| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/283) ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi (1/282) ve Sayıştay tezkereleri a) Gençlik ve Spor Bakanlığı b) Spor Toto Teşkilat Başkanlığı |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 23 .11.2021 |
LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler.
Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli Komisyon üyeleri, değerli bürokratlar, sevgili gençler; tabii, Bakanlığımız çalışmalar yapıyordur, bütçeniz de var ve kamu yatırımları tabii ki yapılmak durumunda ama ne yaparsanız yapın Sayın Bakan, iki önemli konu var ki orada sorun varsa diğerleri hiçbir zaman görülmez ve sorunlar yumağı olarak da Gençlik ve Spor Bakanlığı gerçekten eleştirilir. Bunlardan bir tanesi yurt sorunu, bir tanesi de burs sorunu. Bu sorunlar çözülmeden diğerleri gerçekten gözle de görülmeyebilir.
Şimdi, önce şunu söyleyeyim: Devlet yurtlarının evet sayısını iktidarınız döneminde artırdınız ama şunu da ifade edelim, 2012'de 191 olan devlet yurdu sayısı 2021'de 773'e çıkmış, kapasite de tabii 185 binden 695 bine çıkmış ama düşünün ki -yani açılan yeni üniversiteler de var 2006'dan bu yana- örgün öğrenci sayısı 2002'den sonra 2 katına çıkıyor ve şu anda sadece yüzde 18,3'üne cevap verebiliyor bu yurtlar. Diğer taraftan, şöyle bir durum oluyor: 2006'dan bu yana özellikle devlet yurtlarının eksikliği sebebiyle özel öğrenci yurtlarında artış oluyor. Yani 2006'da 2.735 olan özel öğrenci yurt sayısı 2021'de 4.406'ya çıkmış, kapasitesi de 2 katına artmış. Burada iki durum var. Maddi durumu iyi olan öğrencilerin ailelerinin gönderdiği özel yurtlar var, diğeri de yoksul olan ailelerin çocuklarını gönderdiği vakıf yurtları var çünkü neden bu rakamı verdik? En büyük pay bu artışta vakıf ve derneklere ait yurt sayılarının artışı. Yani 2006'da 1.723 olan vakıf ve derneklere ait yurt sayısı, şu anda 2021 itibarıyla 3.331'e çıkmış değerli Komisyon üyeleri. İşte bu eksiklik de bu şekilde vakıf yurtları tarafından giderilmeye çalışılmış ama bunun doğru bir yöntem olmadığını ifade etmek isterim.
Diğer taraftan, vergi muafiyeti tanınan vakıf ve kamu yararına çalışan derneklere ait yükseköğretim yurtlarında barınan öğrencilere 2017 yılında Beslenme ve Barınma Yardımına Dair bir Yönetmelik geçmişti ve 750 liradan bin liraya çıkmış olan bir barınma ve beslenme yardımı yapılıyor. Şimdi, Sayın Bakan, bu yıl buraya ne kadar verildi? Peki, devlet yurtlarındaki diğer çocukların suçu ne? Onların da maddi sorunları var. Bunları vakıflara yönlendirmek yerine genel olarak bir iyileştirme yapılmış olsaydı bu belki daha farklı olumlu sonuçlar getirebilirdi.
Burs sorununa baktığımızda; ben geçen yıl bütçede de şunu söylemiştim: Yaptığınız artış yeterli değil. Sadece 2016 yılında yüzde 21'lik bir burs artışı yapılmıştı KYK'de ama geçen yılı unutmayalım, Covid süreci olan bir yıl; yoksulluk var, işsizlik var, ücretsiz izin aylığıyla gelir elde edenler var, kısa çalışma ödeneğiyle gelirleri kısıtlanmış olanlar var ve yüksek, yüksek, yüksek enflasyon var. Çocuklar gerçekten mağdur, ikinci iş yapmaya çalışıyorlar. İşte, birisi çalıştığı yerden yurduna dönerken vefat ettiği haberi geldi, yaşamını yitirdi. İşte, bütün bu sebeplerle bu bursların yetersiz olduğunu, öğrencileri rahatlatacak bir burs artışının zaruri olduğunu ifade etmek isterim Sayın Bakan; bu önemli. Burs ve yurt sorunu çözülmeden diğerleri gözle görülmeyecektir.
Sayıştay raporunuza baktığımızda bu Spor Toto Süper Lig kulüplerine kiralanan stadyumlardan 2019 yılı içinde elde edilmesi gereken kiraların dörtte 1'i, beşte 1'i gibi kiralar elde edilmiş, büyük bir çoğunluğu elde edilememiş; tahsilat ve tahakkuk sorunu var anladığım kadarıyla. Bunun sebebi önemli tabii. Diğer taraftan, yine Sayıştay raporunda şu not düşülmüş... Yurtlar konusunda bir planlama hatası var sanırım. Bakın, 24 adet kullanışlı yurt binasından 11'i sözleşmesi bittiği için kapatılıyor ama diğer taraftan, kullanıma elverişli olmayan 169 adet bina bir ila beş yıl arasında sözleşmesi yenilenerek devam ettiriliyor yani burada bir sıkıntı var, bir yanlışlık var; bunu da ifade etmek istiyorum.
Diğer taraftan, Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinde Sayın YÖK Başkanına da ifade ettim ama buradaki çözümü siz Gençlik ve Spor Bakanı olarak birlikte yürütmek durumundasınız diye düşünürüm; o da şu: Gördüğümüz gibi, üniversitelerde kontenjan fazlası kaldı, tercihler yapılmadı ve bir taraftan da biz şunu biliyoruz ki işsizlik var ve "ev genci" dediğimiz bir kavram oluştu. Üniversitelerin kontenjanlarındaki artıştan sınava giren öğrenci sayısı daha fazla olduğu hâlde boş kontenjan kalıyor çünkü gerçekten... Evet, üniversite yapılsın ama üniversiteler içi boş olarak yapılıyor yani "bir dekan, bir mekân" anlayışıyla ve meslek envanteri yapılmadan açılan bölüm ve fakülteler sebebiyle bugün işsizliğin biraz daha had safhada olduğunu ya da mezunların alanında iş yapamadığını ya da eleman arayanların bu bağlamda bulamadığını biliyoruz.
OTURUM BAŞKANI ABDULLAH NEJAT KOÇER - Sayın Karabıyık...
LALE KARABIYIK (Bursa) - Son cümlemi söylüyorum.
Sayın Bakan, bu konuda Gençlik ve Spor Bakanlığının ve YÖK'ün birlikte bir çalışma yaparak bu kontenjanları ihtiyaca göre meslek envanterini çıkartarak belirlemesi gerekiyor ve bunun, işsizlik sorununun çözülmesine biraz daha yardımcı olacak diye düşünüyorum.
Teşekkürler Sayın Başkan.