KOMİSYON KONUŞMASI

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Sayın Başkan, Değerli Bakanım ve Komisyonun değerli üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ben bürokraside yüzde 10,89 üst düzey kadın temsiliyetini burada görünür kıldığı için Sayın Paylan'a milletvekili olarak teşekkür etmek istiyorum. Daha çok sayıda kadının bu üst düzey bürokraside yer almasını diliyorum bir kadın milletvekili olarak.

Sayın Komisyon üyeleri, Bakanlar Kurulunun 17 Ekim 2007 tarih ve 26673 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2007/12632 sayılı Kararı'yla Adana'nın Ceyhan ilçesi Kurtpınar ve Sarımazı mevkisinde bulunan 13 milyon 471 bin 964 metrekarelik alana Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi kurulması planlanmıştır. Ceyhan Adana'da kurulması öngörülen Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi Projesi'nde on bir yıldır kayda değer bir ilerleme olmamıştır, kamuoyunda bölgeyle ilgili kuşkular oluşmuştur.

4/1/2010 tarih ve 2033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi sınırları değiştirilmiş, bölge alanının 13.471,964 metrekare olduğu belirtilerek bölgede bulanan taşınmazların acele kamulaştırma kararı verilmiştir. Bu karara karşın bölgeyle ilgili altyapı yatırımlarının ve kamulaştırma çalışmalarının ne aşamada olduğu, bölgeye yatırım yapmak isteyen bir yatırımcının bürokratik olarak nasıl bir yol izleyeceği ve nereye başvuru yapması gerektiği konusunda bir açıklama yapılmamıştır. Bölgenin kurulmasıyla Adana'nın önemli bir enerji merkezi olacağı ve bu bölgeye yapılacak yatırımların hem bölge hem de ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayacağı yönündeki beklentiler de on bir yıldan bu yana hayalden öteye geçememiştir. Oysa Bakanlar Kurulu kararı ekinde arazi koordinatları belirlenmesine, fiziki tanımlanmasına rağmen bölge, kuruluşundan bu güne kadar maalesef hala kamulaştırma çalışmaları tamamlanmamış atıl bir bölge olarak durmaktadır. Hiçbir somut ilerlemenin olmadığı bölgede, yetkililer yaptıkları açıklamalarda çalışmaların sürdüğü ve en kısa zamanda bitirileceği yönünde açıklamalar yaparak son dönemlerde kamu yatırımlarıyla da yeteri düzeyde desteklenmeyen, yürürlükteki teşvik mevzuatı çerçevesinde 2'nci bölgede yer alması ve çevredeki illerin daha fazla teşvik unsurlarından faydalanan 3'üncü 4'üncü ve 5'inci bölgelerde yer almasının yarattığı haksız rekabet koşulları nedeniyle özel yatırımların da azaldığı, yeni yatırımların çevre illere kayması sonucunda cazibe merkezi olmaktan çıkan, sosyoekonomik gelişmişlik ve kalkınma göstergeleri bazlı sıralamalarda sürekli ivme kaybeden, net göç alan, şehir konumundan her yıl yaklaşık 10 bin net göç veren, en yüksek borç takibinin, işsizliğin en yüksek olduğu iller arasına girmiş mutsuz, umutsuz bölge insanını avutma yoluna gidilmektedir.

Bölgenin işletmesi kuruluş yasası gereği Adana Sanayi Odasına verilmiştir. ADASO'ya bu kapsamda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, 28 Mart 2008'de bir yazı gönderilerek, bölgenin kamulaştırılması çalışmalarının sonuna gelindiği ve acilen işletme müdürlüğünün kurulması gerektiği bildirilmiştir.

Sayın Bakan, son olarak 24 Haziran seçimlerine giderken Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yürüttüğü seçim kampanyasında "5 mega sanayi bölgesi kuruyoruz." diyerek bölgeyi sanki yeni bir projeymiş gibi kamuoyuna takdim etmiştir. Bir önceki dönem Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı görevini yürüten Sayın Faruk Özlü de 21 Aralık 2016 ve 20 Aralık 2017 tarihli genel kurullarda CHP'nin ilgili eleştirisine verdiği ilk yanıtta "Ham Petrol Ceyhan İhtisas Endüstri Bölgesi konusu vardı soruldu. Bu konuda maalesef yerel yönetimler tarafından açılan mahkemeler devam ediyor, hukuki süreç devam ediyor, bununla ilgili önümüzdeki günlerde belki radikal bir tedbir almak durumunda kalacağız." şeklinde yanıt vermiştir. Endüstri bölgelerinde mülkiyetin devlette olduğunu hatırlatan Özlü "Altyapıyı devlet hazırlar, yatırımcı gelir yatırımını yapar. Dolayısıyla Ceyhan Endüstri Bölgesi'ni çok önemsiyoruz." diye cevap vermiştir. Ancak 2018 yatırım programında verilen rakamlara göre bu proje çerçevesinde 49 milyon 474 bin TL tutarında kamulaştırma harcaması yapıldığı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, projenin fizibilite etüt raporunun hazırlanmasında bile oldukça yavaş kalındığı görülmektedir. Nitekim 2018 yatırım programı verilerine göre Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sahipliğinde yürütülen Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi Fizibilite Etüt Projesi için 2008-2020 döneminde 6 milyon liralık ödenek ayrılmış.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Şevkin, toparlayın lütfen.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Bu hızla gidilirse sadece projenin fizibilite etüdünün tamamlanması beş yüz doksan bir yılı bulacaktır.

Adana'nın bunu beklemeye tahammülü kalmamıştır. Hayati önem taşıyan bu projenin bir an önce hayata geçirilmesi Türkiye açısından da, Türkiye ekonomisi açısından da son derece önemlidir. Buna dikkati çekmek istiyorum.

Bir de, Adana sanayicisinin özel olarak iletilmesini istediği 10 milyon kilovat elektrik kullanımı varmış yıllık. Saatlik elektrik fiyat artışlarıyla sanayicinin önünü göremediği konusunda sitemini buradan özellikle iletmek istiyorum.

Bir başka şey, bir jeoloji mühendisi olarak buradan belirtmek istiyorum: Milyonlarca yılda oluşan ve yenilenemeyen kaynak olan madenlerin cevher olarak ihraç edilmesi yerine işleyerek uç ürün olarak elde edilmesi ve madenciliğe dayalı yan sanayinin geliştirilmesi, en can yakıcı hâle gelen işsizliği engelleyecek, istihdam olanakları yaratacaktır.

Teşekkür ediyorum.