YENİ YOL GRUBU ADINA CEMALETTİN KANİ TORUN (Bursa) - Sayın Başkan değerli, milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Hepimizin malumu, tütün kullanımı ve tütün endüstrisinin faaliyetleri artık bireysel bir tercih olmaktan çıktı; doğrudan halk sağlığını, kamu maliyesini ve genç kuşakların geleceğini ilgilendiren stratejik bir mesele hâline geldi. Tütün kaynaklı hastalıklar, kanser, kalp damar hastalıkları ve kronik solunum yolu hastalıkları başta olmak üzere bugün çok sayıda ölümün temel sebepleri arasındadır. Bu tablo, hem sağlık sistemine mali bir yük getirmekte hem de nüfus üzerinden sosyal kayıplar ortaya çıkarmaktadır. Burada bir hakkı teslim etmek gerekir. İktidar geçmişte tütünle mücadele konusunda önemli ve başarılı adımlar altmıştır. Kapalı alanlarda sigara yasağı, paket düzenlemeleri ve toplumsal farkındalık kampanyaları yalnızca Türkiye'de değil, uluslararası alanda da takdir görmüştü. Ancak maalesef son yıllarda bu mücadelede belirgin bir gevşeme yaşandığını görüyoruz. Yasakların, uygulama disiplininin zayıfladığı, kapalı alan ihlallerinin arttığı, denetimlerin eski sıklık ve kararlılıkla yapılmadığı gözleniyor. Tütün endüstrisinin özellikle elektronik sigara benzeri alternatif ürünler ve dijital mecralar üzerinden daha görünür hâle geldiği bir dönemde kamu otoritesinin geri çekilmiş bir görüntü vermesi kabul edilemez. Endüstrinin ticari faaliyetlerinin halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkisi artık bilimsel olarak net bir şekilde tanımlanmıştır. Buna rağmen, özellikle gençler ve dezavantajlı gruplar hedef alınmaktadır, tütün ve türevlerinin kullanımı bir hayat tarzı gibi sunulmakta ve hedef gruplar etki altına alınmaktadır. Dünya Sağlık Örgütünün önerdiği şekilde, sağlığı etkileyebilecek endüstriyel faaliyetlerin sistematik ve şeffaf bir şekilde incelenmesi gerekiyor. Özellikle şeffaflık düzeyinin tartışmalı olduğu ülkelerde endüstri ile bürokrasi ve siyaset arasındaki temasların sıkı denetime tabi tutulması hayati önemdedir.

Bu önergenin kabulüyle kurulacak bir Meclis araştırması komisyonu tütün endüstrisinin manipülasyonlarının etkisini azaltacak ve ortadan kaldıracak somut politika önerileri geliştirebilir. Medya, sponsorluk, dijital platformlar ve lobi faaliyetleri dâhil olmak üzere, tüm alanlarda endüstri faaliyetlerinin izlenmesine yönelik mekanizmalar derinlemesine araştırılmalıdır. Mevzuattaki boşluklar belirlenmeli ve eksikler hızlı bir şekilde Meclis gündemine taşınmalıdır. Ayrıca, yaptırımların caydırıcılığını da yeniden...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Torun, lütfen tamamlayın.

CEMALETTİN KANİ TORUN (Devamla) - Yapılacak kanuni düzenlemeyle bağımsız ve kurumsal bir endüstri izleme otoritesinin oluşturulması elzemdir. Bu kurum düzenli olarak verileri takip edebilir, raporlar sunabilir ve alınması gereken tedbirleri hızlı bir şekilde hayata geçirebilir.

Değerli milletvekilleri, geçmişte başarıyla yürütülen tütünle mücadele politikalarının yeniden aynı kararlılıkla uygulanması mümkündür, bu mesele partilerüstüdür. Gençlerimizi bağımlılığa teslim etmemek, halk sağlığını korumak ve kamu otoritesinin düzenleyici gücünü yeniden tahkim etmek hepimizin ortak sorumluluğudur. Ben önergeyi desteklediğimizi tekrar ifade ediyor, heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve CHP sıralarından alkışlar)