MURAT BAKAN (İzmir) - Sayın Başkanım, teşekkür ederim.

Sayın Bakanım, Komisyonumuzun kurulduğu, ilk toplantısını yaptığı tarihten bugüne çok sayıda arkadaşımız buraya geldi, sunum yaptı. Kanımca en iyi iki sunumdan biriydi bu; biri İklim Başmüzakerecimizin yaptığı sunum, Mehmet Emin Birpınar, diğeri de -konuya hâkimiyet bakımından söylüyorum-siz. Çok kapsamlı, ben de istifade ettim sunumunuzdan.

Birkaç sorum olacak size: Bunlardan bir tanesi, siz Bakanlık olarak, mevcut koşullarda Paris İklim Anlaşması'na Türkiye'nin taraf olmasıyla ilgili -zaten imzaladık da- Meclisin onaylaması ve yürürlüğe girmesiyle ilgili ne düşünüyorsunuz? Şöyle bir ikilem var: Paris İklim Anlaşması'nı imzaladığımız takdirde biz gerekli fonlardan istifade edemeyeceğiz. Daha önce buraya girerken Ek-II ülkelerinden olmaması sebebiyle -ancak Yeşil İklim Fonu'nda 100 milyar dolar hedeflenmesine rağmen, 10 milyar dolar gibi bir para, hatta 8 milyar dolar ile 10 milyar dolar arasında bir para toplandığı söyleniyor- bu fondan istifade edemeyeceğiz gibi gözüküyor. Ancak sizin de anlattığınız çok sayıda başka fonlar var, AB Yatırım Bankası var. Onun dışında Fransa Kalkınma Ajansından irili ufaklı dünyadaki tüm finansal sistem bu karbonsuz ekonomiye dönüyor ve Türkiye'nin, bizim anlaşmadaki pozisyonumuza tüm ülkelerin de onayı gerekiyor buna biliyorsunuz yani Yunanistan gibi şu an ihtilafta olduğumuz birçok başka ülkenin de onaylaması gerekiyor bizim anlaşmadaki pozisyonumuzun değişmesi için. Şu koşullarda, mevcut koşullarda siz Bakanlık olarak ne düşünüyorsunuz? Bu, bir.

İkincisi, plastikle ilgili bir şey var. Plastik ithalatında Türkiye yükselen ülke, Çin'in atık plastik ithalatını durdurmasından sonra Türkiye ve Endonezya çok öne çıktı. Bunun Türkiye'de bir ekonomik değer yarattığı... Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bu konuyla ilgili olumsuz düşünmesine rağmen -yani bize yansıyan şey o- Ticaret Bakanlığının bunun bir ekonomik değer yarattığı gerekçesiyle plastik atık ithalatını, Türkiye'nin çöp ithalatını onayladığı söyleniyor. Bize verilen yanıtlarda da -soru önergelerimize- bu, bu şekilde. Türkiye kendi plastik atığını dönüştüremiyor. Şimdi, döngüsel ekonomi anlattınız, çok güzel. Bizim bu atığı dönüştürüp yeniden ekonomiye kazandırmamız lazım, önce kendi atığımızı ama bizde Kemalpaşa'da tarım arazilerinin içinde İtalya'nın çöpleri, Adana'da Avrupa Birliğinin, başka ülkelerin çöpleri... Bizim çöplerimizin içinde hiç dönüştürülmeden bunları görüyoruz.

Kaldı ki plastikle ilgili de ciddi sıkıntılar var yani dünyada her yıl üretilen plastiğin denizlere ulaşan kısmı her iki deniz kaplumbağasının birinde plastik atık, her deniz kuşunun da yüzde 90'ında plastik atık olduğunu gösteriyor yani bir şekilde besin zincirimizin içine girmiş, biz de tüketiyoruz. Siz Bakanlık olarak plastik atık ithalatı konusunda ne düşünüyorsunuz? Yüzde 50'ye düştü şu an ithalat oranı, yüzde 50 yerli, yüzde 50 ithal oluyor. Sanırım ocak ayında değişti, biz de onunla ilgili çok mücadele ettik. Sizin Bakanlık olarak düşünceniz ne? Bir de farklı bakanlıklarla bir çalışma şeyi oluşturduğunuzu söylediniz ama mesela yine döngüsel ekonomiyle ilgili en önemli altyapı yatırımlarından yani karbon nötr hâle gelmesiyle, Türkiye'nin karbonu azaltmasıyla ilgili, bu sistemin bir parçası olması noktası ulaşım ama bizde elektrikli araçlarla ilgili... Avrupa Birliği kaç milyon şarj istasyonu kuracak dediniz?

TİCARET BAKAN YARDIMCISI GONCA YILMAZ BATUR - 1 milyon.

MURAT BAKAN (İzmir) - Bizde, herhâlde geçen ay elektrikli araçlardaki vergi arttı yani inanılmaz bir şekilde arttı; destekleniyordu, biz vergiyi artırdık. Şimdi, bununla ilgili sizin bir vizyonunuz var mı yani Ticaret Bakanlığı olarak, önümüzdeki dönem elektrikli tren, toplu ulaşım, evet ve elektrikli araç yani fosil yakıt tüketmeyen araçlarla ilgili sizin yaklaşımınız nedir? Türkiye'de şarj istasyonları, elektrikli araçların teşvik edilmesi, vergi indirimi ya da başka teşvikler... Çünkü şu an tam tersini yaşıyoruz. Onlarla yani Ulaştırma Bakanlığıyla bu konuda birlikte bir çalışmanız var mı? Bunu öğrenmek istiyorum.

Siz sunumunuzda bahsettiniz, dünya kömürü terk ediyor ama bizde Enerji Bakanlığı yaptığı sunumda kömüre dayalı termik santral yapmayı planladığını, bunun Türkiye'nin enerji çeşitliliği için önemli olduğunu, bunu terk etmeyeceğini; herhâlde 23 ile 25 arasında da kömüre dayalı termik santral yapmayı planladığını söyledi. Sizin yaptığınız sunumdan tam tersi bir netice çıkarttım ben açıkçası. Bu kömürden çıkışla ilgili siz Bakanlık olarak ne düşünüyorsunuz? Bunları merak ediyorum.

Bir de plastik atık ticaretiyle ilgili bir şey daha ekleyeyim: INTERPOL bir raporunda plastik atık ticaretinin aynı zamanda suç rotalarını oluşturduğunu söylüyor. Ben bununla ilgili sizin Bakanlığınıza da bir soru önergesi verdim, orada genel bir cevap verilmiş yani konuya ilişkin spesifik bir işti aslında benim sorduğum. Dünyada atık plastik ticareti aynı zamanda suç rotalarını belirliyor, bununla ilgili INTERPOL'ün bir raporu var; bu konudaki düşüncelerinizi öğrenmek istiyorum.

Sunumunuz için tekrar teşekkür ederim.