MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

7269 sayılı Kanun ve bazı kanunlarda değişiklik öngören ve kısaca "fay yasası" diye tanımlayabileceğimiz, fay zonu üzerinde yapı yapılmasına sınırlama getiren yasa teklifi üzerinde söz almış bulunuyorum.

Değerli milletvekilleri, günümüzde depremler 2 türlü yapılarda hasar meydana getirmektedir; birincisi depremin sarsıntı etkisine ilişkin tedbirler yani bina deprem yönetmelikleriyle bunlar depreme dayanıklı hâle getirilebiliyor, ikincisi ise kıta kabuğunun rijit kısmının kırılarak yırtılmanın yüzeyde meydana getirdiği deformasyon yani yer kabuğunun 15 kilometre kalınlıkta olduğunu düşünürsek arkadaşlar, burada meydana gelen bir yırtılmanın ya da kırılmanın yüzeyde meydana getirdiği fay zonu üzerinde bina yapılmasına sınırlama getirilmesine ilişkin bir taslak bu. ABD, Yeni Zelanda ve 27 Avrupa Birliği ülkesinde bu fay yasası hayatta ve gündemde, uygulanmakta değerli milletvekilleri. Ülkemizdeyse, depremin sarsıntı etkisiyle yıkılmasının önlenmesi amacıyla 1945 yılından bu yana bina deprem yönetmelikleri yayınlanırken ne yazık ki bu fay yasasıyla ilgili, ikinci konuyla ilgili herhangi bir kanun ya da yönetmelik bulunmamaktadır. MTA'nın yayınladığı diri fay haritasına baktığımızda, 24 kentimiz, 80 ilimiz, 500'ü aşkın mahalle ve köyümüz doğrudan bu çizgisellik yani bu fay hatları üzerinde yer almaktadır.

Değerli milletvekilleri, 100 binden fazla konuttan, 1 milyondan fazla insandan, Allah saklasın, İstanbul'da olası bir depremde 5 milyon insanın ölümüyle sonuçlanabilecek, fay hattı üzerine oturmuş binalardan bahsediyoruz. Arkadaşlar, 17 Ağustos 1999'da Kuzey Anadolu Fayı üzerinde meydana gelen depremde Ankara-İstanbul Otoyolu'nda mühendislik eli değmiş bir köprünün nasıl yıkıldığını ve yırtıldığını görüyorsunuz. Yine, benzer şekilde, 5 metre bir ötelenme olduğunu görüyorsunuz. Dolayısıyla, yerin altından, 15 kilometreden gelen bu enerjinin, bu çizgisellik üzerinde, hangi tür yapı olursa olsun hasar oluşturacağı kaçınılmazdır.

Değerli milletvekilleri, tabii ki topraklarımızın yüzde 92'si deprem fay hatları üzerinde. 2020 yılında dünya genelinde tam 198 kişinin ölümüyle sonuçlanan depremler vuku bulmuştur. Peki, bunun ne kadarı Türkiye'de? 168'i Türkiye'de arkadaşlar. Maalesef, bu ülke, depremler nedeniyle can kaybında dünyada 1'inci sıraya oturmuştur.

Değerli milletvekilleri, fay yasasıyla birlikte imar, kentsel dönüşüm, yapı denetim, afet yasaları derhâl günün koşullarına uygun hâle getirilmelidir. Ayrıca, Komisyon olarak aylardır çalıştığımız yasa teklifleri mutlaka hayata geçirilmeli, tozlu raflarda unutulmamalıdır.

Değerli milletvekilleri, konu vesilesiyle İçişleri Bakanlığı AFAD tarafından bir üniversite grubuna hazırlatılmış bir fay yasası taslağı olduğunu, sakınım bandı yönetmeliği olduğunu buradan ifade etmek isterim. Nisan ayından beri masada bekliyor. Sayın İçişleri Bakanına çağrımdır: Neden bekliyor, neden bu fay yasası masanızda bekliyor? Madem hazırlattınız, neden hayatta değil?

Arkadaşlar, daha üzücü olanı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 5 milyon TL'yle ihaleye çıkmış ve aynı yönetmeliği ihale yoluyla yaptırma yoluna gitmiştir. Aklımızla dalga mı geçiyorsunuz arkadaşlar? Kimin parasını kime satıyorsunuz? Hazır yapılmış bir rapor varken neden bunu gündeme getirmiyorsunuz, neden bu kadar önemli bir konuyu ciddiye almıyorsunuz?

Değerli milletvekilleri, deprem için, imar affı sırasında 23,5 milyar lira para toplandı, bunun hesabı hâlâ verilmedi. 35 milyar 486 milyon lira "özel iletişim vergisi" adı altında toplandı, bunun hesabı verilmedi. Çılgın rant projelerine para ayıran bu Hükûmet nedense depreme karşı önlem alma konusunda bu kadar cevval değil. Sadece İstanbul'a değil, ülkemizin tamamına maddi manevi büyük zarar verecek, henüz ne kadar para harcanacağı dahi bilinmeyen "talan İstanbul"u bırakın, depreme para yatırın diyoruz.

Değerli milletvekilleri, bugün yasa teklifimize "hayır" verdiğinizde -Sayın İbrahim Bey, sizin; Sayın Başkanım, sizin çocuğunuz, eşiniz, kardeşiniz- herhangi biri enkazın altında kaldığında bunun vebalini karşılayacak mısınız? Gelin, bu fay yasasına "evet" deyin ve bu fay yasasını bir an önce çıkaralım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Devamla) - Teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)