KOMİSYON KONUŞMASI

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Tabii, ben de bir jeoloji mühendisi olarak o binanın üzerine konulacak kimlik sertifikasının tam olarak, net olarak tanımlanmasını bekliyorum, aslında Sayın Gaydalı da ifade ettiler, ülkemiz fay hatları, Kuzey Anadolu, Güney Anadolu ve Ege'deki fay hatları üzerindedir ve fay sakınım bantları üzerinde bulunan binalarla ilgili bir ibare olacak mı bu levhalar üzerinde? Yine benzer şekilde yaşamını yitirmiş olan binlerce insanımız var bu heyelan, kaya düşmesi, çığ düşmesi ve benzeri gibi riskli alanlarda. Bu binaların bu şekilde tanımlaması yapılacak mı? Bunu merak ediyoruz doğrusu, bu ibarelerin olup olmayacağını.

Yine, 17'nci madde de aşağı yukarı bununla ilgili. Usulüyle iş yapmayan yapı denetim kuruluşlarının orada korunduğu bir hüküm söz konusu, söz almışken bunu da burada konuşmak istiyorum. Ülkemizde olası bir deprem ve afetten zarar gören yapıların önemli bir bölümünün zeminden kaynaklı olduğu bilinmesine rağmen bina hasarına ilişkin bir ibare bulunmamakta 17'nci maddede. Aktif fay "zone"larının sakınım bandı içinde yapılan binanın fenni mesuliyetini üstlenen bir yapı denetim kuruluşuna ne tür bir müdahale uygulanacak? Geçtiğimiz aylarda yapı denetim kuruluşlarının denetiminde Kastamonu Bozkurt ilçesinde dere yatağına üç yıl önce inşa edilmiş bir binada 13 kişi yaşamını yitirdi. Bu binanın fenni mesuliyetini üstlenen yapı denetim kuruluşuna bir işlem yapıldı mı? Yapılmadığını hepimiz biliyoruz elbette ama buna ilişkin bir cezai yaptırım şartı 17'nci maddede de olmalı, toplumu afet etkilerinden koruyacak düzenlemeleri içermeli. Eğer bu düzenlemeleri içermiyorsa bu çalışmaları yapmanın da bir anlamı yok.

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Yapı denetim firması dere yatağındaki bir binaya nasıl karşı çıkar teknik olarak bir izah eder misiniz?

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim?

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Yapı denetim firması imar planında eğer parselse yani dere yatağı veya değil, inşaatı yaparken buna nasıl karşı çıkabilir, bunu teknik olarak bir izah eder misiniz? Bunu bileyim diye yani o açıdan.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim, yapı sırasında zeminden kaymış...

Efendim, ben yıllarca, otuz senedir bu işin içindeyim, yani benden daha iyi biliyor olduğunuzu düşünmüyorum.

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Yok da... Yapı denetim firması nasıl müdahale eder? Ona müdahale edemez ki öyle bir yetkisi yok.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Yapı denetim firması nasıl edemez?

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Öyle bir yetkisi yok.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim, "Yetki olsun." diyoruz biz de işte, bunu söylemeye çalışıyorum ben de tam da bunu söylemeye çalışıyorum. Binaların yüzde 90'ı Bayraklı'da neden yıkıldı sizce?

ALİ ŞEKER (İstanbul) - Zemin bozuk diye.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Zeminden kaynaklı yıkıldı, yer altı su seviyesinin yüksekliğinden yıkıldı.

ALİ ŞEKER (İstanbul) - Sadece binaya değil, zemine de baksınlar.

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Yani imar planı aşamasında bunun yapılması lazım, o aşamada yapılması lazım.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Ben de diyorum ki imar planı aşamasında genele bakarsınız.

Bakın, Sayın Vekilim, bu benim uzmanlık alanım.

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Tamam.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - İmar planı sırasında genele bakarsınız burası bataklık mıdır, fay "zone"u mudur ama binayı oturturken bir zemin etüdü yaparsınız, sondaj yaparsınız, o zeminin kriterlerine göre binayı tasarlarsınız. Eğer o tasarımı inceleyen bir jeoloji mühendisi yoksa, bir yer bilimci yoksa bunu tabii ki bir yapı denetim firması uyaramaz. Biz de diyoruz ki o denetim aşamasında nasıl elektriği denetliyorsanız, nasıl binanın makinasını denetliyorsanız, mekanik aksamını denetliyorsanız zemin de denetlensin, bunun için de bir jeoloji ve jeofizik bir yer bilimci olsun diyoruz.

ALİ ŞEKER (İstanbul) - Sağlam bina sağlam zeminde bulunur.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Evet, sizin söylediğiniz imar planına esas jeolojik etüt vardır, bir de zemin etüdü vardır yani "jeoteknik etüt" dediğimiz bir etüt vardır. Dolayısıyla, bütün...

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - O da sağlam çıkabilir, dere gene taşabilir, binayı gene yıkabilir, onu demek istiyorum, ben onu söylüyorum.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Koymayacaksın. Devlet Su İşleri ne için var, imar planlarında taşkın alanları ne için belirleniyor?

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - İşte, orada müdahale olması lazım, tam da onu söylüyorum ben.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim, rica ediyorum yani taşkın alanlarını Devlet Su İşleri gibi bir kurum belirler, yani lütfen burada imarla ilgili bir Komisyonda görüşüyoruz herhâlde. Yanlış mıyım?

HASAN BALTACI (Kastamonu) - Siz devam edin.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - İmar planlarında siz taşkın alanını belirlersiniz, burayı afet riskli alan olarak ayırırsınız. Benim söylediğim başka bir şey, benim söylediğim...

(Uğultular)

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Arkadaşlar...

Bir binayı oturturken bir jeoteknik etüt yapmak zorundasınız, bütün şeyler ayıklanır, makro düzeydeki jeolojik incelemeler yapılır ama bir binayı oturturken statik ve betonarme hesaplarını incelemeye dönük bir jeoteknik etüt yaparsınız, sondaj yaparsınız; zeminin derine doğru nasıl bir özellik gösterdiğini saptarsınız ve bunu da bina yapılırken temelden başlayarak subasmanına kadar bir jeoloji mühendisinin denetlemesi gerekir diyoruz, tam da bunu söylüyoruz. Yıkılmış burada bina, 13 kişi ölmüş ve hiç kimse sorumlu değil bundan. Neden? Çünkü bizlerin denetçisi yok. Tam da bunu söylüyoruz işte yani bunun bir sakıncası var mı? 1 tane daha mühendisin olmasının ne sakıncası var arkadaşlar; bunu söylüyoruz, bunu söylemeye çalışıyorum yani konu bu.

BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Orada hemfikiriz.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Tamam, teşekkür ediyorum, hemfikirsek mesele yok.