SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Şimdi, 2'nci maddede diyor ki: "25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına başvuru tarihini ibaresinden sonra gelmek üzere ve/veya kısa çalışma ödeneğinin süresini sektörel olarak ayrı ayrı veya bir bütün olarak ibaresi eklenmiştir." Şimdi, neymiş bu geçici madde ona bir bakalım. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun geçici 23'üncü maddesi diyor ki: "30/6/2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere, yeni koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan kısa çalışma başvuruları için, ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrasında işçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için öngörülen hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi hükmü, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şeklinde uygulanır. Bu koşulu taşımayanlar, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam eder.

Bu madde kapsamında kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekir. Bu madde kapsamında yapılan başvurular, uygunluk tespitleri hariç olmak üzere başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlandırılır.

Bu madde kapsamında yapılan başvuru tarihini ve/ veya kısa çalışma ödeneğinin süresini sektörel olarak ayrı ayrı veya bir bütün olarak 31/12/2020 tarihine kadar uzatmaya ve birinci fıkrada belirlenen günleri farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir."

Şimdi, öncelikle, bu ve benzeri konularda meslek örgütlerimizin, sendikalarımızın da içinde yer aldığı ve on yıldır toplanmayan Ekonomik Ve Sosyal Konseyin toplandığı bir noktada bu ve benzeri konuların kararlaştırılması daha doğru olacaktır. Yani bu düzenlemeyle, bütün sektörlere olmasa da birkaç sektöre yıl sonuna kadar kısa çalışma ödeneği ödenmesine devam edilecektir ve bu ödemelerin özellikle inşaat ve turizm sektörü için devam edeceği yönünde bir beklenti de vardır.

Turizm demişken salgından en çok etkilenen sektörlerin başında yer alan turizmde hem mevcut çalışanlar işini kaybediyor hem de sezonluk çalışan işçiler işbaşı yapamıyor. Çalıştığı otelden altı ay önce işten çıkartılan turizm işçileri başka yere müracaat ettiklerinde askıda çalışan olarak görüldüğü için iş verilmiyor, askıda görüldüğünden işsizlik maaşı da alamıyor ve şu an salgından dolayı da işbaşı yapamıyorlar.

Seçim bölgem Muğla'dan bir örnek vermek isterim: Daha sezon başlamadı, mart ayı itibarıyla 2019 yılında 243 bin olan aktif sigortalı sayısı 2020 yılı mart ayında 197 bine düşmüştür. Yani bir önceki yıla göre 50 bin aktif sigortalı sayısı Muğla'da azalmıştır. Bunun ağırlıklı olarak sebebi, turizm sektöründe yaşanan gerilemedir. Sezonda bu makas daha da açılacaktır. Dolayısıyla, kısa çalışma ödeneğinden yaralanma şartları, turizm ve konaklama dâhil olmak üzere, bütün sektörler için hafifletilmeli, sigortalı bir işte çalışıyor olmak yeterli hâle gelmelidir.

Şimdi, bu teklif, işverenler için son derece kurtarıcı ama bu ödemelerin işçiler için de aynı anlamı ifade ettiğini söyleyemeyiz. Kısa çalışma ödeneğinin devam etmesi, işçinin gelir kaybının sürmesi anlamına gelmektedir. "Ne olsun? İş yeri kapansın da işçiler gelirden tamamen mi yoksun kalsın?" denilebilir. Bu noktada, iş yerleri kapanmasın, ancak işçilere son on iki aylık kazanç ortalamasının yüzde 60'ı değil yüzde 100'ü ödensin. Zaten işçilerin büyük bir bölümünün SGK bildirimi gerçek kazançları üzerinden değil asgari düzeyden yapılmaktadır. Bu çarpık durum yüzünden işçiler gerçek ücretini değil asgari ücretin yüzde 60'ını kısa çalışma ödeneği alarak baştan kaybetmektedirler. Bu oranın yüzde 100 yapılması işçinin 2 kez kaybetmesini de engelleyecektir diyor, teşekkür ediyorum.