AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Sayın Başkan, teşekkür ediyorum.

Sayın Bakan Yardımcısı ve Sayın Genel Müdüre teşekkür ediyorum.

Burada, baştan soracağım 2 soru var. Bizde tutuklu olan Tayland vatandaşı uyuşturucu suçuyla mı tutuklu?

ADALET BAKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRÜ KASIM ÇİÇEK - Doğrudur.

AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Uyuşturucu suçunun Tayland'daki cezası idam; bu, bir gerçek.

İkincisi, Tayland'da tutuklu Uygur Türkü var mı hiç bu 11 kişi içinde veya 11 kişinin dışında, Türk uyruğunun dışında?

DIŞİŞLERİ BAKAN YARDIMCISI YAVUZ SELİM KIRAN - Yok, Sayın Vekilim.

AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Yani o Uygur Türklerinin tutuklu olanlarının oradan buraya nakli konusu kapsam içine girer mi, girmez mi?

DIŞİŞLERİ BAKAN YARDIMCISI YAVUZ SELİM KIRAN - Bu hükümlülerle ilgili olacak.

AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Bu hükümlülerle ilgili veya diğer hükümlü olanlarla ilgili?

DIŞİŞLERİ BAKAN YARDIMCISI YAVUZ SELİM KIRAN - Yani Uygur Türkü yok bunların içinde.

BAŞKAN VOLKAN BOZKIR - Tamamladınız mı?

AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Yok, muhalefet şerhimizi ifade edeceğim.

BAŞKAN VOLKAN BOZKIR - Peki.

AHMET HALUK KOÇ (Ankara) - Tabii, Tayland Krallığı'nda iç hukukta idam cezasının uygulanması, ölüm cezasının mevcut olması, uygulanması hem ülkemizde yürürlükte olan hukuk kurallarına hem de ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve anlaşmalara aykırılık teşkil ediyor. Avrupa Konseyinin üyesiyiz, ülkemizin de taraf da olduğu Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 11'inci maddesi çok açık, onu tekrar okumayacağım. "Ölüm cezasının infaz edilmeyeceğine dair talep edilen tarafa kâfi teminat verdiği takdirde iade yapılabilir." diyor bu 11'nci madde. Kaldı ki nakleden devlet tarafından kabul eden devlete iade edilen hükümlüye ölüm cezasının uygulanmayacağına dair bir teminat verilse dahi bu teminata uyulmadığı, hükümlüye ölüm cezası uygulandığına veya işkence yapıldığına dair örnekler mevcut. Dünya üzerindeki bazı ülkelerin hukuklarında ölüm cezası öngörülmüş olmasına rağmen, bu ceza uygulanmazken bazı ülke hukuklarında ise ölüm cezası yer almakta ve pek çok defa da bu cezaya başvurulmaktadır.

Söz konusu uluslararası sözleşmeye taraf Tayland'da söz konusu ölüm cezası uygulamasına çok kereler başvurulduğundan, uluslararası platformda da Tayland Krallığı'na karşı değişik tepkiler yer almıştır. En son, Uluslararası Af Örgütünün, 2017 Aralık'ta Tayland'daki ölüm cezasının kaldırılmasına yönelik bir raporu bütün dünyayla paylaşılmıştır.

Burada "Uyuşturucu nedeniyle tutuklu." demiştik. Türkiye'de tutuklu bulunan Tayland vatandaşının iadesi durumunda yeterli teminat olmasına rağmen, sözleşme de anlaşma da olmasına rağmen, Tayland'ın bu kişiye idam cezası veya bir şekilde işkence uygulaması bizi de zor durumda bırakabilir.

Sonuç olarak, uluslararası ceza hukukundaki ölüm cezasıyla ilgili olarak belirttiğimiz hususlar ışığında, Tayland'da ölüm cezasının bulunması, uluslararası iade hukukundaki insan haklarına uygun davranmak koşuluyla çelişmekte olduğundan, bu teklife muhalifiz.