KOMİSYON KONUŞMASI

LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler.

Sayın Başkan, değerli Komisyon üyeleri; ben geneli üstündeki konuşmalara yetişmek istedim ama toplantıdaydım, yetişemedim. Bu maddeleri de ilgilendiren genelde de birtakım şeyleri çok kısa sürede söylemek isterim.

Şimdi, değerli Komisyon üyeleri, biliyoruz ki bu yeni teklifin bir özelliği var; hem kesinleşmiş kamu alacaklarını alıyor kapsamına hem de 7256 sayılı Kanun'da kendisine yer bulamayan diğer düzenlemeleri, talep edilen konuları da içine alıyor ve vatandaşın da beklediği çok konu var, bunu biliyoruz.

Şimdi, diğer taraftan, bunu 2'ye ayırmak lazım yani bu düzenlemelerde vergi yapılandırılmasını ayrı "matrah artırımı, stok affı, kasa affı" gibi getirilenleri de ayrı değerlendiriyorum ben çünkü ikisinin mahiyeti farklı ve anlamını da birleştirmek istemiyorum. Bu manada geleneksel olarak sürekli bir af ya da yapılandırma gelmesi olayı var, bir de bunun istisnai bir uygulama olarak görülebilmesi durumu var; yani gelişmiş ülkelerde, evet, aflar, yapılandırmalar geliyor -bu maddeyi de kapsayacak şekilde söylüyorum- ama geleneksel değil, istisnai uygulamalar olarak biliniyor ve böyle görülüyor.

Şimdi, "mükellefin vergiye uyumu" diye bir kavramımız var. Bizim buradaki amacımız mükellefin vergiye uyumunu sağlamak mı olmalı yoksa afla bazı kişilerin aklanabilmesini sağlamak mı olmalı? Yani, tamam, bir Covid süreci var ama biz 7'nci defa yapılandırma da yapıyoruz yani buradaki ince ayrıntıyı, o ince çizgiyi bir kez daha hatırlatmak ve geçirdiğimiz maddelerin bu anlamda görülmesini isterim. Vergiye uyumu artırabilmeli ama o da sık sık getirildiğinde vergiye uyumu artıracak mahiyette olamıyor maalesef. Ne oluyor? Aklanabilme bir imkânı veriyor.

Şimdi, bakıyoruz, mesela 2014'te, 2011'de, 2016, 2017, 2018'de var. "Bunlar acaba bütçeye katkı sağlıyor mu? Geri dönüşü ne kadar oluyor?" diye baktığımızda yüzde 8 gelir tahsilatı -yani yapılmak istenenin yüzde 8'inin sağlandığı uygulamalar da- var ama yüzde 55'ine çıkılmış örnekler de var; mesela 2014'te 6111 sayılı Kanun'da 13,3 milyar liranın tahsilat oranı yüzde 55,1 olmuş. Dolayısıyla bunları yaparken aslında bunların etkinlik analizini de yaparak, daha sonra yeniden bir yenilemeye, yapılandırmaya ihtiyaç duyulmayacak şekilde yapılması gerektiğinin bir kez daha altını çizmek istiyorum. Tüm bunlara rağmen, değerli Komisyon üyeleri, bakıyoruz bu kadar yapılandırma yapıyoruz -işte, bu madde; bir sonraki geliyor, orada da matrah artırımı var, öncekiler var- bakıyoruz kayıt dışı azalmıyor, bakıyoruz yargıda bekleyen ihtilaflı dosyalar azalmıyor ya da "Düzenli vergi denetimi ne kadar var?" diye baktığımızda gelişmiş ülkelerdeki düzenli vergi denetimi oranlarının çok gerisinde kaldığını görüyoruz. Demek istiyorum ki evet, beklenti var, bunları da yapalım ama geleneksel olarak değil de bunları istisnai uygulamalar olarak ve tekrar ihtiyaç duyulmayacak şekilde yapalım. Bir taraftan da kayıt dışının azalmadığını, düzenli vergi denetim oranlarının yükselmediğini, yargıda bekleyen hâlen pürüzlü dosyalar olduğunu da unutmayıp bunlarla ilgili birtakım çalışmaları da bununla beraber yapmak zorundayız; bunu ifade etmek istedim.

Teşekkür ediyorum.