GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, saygıdeğer bürokratlar; öncelikle hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım, Anadolu topraklarını egemen güçlerin işgalinden kurtaran, Türkiye Cumhuriyeti devletinin kurucusu, askerî zaferleri ekonomik ve siyasi zaferlerle taçlandırarak tam bağımsız bir devleti ve laik cumhuriyeti bizlere bırakan kurucumuz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ölüm yıl dönümünde saygı, özlem ve minnetle anıyoruz. Fiziki varlığı aramızda olmasa da fikirleri ve ilkeleriyle sonsuza dek aramızda olacağını, yolumuzu aydınlatacağını bir kez daha belirtmeyi borç bilirim.

Sayın Bakan, sorularım bu metin içinde olacak, lütfen, yanıt verirseniz sevinirim.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri; 2022 yılı merkezî bütçe görüşmeleri 20 Ekim günü bu Komisyonda sunumla başladı. Bütçe hakkı vatandaşın siyasi katılım hakkıdır. İktidarın nereye, ne kadar harcama yapması gerektiği, bu harcamalar nedeniyle yurttaşa ne gibi yükümlülükler yükleneceğinin paylaşılmasıdır. Demokratik ülkelerde egemenlik millete ait olduğu için bütçeyi onama ve denetleme hakkı da millete aittir. Millet oyunu verdiğinde aynı zamanda seçimlerde bütçe hakkını da kullanmış olur. Meclis, bu bütçe hakkını millet adına yerine getirir. Parlamenter rejimlerde iktidarın yani yürütmenin en etkili denetim yollarından biri de bütçedir. Bütçesi reddedilen hükûmet yasal bir kural ve zorunluluk olmasa da bütçesinin reddedilmesini güvensizlik olarak kabul eder ve istifa eder. Bugün ise görüşmekte olduğumuz bütçe kanun teklifi üzerinde milletin bütçe hakkını kullandığı Meclisin hiçbir tasarrufu bulunmamaktadır; önerge verilemez, üzerinde bir kuruş dahi değişiklik yapılamaz.

Şimdi, bu bütçe kanun teklifine Meclisteki -iktidarıyla, muhalefetiyle- tüm milletvekilleri "hayır" oyu verse ne olacak? Bir yaptırımı, bir etkisi olacak mı? Maalesef hayır. Tüm milletvekilleri "hayır" oyu verse dahi saraydaki tek adam, yüzde 10 artıracak ve kendi başına hazırladığı bütçeyi istediği gibi harcayabilecek. Beş yıl süreyle üst üste bütçesi reddedilse dahi, maalesef, hiçbir yaptırımı yok, hiçbir sonucu da yok. İşte, bu tek adam rejiminin yasama erkini yok sayan düzenlemelerinden en önemlisi de bütçe hakkını yok saymasıdır.

2022 bütçe teklifinde "Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlaşma" başlığı adı altında aktarılan verilere göre, 2020'de pandemi koşullarında hane başına sosyal yardım miktarı 572 lira olarak gerçekleşti, 2022'de öngörülen sadece 414 lira. 2022 yılındaki hane başına sosyal yardım, 2020'den daha az. Oysa toplumun yüzde 26,6'lık kesimi temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamıyor, yüzde 53,6'lık kesimse yalnız beslenme ve barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonuna göre, 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması yani açlık sınırı 3.093 lira, asgari ücretten bile fazla. Bakanlığınızın kendi verilerine baktığımızda, yerel yönetimler hariç olmak üzere, 2020 yılında hane başına yardım alan sayı 6 milyon 630 bin 682 yani 7 milyona yakın. Bu sayıyı TÜİK'in ortalama hane büyüklüğü olan 3,30'la çaptığımızda yaklaşık 22 milyon kişi muhtaç kategorisinde. Bu, sizin verileriniz Sayın Bakan yani nüfusumuzun dörtte 1'i muhtaç durumda.

Milletin hâli böyleyken Bakanlığınıza, 2022 bütçe teklifinde, merkezî yönetim bütçe teklifinde 1 trilyon 750 milyar 957 milyon liranın sadece yüzde 3,77'si ayrılmış. Merkezî bütçenin sadece yüzde 3,77'si Aile ve Sosyal Hizmetlere; peki, aslan payı kimlere? 2022 merkezî yönetim bütçesinde 240 milyar 382 milyon 662 lira faize ayrılmış yani aslan payı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına ve sosyal hizmetlere, desteklere değil, faiz baronlarına ayrılmış. Bütçenin yüzde 13,7'si yani Bakanlığınızın bütçesinin 4 katı tefecilere ayrılmış Sayın Bakan. Bakanlığınızın bütçesinin de ne halkın yoksulluğuna ne sosyal devlet olmanın gereklerine yetmeyeceği aşikârdır, buna en başta sizin itiraz etmeniz gerekirdi.

Bütçeden bu yıl ödenmesi gereken faiz giderlerini nüfusa böldüğümüzde, 2022 yılında -bugün doğan bebekten başlamak üzere- 2.875 lira faiz yükü binecek. Yani yoksulluğun ezdiği ve derin yoksulluğun altında inim inim inleyen vatandaşlara sadece 414 lira yardım yapacaksınız ama 2.875 lira faiz yükünü de omuzlarına yükleyeceksiniz. Oysa iktidara geldiğinizde neyin sözünü vermiştiniz? 3Y'yle mücadele edecektiniz: Yoksulluk, yasaklar ve yolsuzluklar. Peki, yaşanan ne? Tam da bunun tersi; sistematik yolsuzluk, derinleşmiş yoksulluk ve bunlar konuşulmasın diye giderek artan, üst üste gelen yasaklar. Bırakın 3Y'yle mücadele etmeyi, siz 3Y'ye "yozlaşma" ve "yönetememe"yi de ekleyerek 5Y'ye çıkardınız.

2020 yılı salgınla mücadeleyle geçti. Bakanlığınız, salgında gayrisafi yurt içi hasılanın sadece yüzde 1,42'si kadar yardım yaptı, salgın olmayan yıllarda bu oran yüzde 1,2'lerde seyretmişti oysa. "Sosyal koruma kalkanı" adı altında sözde yardımlarınız için vatandaşa IBAN gönderdiniz; yetmedi, İşsizlik Fonu'nu tırtıkladınız. Bu salgın döneminde Bakanlığınızdan 65,5 milyarlık bir yardım yapıldığı açıklandı. Bu yardımın 57 milyar 10 milyon 796 bin lirası İşsizlik Fonu'ndan alındı. Yani, bütçe büyüklüğüne göre kuş kadar yaptığınız yardımın en büyük parsasını, en büyük payını emekçinin sırtına yüklediniz. Hazineden sadece 6,5 milyar lira bir yardım yaptınız Sayın Bakan. Faiz lobilerine, tefecilere 240 milyar 383 milyon 662 lirayı bütçeden veriyorsunuz, Hazineden muhtaç durumdaki vatandaşlara sadece 6,5 milyar veriyorsunuz. Soruyorum Sayın Bakan, siz kimin Bakanısınız, kimin iktidarısınız?

Salgında, Bakanlığınız vatandaşa destek olmadı. Vatandaşların cebinden IBAN'la, İşsizlik Fonu'yla ödediği paraları aldınız; vatandaşa, zaten ekonomik buhran altında ezilen vatandaşa da salgının yükünü katmerli olarak yüklediniz.

Sayın Bakan, yaptığınız açıklamalarda, sosyal yardımların ve bu yardımlardan faydalanan vatandaş sayısının arttığını övünerek söylüyorsunuz. Sosyal yardımların ve sosyal yardıma muhtaç vatandaşların artması, yoksulluğun derinleşmesidir; bu da sizin itirafınızdır. Bununla övünülmez Sayın Bakan.

İktidarınızda, ekonomiyi 100 ekmek olarak kabul ettiğimizde, en düşük gelir seviyesindeki, en yoksul yüzde 20'lik dilime sadece 6 ekmek düşüyor Sayın Bakan, en zengin yüzde 20'ye ise 47 ekmek düşüyor. Nerede sosyal devlet, nerede gelir dağılımındaki adalet?

Siz, yoksulluğu azaltmaya, yok etmeye değil; idare etmeye, istismar etmeye dayalı bir muhtaçlık kültürü inşa ediyorsunuz. On dokuz yıllık iktidarınızda sosyal destekleri sanki AKP'nin ulufesi gibi göstererek oy devşirme yolunu seçtiniz. Oysa aslolan, yoksulluğu bitirmektir; sosyal devletin gereği de budur. Nasıl mı? Mesela, öncelikle aile destekleri sigortasını derhâl uygulamaya geçirebilirdiniz. Aile destekleri sigortası, gelir adaletsizliğine, kadın yoksulluğuna, sadaka anlayışına son verecek olan bir sigorta dalıdır. Aile destekleri sigortası uygulanırsa sosyal yardımların bir siyasi partinin tekelinde ve koltuk koruma yöntemi olmaktan çıkarılacağı, sosyal yardımların vatandaş için hak, devlet için de görev olarak yerine getirileceği aşikârdır. İşte, tam da bu nedenle uygulamaktan kaçıyorsunuz çünkü iktidarınız sosyal yardımları vatandaşın hakkı olmaktan çıkartıp sadaka hâline dönüştürdü. Üstelik de milletin vergilerinden oluşan bütçeden ödediğiniz hâlde AK PARTİ'nin tekelinde olduğu algısını yaratarak seçim dönemlerinde vatandaşa dediniz ki: "Sakın ha, başkasına oy verme, biz gidersek bu yardımlar kesilecek." Bu tehditle vatandaşın muhtaçlığını kullanarak koltukları koruma yolunu seçtiniz. Ama artık bu düzen değişecek, halkın iktidarı geliyor. Aile destekleri sigortası ilk bir yıl içerisinde uygulamaya geçecek, tıpkı taşerona kadroyu, emeklilere bayram ikramiyesini ve elektrik faturalarındaki TRT katkı payının kaldırılmasını sağladığımız gibi.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Siz mi yaptınız? Nasıl yaptınız?

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Devlet yardımları lütuf olmaktan çıkacak, vatandaş "Bu benim hakkım." diyecek.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - İstanbul Büyükşehir Belediyesinde yapın, İzmir'de yapın, Ankara'da yapın.

CAVİT ARI (Antalya) - Dinle, dinle!

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Yaşar Bey, müdahale etmeyelim hatibe lütfen. Tamamlasın, sonra söz sırası size geldiğinde cevap verirsiniz. Rica ediyorum.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Peki, bütçeniz engellilere ne getiriyor? Bütçenizde yani 1 trilyon 750 milyar 957 milyon liralık bütçeden engellilere sadece yüzde 1,6 pay ayırıyorsunuz Sayın Bakan. Bu ayrılan pay engellilerin hangi sorununu çözecek?

E-KPSS'den bahsettiniz, 200 bine yakın sınava giren oldu. 2020 yılında 62.311 kişi yerleşmek için tercihte bulundu ama hâlâ atamalar yapılmadı. Sınav ücretlerini ödediniz, evet ama onları atamadınız Sayın Bakan. Yaklaşık 8 bin engelli kadrosu neden hâlâ boş tutuluyor ve bu kadrolara atamayı ne zaman yapmayı planlıyorsunuz? Bütçede, kamuda engelli kotasının artırılmasına ilişkin hiçbir öngörü ve düzenleme yer almamaktadır. Engelli istihdamını artırmak için bir hedefiniz olmadığı görülüyor. Buradan, tekrar soruyorum: Engelli kadrolarına ne zaman atama yapılacak ve engelli kadrolarında bir artış hedefiniz var mıdır?

Engelli aylıklarına bakalım: Raporları yüzde 40 ila 69 olanlar 662 lira 97 kuruş, raporları yüzde 70 ve üzeri olan... (AK PARTİ sıralarından laf atmalar)

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Sayın Başkan, böyle bir usul var mı? Her konuşmaya müdahale ediyorlar.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, müdahale etmeyelim lütfen.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Sayın Bakan, süremden gidiyor. Lütfen, sataşmayı engellerseniz... Ben konuşacağım, yanıtını daha sonra verebilirler.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Devam ederseniz ek süre vereceğim.

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Her seferinde müdahale ediyorlar, lütfen siz de müdahale edin Sayın Başkan.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Söylüyorum, söylüyorum.

Buyurun.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Raporları yüzde 70'in üzeri olanlara 992 lira para ödüyorsunuz. Sayın Bakan, engelliler bu parayla hangi dertlerine derman üretecekler, nasıl geçinecekler, nasıl destek görecekler?

Başka bir sorun ve bana göre en önemlisi, bu soruyu da burada yanıtlamanızı istiyoruz Sayın Bakan: Sayıştay raporlarında, Sağlık Bakanlığı faaliyet raporundaki 2020 yılı sonu itibarıyla belirlenen engelli raporu sayısı ile Aile Bakanlığı faaliyet raporunda engelli aylığı alan sayılar arasında ciddi bir fark bulunmaktadır. Sayıştaya göre, Sağlık Bakanlığı kayıtlarında engelli rapor kaydı olmayanlara Bakanlığınız engelli aylığı ödemiş Sayın Bakan. Kim bunlar? Yoksa AK PARTİ kadrolarını buradan mı finanse ediyorsunuz? Engelli olmadığı hâlde maaş alan liste TÜGVA'dan mı geldi, yoksa saraydan mı? Sayıştay raporlarında tespit edilen bu usulsüzlükle ilgili bir yaptırım, bir inceleme başlatacak mısınız?

Sayın Bakan, engelli aylıklarını...

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Neyle suçluyor AK PARTİ kadrolarını ya! Delil yok, bir şey yok. Böyle bir şey yok.

CAVİT ARI (Antalya) - Sayıştay raporları...

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Ben demiyorum arkadaşlar, Sayıştay raporu diyor, ben demiyorum.

(Gürültüler)

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Sayın Bakan, engelli aylıklarının lütfen...

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Yok, hayır yok. Bunu kabul edemeyiz, böyle bir şey yok.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Bakın, ben soruyorum, Bakan yanıt verecek.

(Gürültüler)

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Bunu kabul edemeyiz, öyle bir şey yok.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Ben soruyorum, Bakan yanıtlayacak; siz değil, Bakan yanıtlayacak.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, bir saniye...

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Sayın Bakan, engelli aylıklarında...

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Gülizar Hanım, bir saniye müsaade eder misiniz, bir saniye... Durduruyorum sürenizi, sürenizden geçmeyecek.

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Sayın Başkanım ama AK PARTİ kadrosunu sayarak "Oraya mı aktardınız parayı?" diyor, bu suçlamayı kabul edip susacak mıyız yani!

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Hayır, tabii ki cevap vereceksiniz, öyle şey olur mu, tabii ki cevap vereceksiniz.

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Sayın Başkan, her şeye müdahale ediyor, siz müdahale edin o zaman.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Sayın Milletvekili, ben soru soruyorum, soruya Bakan yanıt verecek, siz değil.

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Böyle şey mi olur!

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Bir saniye oturun siz, ben burada konuşuyorum.

(Gürültüler)

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Sayıştay raporları diyor, neye müdahale ediyorsunuz?

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Otursana!

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Sen niye karışıyorsun!

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Otur yerine!

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Seninle konuşmuyor, niye müdahale ediyorsun, otur yerine!

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Bir müsaade ederseniz... Müsaade eder misiniz. Değerli arkadaşım, siz hangi yetkiyle konuşuyorsunuz?

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Sayın Milletvekili, ben kadroları suçlamıyorum, ben Bakana soruyorum, cevabı da Bakan verecek.

(Gürültüler)

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar... Burhanettin Bey, dinler misiniz.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Soru sormayı yasakladınız mı?

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Sizin göreviniz değil o uyarı yapmak, benim görevim, oturur musunuz! Oturur musunuz lütfen! Siz burayı yönetmiyorsunuz, oturun lütfen!

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Otur yerine!

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Sen otur!

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Sen otur!

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Oturmuyorum!

(Gürültüler)

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Burayı yönetmiyorsunuz siz, oturun, burayı ben yönetiyorum, lütfen! Kalkıp parmak sallayamazsınız kimseye, lütfen! Yaptığınız yanlış. Ben uyaracağım, o benim görevim.

BURHANETTİN BULUT (Adana) - Uyarmıyorsunuz, müdahale etmiyorsunuz.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Ediyorum. Ben söz aldım, konuşmama izin vermiyorsunuz.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Sayın Milletvekili, benim soru sorma hakkımı elimden mi alıyorsunuz? Ben Bakana diyorum ki...

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, bir dinler misiniz lütfen.

(Gürültüler)

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Ben Bakana soru soruyorum, siz benim Bütçe Komisyonunda Bakana soru sorma hakkımı elimden mi alıyorsunuz?

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Bizi suçlayamazsınız.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Ben Bakana soruyorum, Bakan cevap verecek, size ne oluyor!

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (İstanbul) - Bakana soruyor.

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - O zaman Bakana söyleyin, beni suçlayamazsınız.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - AK PARTİ Grubuyla ilgili bir şey söylüyorsanız oradan da cevap gelir, kusura bakmayın.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Ben suçlamıyorum, soruyorum. Ben suçlamıyorum, soru soruyum.

UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Beni itham edemezsiniz.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, bir sakinleşir misiniz, bir saniye...

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (İstanbul) - Ya, her şeye cevap veriyor.

(Gürültüler)

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Bir müsaade eder misiniz Filiz Hanım, bir müsaade edin.

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (İstanbul) - Sürekli her şeye cevap veriyor.

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Ben suçlamıyorum, soru soruyorum.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Müsaade edecek misiniz, ara mı vereyim?

GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) - Siz benim dediğimi anladınız mı? "Bu kadrolar bu mu?" diye Bakana soruyorum.