ENGİN ALTAY (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sizi ve yüce Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Rusya, Ukrayna'yı uluslararası hukuku ve Minsk Protokolünü de ihlal ederek işgal etti. Bu, kabul edilebilir bir durum değildir. Ukrayna'nın yani Karadeniz'in karşı kıyısındaki komşumuzun toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığı çiğnenmiştir; bunu kabul etmemiz mümkün değil, ilaveten, şiddetle kınıyoruz.

Sayın Başkan, gelinen bu noktada Türkiye'nin bu süreçle ilgili tavrı, tutumu, tedbiri özenle ama mutlaka Türkiye Büyük Millet Meclisi onayıyla belirlenmelidir. Yürütme organına, bu süreçle ilgili tavır, tutum ve eylemleri noktasında Türkiye Büyük Millet Meclisinin işin asıl sahibi olduğunu hatırlatmayı bir görev sayıyorum.

Şimdi, gelişmeleri izliyoruz, güvenlik zirvesi toplandı, bitti; sonucu merak ediyoruz. Sayın Cumhurbaşkanının biraz önce elime ulaşan bir açıklaması var, dünkü açıklamalarıyla da bayağı terslikler, zıtlıklar gösteriyor, biraz sonra görüşeceğimiz kanunda yapacağım konuşmada bunlara değineceğim. Ancak, benim şimdi söylemek istediğim şudur Sayın Başkan: Sayın Cumhurbaşkanı bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisinin gücünü ve desteğini arkasına almak istiyorsa -ki almalı, alabilmeli- bu sebeple, bu meselenin ekonomik, siyasal sonuçları ve riskleri bakımından ister bu gece ister yarın sabah kapalı özel bir oturumla Türkiye Büyük Millet Meclisini Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politikasının, özelde de Rusya-Ukrayna krizi süreci bakımından bu sürecin sahibi ve paydaşı yapmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz efendim.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Anayasa'mızın 87'nci maddesini Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunan bütün milletvekillerimizin bildiğini biliyorum ama hassaten Anayasa'nın 87'nci maddesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine verilen görevleri bir kere daha hatırlamamızda ülkemizin ali menfaatleri bakımından fayda görüyorum. İşin sahibi yürütmeden önce Türkiye Büyük Millet Meclisidir. Çağrımız çok açık, çok net: Sayın Cumhurbaşkanının bizatihi kendisini -çünkü yeni sistem tek adam yönetimidir, süreci tek başına yürütmektedir- bu gece, olmadı yarın, cuma günü Türkiye Büyük Millet Meclisini bir kapalı oturumla bilgilendirmeye ve istişareye davet ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz efendim.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Doğru olan budur, yapılması gereken budur. Bu süreçte Türkiye bakımından olası ekonomik ve siyasal riskler, askerî riskler bakımından işin sahibinin Türkiye Büyük Millet Meclisi olduğunu, Anayasa'nın 87'nci maddesini yürütme organına tekrar tekrar hatırlatıyorum.

Biz, Parlamentodaki bütün siyasi parti grupları, biraz sonra görüşeceğimiz bir uluslararası anlaşmayla konuyla ilgili fikirlerimizi ortaya koyacağız ancak konunun kapalı oturumda görüşülmesinin özel bir ehemmiyet ve öneminin olduğu aşikârdır.

Bu vesileyle, yürütme organına şu sitemimi de belirtmek isterim: Ukrayna'da çoğunluğu öğrenci olmak üzere 20 bini aşkın Türk vatandaşımız, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı vardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz efendim.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Biraz önce arkamdaki milletvekili arkadaşımıza sanıyorum Odessa'dan telefon geldi; bizi arıyorlar, vatandaşlarımızın mağdur edilmemesi gerekir. Bu noktada, Türkiye Cumhuriyeti devleti Dışişleri Bakanlığı keşke -birçok ülkenin yaptığı gibi- günler önceden oradaki vatandaşlarımızı uyarabileydi. Bunu da bir eksik...

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Uyardı.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Hayır, "Seyahat etmeyin." dendi ama "Ukrayna'dan ayrılın." uyarısı yapılmadı bildiğim kadarıyla, yapılmadı.

MUHAMMET EMİN AKBAŞOĞLU (Çankırı) - Yapıldı.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - "Seyahat etmeyin." başka bir şey; "Ukrayna'ya gitmeyin." başka bir şey, "Ukrayna'dan ayrılın." başka bir şey.

MUHAMMET EMİN AKBAŞOĞLU (Çankırı) - Yapıldı efendim.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Gösterin efendim bana belgesini. Yapılmadı. Neyi tartışıyoruz ki? Ben burada samimi bir şekilde 20 bin insanımızın can ve mal güvenliğiyle ilgili endişemi ortaya koyuyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz Sayın Altay.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Yani bu Meclisin yürütmenin her yaptığına böyle kayıtsız şartsız destek vermesini, her vesileyle yürütme organını arkalamasını bir siyasi parti aidiyeti bakımından anlamaya çalışıyorum ama arkadaş, 20 bin gencin hayatı söz konusuysa da yürütmenin yanlışına "Evet." denmez canım. Bu kadar olmaz Sayın Başkan, bu kadar olmaz! (CHP sıralarından alkışlar)

Ve bu bir şeyi daha göstermiştir ki Montrö Sözleşmesi, Karadeniz havzası bakımından, Karadeniz'e kıyısı bulunan ülkeler bakımından, bu ülkelerin barış, huzur, refah içinde yaşaması bakımından ne kadar hayati bir önem taşıyor. Bunu da bu vesileyle gördük. Biraz sonra konuşmamızda değineceğiz ama Hükûmetin Montrö konusunda yüksek hassasiyetini ve işin gereğini yapma noktasında, anlaşmaya, sözleşmeye harfiyen uyması noktasında yürütme organını sıkı bir takip ve denetim içinde tutacağımızı da yüce Meclisin bilgilerine ve aziz milletimizin bilgi ve takdirlerine sunuyorum.

Teşekkür ederim efendim. (CHP sıralarından alkışlar)