CHP GRUBU ADINA SUAT ÖZCAN (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Millî Eğitim Bakanlığının bütçesini değerlendirmek üzere söz almış bulunuyorum. Hepinize saygılar sunuyorum.

On dokuz yıllık AKP iktidarında 8'inci Millî Eğitim Bakanı görevlendirildi. Doğru adımlar atılmış olsa bile bu kadar sık bakan değişikliğiyle eğitim sistemimizin başarılı olması mümkün müdür? 6 kez lise, 3 kez üniversite sınavları olmak üzere 9 kez sınav sistemi değiştirildi. Yapılan sınavlar ne ölçüyor ne de değerlendiriyor. Öğrencilerimiz aldıkları eğitime uygun bir ölçme, değerlendirme sistemine tabi olmadıkları için istedikleri okula gidemiyorlar, okullarını bitirseler de istedikleri mesleklerde çalışamıyorlar ya da işsiz kalıyorlar. İşsiz kalmanın ne demek olduğunu gençlere sordunuz mu?

4+4+4 sistemiyle 2013 yılında 99,6 olan ilkokulda okullaşma oranı 2020 yılında 93,2'ye geriledi. 1-3 Aralıkta yapılan şûrada dağıtılan "Türkiye'de Eğitimin Yirmi Yılı" kitapçığındaki veriye göre de her 100 öğrenciden 1'i okul dışında.

AKP iktidara geldiğinde 70 bin olan atanmayan öğretmen sayısı bugün 700 bin, tam 10 katı. Atanmadıkları için öğretmenlerimiz mesleklerini yapamıyor, inşaatlarda çalışırken can veriyor, maddi ve manevi yoksunluktan intihara sürükleniyorlar. Atanmayanların öğretmenlerin feryadını duymayı, onları anlamayı denediniz mi?

Pandemi süresince, uzaktan eğitim uygulamasıyla eğitime erişim sağlanamadığı için milyonlarca öğrencimiz mağdur oldu. Peki, ne oldu? Bakan değişti. Millî Eğitim Şûrası'ndaki "Eğitimde Fırsat Eşitliği" temasıyla kimlere, ne gibi fırsatlar yaratılacaktır? Okul öncesi din kültürü ve ahlak bilgisi ve değerler eğitimi 4-5 yaşındaki çocuklara ne gibi yararlar getirecektir?

Her seçimde söz verilen öğretmenlik meslek kanunu daha çıkarılamadı, 3600 ek gösterge öğretmenlerimize verilemedi. Öğretmenliğin toplum nezdindeki itibarı her geçen gün zedeleniyor, öğretmenlerimizin yüzde 90'ı yoksulluk sınırı altında maaş alıyorlar. 2013-2018 yılları arasında öğretmenleri en çok saygınlık kaybeden 3 ülkeden biriyiz. Öğretmenlerin maaşları, sosyal hakları düşük tutulmakta, çalışma güvenliği ve eğitim özgürlüğü bulunmamaktadır. Öğretmenler aynı işi yapmalarına rağmen ücretli, sözleşmeli ve kadrolu olmak üzere ayrıştırılıyor. Kapatılan köy okulları ve buna bağlı olarak taşımalı eğitim öğrencilerimizin artık canına mal oluyor, yakın zamanda Afyon'da, Kocaeli'de öğrencilerimiz servis kazalarında can verdi, bunun sorumlusu kim?

Barınma hakkının arkasında durmayan Hükûmet, öğrencileri tarikat, cemaat ve vakıf yurtlarına terk ediyor; bu yurtlara teslim edilen öğrencilerimizin kaldığı yurtlar yanıyor, öğrencilerimiz taciz ve tecavüze uğruyor, cinayetlerle yaşamlarına son veriliyor. Kindar ve dindar nesil yetiştirme anlayışının olumsuz sonuçlarıdır bunlar.

Okulların depreme dayanıklılık raporlarının belirlenmesi konusunu yıllardır önemsemediniz. Tüm okulların deprem raporları taraması yapıldı mı, bütçesi belirlendi mi?

2021-2022 eğitim öğretim yılı başında 44 üniversite, kontenjanının yüzde 70'ini dahi dolduramadı. Dahası, çoğu lisans kontenjanı olan bini aşkın programı hiçbir aday tercih etmedi. Bu bile yükseköğretim kurumlarının planlamasında eksikliği, ölçme ve değerlendirmenin yetersizliğini ve tutarsızlığını gösteriyor.

İktidarınız boyunca liyakati gözetmediniz, atama ve yükselmelerle yandaşı ödüllendirdiniz. Bilimsel özgürlük ve uluslararası akademik yayınların nitelik ve sayısal yetersizliğiyle, üniversitelerimiz, dünyada sonlarda. Hâl böyleyken bütçenin nesini konuşacağız.

Bu bütçede, atanmayan öğretmenlere atanma ümidi yok; sözleşmeli, ücretli öğretmenleri kadroda birleştirecek program yok; öğrencilerin daha iyi koşullarda ve nitelikli eğitim almalarını sağlayacak ödenek yok; velileri, çocukları yarış atı olmaktan kurtaracak, sınavlarda adaleti sağlayacak yatırım yok; gençlerin yurt dışına beyin göçünü önleyecek ödenek yok...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayınız lütfen.

SUAT ÖZCAN (Devamla) - Teşekkür ediyorum Başkan.

...taşıma kapsamında kapanan köy okullarının açılma umudu yok; engellilere yeni kadro yok; üniversite öğrencilerinin özgür koşullarda ve barınma kaygısı olmadan öğrenimlerinin sağlanacağı mesajı yok. Bu nedenle biz bütçeye "hayır" diyoruz.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)