OSMAN CENGİZ ÇANDAR (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YÖK Kanun Tasarısı'nın 5'inci maddesi üzerine DEM PARTİ adına söz almış bulunuyorum.

Kanun teklifi, 5'inci maddesiyle azami eğitim süresini doldurmuş olan son sınıf öğrencilerine ek sınav hakkıyla uygulamalı eğitimlerini tamamlama imkânı tanımaktadır. Bu düzenleme eğitimini yalnızca birkaç ders eksikliği nedeniyle tamamlayamayan öğrencilere mezuniyet imkânı vermesi bakımından olumludur ama bu madde bu olumlu yönüne rağmen eksik bir maddedir, öylesine eksiktir ki eksiklik olumlu yönünü de gölgeleyecek niteliktedir. Bu eksikliği, daha doğrusu, bunun nedenlerini şimdi dikkatinize getireyim. YÖK'e göre hâlihazırda 6,7 milyon yükseköğrenim öğrencisi var, 6 milyon 700 bin. Peki, son on yılda eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan öğrenci sayısı ne kadardır biliyor musunuz? Bir o kadar. YÖK'ün 17 Eylül 2025 tarihli açıklamasına göre, son on yılda başka hiçbir programa devam etmeksizin kendi isteğiyle kaydını sildirip eğitim dışına çıkan öğrenci sayısı 1 milyon 400 binin üzerindedir. Ders kaydı yenilememe, üst üste başarısızlık veya eksik belge gerekçesiyle üniversitelerce ilişkisi kesilen öğrenci sayısı ise 4 milyon 400 bin dolayındadır yani son on yılda 6 milyona yakın öğrenci mezun olamadan veya başka bir okula geçemeden eğitim sistemi dışına itilmiş durumda. Yani son on yılda şu andaki toplam öğrenci sayısı kadar öğrenci eğitimi bırakmış durumda. Bu durum iktidarın izlediği politikaların sonucudur ve bunun sorumluluğunu üstlenmek zorundasınız. Dolayısıyla, bu maddeyi, 5'inci maddeyi yeniden düzenleyelim, tüm öğrencilere eğitime dönme hakkı tanıyalım ve bu arada, TÜİK tarafından hazırlanan 2025 İstatistiklerle Gençlik Bülteni'ndeki şu bilgilere bir dikkat edelim: Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2025 yılında yüzde 23,3; genç erkeklerin yüzde 16,3'ü, genç kadınların yüzde 30,9'u yani yüzde 31'i ne okuyor ne çalışıyor; boştalar yani. Bu oran Avrupa Birliği ortalamasının 2 katının üzerinde. Öğrencilerin barınma krizi var, geçim krizi var, eğitime erişememe sorunu yaşayan milyonlarca genç var, farkında mısınız pek anlaşılamıyor ama bu ülkede "genç yoksulluğu" diye bir gerçeklik var. Kira ödeyemediği, yurt bulamadığı için, cebinde okula gidip gelecek yol parası olmadığı için, üç kuruşa gece gündüz çalışmak zorunda olduğu için okulu bırakmak zorunda kalan öğrencileri neden böyle bir yasa getirirken kapsam dışı bırakırsınız? Bu sebeple, eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan, eğitime devam edemeyen milyonlarca öğrenciye neden eğitime geri dönme fırsatı yaratmazsanız? Son sınıf öğrencilerine eğitimi tamamlama ve mezun olma hakkı sağlarken azami öğrenim süresini dolduramadan eğitimin dışına itilmiş öğrencilere de aynı hakkı tanımazsak eksik bir iş yapmış oluruz, adaletsizliğe, eşitsizliğe, milyonlarca genç için belki de geleceksizliğe sebep olmuş oluruz. Bu nedenle bu maddeyi yeniden tanzim edelim, yeniden düzenleyelim, eğitime dönme hakkını tüm öğrencilere tanıyacak bir düzenlemeyi kabul edelim.

Size, Genel Kurula saygılar sunuyorum. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)