GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:68
Tarih:05.03.2026

TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU SÖZCÜSÜ LÜTFİ BAYRAKTAR (Sakarya) - Sayın Başkanım, çok teşekkür ediyorum.

Öncelikle belirtmemiz gerekiyor ki kanun teklifimiz hazırlanırken kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütlerinden görüş alınmıştır, bu çok nettir; uygulama zaten böyledir.

Bir başka soruya... Çanakkale Alan Başkanlığına ilişkin karar turizm rehberlerinin haklarına halel getirdiği için iptal edilmiştir. Alan kılavuzluğu düzenlemelerimiz turizm rehberliği yanında bir düzenlemedir.

Bir başka soruya cevap verelim. Kanun teklifinde millî parkların statüsünün değiştirilerek otel yapılmasının önünün açılacağı iddiası kesinlikle gerçeği yansıtmamaktadır. Sürelere ilişkin iddialarda bahsi geçen husus 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1983 yılından bu yana değiştirilmemiştir. Dolayısıyla kanun teklifinde yeni bir düzenleme bulunmamaktadır.

Avcılıkla ilgili bir soruya cevap... "Kamu yararı gözetilmesi diye bir husus yoktur." Avına izin verilen türler popülasyonun en yaşlı bireyleri olup sağlıklı popülasyonların oluşması için avlatılmaktadır. Mesela, örnek verelim: Bu ara Anadolu'da domuz popülasyonu çok fazla ve tarıma zarar veriyor, dolayısıyla av aslında bir nebze bunu dengeliyor. Av turizmi kapsamında avına izin verilen türler nesli tehlike altında değildir. Aksine ülkemizde geniş alanlarda yayılış göstermekte olan bu türlerin avı popülasyon büyüklükleri de belirlenerek kontrollü şekilde gerçekleştirilmektedir. Öncelikle mevzuat ve istatistiklerden anlaşılacağı üzere herhangi bir türün toplam popülasyon büyüklüğünün yüzde 1 ve altında av turizmi yapılmaktadır. Ayrıca, avına izin verilen türler popülasyonun en yaşlı üyeleri, bireyleri olmaktadır.

ALİ BOZAN (Mersin) - Avcılar yaşına mı bakacak?

TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU SÖZCÜSÜ LÜTFİ BAYRAKTAR (Sakarya) - Dolayısıyla, sağlıklı popülasyonun oluşması için de aslında avcılık gereklidir.

NİMET ÖZDEMİR (İstanbul) - Av, cinayettir!

TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU SÖZCÜSÜ LÜTFİ BAYRAKTAR (Sakarya) - Bir başka soru... Doğa Koruma Genel Müdürlüğünün özel bütçeli yapıya kavuşmasıyla yetki tek elde toplanmamakta, aksine, yerel halkın sürece katılımı alan kılavuzu sistemiyle kurumsallaşmaktadır. İşletmecilik işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre şeffaf bir şekilde yürütülmekte, ilanlar internet sitelerinde yayımlanarak kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Ayrıca, kültür ve turizm bölgelerindeki planlarda Genel Müdürün olumlu görüşü şartı getirilerek rant riskine karşı güçlü bir fren mekanizması oluşturulmuştur.

Uludağ'la ilgili soru var. Uludağ gibi yoğun alanlarda sistemin temel amacı bekleme sürelerini minimize ederek karbon salınımını ve trafiği azaltmaktır. Giriş ücretini ödemeyenlere uygulanacak ceza oranının 10 kattan 4 kata düşürülmesi... Karayolları Genel Müdürlüğünü Hızlı Geçiş Sistemi'yle uyumlulaştırılarak tahsilat performansını artırmayı ve hukuki ihtilafları azaltmayı hedeflemektedir.

Planlama yetkisinin dışarıya açılmasıyla ilgili bir soru var. Hızlı müdahale yetkisi, özellikle inşa aşamasındaki yapıların ekosistemi geri döndürülemez şekilde tahrip etmesini önlemek amacıyla getirilmiştir. İdari yaptırımlara karşı yargı yolu açıktır, bu yaptırımlara karşı açılacak davalar doğrudan Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğüne karşı açılacaktır. Bu hüküm, vatandaşa karşı muhatabı netleştirerek yargısal denetimi somutlaştırmaktadır.

Yine, kamu yararı ve zaruret gerekçesiyle ilgili bir soru var. Kanun teklifi metninde yer alan "kamu yararı ve zaruret" ifadesi teknik uygulamada alternatif güzergâhın bulunmaması durumunu zaten kapsamaktadır. Milli parklardan geçirilmesine izin verecek altyapı tesislerinde hattın milli park dışı bir alandan geçirilme imkânı varsa izin verilmemesini esas almaktadır. Bu durum, sadece korunan alan içinde yaşayan yöre halkının elektrik, su, ulaşım ve doğalgaz gibi zaruri ihtiyaçlarını karşılamaya ve mağduriyetlerini gidermeye yöneliktir.

Muafiyetle ilgili bir sorumuz var. Muafiyet düzenlemesi kanunda kurumu piyasada ticari bir aktöre dönüştürmemektedir, sadece kamu hizmeti maliyetlerini azaltmaktadır. Mali ve idari denetim güvencesi döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanlarının ve giderlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak yönetmelikle düzenlenmesi ve Sayıştay denetimine tabi olunmasıyla sağlanmaktadır.

Uzun devreli gelişme planlıyla ilgili bir soru var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU SÖZCÜSÜ LÜTFİ BAYRAKTAR (Sakarya) - Genel kural olarak korunan alanlarda yapılacak her türlü faaliyetin planlara uygun olması şarttır ancak içme suyu temini gibi aciliyet gösteren, kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz eden tesisler için istisnai bir durum öngörülmüştür. Bu gibi durumlarda dahi tesisler yapıldıktan sonra ilgili kurumların görüşleri alınarak uzun devreli gelişme planlarına işlenmek zorundadır yani alanın plan bütünlüğü ve denetimi sonradan da olsa mutlaka güvence altına alınmaktadır kanunla.

Mahkeme kararı, yargısal denetim meselesi... korunan alanlarda kanuna aykırı yapılaşma zaten bir suç olarak düzenlenmiştir. Mevcut durumda yıkım için mahkeme kararı beklenmesi sürecin uzamasına ve ekolojik tahribatının artmasına neden olmaktadır. Yeni düzenlemeyle el koyma işlemi doğrudan doğruya ve hiçbir kayıt ve şart aranmadan yapılarak suçun önlenmesinde caydırıcılık artırılmaktadır. Mülkiyet hakkı korunan alanların özel kanunla yasaklanan alan olması nedeniyle kamu yararı lehine sınırlandırmıştır.

Kaçak yapıyla ilgili yine, hızlı müdahale yetkisi, özellikle inşa aşamasındaki yapıların ekosisteme geri dönülemez şekilde tarif etmesini önlemek amacıyla getirilmiştir. İdari yaptırımlara karşı yargı yolu açıktır. Bu yaptırımlara karşı açılacak davalar doğrudan Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğüne karşı açılacaktır. Bu hüküm, tekrar söylüyorum: Vatandaşa karşı muhatabı netleştirerek yargısal denetimi somutlaştırmaktadır.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.