DEM PARTİ GRUBU ADINA SİNAN ÇİFTYÜREK (Van) - Sayın Başkan, sayın vekiller; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Geçen hafta, bu kürsüde, mevsimlik tarım işçilerine ilişkin 4 ilde yaptığım doğrudan gözlemlere dayalı olarak sorunlarını dile getirmiştim fakat zaman darlığı nedeniyle çözüme dönük olarak görüş ve önerilerimizi sizinle paylaşamamıştım. Şimdi, çözüm önerilerine dönük olarak görüşlerimizi sizinle paylaşacağım. Öncelikle, işçi sınıfının bir parçası olarak mevsimlik tarım işçileri toplumsal zenginlikleri öğreten emeğin sahibidirler. Dolayısıyla, gerek Meclis gerekse Hükûmet onların taleplerini dinlerken, değerlendirirken onların bu toplumsal zenginliği öğreten emeğin sahibi olduklarını dikkate almalıdırlar.

Şimdi, tarlada, bahçede doğrudan gözlemlere dayalı olarak yaptığım incelemelerde sorduğum ilk soru şuydu: "Neden mevsimlik tarım işçiliği yapmak zorunda kalıyorsunuz?" sorusuydu. Birden fazla yanıt almıştım ama bu yanıtların temelinde şu yatıyordu: Farklı açılardan zorunluluğu dile getirmekteydi? Neydi bu zorunluluklar? Bu zorunlulukları yani mevsimlik tarım işçiliğine yönelmeyi ortadan kaldıracak olan önlemler önemlidir. Bunların başında hayvancılık ve tarımla uğraşan küçük üreticinin Hükûmet tarafından, devlet tarafından daha ciddi desteklenmesi gerekir. O zaman tarlasından, bağından bahçesinden ya da hayvancılık üretiminden kopmak zorunda kalmaz. Dolayısıyla, mevsimlik tarım işçiliği ya da inşaat işçiliğine yönelim azalır. Birincisi, Hükûmetin bu bakımdan adım atması gerektiğine inanıyoruz.

İkincisi, daha önce de söylemiştim: 100 binlerce insanımız, halkımız kürdistan bölgesinden zorla göç ettirildi. Bunlar şimdi dönüş sürecindeler. Üstelik çözüm süreci var. Hükûmetin gerekli güvenlik önlemlerini alarak bu dönüş sürecinin imkânlarını, koşullarını sağlaması lazım. Bu, mevsimlik tarım işçiliğine yönelimi önemli ölçüde zayıflatacaktır.

Taleplerine ilişkin en başta şu gelmektedir: Her ne kadar sekiz saatlik iş günü kanunla yasalaşmış olsa da fiilen sahada uygulanmıyor. Dolayısıyla, bu sekiz saatlik iş gününün mutlaka sahada denetlenmesi lazım. Bu, önemlidir.

Diğer bir talep, öncelikle işçi sağlığı ve güvenliği mevzuatına ilişkin Cumhurbaşkanlığının genelgesi var, 2024 genelgesi, bu genelge hem yetersiz hem aynı zamanda sahada karşılığı yok, uygulanmıyor, hükûmet denetlenmiyor. Dolayısıyla, bu mevzuatı genelgenin ötesinde bir kanunla pekiştirmek lazım.

Beşincisi, sahada edindiğim doğrudan gözlemlerden biri olarak ambulans eksikliğidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

SİNAN ÇİFTYÜREK (Devamla) - Mutlaka ama mutlaka yani toplamda 81 ilin muhtemelen 40'ında birkaç ayla sınırlı olacak olan gezici ambulans zorunludur çünkü muhtemel bir akrep, yılan ya da diyelim ki bir kalp krizi sırasında aniden müdahale etmek gerekir.

Önemli bir sorun, sigorta kaçınılmazdır. Yıllarca, on yıllarca sigortasız çalışıyor, çalışamaz duruma geldiği zaman dolayısıyla herhangi bir sosyal güvence yoktur. Mutlaka ama mutlaka Hükûmet mevsimlik tarım işçilerinin sigorta sorunu üzerinde ciddi olarak durmalıdır.

Çocuk işçiliği resmen yasaktır ama fiilen uygulanıyor. Bu bakımdan da atılacak olan adımların başında evladını, çocuğunu okuldan alıp beraberinde işe götürmek zorunda kalan, tarlaya götürmek zorunda kalan aileye gerek çocuk başına okul desteği gerekse de sosyal destek sağlanmalıdır.

Son olarak, ücretler belirlenirken komisyonlarda mutlaka il ya da ilçelerde işçi temsilcilerinin olması gerektiğine inanıyoruz.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum, sağ olun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)