MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; teklifin 1'inci maddesinde yapılmak istenen değişikliğe verdiğimiz önergeyle MTA üzerinden kurulacak şirketlere geçecek personelin kurumdaki görevlerine geri dönerken haklarının korunması amaçlanmış, personelin göreve dönüşünde görevden ayrılmadan önceki kadro ve pozisyonlarının dikkate alınmasının yolu açılmak istenmiştir. Personeli kurumundan ayırıp özel şirkete geçiren hükmün kıdem tazminatına engel teşkil etmesinin önüne geçilmek istenmiştir. Bu madde yasalaşırsa MTA üzerinden kurulacak şirkete kamu izniyle geçen personel zaman içinde şirketten ayrılarak eski görevine yani kurumuna döndüğünde kurumunda daha önceden aldığı hiçbir kadro ve pozisyon dikkate alınmayacak, bu personelin hangi şartlar altında görevine geri döneceğini o anki siyasi kadrolaşmanın karar vermesi beklenecek, liyakat ve kurumsal hafıza arka plana itilecektir. Beraberinde, İş Kanunu hükümleri de yok sayılacak, çalışma mevzuatına aykırı biçimde bu personel geri dönüşü hâlinde şirketten kıdem tazminatı alamayacaktır. Özetle, şirketleşme uğruna personelin kıdemi, birikimi, liyakati ve iş tatmini görmezden gelinmektedir.

Değerli milletvekilleri, MTA Genel Müdürlüğü, 1935 yılında Ulu Önder Atatürk'ün talimatıyla ülke sanayisinin ihtiyaç duyduğu ham madde, yer altı ve yer üstü kaynaklarının aranarak bulunması ve geliştirilmesi amacıyla kurulmuştur. Bu çerçevede MTA Genel Müdürlüğü bir yandan ülkemiz yer bilimlerinin ihtiyaç duyduğu insan varlığının geliştirilmesi için çaba sarf ederken diğer yandan kendisine verilen görevleri yerine getirmiştir. Bugün ülkemizin sahip olduğu Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü, Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Eti Maden İşletmeleri, Türkiye Taşkömürü İşletmeleri, TÜPRAŞ, Petrol Ofisi gibi dev kuruluşların oluşmasında da ana kaynağı oluşturmaktadır.

Ülkemizin göz bebeği olmuş bu önemli kuruluşların oluşumuna ve gelişmesine vesile olmuş MTA Genel Müdürlüğünün tarihsel süreç içerisinde görev fonksiyonları değişmiştir. Bugün ve gelecekte ülkemizin ihtiyaç duyduğu kaynak ve varlıkların araştırılması, bulunması, geliştirilmesi, çevreye duyarlı bir şekilde işletilmesi süreçlerinde karşılaşılacak problemlerin çözümü noktasında yeterli olup olmadığını sorgulamamız gerekmektedir. Tek kelimeyle cevap vermemiz gerekirse buna cevabımız "Hayır." olacaktır.

MTA Genel Müdürlüğü, ülkemizin jeolojik araştırma kurumudur. Ancak gelişmiş ülkelerin jeolojik araştırma kurumlarının, Amerika'nın USGS yani Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu, İngiltere'nin BGS, Japonya'nın JGS, hatta bırakınız, İran'ın İGS gibi kuruluşlarının şu anda oldukça gerisinde yer almakta; bugün gösterilen kötü yönetim anlayışı nedeniyle ülkenin ihtiyaç duyduğu jeolojik araştırmaları zamanında ve yeterince yapamamaktadır.

Örneğin, ülkemizin üç tarafı denizlerle kaplıdır ve ülke coğrafyası büyüklüğünde denizel alanlarda bir ekonomik münhasır alanımız bulunmamasına rağmen kurumsal yapılanmasını gerçekleştiremediği için denizel alanda sahip olduğumuz kaynak ve varlıklarımız hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz. Doğu Akdeniz bölgesinde İsrail 2000'li yılların başından itibaren, ardından Mısır ve Güney Kıbrıs kaynak aramalarını hızlandırıp bu kaynakları realize ederken MTA Genel Müdürlüğü ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı geç kalmış, bugüne kadar elle tutulur, doğru dürüst bütünlüklü bir araştırma programı ortaya koyamamıştır.

Yine, ülkemiz coğrafyasının yüzde 70'i deprem tehlikesi altında yaşarken tüm dünyada o ülkelerin deprem araştırma kurulları ülkenin jeolojik kurumuna bağlı faaliyet gösterirken bizde bu birim götürülüp ilgisi olmayan İçişlerine bağlandı. Deprem araştırma ile İçişleri Bakanlığının Allah aşkına ne alakası var? Bugün herhangi bir depremde ilk söz söylemesi gereken o ülkenin jeolojik araştırma kurumu olması gerekirken MTA Genel Müdürlüğü suspus oturuyor, ülkemiz insanları Amerika'nın USGS'si yani Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumundan bilgi alıyor. Nerede kaldı millîlik arkadaşlar? Bugün Çin, ülkesinin sanayisini geliştirmek için gelecekteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla jeolojik araştırmalar kurumunu yeniden yapılandırmış, 80 bin kişiye ulaşarak dünya kaynakları üzerinde hegemonik bir yapı inşa ederken...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Toparlayalım Sayın Vekilim.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Devamla) - ...AKP iktidarı zamanında MTA Genel Müdürlüğü, ihtiyaç duyduğu mühendislerin teminini Anayasa'ya da aykırı biçimde, taşeron firma, daha doğrusu temizlik firmaları vasıtasıyla temin ederek çalışmalarını yürütür bir pozisyona itilmiştir.

Ulu Önder Atatürk yurt dışına genç beyinleri göndererek İhsan Ketin gibi dünya çapında yer bilimleri tarihine adını yazdıran insanlarımızın yetişmesine vesile olurken, MTA, AKP iktidarında taşeron temizlik firmalarından teknik eleman temin eden bir MTA Genel Müdürlüğü hâline dönüştürülmüştür.

MTA Genel Müdürlüğü çok acil bir şekilde, dünyadaki benzerleriyle yarışabilecek şekilde ülke ihtiyaçları çerçevesinde yeniden yapılandırılmalı, ilk kurulduğu aşamada olduğu gibi, insan kaynağını temizlik ve taşeron yoluyla değil, uluslararası seçkin akademik kuruluşlardan temin etmeli ve ülkenin gelecekte ihtiyaç duyabileceği kaynak ve varlıkların araştırılması ve gelişmesine odaklanacak şekilde yeniden yapılandırılmalıdır.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)