MURAT BAKAN (İzmir) - Teşekkür ederiz sunumunuz için.

Simone Bey'in selamlarını bize ilettiniz, bizim de selamlarımızı lütfen kendilerine iletin.

Şimdi, ben birtakım sorular hazırlamıştım; aslında, siz benim soracağım sorulara yanıt verdiniz ama ben o soruları, yine de tutanağa geçsin diye söyleyeceğim. Demişim ki ben: "Paris Sözleşmesi'ni onaylamalı mıyız TÜSİAD'a göre?" Siz "Onaylamalı." dediniz. "Türkiye mutlak azaltım hedefi koymalı mı, Türkiye karbon nötr olacağı tarihi vermeli mi?" dedim. Siz "Avrupa Birliği'yle aynı tarihe bir patika belirlememiz, yol haritası belirlememiz lazım." dediniz. "Türkiye, referans değerden azaltım yerine yeni bir niyet beyanında bulunmalı mı?" dedim. Ona cevap verdiniz.

Bir başka soru, az önce TOBB'a sormuştum aynı soruyu, size de sormak istiyorum: Türkiye, fosil yakıtlardan çıkmalı mı? Önümüzdeki dönem de 20'nin üzerinde termik santral planlıyor Türkiye. Bunlardan birisi Komisyon Üyesi Eskişehir Milletvekilimizin kentinde, Eskişehir'de Alpu Termik Santrali; ihaleye çıktılar çokça defa ama iptal edildi. Önümüzdeki süreçte fosil yakıtlarla yapılacak projelere finansman bulmakta zorlanacak Türkiye, öyle gözüküyor, tüm dünya zorlanacak. Türkiye bu, kömürden çıkışla ilgili Avrupa Birliği'nde olduğu gibi mevcutların kapatılacağı ve yeni projelerin de yapılmayacağı bir süreç belirlemeli mi? Sizin bakışınız ne buna?

Bir de döngüsel ekonomiden bahsettiniz. Biz, şu an kendi atıklarımızı dönüştüremiyoruz yani Türkiye'deki atıklar ne ayrıştırılabiliyor tam anlamıyla ne de dönüştürülebiliyor. Bununla ilgili sizin TÜSİAD olarak bir çalışmanız var mı şu an? Biz, az önce plastik atık ithalatından bahsettik. Aslında, Türkiye'deki plastik sektörüne yetecek kadar atığı biz üretiyoruz yani Türkiye'nin çöpü bir ekonomik değer hâline geldiğinde, ayrıştırıldığında biz kendi tamamen döngüsel ekonomi noktasında ihtiyaç duyduğumuz... Çünkü tamamını dönüştürerek, yukarıya doğru dönüştürerek üretemezsiniz ama asıl ürünle, ilk ürünle dönüştürülmüş ürüne katkıda bulunacak kadarı da şey yapabiliyoruz. Bununla ilgili düşünceniz nedir?

Bir de bakış açısı, iş dünyasının bakış açısı; hep üretim, sürdürülebilir kalkınma; hep buradan bakıyorsunuz. Bunu da değiştirmek istiyorum, az önce TOBB'u da eleştirdim, iş sadece ekonomi değil, ekonomi bunun bir parçası. Aslında, dünya küresel bir yıkıma doğru gidiyor, denge noktasından uzaklaşıyor dolayısıyla, mikroplastiklerden tutun denizlerdeki plastik kirliliğine, işte iş dünyasındaki sanayicilerin atık su arıtma tesislerini çalıştırmasına kadar... Bugün yaşadığımız müsilaj sorununda Hükûmetin de, devlet politikalarının da katkısı var ama girişimcilerin, özel sektörün de katkısı var. Dolayısıyla TÜSİAD'ın olaya bakarken daha büyük bir pencereden bakması lazım yani sürdürülebilir finans, döngüsel ekonomi, sınırda karbon vergisi bu bakış yeterli bakış değil, Türkiye'nin çevre sorunlarına, madencilikten nükleer enerjiye, nükleer enerjiden fosil yakıtlara, ormanlara, göllere, sulak alanların korunmasına kadar bakması lazım ki bütüncül bir bakış açısıyla sorun çözülsün çünkü "Karbon nötr hâle gelsin." Diyorsanız, bu sadece sektörel bazda yapılacak çalışmalarla, döngüsel ekonomiyle olmaz.

Katkılarınız için teşekkür ediyoruz, sağ olun.