KOMİSYON KONUŞMASI

ÖZKAN YALIM (Uşak) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Bakanım, ilk önce, yaptığınız detaylı, uzun açıklamadan dolayı teşekkür ederim. Bunlardan dolayı tekrar memnuniyetimizi özellikle belirtmek istiyoruz.

Şimdi, pandemi süresinde, geçen yıl marttan itibaren, özellikle Avrupa ülkelerindeki birçok sektörde üretim azaldı. Bu, Türkiye'deki bazı sektörlerde avantaja döndü ve de bu sayede 2020 yılında -ihracatla, adet çıkışıyla- Hamzabeyli, Kapıkule ve İpsala kapılarından 525 binlik araç, tır çıkardık, ülkedeki UND'ye kayıtlı olan nakliyeci firmalar tarafından. Bu, ülkemiz ekonomisine bu zor süreçte ciddi anlamda destek olmakta. Ancak Avrupa'yla yapılan görüşmelerde sizin de bazı konularda bilgi sahibi olduğunuzu biliyorum. T1, özellikle dozvola sıkıntısı, tır karnesi ve semt belgelerinde ciddi anlamda sıkıntı yaşıyoruz. Macaristan'ın katı tutumu en son görüşmelerimizden sonra ne duruma geldi? Çünkü UND'nin yetkilileri, Sayın Başkan Çetin Bey ve de diğer UND'deki firma sahipleri bu konuyla alakalı benle sık sık temasta bulunuyorlar ve de bu konuyla alakalı bu önümüzdeki -çünkü şu anda sene başındayız, henüz daha ikinci çeyrek bile tamamlanmadı- süreçte dozvolanın bitimiyle bu sene sonuna doğru, üçüncü çeyrekten itibaren ve dördüncü çeyrekte geçişler nasıl yapılacak? Bunların ciddi bir maliyetleri var, biliyorsunuz. Normalde 125-130 euro olan maliyetler ekstra aracıların sayesinde 1.500'den 2.500 euroya kadar çıkmakta. Bu gümrük birliği güncellemesiyle bu sıkıntıları tamamen çözme yolunda ne durumdayız? Bu konuyla bir bilgi almak istiyorum.

Teşekkür ederim.

DIŞİŞLERİ BAKAN YARDIMCISI VE AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANI BÜYÜKELÇİ FARUK KAYMAKCI - Sağ olun Sayın Vekilim.

Bu konu bizim de bildiğiniz gibi yakından takip ettiğimiz bir konu. UND'yle de sürekli istişare içindeyiz, hatta zaman zaman çalışmalarımızı birlikte yürütüyoruz. Hatırlayacaksınız, Macaristan konusunda da hem gümrük birliğine aykırı olan hem de Türkiye-Macaristan iş birliğine uygun olmayan bir vergi vardı. UND'yle birlikte yaptığımız girişim sonucunda bu vergiyi kaldırdık. Ancak bundan sonra, tabii, Macaristan bunu bir şekilde ilave vergilerle veya başka yöntemlerle veya -söylediğiniz gibi- geçiş karnelerinin sayısıyla oynayarak telafi etmek istedi ama şu anda Macaristan'la ilişkilerimiz çok iyi. Bu konuda özellikle geçen yılın sonunda almış olduğumuz bir sayı var, bu sayı o yılı kurtardı ama tabii sonuçta bizim burada amacımız kapsamlı bir çözüm, bunlar tamamen dönemsel gelişmelere bağlı. Biz istiyoruz ki gümrük birliği gerçek anlamda yürürlüğe girsin ve gümrük birliğinde bizim özellikle üzerinde durduğumuz bir konu -ki zaten üç tane öncelikten biri olarak tanımladım- gümrük birliği güncellemesinde en fazla üzerinde duracağımız konu bu olacak yani tır sürücülerimizin ve tırlarımızın aynı gümrük birliğine tabi mallar gibi veya işlenmiş tarım ürünleri gibi özgürce hareket edebilmesi. Dolayısıyla bu bizim öncelikli bir konumuz, devam ediyoruz. Yani şu anda, tabii, size şöyle olacak, böyle olacak dememiz mümkün değil ama bizim de çok rahatsız olduğumuz, gümrük birliğinin ruhuna aykırı bulduğumuz, hatta zaman zaman diğer üye ülkelerin ikili ilişkilerimizde uygun bulmadığımız tutumu bu. Fakat şöyle bir gerçek de var: Tabii her ülke kendi taşımacılarını da korumaya çalışıyor. Biz bu girişimleri yaparken bir taraftan da Macaristan'ın veya başka ülkelerin niye bunu yapmaya çalıştığını da anlamaya çalışıyoruz. Onu da düşünmemiz lazım. Dolayısıyla rekabet ortamına bakıp ona göre çözümler üretmemiz gerekecek.

ÖZKAN YALIM (Uşak) - Bir de şoförler... Gerçi vermeye çalıştınız cevabını ama... Bence gönderen şirketten gerekli teminatı alıp vize serbestisiyle ilgili... En azından o araçta ticaret yapan şoförlere vize serbestisi getirilmesi konusunda bir işlem yapmamız gerekiyor Sayın Başkanım.

DIŞİŞLERİ BAKAN YARDIMCISI VE AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANI BÜYÜKELÇİ FARUK KAYMAKCI - Biz bunu her zaman söylüyoruz. Bu, vize serbestisi değil de daha çok vize kolaylığı. Yani vize kolaylığını Avrupa Birliğinin sağlaması için bizimle bir şey yapmasına gerek yok. Şu olabilir: "Evet, tır sürücüleri için bir kolaylık sağlayacağım." diyebilir. "Bu konuda iş birliği yapalım." diyebilir. Biz buna hazırız. Ama Avrupa Birliği ulaştırma konusunu ve vize konusunu belli alanda ortak yönetse de bu işi üye ülkelere bırakıyor kotalarda gördüğümüz gibi. Dolayısıyla kolay bir süreç değil. Yani zaman zaman Bulgaristan sınırında da biz ayrımcılıklarla karşılaştık. Bunları Avrupa Birliği nezdinde, gümrük birliği kapsamında da gündeme getirdik. Avrupa Birliği gerektiğinde sorumluluk alıyor, gerektiğinde de üye ülkelere gönderiyor bunu ama burada önemli olan bizim bir an önce gümrük birliği güncelleme müzakerelerini başlatmamız.

Bu arada Bülent Bey bu konuda yaptığımız bir projeden kısaca bahsedecek.

AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI MALİ İŞBİRLİĞİ VE PROJE UYGULAMA GENEL MÜDÜRÜ BÜLENT ÖZCAN - Sayın Vekilim, bu konu, tabii, acil önlem gerektiren konulardan bir tanesi ama bir taraftan da kara taşımacılığıyla ilgili böyle bir sorunun olduğunu bildiğimiz için UND'yi bir programımıza davet ettik -sivil toplum kuruluşlarına destek verdiğimiz- adı "Sivil Toplum Diyaloğu Programı." UND burada Polonyalı ve Belçikalı ortaklarıyla bir proje geliştirdi. Projenin temel amacı kara yolu taşımacılığında yaşadığımız sorunları Avrupa'ya anlatmak. Bu vesileyle 1 Nisanda projeleri başladı, önümüzdeki yirmi dört ay boyunca Türkiye'nin bu alanda yaşadığı problemleri anlatmak amacıyla hem raporlar hazırlayacaklar, araştırmalar yapacaklar ama aynı zamanda da karar alıcılar ve o ülkelerdeki sivil toplum örgütleri, meclisler, bunları ziyaret edecekler, onlar toplantılar düzenleyecekler ve bununla ilgili lobi yapacaklar. Bu çerçevede de böyle bir girişim kapsamında onlara destek veriyoruz.

ÖZKAN YALIM (Uşak) - Teşekkür ederim.

Bu konuyla alakalı bir gelişme olduğunda -"Taraflar arası toplantı gerçekleşti." dediniz- katılmamız gerektiğinde beni de davet ederseniz ben şahsen katılmak isterim.

AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI MALİ İŞBİRLİĞİ VE PROJE UYGULAMA GENEL MÜDÜRÜ BÜLENT ÖZCAN - Sayın Vekilim, tabii, tabii... Ben size kısa bir bilgi notu da gönderirim projeyle ilgili.