TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin görüşmelerine başlandı.
Komisyon, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı.
Komisyonda, Sağlık Bakanlığının bütçesi ile kesin hesap ve Sayıştay raporunun yanı sıra; Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporu ile Sağlık Bilim ve Teknolojileri Anonim Şirketinin Sayışta raporları da görüşüldü.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yaptı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde son çeyrek asırda Türkiye'nin sağlık kapasitesini önemli ölçüde artırdıklarını bildiren Memişoğlu, aile sağlığı merkezlerinden şehir hastanelerine
insan kaynağından dijital altyapıya kadar sağlık sistemini geliştirdiklerini ve güçlendirdiklerini söyledi.
Memişoğlu, 1527 hastane, 275 bin hasta yatağı ve 48 bin yoğun bakım yatağıyla güçlü bir hizmet kapasitesine sahip olduklarını, her gün 3 milyondan fazla vatandaşın hayatına dokunduklarını belirterek, "Sayın Cumhurbaşkanı'mızın söylediği gibi, 'Bazı meslekler eda, bazı meslekler feda mesleğidir'. İşte bu büyük hizmet sunumunun arkasında 1,5 milyonluk fedakar sağlık ailemiz var." diye konuştu.
Sağlıklı Türkiye Yüzyılı mottosunun "Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık" olduğunu dile getiren Memişoğlu, "Bizim için sağlık, hastalık ortaya çıkmadan önce, insanımızın yanında olmaktır." ifadesini kullandı.
Bu kapsamda aile hekimliğini ve koruyucu sağlık hizmetlerini çok önemsediklerini vurgulayan Memişoğlu, bugün 8 bin 413 aile sağlığı merkezinde, 31 bin 111 aile hekimiyle vatandaşlara hizmet verildiğinin altını çizdi.
Memişoğlu, yapılan yeni düzenlemelerle, aile hekimliği sistemini daha da güçlendirdiklerini vurgulayarak, "Göreve geldiğimiz günden bu yana, 723 aile sağlığı merkezimizi hizmete açtık. 372 merkezimizin de yapımını sürdürüyoruz. Bu merkezleri tamamladığımızda toplam 1095 yeni aile sağlığı merkezini vatandaşlarımızın hizmetine sunmuş olacağız. 2026 yılının ilk dokuz ayında, aile sağlığı merkezlerimize 343 milyon kez başvuru yapıldı." şeklinde konuştu.
Aile hekimlerinin obezite, şeker, tansiyon ve kalp hastalığı bulunan vatandaşları bizzat arayarak takip ettiğini aktaran Memişoğlu, "Son bir yılda nüfusumuzun yaklaşık yüzde 40'ına karşılık gelen 35 milyon vatandaşımıza 118 milyon tarama ve izlem gerçekleştirdik. 7,5 milyon kişide risk tespit ettik. Gerekli takip ve tedavi süreçlerini başlattık." dedi.
Memişoğlu, son bir yılda 8,2 milyon kanser taraması yaptıklarına ve ileri incelemeler sonucunda 21 bin 179 kişide kanser tespit edilerek erken dönemde tedavilerine başlandığına işaret ederek, böylece koruyucu sağlık hizmetleri sayesinde hastalıkları ilerlemeden tespit ettiklerini ve vatandaşların tedaviye daha erken ulaşmasını sağladıklarını anlattı.
Vatandaşların sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmalarını desteklediklerini dile getiren Memişoğlu, bu kapsamda, 17 farklı alanda ücretsiz hizmet sunulan Sağlıklı Hayat Merkezlerinin sayısını 366'ya çıkardıklarını belirtti.
Memişoğlu, diyetisyenlerden fizyoterapistlere, psikologlardan çocuk gelişimi uzmanlarına kadar farklı alanlardaki sağlık çalışanlarıyla vatandaşların sağlıklı bir yaşam sürmesine destek olduklarına, Sağlıklı Hayat Merkezlerine vatandaşların ilgisinin giderek arttığına dikkati çekerek, "2026 yılının ilk on ayında başvuru sayımız, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 arttı. Biz, bu hizmetlerin daha fazla vatandaşımıza ulaşmasını istiyoruz. Çünkü sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaşmasında, hastalıkların önlenmesinde ve vatandaşlarımızın sağlık konusunda bilinçlenmesinde bu merkezlerimizin önemli bir yeri var." diye konuştu.
Geçen yıl "İdeal Kilonu Öğren, Sağlıklı Yaşa" kampanyasıyla vatandaşları sağlıklı yaşama davet ettiklerini, bu yıl da "Hareket Yaşını Öğren" kampanyasıyla yaklaşık 3 milyon vatandaşa ulaştıklarını belirten Memişoğlu, yaklaşık 650 bin vatandaşı da ücretsiz fiziksel aktivite danışmanlığına yönlendirdiklerini, bu süreçte aile sağlığı merkezleri, sağlıklı hayat merkezleri ve hastaneleri dijital olarak entegre ettiklerini kaydetti.
Memişoğlu, artık aile hekimlerinin, gerekli gördüklerinde hastalarına istedikleri hastane ve uzman hekimden doğrudan randevu alabildiklerini, tetkik isteyebildiklerini, dijital altyapı sayesinde de uzman hekimlerle karşılıklı olarak anlık bilgi paylaşabildiklerini vurgulayarak, "Tansiyon ve kolesterol ilaçları dahil 2 bine yakın ilacı aile hekimlerimizce yazılabilir hale getirdik. Böylece, 77 milyon muayenenin hastane yerine aile hekimliklerimizde gerçekleşmesini sağladık." ifadelerini kullandı.
"Wellness" olarak bilinen, sağlıklı yaşamı merkeze alan yeni hizmet alanına yönelik Türkiye'de bir ilki gerçekleştirerek bu alana ilişkin mevzuatı hazırladıklarını ve Esenlik Merkezlerini hayata geçirdiklerini bildiren Memişoğlu, bu merkezlerde hekimlerle fizyoterapistler, psikologlar ve diyetisyenlerin görev yaptığını, vatandaşların ihtiyaçlarına göre beslenme, egzersiz, psikolojik destek ve sağlıklı yaş alma gibi alanlarda kişiye özel programların hazırlandığını anlattı.
Memişoğlu, 18 Esenlik Merkezi açıldığını, bu merkezlerin Türkiye'nin dört bir yanında yaygınlaşacağını öngördüklerini dile getirerek, merkezlerin koruyucu sağlık hizmetlerine yeni bir ivme kazandırırken
Türkiye'nin sağlık turizmine de katkı sağlayacağının ve hedeflerinin Türkiye'yi bu alanda dünyada tercih edilen yerlerden biri haline getirmek olduğunun altını çizdi.
- "Bebek ölüm hızı tarihin en düşük seviyesine indi"
Sağlık Bakanı Memişoğlu, anne ve bebek sağlığını bir ülkenin sağlık sisteminin gelişmişliğini gösteren en önemli ölçütlerden biri olarak nitelendirerek, "2002'de binde 31,5 olan bebek ölüm hızımız binde 7,7'ye gerileyerek tarihimizin en düşük seviyesine indi. Bu sonuç, anne ve bebek sağlığını korumak için yürüttüğümüz çalışmaların başarısını gösteriyor." şeklinde konuştu.
Anne adaylarına destek olmak için 81 ilde 62 bin ebeyle güçlü bir hizmet ağı oluşturduklarına değinen Memişoğlu, 'Her Gebeye Ebe' uygulamasıyla ilk gebeliğini yaşayan anne adaylarına gebeliklerinin son üç ayında bir ebenin eşlik etmesini sağladıklarını belirtti.
Memişoğlu, 4 bin koordinatör ebenin gebe ve lohusaları evlerinde ziyaret ettiğini ifade ederek, yüksek riskli gebelere ve lohusalara ilgili uzmanlık branşlarında randevu önceliği tanındığını söyledi.
Anne adaylarını doğuma bilinçli ve sağlıklı bir şekilde hazırlamayı amaçladıklarını dile getiren Memişoğlu, şöyle devam etti:
"Özellikle tıbbi bir neden olmadan yapılan sezaryenlerin yüksekliğini önemli bir halk sağlığı meselesi olarak görüyoruz. Bir kez daha altını çizmek istiyorum, sezaryen bir ameliyattır. Nasıl ki diğer ameliyatlar sadece ihtiyaç duyulduğunda yapılıyorsa, sezaryen de tıbbi gereklilik halinde yapılmalıdır. Ancak, ortada böyle bir zorunluluk yoksa doğumun normal seyrinde gerçekleşmesi gerekir. Bizim sorumluluğumuz sağlık konusunda, vatandaşlarımıza doğruyu söylemek ve doğru bilgiyi paylaşmaktır."
Memişoğlu, anneyle bebek için doğal ve sağlıklı olanın normal doğum olduğunu belirterek, bu anlayışla 'Normal Doğum Eylem Planı'nı hayata geçirdiklerini hatırlattı.
Ebe desteğinden gebe okullarına, bilgilendirme çalışmalarından doğuma hazırlık hizmetlerine kadar yürütülen çalışmaların da katkısıyla primer sezaryen oranında yüzde 12'lik düşüş sağlandığına dikkati çeken Memişoğlu, "Uzun yıllar sonra sezaryen oranlarının ilk kez azalma eğilimine girmesi çok önemli. Himayeleri ve destekleri için saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'ye şükranlarımı sunuyorum." dedi.
Memişoğlu, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda, bağımlılığın her türlüsüyle mücadelede ilgili tüm kurumlarla ortak hareket ettiklerini, eylem planlarını kararlılıkla uyguladıklarını belirtti.
Tütün bağımlılığını önemli bir halk sağlığı sorunu olarak nitelendiren Memişoğlu, "Ülkemizde her iki ölümden biri, kalp ve damar hastalıkları ile kanserden kaynaklanıyor. Solunum yolu hastalıklarını da eklediğimizde bu oran, üçte ikiye ulaşıyor. Bu hastalıkların en önemli risk faktörlerinden biri tütün kullanımı. Bu tablodan da anlaşılacağı gibi, tütünle mücadele hepimizin ortak sorumluluğudur. Geleceğimiz olan çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlığını korumak, tütünsüz bir toplum hedefimize ulaşmak için yüce Meclisimizin desteğini bekliyorum." diye konuştu.
Sağlık hizmetlerini 118 bini uzman olmak üzere 251 bin hekim ve toplamda 1,5 milyonluk sağlık ordusuyla sürdürdüklerini dile getiren Memişoğlu, "Sağlık ailemizi her geçen gün güçlendirmeye devam ediyoruz. Bu doğrultuda Sayın Cumhurbaşkanımız, yakın zamanda 38 bin personel alım müjdesini vermişti. İstihdam süreci ile ilgili çalışmalarımızda son aşamaya geldik. Detayları en kısa sürede kamuoyu ile paylaşacağız." ifadelerini kullandı.
Memişoğlu, sağlık sisteminin nitelikli insan gücünü artırdıklarını, fiziki altyapısını ve teknolojik imkanlarını da geliştirdiklerini vurgulayarak, şunları söyledi:
"Son bir yılda 9 bin 540 yatak kapasiteli 34 hastanemizin yapımını tamamladık. Toplam kamu yatak kapasitemizi 178 bin 66'ya, yoğun bakım yatak sayımızı 26 bin 228'e çıkardık. Sağlık sistemimizin gücünü, sunduğumuz hizmetin büyüklüğünde görüyoruz. 2025'te ülkemizdeki tüm sağlık kuruluşlarına 1 milyar 138 milyon müracaat gerçekleşti. Aynı yıl A, B, C grubu ameliyat sayımız 6,5 milyonu aştı. Buradan bir müjde vermek istiyorum: Kanser tedavisinde kullanılan, dünyanın en ileri teknolojilerinden biri olan proton cihazı artık ülkemizde. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanemizde kurulum ve test çalışmaları devam eden cihazımızı 2027'de hastalarımızın hizmetine sunacağız."
Memişoğlu, sağlık hizmetlerinin hukuki altyapısını, sahadan gelen ihtiyaçları da dikkate alarak güçlendirdiklerini, 2025'te 79, bu yılın ilk on ayında ise 84 yeni mevzuat çalışması yaptıklarını ve bu düzenlemelerle sağlık hizmetlerinin daha etkin, kaliteli ve verimli yürütülmesini sağladıklarını bildirdi.
Bu yıl 1,5 milyon vatandaşa evde sağlık hizmeti, 127 bin hastaya ise palyatif bakım hizmeti sunduklarının bilgisini veren Memişoğlu, "Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerini uzaktan sağlık uygulamalarıyla da entegre ederek, bütünleşik yeni bir sağlık hizmet modeli oluşturduk, pilot illerimizde hayata geçirdik." dedi.
Memişoğlu, Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezi (ESKOM) ile entegre bu sistem sayesinde hastaların hastaneye yatışından taburculuğuna, palyatif bakımından evde sağlık hizmetlerine kadar tüm süreçleri, aile hekimleri ve hastanelerle eş güdüm içinde, dijital altyapıyla takip ettiklerini söyledi.
- "Randevu sorunumuz yok"
Vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak için Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) önemli düzenlemeler yaptıklarını anımsatan Memişoğlu, "Bunun sonucunda, 4 milyon bekleyen randevu talebini bugün itibarıyla 390 bine düşürdük. Bekleyen taleplerin dörtte birini belirli bir hekimden randevu isteme tercihi oluşturuyor. Aile hekimlerimiz, uygun gördüğü takdirde hastaları için, uzman hekimden randevu alabiliyor. Bu uygulama sayesinde artık 'randevu sorunumuz yok' diyoruz." diye konuştu.
Memişoğlu, yaşlı, tam bağımlı ve 80 yaş üzerindeki vatandaşlara yönelik geliştirdikleri sistemle Mayıs 2025'ten bu yana yaklaşık 1 milyon vatandaşın ilaç ve bakım raporlarını hastaneye gitmelerine gerek kalmadan yenilediklerini belirten Memişoğlu, Dijital Onam Uygulaması ile klinik süreçlerini hızlandırdıklarını, Sporcu Sağlık Raporlarını dijitalleştirdiklerini, düşük riskli spor branşları, okul sporları ve sosyal aktiviteler için gerekli sağlık durum belgesinin elektronik ortamda alınmasını sağladıklarını ifade etti.
Türkiye'nin, organ naklinde nitelikli hekimleri, bilgisi ve tecrübesiyle dünyaya örnek bir ülke olduğuna dikkati çeken Memişoğlu, şunları söyledi:
"Aynı anda 8 hastaya çapraz karaciğer naklini başarıyla gerçekleştirebilen tek ülkeyiz. Hizmet verdiğimiz 152 merkezimizde son bir yılda yaklaşık 5 bin organ nakli gerçekleştirdik. Organ bağışı süreçlerini e-Devlet ve e-Nabız üzerinden dijitalleştirerek kolaylaştırdık. Bu uygulamayla bugüne kadar 188 bin 539 vatandaşımız, organ bağışına dair dijital vasiyetini oluşturdu. Yaptığımız düzenlemeyle ortalama yıllık bağışçı sayımızı 4 kat artırdık. Ayrıca kök hücre bağışçı sayısında da dünyada yedinci sıraya yükseldik."
Risk Esaslı Denetim Sistemi (REDES) ile sorunlar ortaya çıkmadan riskleri belirlediklerini ve gerekli önlemleri zamanında aldıklarını, yapay zekayla veri analizi yaparak birçok farklı alanda riskleri tespit ettiklerini dile getiren Memişoğlu, tüm illerde oluşturdukları REDES birimleri koordinasyonunda, olası aksaklıkları önlediklerini ve kamu kaynaklarını etkin kullanarak sağlık hizmetlerinin verimliliğini artırdıklarını belirtti. Memişoğlu, şöyle konuştu:
"Çalışmalarımızda vatandaşlarımızın ve sağlık çalışanlarımızın haklarını birlikte gözetiyoruz. Büyük sağlık ailemizin çoğunluğunu kadın çalışanlarımız oluşturuyor. Bu kapsamda 'Sağlık Yuvam' projesini hayata geçirerek kreş ve anaokullarını açıyoruz. İlk etapta Ankara, Şanlıurfa ve Antalya'da kreş ve anaokullarımızı hizmete açtık. Muğla ve Sakarya'da yeni kreşlerimizin hazırlıklarına devam ediyoruz. Sağlık çalışanlarımızın çalışma düzenlerini gözeterek, kreşlerimizi 7/24 hizmet verebilecek bir yapıya kavuşturacağız. Bu projeyi ülke genelinde yaygınlaştırarak daha fazla sağlık çalışanımıza destek olacağız."
-"46 hastanemizi daha hizmete açmayı planlıyoruz"
Memişoğlu, çalışanların motivasyonunu artıran her adımın, vatandaşlara sundukları hizmete ve memnuniyete yansıdığını belirterek, "TÜİK verilerine göre sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranı son bir yılda 6,2 puan artarak yüzde 69,4'e yükseldi." dedi.
Son 10 yılda, 42 bini aşkın yatak kapasitesine sahip 28 şehir hastanesinin açılışını gerçekleştirdiklerini hatırlatan Memişoğlu, "11 şehir hastanemizin daha açılışına hazırlanıyoruz. Birçoğunun da planlamasını yapıyoruz. Son bir yılda, 9 bin 540 yatak kapasiteli 34 hastanemizin yapımını tamamlayarak milletimizin hizmetine sunduk." diye konuştu.
Trabzon Şehir Hastanesinin ay sonunda hasta kabulüne başlacağını belirten Memişoğlu, "2027'de 5'i şehir hastanesi olmak üzere 46 hastanemizi daha hizmete açmayı planlıyoruz. Yatırımlarımızı hastanelerle sınırlı tutmuyoruz. Koruyucu sağlık hizmetlerini daha ulaşılabilir hale getirmek için birinci basamak sağlık tesislerimizin sayısını artırıyoruz. 81 ilimizde, aile sağlığı ve sağlıklı hayat merkezlerinden halk sağlığı laboratuvarları ve 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarına kadar 1217 tesisimizin yatırım süreçlerine devam ediyoruz. Bu tesislerimizin 486'sı inşaat aşamasında." açıklamasında bulundu.
- "Sene sonunda yerli ve milli GÖKBEY helikopter ambulansımızı da filomuza dahil edeceğiz"
Memişoğlu, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgede sağlık altyapısını yeniden inşa ederek deprem öncesinden daha güçlü hale getirdiklerini vurgulayarak, şunları kaydetti:
"Yatak kapasitemizi deprem öncesine göre yüzde 26 artırarak 30 binin üzerine çıkardık. Bölgede 4 bin 381 yatak kapasiteli 24 sağlık tesisimizin inşaatı devam ediyor. Ayrıca 65 sağlık yatırımımızın ihale, proje ve arsa çalışmalarını sürdürüyoruz. Türkiye bugün, dünyanın en güçlü acil sağlık sistemlerinden birine sahip. Bugün 3 bin 659 acil sağlık istasyonumuzda 6 bin 505 kara ambulansımızla hizmet veriyoruz. Son bir yılda 7 milyondan fazla vakanın müdahalesini yaparak naklini gerçekleştirdik. 2008'de 5 hava ambulansıyla başlattığımız hizmetimizi bugün 17 hava ambulansımızla sürdürüyoruz. 4 bini bu yıl olmak üzere toplam 77 bin vatandaşımızı sağlık tesislerine ulaştırdık. 81 ilimizde kara, deniz ve hava ambulanslarımızla yılın 365 günü, günün 24 saati vatandaşlarımızın hizmetindeyiz. Sene sonunda yerli ve milli GÖKBEY helikopter ambulansımızı da filomuza dahil ederek acil sağlık kapasitemizi güçlendireceğiz."
Bugüne kadar 102 ülkeyle sağlık alanında anlaşmalar yaptıklarını, 89 ülkeyle bilgi ve tecrübe paylaşımında bulunduklarını bildiren Memişoğlu, Sudan, Somali, Arnavutluk, Nijer, Kırgızistan ve Suriye'de ikili işbirliğiyle hastaneleri işlettiklerinin bilgisini verdi.
Sağlık turizminde uluslararası ölçekte güçlü bir marka olma hedefiyle ilerlediklerini vurgulayan Memişoğlu, "2025'te yaklaşık 3 milyon kişi sağlık hizmeti almak için ülkemizi tercih etti. Sağlık turizminde koordinasyonu ve denetimi güçlendirmek amacıyla USHAŞ'ı ve ilgili mevzuatı yeniden yapılandırdık. Böylece sağlık turizminde daha etkin ve koordineli bir yapı oluşturduk." dedi.
Vatandaşın ihtiyaç duyduğu ilaca, zamanında ve güvenle ulaşması için çalıştıklarını, İlaç Takip Sistemi ile ilaçları kutu bazında izlediklerini, erken uyarı sistemiyle ilaç tedarikinde yaşanabilecek sorunları önceden tespit ettiklerini belirten Memişoğlu, "İlaç fiyatlandırmasını sürekli takip edilen, dönemsel olarak güncellenen referans fiyatlandırmaya bağlı bir yapıya dönüştürdük. Bunu hem vatandaşımızın ilaca erişimini hem tedarik sürekliliğini gözeterek yürütüyoruz. Yerli üretimi de destekliyoruz. Bugün ülkemizde satılan ilaçların kutu bazında yüzde 92'si yurt içinde üretiliyor. İlaçlarımızı dünya pazarlarıyla buluşturmaya da devam ediyoruz. Geçen yıl 185 ülkeye yaptığımız ilaç ihracatı 2,5 milyar doları aştı. Üretimi desteklerken denetimlerimizi de sürdürüyoruz. Yurt içinde 156, yurt dışında 79 ilaç üretim tesisinde denetim gerçekleştirdik. Ayrıca 2026'da 61 bin yurt içi ürün denetimi yaptık." ifadelerini kullandı.
- "Kanser tedavisinde kullanılan CAR-T hücre tedavisini ülkemizde başlattık"
Memişoğlu, "Üreten Sağlık" anlayışının sonuçlarını gördüklerini, Türkiye'nin artık sadece bir pazar olmadığını, üreten, ihraç eden ve uluslararası işbirlikleri geliştiren bir ortak konumuna geldiğini bildirerek, yerli solunum cihazlarını 45 ülkeye ihraç ettiklerini, Türkiye'nin ilk yerli kalp-akciğer makinesini geliştirdiklerini, yerli otomatik şok cihazını hizmete sunduklarını, geliştirdikleri yerli mobil röntgen cihazının kamu hastanelerinde kullanıldığını söyledi.
"Dünyada sayılı ülkenin uygulayabildiği, kanser tedavisinde kullanılan CAR-T hücre tedavisini ülkemizde başlattık ve bugüne kadar birçok hastamıza başarıyla uyguladık" diyen Memişoğlu, bilim insanlarının fikirlerini ürüne dönüştürmek için 29 hastanede TÜSEB Teknoloji Transfer Ofisi kurduklarını aktardı.
Memişoğlu, fikri olan herkesi "uretensaglik.gov.tr " adresine davet ederek, "Hedefimiz 'fikirden ürüne, Türkiye'den dünyaya.' Gelin birlikte geliştirelim, birlikte üretelim." çağrısında bulundu.
Bakanlık bütçesine ilişkin de bilgi veren Memişoğlu, "Sağlıkta bugün ulaştığımız seviyenin arkasında Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliği ve kararlı iradesi, 1,5 milyon sağlık çalışanımızın alın teri, milletimize hizmet etme azmimiz var. Büyük sağlık ailemize yürekten teşekkür ediyorum. Biz milletimizin sağlığını en kıymetli emanetimiz olarak görüyor, bu emanete sahip çıkmak için var gücümüzle çalışıyoruz." dedi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesi üzerinde siyasi parti grupları adına yapılan konuşmalar tamamlandı.
Yeni Parti Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, sağlık sisteminin temel amacının insanların uzun süre yaşamasını ve yaşadığı süreyi de sağlıklı geçirmesini sağlamaktan geçtiğini söyledi.
Türkiye'de yaşam süresinin 2002 yılına göre kısaldığını belirten Pala, "AKP iktidarında, dünyada 5,6 yıl ömürde uzama olurken, Avrupa Bölgesi'nde 5,1 yıl ömür uzarken, maalesef Türkiye bunun gerisinde kalmış, yalnızca 2,4 yıllık bir uzama olmuştur. Avrupa'ya göre erkekler 3,6 yıl, kadınlar ise 3,1 yıl daha kısa yaşıyor. TÜİK referansına bakacak olursak, 2015'ten günümüze erkeklerde sağlıklı yaşam süresi kısalmış, kadınlardaki artış ise çok sınırlı olmuştur." diye konuştu.
"Türkiye'de ömür neden dünya ve Avrupa Bölgesi kadar fazla artmadı?" sorusunu soran Pala, "Çünkü erken ölümler çok yüksek. Erken ölümlere de yol açan üç temel neden var; obezite, tütün ve hava kirliliği. Eğer bunları çözecek olsak, erken ölümlerin yüzde 92'sini çözmemiz mümkün." değerlendirmesinde bulundu.
Pala, hükümetin bu konularda çözüm üretmedeki performansının yetersiz kaldığını savundu.
DEM Parti Ağrı Milletvekili Heval Bozdağ, Sağlık Bakanlığı bütçesinin yetersiz kaldığını belirterek "Sağlığa ayrılan bütçe OECD ülkelerinde yüzde 9,8 iken, Türkiye'de yüzde 4,7 yani yarısı kadar. Sağlığa biraz para ayırın. Sağlığa ayrılan bütçenin toplam bütçe içerisindeki yeri 2026 yılında yüzde 7,8 iken, 2027 yılında yüzde 7,2'ye düştü. Bizim talebimiz sağlığa bütçenin en az yüzde 15 olmasıdır." dedi.
Bozdağ, aşıda da sıkıntılar yaşandığını, aşılama oranının yüzde 95'in altına indiğini ifade ederek, aşılama ve koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan payın artırılmasını istedi.
CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, Avrupa'da yaşam süresinin 81,5 yıl iken, Türkiye'de bu oranın 78,5 yıl olduğunu, Türkiye'de vatandaşların 3 yıl daha erken öldüğünü söyledi.
AK Parti hükümetlerinin sağlık politikalarını eleştiren Sarı, "Türkiye'de bebek ölümlerinin oranı binde 7,8 iken, Avrupa'da 3,2 oranında. Sağlıkta bahsettiğiniz başarı hikayesi aslında bir başarısızlık hikayesi. Ankara'da bebek ölüm hızı 5,7, Şanlıurfa'da 13,7, Gaziantep'te 12,9, Hakkari'de 11,9 olarak görülüyor. Yani bölgeler arasındaki adaletsizlik de net bir şekilde bebek ölümleri üzerinden ortaya çıkıyor. Kronik hastalıkların yaygınlık oranı Avrupa'da 36,5 iken, Türkiye'de 39,3 oranında." diye konuştu.
Sarı, vatandaşların sağlıklı beslenemediğini, obezitenin arttığını, hükümetin bu konularda gerekli önlemleri alamadığını ileri sürdü.
İYİ Parti Ankara Milletvekili Yüksel Arslan, vatandaşların zamanında muayene olması, hastalığı ilerlemeden teşhis edilmesi ve ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetine en kısa sürede ulaşması için birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlü ve erişilebilir olması gerektiğini ifade etti.
Vatandaşların birinci basamak hastanelerde çözülmeyen bir sorun yaşadığında veya uzman değerlendirmesine ihtiyaç duyduğunda, karşısında bu kez de randevu meselesinin çıktığını anlatan Arslan, "Vatandaşlar, bazı branşlarda günlerce randevu arıyor ancak randevu alamıyor. Bu nedenle yalnızca verilen randevu sayısını açıklamak yeterli değil. Randevu almak isteyen ama alamayan vatandaşlarımızı da görmeliyiz. Branşlarda randevu talebi karşılanamıyor. Randevu bulunduğunda da hastaya ayrılan zamanın ihtiyaca uygun olması gerekiyor." dedi.
- "TUS'ta çocuk, dahiliye, genel cerrahi gibi branşlar tercih edilmiyor"
Yeni Yol Partisi Kütahya Milletvekili Ali Fazıl Kasap, hükümetin sağlık politikalarını eleştirerek, "Mecburi hizmeti kaldırmak elinizde, gelin, kaldıralım, tarihe geçin. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında, tüm katılım paylarını kaldıralım. Eğer birinci basamağa direkt gelen bir hasta olursa ondaki ilaç katılım payını da kaldırın ve ikinci basamağa giden, üçüncü basamağa giden kendi ödesin." değerlendirmesinde bulundu.
Birinci basamak hastanelerin ihya edilmesi gerektiğini söyleyen Kasap, "Tıpta Uzmanlık Sınavı'nda (TUS) çocuk, dahiliye, genel cerrahi gibi branşlar tercih edilmiyor. Bu sene TUS'ta pediatri kontenjanını bir hayli artırdınız ama yine tercih olmadı, yüzde 70'e yakın boş kaldı kadrolar. TUS'ta bu branşların tercih edilebilmesini sağlayacak birtakım girişimleriniz olacak mı? Neden hekimler pediatri gibi branşları tercih etmiyor?" dedi.
MHP Çankırı Milletvekili Pelin Yılık, sağlık politikasının yalnızca Sağlık Bakanlığının görev ve sorumluluk alanıyla sınırlı bir kamu politikası olmadığını, eğitimden istihdama, sosyal güvenlikten çevreye, tarımdan şehirleşmeye kadar pek çok politika alanıyla doğrudan ilişkili, çok sektörlü bir yapıya sahip olduğunu kaydetti.
Toplum sağlığının geliştirilmesinin kamu yönetiminin bütün kurum ve kuruluşlarının eşgüdüm içerisinde hareket etmesini gerektirdiğine dikkati çeken Yılık, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Sağlık alanında bugüne kadar elde edilen kazanımların korunmasını, hizmet sunumunda kalite standartlarının yükseltilmesini ve sağlık sisteminin değişen toplumsal ihtiyaçlara göre sürekli geliştirilmesini önemsiyoruz. Bu çerçevede yalnızca hastalıkların tedavisine odaklanan değil, hastalıkların ortaya çıkışını önlemeyi, bireylerin sağlık potansiyelini güçlendirmeyi ve yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefleyen bir sistem anlayışını savunuyoruz. Sağlık hizmetlerinde fırsat eşitliğinin sağlanması, coğrafi ve sosyoekonomik farklılıkların hizmete erişim üzerindeki etkilerinin azaltılması ve sağlıklı insan gücünün ülke genelinde dengeli dağılımı temel önceliklerimiz arasındadır. Bununla birlikte yerli ilaç, aşı ve tıbbi cihaz üretiminin geliştirilmesi, sağlık teknolojilerindeki milli kapasitenin arttırılması ve dijital dönüşümün hızlandırılması sağlık sistemimizin stratejik bağımsızlığı bakımından büyük önem taşımaktadır."
Koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin ve aile hekimliğinin sağlık sistemi içindeki rolünün geliştirilmesinin önemine değinen Yılık, "Aile hekimliği uygulamalarının etkinleştirilmesi, hastalıkların erken dönemde tespit edilmesine, kronik hastalıkların düzenli takibine, gereksiz hastane başvurularının azaltılmasına ve sağlık hizmetlerinin daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.
AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, AK Parti hükümetlerinin sağlık alanında yaptığı hizmetleri anlattı.
Aile hekimlerinin sağlık sistemi içindeki önemine değinen Güneş, aile hekimlerinin temel görevinin hastayı tedavi etmekten ziyade vatandaşların hastalanmasını önlemek için gerekli önlemleri almak olduğunu vurguladı. Bu yönde çok adımlar attıklarını aktaran Güneş, şöyle konuştu:
"Aile hekimlerimizin daha etkin çalışabilmesi için yönetmelikte yaptığımız değişikliklerle sadece nüfusu baz almıyoruz. Nüfus içindeki yaş dağılımını, kronik hastalıkların takibini, aşılama oranlarını, gebe ve bebek takibini ve pek çok kriteri baz alarak değerlendirme yapmaktayız. Aile hekimlerimizin reçete yetkilerini genişlettik, rapor verebilmelerinin önünü açtık. Aile hekimlerimizin hastaneden randevu alabilmesini sağladık. Ve bu değişim ve dönüşümlerle vatandaşlarımız hastaneye gitmeden pek çok problemini birinci basamak sağlık kuruluşlarında çözebilmektedir. Bebek ve çocuk sağlığını yakından takip ediyoruz. Yenidoğanlardaki tarama oranımız yüzde 96'dır. Aşılama oranları yüzde 95 ile yüzde 98 arasında değişmektedir."
Güneş, ülkenin dört bir yanında hayata geçirilen sağlık yatırımlarının yalnızca sağlık altyapı kapasitesini artırmakla kalmadığını, aynı zamanda vatandaşların yaşam kalitesine ve sağlık hizmetlerinden duyduğu memnuniyete de doğrudan katkı sağladığını belirtti.
Şehir hastanelerine de değinen Güneş, İzmir, İstanbul ve Ankara'daki şehir hastanelerinin adeta referans hastaneler haline geldiğini söyledi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekilleri, Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesi üzerinde görüş ve eleştirilerini dile getirdi.
Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, hükümetin sağlık politikalarını eleştirerek vatandaşların muayene olmak için hastane kuyruklarında beklediğini savundu.
Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle yapılan şehir hastanelerine değinen Karabat, KÖİ modeliyle 18 şehir hastanesinin hizmet verdiğini aktardı.
Şehir hastaneleri için ayrılan bütçeye değinen Karabat, şu değerlendirmelerde bulundu:
"2020'de şehir hastaneleri için şirketlere 160,7 milyar ödediniz. Bunun 82,3 milyarı kullanım bedeli, 78,4 milyarı ise temizlik, yemek, bakım gibi hizmetlerin bedeli. 2029'da bu ödemenin 211 milyar olmasını bekliyoruz. Yani üç yılda 560 milyarlık bir ödemeden bahsediyoruz. Bunu eğer Bakanlığınızın Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünün bütçesiyle kıyaslarsak hastane yapımına ayırdığı para 129,3 milyar lira yani 18 hastanenin kirası ve hizmet bedeli bu genel müdürlüğün bütün ülkede hastane yapmak için ayırdığı paradan daha fazla. Şirkete ödemeler tıkır tıkır yapılıyor. Bu yılın ilk altı ayında bu ödemelerin yüzde 51,5'i yapıldı, yarısından fazlası ödendi. Aynı dönemde bakanlığın yatırım harcamaları ise sadece yüzde 39'da kaldı yani üçte 1'inden biraz fazlası kullanıldı. Sayıştay raporları bu dediklerimi doğruluyor. 17 şehir hastanesinde, biteli iki yıl olmasına rağmen hesaplar hala kapatılmamış."
Karabat, şehir hastaneleriyle ilgili yapılan sözleşmeler ve şirketlere yapılacak ödemelerin tamamının her yıl Meclise sunulmasını, hastanelerin KÖİ modeliyle değil, devlet bütçesiyle yapılmasının daha mantıklı olacağını kaydetti.
CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Sağlık Bakanlığına ayrılan bütçenin azalmasını eleştirdi.
Karaca, "Yıllık kişi başına hem koruyucu hem yatan hastaya ayırdığınız pay 21 bin 740 lira. Sağlık hizmetini gizli gizli özelleştiriyorsunuz. Hastalar iyileşebilecek iken zamana, ilaca ve tedaviye ulaşım derken hayatını kaybediyor. Denizli'deki yatak kapasitesi düştü. Enfeksiyon hastalıkları için sadece 2 yatak ayrıldı. 'Sağlıkta devrim' dediğiniz mesele, bir cenazeye morgda yer bulamamaya kadar geriledi. Sağlık hizmetinin finansmanında, hane halkı üzerindeki yükü alın. Burada sunduğunuz rakamlar gerçeklerle örtüşmüyor. 'Randevu sorununu çözdük' diyorsunuz ama daha bugün Denizli'de beyin kanaması geçiren bir hastaya yatak bulamadık" dedi.
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, Sağlık Bakanlığı bütçesinin eşit ve ücretsiz hizmet politikasından uzak bir anlayışla hazırlandığını savundu.
Diyarbakır Milletvekili olduğunu anımsatan Kaya, sağlık hizmetlerinde bölgeler arasında eşitsizliğin yaşandığını, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki illerdeki birçok vatandaşın tedavi olmak için başka illere gitmek zorunda kaldığını, bu durumun ciddi sorunlara yol açtığını kaydetti.
İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş, sağlıklı bir toplum ve sağlık politikalarının güçlü devletin bir şartı olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Vatandaşların kaliteli, üretken hayat sürmesi ve uzun ömürlü olması için koruyucu sağlık hizmetlerinden daha fazla faydalanması gerekir. Ancak Avrupa'da gıda enflasyonunda birinci olan bir ülkede koruyucu hekimlikten bahsetmek ne kadar gerçekçi? Çocukların süt içemediği, eti bırakın, meyve ve sebzeye ulaşımın bile lüks olduğu, ulaştığımız meyve ve sebzelerdeki pestisitlerin ayrı bir sağlık tehdidi olduğu bir ülkede gerçekten koruyucu hekimlik mümkün mü? "
AK Parti Elazığ Milletvekili Ejder Açıkkapı, AK Parti iktidarlarının sağlık alanındaki hizmetlerini anlattı.
AK Parti'nin iktidara gelmesiyle sağlık tesislerinin sayısının arttığına işaret eden Açıkkapı, "Türkiye'de 2002 yılında 1156 hastane, yaklaşık 164 bin hasta yatağımız ve 2 bin 214 yoğun bakım yatağımız vardı. Şimdi ise bu rakamlar 1527 hastaneye, 275 bin hasta yatağına ve 48 bin yoğun bakım yatağa çıkmış durumda. Biz eski hastaneleri de yıkarak yeniledik. Bunlar da bu verilere kattığınız zaman aslında çok muazzam bir iş yaptığımız daha net bir şekilde görülür." diye konuştu.
Açıkkapı, aile hekimlerinin artık tetkik isteyebildiğini, uzman hekimlerle dijital ortamda bilgi paylaşabildiğini ve hastaları için de ayrıca randevu alabildiğini belirtti.
Bugün aile hekimlikleri tarafından 77 milyon muayene yapıldığını, bunun çok değerli olduğunu anlatan Açıkkapı, şöyle konuştu:
"8,2 milyon kanser taramasıyla 21 bini aşkın vatandaşımızın erken tanı ve tedaviye ulaşmasının da çok kıymetli olduğunu bir kez daha ifade etmek isterim. 366 sağlıklı hayat merkezimiz, ücretsiz hizmet vermekte, açılan 18 esenlik merkezi kişiye özel beslenme, egzersiz, psikolojik destek ve yaş alma programları sunuyor. Bu merkezlerden inanıyoruz ki sağlık turizmine de ciddi anlamda katkı sağlanacaktır. 2002'de binde 31,5 olan bebek ölüm hızının 2025 yılında binde 7,7'ye gerilemesi de çok sevindirici."
Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, fon soruşturmalarına değinerek, 800 milyar lira paranın çalındığını, bunun Sağlık Bakanlığı bütçesinin yarısına denk geldiğini belirtti.
Türkiye'nin ekonomik büyüklüğüne oranla sağlığa en az kaynak ayıran ülkeler arasında yer aldığını söyleyen Kısacık, şunları kaydetti:
"Sağlık harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranı yüzde 4.9. OECD'de ise bu oran yüzde 9.2. Yani Türkiye OECD ülkeleri arasında sağlığa ayrılan pay, GSYH'ye göre en düşük ülke. Ancak asıl çarpıcı olan bundan sonrası, hekim ve hemşire sayısı bu kadar düşük olan bir ülkede kişi başına yıllık hekim müracaatı 13.2. Bu uluslararası karşılaştırmalarda en yüksek düzeyler arasında. Başka bir ifadeyle dünyanın en az hekimiyle dünyanın en yoğun başvuru yükü karşılanmaya çalışılıyor. Bu, sağlığın yükünü gösteren önemli bir parametre. Sağlık Bakanlığı bu yükü azaltacak bir sistem kurmalı. Şimdi sahadan aktarılan beyanlara baktığımızda aile hekimi günde 70-75 hastaya bakmakta. Bu 140-150 hastaya kadar da çıkabiliyor. Sistemin eksikliği yine sistem tarafından değil hekimin sırtındaki yükle kapatılıyor. Sonuç tükenmişlik, şiddet, mesleğin kritik branşlarından uzaklaşması ve nitelikli hekimlerin yurt dışına yönelmesi."
- "İvedilikle askeri hastanelere dönmeliyiz"
MHP Kütahya Milletvekili Ahmet Erbaş, askeri hastanelerin yeniden açılmasına ilişkin tartışmalara değinerek, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin konuyla ilgili görüşlerini anımsattı.
Askeri hastanelerin yeniden açılmasının ordu mensupları için hayati değere sahip olduğunu vurgulayan Erbaş, "NATO üyeleri arasında askeri hastanesi olmayan tek ülkeyiz. Acilen ve ivedilikle tekrar askeri hastanelere dönmeliyiz." dedi.
Seçim bölgesi Kütahya'nın önemli bir potansiyele sahip olduğunu ve askeri hastaneye ev sahipliği yapabileceğini belirten Erbaş, "Çünkü orada Hava, Er Eğitim Tugay Komutanlığı var. Büyük bir askeri birliğimiz var. Fizik tedavi birikimi ve termal kaynaklarımız var. Biz burada askeri bir fizik tedavi hastanesine çok rahatlıkla ev sahipliği yapabiliriz." diye konuştu.
Kütahya'ya yapılacak ikinci hastaneye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erbaş, yapılacak hastanenin de trafik ve ulaşım açısından şehir dışında yapılmasının elzem olduğunu söyledi.
Diş hekimliği bölümleri ile eczacılık fakültelerinin sayısı ve mezun öğrencilere ilişkin rakamlar paylaşan Erbaş, "Bunun planlamasını yapıyor musunuz? İşsiz eczacılar ve yakında işsiz diş hekimleriyle ortalık kaynayacak. İnşallah YÖK ile beraber yavaş yavaş bunların kapasitelerini küçültürsünüz. Çünkü diş ve eczacılıkta birkaç yıl sonra çok ciddi bir şekilde fazlalık vereceğiz. Bununla ilgili de inşallah önlem alınıyordur." dedi.
Savunma ve sağlık alanındaki millileşme politikalarına işaret eden Erbaş, şöyle konuştu:
"Savunma ve sağlık bir milletin olmazsa olmazı. Şu anda savunma sanayiinde yüzde 80'lere ulaşan bir yerlilik oranına kavuştuk. Aynısını sağlıkta da yapmamız lazım. ASELSAN'ın bu konuda geliştirdiği kalp cihazını ve kalp ameliyatlarında kullandığımız robotu teşvik ediyoruz. ASELSAN, özel sektörü ve devletin diğer kurumlarını da sağlık sektörüne yönlendirmemiz lazım. Bir millet, eğer savunmada ve sağlıkta dışarıya bağlıysa geleceğiyle ilgili çok ciddi tehlikeler vardır. Bizim bu konularda da önlem alıp bir an önce bunları da geliştirmemiz lazım."
Erbaş, hemşirelerin gerçek kadroların dışında idari görevlerde çalıştırıldığını, bu durumun hizmetlerin aksamasına neden olduğunu, bununla ilgili gerekli önlemlerin alınmasını, herkesin kendi asli görevlerinde çalışmasını beklediklerini kaydetti.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtlıyor.
