| Komisyon Adı | : | BAYINDIRLIK, İMAR, ULAŞTIRMA VE TURİZM KOMİSYONU |
| Konu | : | Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/4469) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 30 .05.2022 |
HÜSEYİN YILDIZ (Aydın) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
Sayın Başkanım, değerli Komisyon üyeleri; şimdi, kamu hizmetleri, kamu-özel iş birliğiyle beraber yapılan işleri biliyoruz. Yap-işlet-devret modeliyle otoyolu, köprüler, havaalanları ve hastaneler... Şimdi, sıra geldi yerel yönetimlerin yapması gereken arıtmaları yap-işlet-devret modeli hâline getiriyorsunuz.
Değerli arkadaşlar, şimdi, şöyle bir durum var: Kamu-özel iş birliğinde otoyol ve hastaneler yapıldığında zaten yolcu garantisi veriyorsunuz, hasta garantisi veriyorsunuz. Yani kısacası, özel bir şirkete hazine kefil oluyor ve hazine kefil olunca 84 milyon insan da kefil oluyor ve o şirket gidip yurt dışından veya yurt içindeki bankalardan kredi alıyor -zaten bankaların da garantisi olduğu için- 1 liralık işi 5 liraya yapıyor.
Ben size Aydın'la ilgili bir örnek vereceğim: Aydın-Denizli otoyol ihalesi 7 sefer yapıldı, 7 sefer iptal oldu, 8'incide verdiler. Yolun gerçek maliyeti 250-300 milyon euro. Ne yaptınız? Yap-işlet-devret modeliyle beraber o firmaya kefil oldunuz, hazine kefil oldu ve firma 250-300 milyon euroya mal olacak otoyolu kendisi yapıyor ve devlet de yani biz de, hazine de tam tamına -on yedi yıl işletecek- 1 milyar 572 milyon euro o firmaya para ödüyor arkadaşlar. Bizim karşı olduğumuz nokta bu. Yani zaten yap-işlet-devret modelinde hazine kefil oluyor, madem böyle bir kefiliniz varsa yerel yönetimlere kredi açın, yerel yönetimler bu işleri halletsinler. Siz yerel yönetimlere kredi açmadığınız için şimdi diyorsunuz ki: "Eğer altı ay içerisinde bir firma yapmadığı takdirde Çevre ve Şehircilik Bakanlığıyla veya yap-işlet-devret modeliyle beraber bu arıtmaları yapacağız."
Değerli arkadaşlar, özelleştirme yaptığınızda enerji dağıtım şirketlerinin korkunç derecede kâr yaptığını, TEDAŞ'ın kaç paraya elektrik sattığını, o aracı kurumların milletten kaç para aldığını hepimiz biliyoruz. Şimdi, bu arıtma sistemini yap-işlet-devret modeliyle yaptığınız takdirde belediyelerin bütün gelirlerini muhakkak keseceksiniz. Ne diyorsunuz? "İller Bankasından gelen payı keseceğiz." diyorsunuz. Peki, bu işin süresi ne kadar? Otuz-kırk yıl sürecek arkadaşlar, otuz- kırk yıl. Siz, gelin, bu yap-işlet-devret modelinden vazgeçin; bütün belediyelere, yerel yönetimlere hazine olarak kefil olun, yurt dışından bunun kredisini bulmak basit yani Almanya ve Avrupa şu anda krediyi sıfırdan veriyor arkadaşlar, sıfır yani yüzde 1, yüzde 2'yle kredi bulmak çok basit. Zaten bu iş adamı, yap-işlet-devret modelini götürüp gösterecek; adam, müteahhit hem yaparken kârı cebine koyacak hem de yirmi-otuz yıl boyunca, örnek veriyorum, 500 milyon dolara mal olacak bir arıtma tesisi geri ödemeli 2 milyar dolar olacak. Neden kişileri ve...
MUSTAFA DEMİR (İstanbul) - O zaten var burada, var; yerel yönetimler isterse yapabiliyor.
HÜSEYİN YILDIZ (Aydın) - Sayın Başkan, bir şey söyleyebilir miyim, altı ayda zaten yer tespiti yapamazsınız. Yani siz altı ay gibi bir süre veriyorsunuz.
İLYAS ŞEKER (Kocaeli) - Planını yapacak, "Ben şu şu şu şekilde on yılda, on beş yılda yapacağım." diye bir plan sunacak.
MUSTAFA DEMİR (İstanbul) - Bir de yerel yönetimler 50 milyon liraya kadar yapabiliyor zaten.
HÜSEYİN YILDIZ (Aydın) - Şimdi, şunu söyleyeyim size: Değerli arkadaşlar, yap-işlet modeli olarak devlet bu kanunu çıkardıktan sonra siz hiçbir belediyenin, muhalefet belediyelerinin kesinlikle ne projelerini onaylatacaksınız ne de kredi sağlayacaksınız, mecbur çaresiz kalacak. Biz bunu yaşıyoruz, örnek veriyorum, arıtma tesisimize İller Bankasından kredi almak için, İller Bankasına diyoruz ki: "Alın, siz ihalesini yapın, istediğiniz müteahhide verin, biz parasını ödeyeceğiz." yani. Bu bir gerçek yani görünüyor; Aydın'da var, İstanbul'da var, Ankara'da var, zaten engel oluyorsunuz ama bu yap-işlet-devret modelinden gerçekten vazgeçmeniz gerekir Sayın Başkan, hele hele arıtma gibi en önemli konuları getirip özel sektöre verirsek inan ki var ya, adam zaten... Arıtmanın en büyük özelliği enerji sorunu var yani enerji sorunu var. Adam o arıtmayı çalıştırmadan yıllarca para alacak, onu da söyleyeyim, yıllarca para alacak yani bu yap-işlet-devret modelinden vazgeçmeniz gerektiği inancını taşıyorum.
Bu vesileyle, hepinize saygılarımı sunuyorum.