| Komisyon Adı | : | DIŞİŞLERİ KOMİSYONU |
| Konu | : | Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Burundi Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/1367) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 2 |
| Tarih | : | 06 .12.2018 |
AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Paşam, hoş geldiniz.
Şimdi, Türkiye'nin yine aynı şekilde geçmiş dönemlerde Ruanda Cumhuriyeti, Nijer, Gana'yla ilgili imzaladığı askerî çerçeve anlaşmaları var. Bunlar birer örnek olarak, birer kalıp örnek olarak mevcut. Şimdi, Burundi Cumhuriyeti'yle imzalanan anlaşmada... Bir defa, Burundi, eski bir Belçika sömürgesi bildiğim kadarıyla ve iç çatışmaların da devam ettiği bir ülke, huzursuz bir ülke, çok yoksul bir ülke. Şimdi, biz burada daha önce Afrika ülkeleriyle imzaladığımız anlaşmanın dışında baktığımız zaman, orada o çerçeve anlaşmalarda yer almayan bir husus yer alıyor bu anlaşmada. O da "Askerî istihbarat" başlıklı 8'inci madde Sayın Bülbül. Söz konusu 8'inci maddenin, diğerlerinde olmayan bu 8'inci maddenin burada dercedilmesi ve (1)'inci fıkra oldukça ilgi çekici ve dikkat çekici. Ben burada bir açıklama yaparsınız diye umuyorum. O da şu yani 8'inci madde, oradan (1)'inci fıkrayı okuyorum: "Bu madde, Tarafların karşılıklı menfaatlerine halel getireceği düşünülen ve birlikte kararlaştırılacak ülkelerle ilgili, öncelik askerî faaliyetlerde olmak üzere, Tarafların Silahlı Kuvvetlerinin ilgi alanındaki gelişmeleri ve bu ülkelerin Türkiye ve Burundi'deki faaliyetleri ile ilgili askerî istihbarat bilgilerinin mübadelesini kapsar."
Şimdi, Türkiye'nin bir defa Burundi'yle birlikte kararlaştıracağı ne gibi bir askerî faaliyet çerçevesi olabilir? Tarafların karşılıklı menfaatlerine halel getireceği düşünülen ülkelerden ne kastedilmiştir, hangi ülkeler kastedilmiştir? Yani biz burada hâlâ o topraklarda kolonyal artıkları olan Belçika'yı mı kastediyoruz yoksa Orta Doğu Afrika'da yer alan, komşularıyla da problemleri olduğunu bildiğimiz, kendi içinde de sıkıntıları olan Burundi ile hangi ülkeleri kapsayan bir askerî menfaat çerçevesi gözetiyoruz?
Demin vurguladığım gibi, diğer Afrika ülkeleriyle yaptığımız askerî çerçeve anlaşmalarında böyle bir madde söz konusu değildir Sayın Bülbül. Yani yukarıda belirtilen sebeplerle bizim biraz kafamız karışık burada Sayın Başkanım. Bir açıklama bekliyoruz. Bu çerçevede bir muhalefet şerhinin de gelişmesi gerekir. Yani Türkiye eğer bu çerçeve içerisinde hareket edecek olursa bence bu askerî istihbarat paylaşımı, Türkiye'nin mensup olduğu birtakım büyük "alliance"lar var, NATO gibi çerçeve anlaşmalarımız olan daha büyük gruplar var yani ne kastediyoruz, neyi hedefliyoruz; bunu açıkça vurgularsanız mutlu olurum.
Teşekkür ederim Sayın Başkan.