CHP GRUBU ADINA CEVDET AKAY (Karabük) - Sayın Başkanım, kıymetli milletvekilleri, Değerli Bakanlarımız; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Benden sonraki konuşmacılar, tabii, Bakanlıkla ilgili teknik konulara girecekler, ben genel bir değerlendirme yapacağım.

Merkezî bütçe büyüklüğü 18,9 trilyon; kamu gelirleri de 16,2 trilyon yani daha şimdiden 2 trilyon 712 milyarlık bir açık var. Bu bütçenin en önemli sorunu bütçe disiplininin sağlanamaması ve bütçe açığının aşağıya çekilememesi. Yani daha şimdiden 2 trilyon 712 milyarlık bir açığı göğüslemiş bulunuyoruz. Bir taraftan da borçlanma limiti torba yasayla yeterli olmadığı için ek yetki alındı 595 milyar, bu Meclisten geçti yani bütçenin borçlanma gereği giderek artıyor. Bütçe görüşmeleri nezdinde bir aylık süre içerisinde akaryakıta gelen zam Avrupa ülkelerinin iki yıllık zammına eşit yani bütçenin benzini daha şimdiden bitmiş durumda. (CHP sıralarından alkışlar) Faiz giderleri 2 trilyon 742 milyar; çok yüksek bir tutar. Anapara, borç, faiz ve kur sarmalındaki bir bütçeden bahsediyoruz.

Değerli milletvekilleri, bu bütçede faiz giderlerine ayrılan pay bakın, şimdi, 2025 Ekim sonu itibarıyla 1 trilyon 800 milyarın üzerinde bir faiz gideri var. Topladığımız vergiler 10'uncu ay sonu itibarıyla 8,7 trilyon. Yani toplanan her 100 liralık verginin 20,86 lirasını biz faize veriyoruz yani neredeyse beşte 1'ini faize veriyoruz, saniyede de 332 bin TL vergi ödüyoruz. Kaynaklar doğru yere harcanıyor mu? Harcanmıyor. Nerelere gidiyor? Faiz giderlerine gidiyor, garanti ödemelerine gidiyor, yap-işlet-devret ve KÖİ projelerine gidiyor. Şimdi, yap-işlet-devret ve KÖİ projeleriyle ilgili olarak harcanacak tutar önümüzdeki üç yıl içerisinde 821 milyar. Bakın, işler bu 44 firmaya veriliyor. Bir taraftan teşvik belgeleri bu 44 firmaya veriliyor. Yetmiyor; vergi, resim, harç istisnası yoluyla tahsilinden vazgeçilen vergi imkânları bunlara sağlanıyor ki 768 milyar bu bütçede. Bu 768 milyarla her bir emekliye asgari ücret tutarında iki bayram da ödeme yapabilirdik, bayram ikramiyesi, ama tercih edilmedi. (CHP sıralarından alkışlar)

Sağlık Bakanımız burada, bir taraftan Sağlık Bakanlığının şehir hastanelerine ayrılan tutar ne kadar diye baktığımız zaman da 444 milyar. Sayın Bakanım, sizden önceki Sağlık Bakanı şehir hastaneleriyle ilgili "övünç kaynağı" olarak addediliyor, şimdi de söyleniyor zaten. Bir taraftan bakıyoruz, bu şehir hastaneleriyle övünürken aynı Sağlık Bakanı Atatürk Orman Çiftliği içerisinde çok önemli bir araziye -403 bin metrekarelik bir arazi, bakın, şöyle göstereceğim, hemen bu şehir hastanesinin 1 kilometre mesafe yanında- buraya bir taraftan özel hastane yapıyor yani kamu kararıyla kamu zararına sebep teşkil ediyorsunuz. Şimdi, buna kim dur diyecek? Ben biliyorum ki buradaki bir sürü milletvekili bu usulsüz uygulamaya da gönlünden ret veriyordur zaten yani bu uygulamadan vazgeçilsin isteniyordur. Sayın Bakan, lütfen siz de çekinmeyin, bunun üstüne gidin. (CHP sıralarından alkışlar) Buranın yüzde 70'i bitmeden yürütmeyi durdurma kararı alıp yıkım yapılmayabilir, bir an önce gerekli önlemlerin alınmasını sizden özellikle rica ediyoruz.

Bir taraftan Sağlık Bakanlığı ve kamu yetkilileri zemin etütleriyle ilgili yanlış kararlar verirken bir taraftan kendi hastanesiyle ilgili en doğru kararları veriyor, en ballı yerleri kendilerine tahsis edebiliyorlar. Seçim bölgem Karabük, Karabük Eskipazar Devlet Hastanesi var. Bu devlet hastanesi yanlış zemin etüdü nedeniyle kaydı, şu anda kullanılamaz durumda; Sayıştay raporlarıyla da tescilli, bütçe görüşmelerinde Sayın Bakanımıza da ilettim. Bu hastaneyle ilgili kamu zararı 135 milyonu geçti. Bugün yapsanız 250-300 milyona yapamazsınız. Yine aynı, Karabük bölgesinde Ovacık'ta bir hastane yapıldı. 2020 yılında temeli atıldı; dört, beş yıl hiçbir şey yapılamadı. Tam 10 milyon liraydı temeli atıldığı zaman. 2025 Ocakta 84 milyona ihale edildi. Yani bu zararların hesabını kim verecek? Bunlarla ilgili hesabın sorulmasını sizlerden bekliyoruz. (CHP sıralarından alkışlar)

Bakın, bir taraftan emeklilerimiz, size de şöyle göstereyim: Bakın, bunlar yirmi beş, otuz yıl memlekete hizmet etmiş, alın teriyle çabalamış. Bakıyorsunuz, bunların şu anda çoluğu çocuğu yok, eşinden ayrılmış fakat hayatını geçirmeye devam ediyor. 15-20 bin TL kira ödeyemediği için bunlar Ulus'taki ucuz otellerde kalmak zorunda kalıyorlar, geceliği 200 lira, 300 lira, 400 lira; tuvalet ve banyo varsa aylığı 12 bin TL'ye yoksa 6 bin TL'ye. Karınlarını doyurmaya çalışıyorlar. Buna hiçbir vekilin vicdanının elverdiğini sanmıyorum. Bizde örf, adet, gelenekler önemlidir, aile büyüğüne, ataya saygı önemlidir. Batı'nın bizden öğrendiği değerlerden biridir. Bunların sorunlarının giderilmesi ve yetkililerin buraları ziyaret edip bir an önce önlem alması gerekiyor. Bunlar huzur içerisinde, refah içerisinde yaşamalı.

Bir taraftan da bu var. Geçen yıl burada yine ben "birinci israf sergisi" diye yayınlamıştım. O zaman bakanların yüzde 95'i ultra lüks araçlarla, ithal araçlarla gelmişti. Şimdi, 7 bakan haricinde gene ultra lüks araçlarla geldiler. Bunlardan Togg'u kullananlar da var, kendilerine teşekkür ediyoruz. En azından 7 Bakan hiç olmazsa yerli, millî aracı kullanmaya başlamış ama bir taraftan lüks, şatafat, israf devam ederken bir taraftan emeklilerimizin böyle bir durumda olması, 16.881 TL'yle geçinmeye çalışması kabul edilebilir bir durum değil. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli milletvekilleri, 47 metrelik bir liste var elimde şu anda. "Bu liste ne?" diye merak ediyorsunuz tabii.

VELİ AĞBABA (Malatya) - Ne?

TAHSİN OCAKLI (Rize) - Merak ediyoruz.

CEVDET AKAY (Devamla) - Bu liste bizim Plan ve Bütçe görüşmeleri sırasında Komisyonda verdiğimiz önergeler. Ben şimdi buradan bunu şöyle bir... (CHP sıralarından alkışlar)

TAHSİN OCAKLI (Rize) - Bu, buraya sığmaz. Başkanım, bu, Meclis dışına taşacak ya.

CEVDET AKAY (Devamla) - Buradan biraz çekmen lazım Sayın Vekilim, yardımcı olursan.

TAHSİN OCAKLI (Rize) - Ben yardımcı olayım.

CEVDET AKAY (Devamla) - Şimdi, bu 47 metre boyunda...

TAHSİN OCAKLI (Rize) - Bu kadar önerge verilmiş arkadaşlar, görüyor musunuz?

CEVDET AKAY (Devamla) - Yavaş yavaş çekerseniz şöyle... Yere doğru çekin Sayın Vekilim.

TAHSİN OCAKLI (Rize) - Ben hallediyorum.

HASAN ARSLAN (Afyonkarahisar) - Kâğıt israfı var.

CEVDET AKAY (Devamla) - Liste gitti, evet.

47 metre boyunda biz önerge vermişiz, ne önerge vermişiz? En düşük emekli aylığı olanların net asgari ücret tutarında maaş almasını istemişiz, "Oraya çekelim." demişiz. "Öğrencilerimiz var, eğitime gidiyorlar, bunlara bir öğün ücretsiz yemek verelim." demişiz. "Atanamayan öğretmenler var, bunlara -100 bin kişi- 100 milyar ek ödenek koyalım, bunları atayalım." demişiz. Yine, Sağlık Bakanlığında burada "KÖİ ve yap-işlet-devret projelerine verilen 40 milyar parayı alalım, Sağlık Bakanlığının önleyici sağlık hizmetlerinde kullanalım. Yetmedi, buna da 100 milyar daha verelim." demişiz. "Taşeron işçileri kadroya alalım." demişiz. "Öğretmenlerimize ikramiye verelim." demişiz. Biz 47 metre boyunda bu önergeyi vermişiz ama iktidar partisi hepsine maalesef "hayır" demiş. Milletin omurgası kırılmış vaziyette, insanlar geçinemiyor. Bunlar toplum yararına olarak bizim üretimi, istihdamı artırmak için, ihracatı geliştirmek için önerdiğimiz önergeler fakat siz milimetresine, her şeyine bunun "hayır" dediniz. Ben biliyorum ki bazı milletvekillerimiz buna esasında "evet" demek istiyor, içinden bu geçiyor ama onlar sesli olarak bunu dillendiremiyorlar. Ama bu Meclis niye var? Olumlu işlere, toplum yararına olacak işlere "evet" demek için var değerli milletvekilleri, "evet" deme zamanı gelmiştir. (CHP sıralarından alkışlar)

Bir taraftan yandaşa akan milyarlar, garantilere bağlanmış döviz ödemeleri, faize giden trilyonlar, öte taraftan ise çocuk işçiliği için önerge verdik "1 milyon TL'yi çocuk işçiliğini önlemek için kullanın." diye, buna bile "ret" veren bir zihniyet; 100 bin sağlık personeli atamasına "ret" veren bir zihniyet. Burada bütçeyi halk için kullanmak üzere halkın talebini reddederken bir taraftan da yandaşlara aktarmaya devam ediyor. Nedir alıp veremediğimiz bu firmalarla, bu yandaş firmalarla, ben bunu anlayamıyorum yani. (CHP sıralarından alkışlar)

TAHSİN OCAKLI (Rize) - Yazıklar olsun!

CEVDET AKAY (Devamla) - Şimdi, bakın, işler bunlara, garanti ödemeleri bunlara, vergi muafiyeti, istisnaları hep bunlara, bu da yetmiyor, bir de bunlara hazine kefil oluyor, hazine garantisiyle de kredisini veriyorsunuz; "Senin paran cebinde kalsın." diyorsunuz 18,4 milyar dolar. Bu gidişat, iyi bir gidişat değil, bütçede israf had safhada, bu yüzden biz bütçeye "hayır" diyoruz Cumhuriyet Halk Partisi olarak.

Hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)