CHP GRUBU ADINA ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

HDP'nin önergesi üzerinde söz aldım. Konu son derece önemli, ağır bir toplumsal travmanın yansımasının araştırılması isteniyor burada ve bunun için de duyarlı olmanızı bekliyoruz.

Son yaşanan olaylara biraz önce sayın vekil değindi. Son olaylar aslında buz dağının üstündeki değil, altındaki işaretleri hepimize gösteriyor. Burada o kadar önemli travmalar, toplumsal travmalar yaşanıyor ki. Bunun temelinde ekonomi var arkadaşlar. Geçtiğimiz günlerde Antalya'da yaşanan, ondan önceki hafta İstanbul'da yaşanan ve daha öncesinde kendisini yakan, çocuğuna pantolon alamadığı için intihar eden o kadar çok insan var ki hiçbirimiz bunları dinlemiyoruz. Bu siyasi bir konu değil arkadaşlar. Hiç olmazsa bir beş dakikamızı, on dakikamızı ayırıp kendi kendimize kaldığımız zaman neden insanlar bu noktaya geldiler, neden insanlar kendilerini yakıyorlar, neden insanlar intihar ediyor, bunları oturup değerlendirmemiz lazım ve bunun temelinde ekonominin olduğunu, geçinememe durumunun söz konusu olduğunu hepimizin bir kere daha dönüp düşünmesi lazım.

Bizlerin böyle büyük ekonomik sıkıntıları yok, buradan bir maaş alıyoruz ama Türkiye'deki işsiz rakamına baktığınız zaman yüreğiniz cız ediyor. Şu anda geniş tanımlı işsizlik Türkiye'de 8 milyon. Bakın, şöyle bir rakamlara baktığınız zaman zaten görüyorsunuz: 8 milyon işsiz. Bir eve bir maaş giriyor, o da işinden olmuş. Şimdi turizm sezonu bitiyor, tarım sezonu da bitti. Mevsimlik işsizlik, biliyorsunuz, Türkiye'de kış aylarında patlar. Bugünden sonra -bu rakamların hepsinin üzerinde- milyonlarca insan işsiz kalacak. Onun için oturup, burada bunları değerlendirip ülkenin gerçek gündemine yani ekonomiye dönmemiz gerektiğini bir kere daha buradan ifade etmek istiyorum.

Reel sektörün durumuna bakıyorsunuz ki son derece önemli; lokomotiftir, yeni yatırımlar yapılır, istihdam sağlarsınız; yeni yatırımlar yapılır, yeni iş alanları açılır, işsizlere iş bulursunuz, üniversite öğrencinize, nitelikli, yetişmiş üniversite öğrencinize iş bulursunuz ve bunların hiç olmazsa ülkeyi terk edip gitmesine engel olursunuz. Ama bugüne kadar yapılan şu: Sadece rant gözüyle baktığınız ülkeyi beton yığınına çevirdiniz. Bundan vazgeçip sanayi üretimine, imalat sektörüne destek vermeye yönelmiş olsaydınız zamanında, bugün bunların hiçbirini tartışmıyorduk.

1 Ocak-31 Ekim 2019 tarihleri arasındaki son rakamlara, istatistiklere şöyle bir baktık, 91 bin esnaf iflas etmiş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen bağlayalım Sayın Budak, buyurun.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Bakın, geçen yıl döviz hareketlerinden sonra inanılmaz bir konkordato başlamıştı, şimdi tekrar başladı. Elli yıllık, altmış yıllık firmalar konkordato talep ediyorlar. İflas edenleri bilmiyoruz, iflas edip şirketini kapatanları bilmiyoruz. Konkordato aynı zamanda, ona mal üreten, tedarik sağlayan birçok alacaklıyı da yerle bir ediyor. E, dolayısıyla bu işsizliği ve arkasından gelen bu felaketleri ve arkasından gelen intiharları başka yerde aramaya gerek yok, biz Mecliste bunları tartışmak durumundayız, Mecliste bu konuları gündeme getirmek durumundayız.

Bakın, bir de şu son iki aydır, artık Maliye Bakanlığı ne yapacağını bilemez durumda, elektronik haciz yoluyla insanların hesaplarına haciz gönderiyor. Bugün bir ödemesi var esnafın, bakıyor, hesabında para yok. Bu sabah yine gerçekleşti.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Efendim, hemen toparlıyorum.

BAŞKAN - Son bir kez... Lütfen bağlayalım.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Geçen ay 3,3 milyon kişiye, bu sabah da 1,5 milyon kişiye e-haciz uygulaması yapıldı, e-haciz yoluyla hesaplarına haciz geldi. Şimdi, saraydan bakıldığı zaman sanıyorum şöyle zannediliyor: Herkes hesabını kitabını biliyor, parası da var, bunu götürüp vergilerini ödeyebilir. Öyle bir şey yok. Şu anda gecikmelere vade farkı olarak devlet yüzde 2 faiz alıyor. Bankalarda yüzde 12-13 civarında faiz var, faizler düştü. Herhangi bir esnaf ya da sıradan bir vatandaş yüzde 2 faize gidip de borcunu ödememezlik yapar mı? Hiç olmazsa haber verin, haber de vermiyorsunuz. Yani yasalara göre şunu yapmak zorundasınız: Tebligat yapıp tebligatın sonucunda o insanları uyarırsınız, ödemezse gereğini yaparsınız ama maalesef durum bu. Yeni vergiler, yeni zamlar; biraz önce değinildi, tekrarlamak istemiyorum. Bütçe rakamları ortada, 89 milyar hedeflenen bütçe açığı vardı, Merkez Bankasının ihtiyat akçesini de aldınız, şu anda 125 milyara geldi, önümüzdeki sene ne olacağını bilmiyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Hem bütçe açığı hem cari açık, ikisi bir felaket. Bunların hepsini değerlendirdiğimiz zaman, bu öneriye lütfen destek verin.

Hepinize saygılar sunuyorum, teşekkür ederim. (CHP ve İYİ PARTİ sıralarından alkışlar)