madenin ocak başı satış bedelinin 5 katı tutarında idari para cezası
uygulanacak.
Ruhsat olmadan ya da başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim
yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene el
konulacak. Bu eylemi gerçekleştirenler hakkında, üretilmiş olan ve el konulma
imkanı ortadan kalkmış olan madenlerin ocak başı fiyatının 2 katı tutarında para
cezası verilecek. El konulan madenler mülki idare amirliklerince satılacak,
bedeli il özel idare hesabına aktarılacak.
Ham madde üretim izni olmadan üretim yapıldığının ve ham maddenin kamuya
ait projelerde kullanıldığının tespit edilmesi halinde faaliyetler
durdurulacak.
Tasarının görüşmelerine devam ediliyor.
Temel kanun olarak görüşülen, ''Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''nın birinci bölümü kabul edildi.
Genel Kurulda verilen önergelerle 2 madde ihdas edildi. Buna göre, 14
maddeden oluşan birinci bölüm 16 maddeye çıkmış oldu.
Kabul edilen birinci bölüme göre, madencilik faaliyetlerinin yapılması ve
ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi, gerekli görülen durumlarda, ilgili
kuruluşların da görüşleri alınarak ve ruhsat verilmiş alanlarda kazanılmış haklar
korunarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kısıtlanabilecek.
Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar, ihale yoluyla aramalara
açılabilecek.
Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleriyle,
bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici
tesislere, Orman Kanunu hükümleri uygulanacak.
Yaban hayatını koruma ve geliştirme sahalarında maden arama ve işletme
faaliyetleriyle, bu faaliyetler için gerekli geçici tesislere çevresel etki
değerlendirme raporunda belirlenen esaslar dahilinde izin verilecek.
İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden itibaren
1000-2000 metre mesafe genişliğindeki şeritte, galeri usulü patlama yapılmaması
ve alıcı ortama arıtma yapılmadan doğrudan su deşarj edilmemesi şartıyla
madencilik faaliyetlerine izin verilebilecek. 2000 metreden sonraki koruma alanı
içinde, çevresel etki değerlendirme raporuna göre uygun bulunan maden istihracı
ve her türlü tesis yapılabilecek.
Maden üretim faaliyetleriyle, bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki
tesisler için iş yeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri tarafından
verilecek. İmar alanları içinde kalan madencilik faaliyetleri ise ilgili yerel
merciden izin alınarak yapılabilecek.
Madencilik faaliyetleriyle ilgili, mühendislerce hazırlanan projelerin il
özel idaresine verilmesi zorunlu olacak. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda
bulunan teknik elemanlar uyarılacak. Yanıltıcı beyanların 3 yıl içinde
tekrarlanması halinde teknik elemanların beyanları 1 yıl süreyle geçersiz
sayılacak.
Sevk fişi olmadan maden sevkıyatı tespit edildiğinde madene el konulacak,
madenin ocak başı satış bedelinin 5 katı tutarında idari para cezası
uygulanacak.
Ruhsat olmadan ya da başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim
yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak, üretilen madene el
konulacak. Bu eylemi gerçekleştirenler hakkında, üretilmiş olan ve el konulma
imkanı ortadan kalkmış olan madenlerin ocak başı fiyatının 2 katı tutarında para
cezası verilecek. El konulan madenler mülki idare amirliklerince satılacak,
bedeli il özel idare hesabına aktarılacak.
Ham madde üretim izni olmadan üretim yapıldığının ve ham maddenin kamuya
ait projelerde kullanıldığının tespit edilmesi halinde faaliyetler
durdurulacak.
Madencilik faaliyetleriyle ilgili ruhsat verilmesi için harç ve teminat
yatırılması zorunlu olacak. Ruhsat alımı, ruhsat aşamasına ve ruhsat süresine
bağlı olarak hektar başına yıllık, yıllık ruhsat harcının yüzde 1'i olarak
belirlenecek. Bu oranı yüzde 50 oranında artırma ve eksiltmeye Bakanlar Kurulu
yetkili olacak. Teminat miktarı 10 bin liradan az olmayacak. Bu miktar, her yıl
yeniden değerlendirme oranı nispetinde artırılacak. Arama dönemi üretim izni ve
üretim için işletme izni talep edildiğinde, çevreyle uyum teminatı alınacak.
Faaliyetlerden sonra, sahanın çevre ile uyumlu hale getirilmesinin ardından bu
teminat iade edilecek.
Maden üretiminde devlet hakkı, ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki
fiyatından alınacak. Üretilen madenin ham madde olarak kullanılması veya
satılması halinde, aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak
ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı satış fiyatı olacak. Bu fiyat,
emsallerinden az olamayacak. Maden üretiminden alınacak devlet hakkı, yüzde 1 ile
4 arasında değişecek.
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak madencilik
faaliyetlerinden devlet hakkı yüzde 30 fazlasıyla alınacak. Devlet hakkı, işletme
ruhsatı harç miktarından az olmayacak.
Yeraltı işletme yöntemiyle üretim yapılması durumunda ödenmesi gereken
devlet hakkının yüzde 50'si alınmayacak.
Ruhsat sahibince devlet hakkının yüzde 25'i ruhsatın bulunduğu il özel
idaresine, yüzde 25'i Köylere Hizmet Götürme Birlikleri hesabına, kalan yüzde
50'si de Hazine hesabına yatırılacak.
Maden arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk bir yıl ön arama
dönemi olacak. Ön arama dönemi sonuna kadar, maden arama projesinde yer alan
faaliyetlerin tamamlandığını belirten raporun hazırlanması zorunlu olacak. Söz
konusu raporun ardından genel arama dönemi başlamasına hak sağlanacak. Bu dönem
sonunda da faaliyetlere ilişkin rapor hazırlanacak. Aksi halde ruhsat iptal
edilecek.
Arama dönemleriyle ilgili proje, arama faaliyet raporları ve diğer
belgeler, yapılan çalışmaların niteliği dikkate alınarak jeoloji, jeofizik, maden
mühendislerince hazırlanacak.
Maden arama projelerindeki eksikler, yapılan bildirimden itibaren 3 ay
içinde tamamlanabilecek. Eksiklerini verilen sürede gidermeyenlerin teminatları
iki katına çıkarılacak ve süre 3 ay daha uzatılacak. Bu süre sonunda da
eksiklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmeyecek.
İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulması ve faaliyetlerin can ve
mal güvenliği açısından tehlikeli bir durum oluşturulduğunun tespit edilmesi
durumunda maden üretimine yönelik faaliyetler durdurulacak.
Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş
alanlar ihale yoluyla aramalara açılacak. İlan süresi içinde müracaat olmaması
halinde alan başka bir işleme gerek kalmadan aramalar açık hale gelecek. Ancak
işletme ruhsat safhasında hukuku sona eren sahalarla, MTA Genel Müdürlüğü
tarafından görünür rezervi mühürlenerek Genel Müdürlüğe devredilen sahalara bu
hüküm uygulanmayacak.
Maden işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılacak.
Yeraltı üretim yöntemiyle çalışan işletmelerle, en az 15 işçi çalıştıran açık
işletmeler asgari bir maden mühendisini daimi olarak istihdam etmek zorunda
olacak.
Daimi istihdam edilen maden mühendisi, kanun ve yönetmeliklerle
belirlenen şartları taşıması kaydıyla, iş güvenliğiyle görevli mühendis veya
teknik elemanların üstlendiği görev ve sorumluluğu da yerine getirecek.
Maden üretiminde, çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli güvenlik ve
çevresel önlemler alınmaması durumunda, söz konusu tedbir alınana kadar,
sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla, durum valiliklere bildirilecek. Bu
aşamada, çevre uyum planı ile ilgili gerekli tedbirler orman idaresi ya da il
özel idaresi tarafından yerine getirilecek. Yapılan masraflar, ruhsat ve çevre
ile uyum teminatından karşılanacak.
Bakanlıkça, ruhsat müracaatlarına kapatılan alanlarla, havza ve kuşak
madenciliğini geliştirmek ve jeolojik yapıyı aydınlatmak için herhangi bir
nedenle hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlarda, Maden Tetkik
ve Arama Genel Müdürlüğüne, arama faaliyeti için ruhsat verilebilecek.
Genel Kurulda tasarının ikinci bölümü görüşülüyor.
(09.07)
