YENİ YOL GRUBU ADINA SEMA SİLKİN ÜN (Denizli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; DEM PARTİ'nin iş güvenliği önlemlerine dair verdiği önergeyi her ihmalin bir hayata mal olduğu tecrübesiyle desteklediğimizi ifade ederek başlamak istiyorum. Aslında iş güvenliği konusunu bu Mecliste çokça kez konuştuk ama uygulamada görüyoruz ki sorunlar hâlâ devam ediyor, her gün canlarımızı kaybetmeye devam ediyoruz; demek ki yeterince konuşamıyoruz, yeterince tedbir alamıyoruz, yaşamlar gitmeye devam ediyor.

İktidarın bir sorunu var arkadaşlar, yetki-sorumluluk ilişkisi. Elim bir hadise yaşanıyor, yetkisi olan iktidar sorumluluk almıyor, iş güvenliği uzmanlarını hedefe koyuyor. Yetkisi var mı peki ya bu insanların? Hayır, iktidarın aksine yetkileri yok ama sorumlulukları var; her konuda karşımıza bu çıkıyor. Kimse bilmiyor, mesela yasaların kendilerine verdiği hangi yetkiyi kullanmıyor bu insanlar da yetkisiz sorumlular oldukları hâlde ağır hapis cezalarıyla muhatap oluyorlar. Kamuoyunun tepkisini dindirmek için bu insanlar günah keçisi ilan ediliyorlar, yetkililer üzerlerinden sorumluluğu atmak için kurban arıyorlar, hemen onları buluyorlar. Peki, sorunlar ortadan kalkıyor mu? Hayır, olduğu gibi devam ediyor. Artık cinayet olarak ifade ediyoruz bu kazaları çünkü denetim eksikliği ve yetersiz yaptırımlar zemin hazırlıyor bu ölümlere. Vaktinde yapılmayan her denetim bir gün Dilovası, bir gün Gayrettepe, bir gün Hendek, bir gün Soma, bir gün Kartalkaya olarak karşımıza çıkıyor ve işçilerimizin canlarına mal oluyor. Her gün ortalama 6 işçimizin hayata veda ettiğini görüyoruz maalesef.

Meslek hastalıklarının gerçek boyutlarını, ölçümü zor olduğu için, ortaya en yetkili kurumlar bile koyamıyorlar. Eğer o, tespit ediliyor olsa, bugün karşımıza öyle rakamlar çıkacak ki şaşıracağız çünkü dünyada yaşanan ölümlerin yüzde 85'inin meslek hastalığı temelli olduğuna dair raporlar var. Biz bu konuda ne durumdayız, hiç bilmiyoruz bile, yüzde 15'lik bir dilimi konuşuyoruz sadece, ölümlerde.

Özel sektörde, toplu sözleşme kapsamında, sendikalı olarak çalışan işçi oranımız sadece yüzde 6 civarında. İSİG Meclisi verilerinden biliyoruz ki iş cinayetlerinde hayatını kaybedenlerin yüzde 98'i sendikasız işçiler. Bu veri bize çok açık bir şey söylüyor; işçi ölümlerinin en önemli nedenlerinden biri sendikasızlık. Ülkemizde sendikalılık oranı her yıl düşmeye devam ediyor ve son on iki yılın en düşük seviyesine geldi 2025'in sonunda.

METAL-İŞ Sendikası yakın zamanda bir araştırma yaptı -yeni bir boyut açacağım kadın olduğumuz için- araştırma diyor ki: "İş güvenliğine dair tedbirler kadınlar için ne söylüyor?" Kişisel koruyucu olan donanımlar kadın işçileri görmezden geliyormuş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

SEMA SİLKİN ÜN (Devamla) - Tabii, Sayın Başkanım.

Kişisel koruyucularda standartlar, ölçümler erkek işçileri referans aldığından kadın bedenine yönelik yeterli koruma sağlamıyor, iş kazası riskini artırıyor, çalışma konforunu düşürüyor, meslek hastalıklarına sebep oluyor ve işçilerimizin, kadın işçilerimizin ölümüne giden bir yol açıyor.

Araştırma, kadın ekipmanlarına erişimde ciddi sorunlar yaşandığını da ortaya koruyor. Mesela, barete erişimde, ihtiyacı olan erkeklerin erişememe oranı yüzde 3,7'yken kadınlarda bu oran yüzde 17,8 arkadaşlar. Aslında uluslararası standartlar da şunu söylüyor: "Önce riski ortadan kaldır, bu mümkün değilse azalt, en son aşamada kişisel koruyucu kullan." Ama sahaya bakıyoruz, bunun tam aksini söylüyor çünkü bu işverenin sorumluluğunu hafifletiyor, riski normalleştiriyor. Aslında, baştan söylediğim, o sorumluluk ilişkisi burada da karşımıza çıkıyor: İşvereni koruyan, işçiye sorumluluk atan bir anlayış var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

SEMA SİLKİN ÜN (Devamla) - Bu anlayışı ortadan kaldırmak için, bertaraf için bu Meclisin daha fazla vakit kaybetmeden inisiyatif alması gerekir diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve CHP sıralarından alkışlar)