SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, değerli bürokratlar, basınımızın değerli temsilcileri; herkesi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, enflasyonun önünü tamamen açan iktidarın politikaları bütçenin nefesini kesti, mızrak çuvala sığmadı. Karşımıza "ek bütçe" adı altında 2022'nin 2'nci bütçesi geldi. Milletimizi perişan etme pahasına yandaşların, oligarkların arşa çıkmış borçlarını enflasyon canavarına yedirerek eritmeye çalışanlar, şimdi ilave harcama yapabilmek için bizden yetki istiyor. Baştan sorayım: "Harç bitti, yapı paydos" mu diyorsunuz Sayın Bakan? "Bir uyuyun altı ay sonra uyanın, Türkiye'de çok farklı noktalarda olacağız." demiştiniz. Bu sözleriniz üzerinden altı ay geçti, vatandaş uyandı, siz de uyandınız mı Sayın Bakan? Sizin gözlerinizdeki ışıltı elbette artmıştır ama vatandaşın gözünün feri soldu. Uyuyup altı ay sonra uyanınca 2022 bütçesinin çökeceğini tahmin edememiştik Sayın Bakan. Bütçe bir hükûmetin ekonomik tercihlerini gösterir, sizin tercihiniz halk değil, yandaş ve faiz lobileri. Ek bütçede faiz lobilerinin daha da ihya edilmesini unutmamışsınız. Bu yıl faiz ödemesi için alınan 240.4 milyar TL ödeneğe, 89.4 milyar lira daha ilave ediliyor, bu bir rekor. "Hesapsız kasap ne satır bırakır ne masat." demişler, o hesap. Sayın Bakan, sıkılmadan "Kur korumalı mevduatın hazineye tek kuruş maliyeti olmayacak." demiştiniz ama Bütçe Kanunu'nda olmayan ödenek tertibinden kur korumalı mevduat için şu ana kadar 21 milyar lira ödeme yaptınız, şimdi de KKM için ek bütçeye 40 milyar lira ödenek koymuşsunuz. Bu para ne demek biliyor musunuz arkadaşlar? 2.500 liradan, 1 milyon 334 bin emeklinin bir yıllık emekli aylığı demek; zenginin parasının garantisi, yoksullun cebi olmuş demek. Bu hâliyle yılın geri kalanında KKM için sınırlı bir ödenek kalıyor, döviz kuru alıp başını giderken bu hesap da nasıl tutacak merak ediyoruz. Döviz Kurunu bu temelsiz politikalarla nasıl tutacaksınız? Getirilen ek bütçe Türkiye ekonomisinin savrulduğunu açıkça göstermiştir, Cumhur İttifakı artık bütçe bile yapamaz hâle gelmiştir, Yapılması gereken bellidir; milletin hakemliğine başvurmak, emanetin ehline teslimini sağlamak.

Değerli milletvekilleri, Şevket Süreyya'nın: "Kendini bir şövalye sanırken bir hayat sirkinde ömrünün sonuna kadar bir palyaço kılıcı sallar durursun." diye bir sözü vardır. Şimdi de ek bütçenin getirilmesiyle, geçen yıl sonu Komisyon görüşmelerinde şövalye olarak makyajlanan bütçenin bir palyaço kılıcını salladığını da öğrenmiş olduk. Sayın Cumhurbaşkanı 2015'ten beri hedefinin ülkeyi bir anonim şirket gibi yönetmek olduğunu da sürekli söyledi durdu, 2018'de tek adam rejimine geçilirken de bu hedefini defalarca tekrarladı. O zaman bu anlayışa karşı çıkmıştık, şimdi de karşı çıkıyoruz. Devlet şirket gibi değil, yurttaşların çıkarı için, kamu çıkarı için yönetilir. Ancak bir an Sayın Cumhurbaşkanının dediği gibi 2022 bütçesini bir şirket bütçesi gibi düşünürsek, bu şirketin iflas bayrağını çekmek üzere olduğunu söyleyebiliriz. Bütçe revize edilebilir, koşullar değişir ancak bu sapma yüzde 15'i geçiyorsa yönetim hesap sorar. Bütçe yüzde 74 sapmışsa bu şirket battı demektir, böyle bir durumda şirketin sahibi, bütün ekonomi yönetimini görevden alır. Bu ülkenin sahibi olan emekçi halkımız da sizi görevden mutlaka alacaktır en kısa zamanda.

Değerli milletvekilleri, bütçe görüşmelerinde "2022 bütçesi daha mürekkebi kurumadan kadük oldu." demiştik gerek döviz kurlarındaki artış gerekse sonradan icat edilen kur korumalı mevduat gibi nedenlerle bütçenin çökeceği belliydi. 2022 yılı merkezî yönetim bütçesine göre giderler: 1 trilyon 750 milyar lira; bütçe gelirleri ise 1 trilyon 472 milyar lira öngörülmüştü. Bütçe 20 Ekim 2021'de Komisyona geldiğinde o günkü kurla -9,4'tü o günkü kur- 188 milyar dolar ederken, bugün getirdiğiniz ek bütçe dâhil, bugünün kuruyla -yani 17,33'le- 163 milyar dolardır. Rakamlar artıyor ancak yoksulluk büyüyor. "Bir şey deniyoruz." diye diye halkı getirdiğiniz durumun özeti budur. Bütün makroekonomik göstergeler tersine dönmesine rağmen, muhalefetin eleştirilerini hiçe sayarak daha önce ek bütçe getirmekten kaçındınız. Şimdi ise "Benim hazırladığım bütçe altı ayda çöpe gitti." diyecek hâlimiz de olmadığı için "Enflasyon ve enerji fiyatları beni de vurdu." diyerek ek bütçeyi sunuyorsunuz ve enflasyon farkı istiyorsunuz. Tamı tamına 1 trilyon 80 milyar lira, mevcut bütçenin yüzde 74'ü kadar. Böyle ek mi olur? Halkın sırtına 1 trilyon liranın üstünde yeni yük binecek. Bu parayı nereden alacaksınız? Yeni zamlarla ve vergilerle yine halktan alacaksınız, aklımıza ne gelirse ona gelecek zamlarla alacaksınız. Sadece, özel tüketim vergisinde öngörülen ek vergi 157 milyar lirayı geçiyor arkadaşlar. Vatandaş vatandaş olalı böyle zulüm görmedi, "Durmak yok yolmaya devam." amiyane tabirle.

Bahaneniz de hazır: "Enflasyon nedeniyle kamuda maaşlarda artış yaptık, emekli maaşlarını artırdık, sosyal güvenliği olmayan vatandaşların sağlık primini yatırdık, şimdi maaş farkı vereceğim." falan filan... Öyle bir büyüme modeli kurdunuz ki yüksek enflasyon altında birileri sürekli kazanıyor; maaşlı, ücretli, sabit gelirli, işsiz vatandaşlar ise alım gücünü kaybediyor, hızla yoksullaşıyor. Yaptığınız zamlar nedeniyle vatandaşın cebinden topladığınız paralarla "Bütçe ilk beş ayda 125 milyar lira fazla verdi." diyorsunuz. İktidarınız bütçe fazlasını harcamaların kısılmasından değil, halka dönük KDV, ÖTV gibi vergilerle ve kamu mallarının satışlarından elde edilen bir seferlik gelir niteliğinde vergi dışı gelirlere yüklenerek sağladı. Halkı canından bezdirerek topladığınız paralar için "Kasa fazla." demesini biliyorsunuz da kasa doluysa akaryakıttaki vergileri niye azaltmıyorsunuz? Niye çiftçiye ucuz mazot vermiyorsunuz? Niye ulaşım sektöründe ticari akaryakıt desteği sağlamıyorsunuz? Çünkü kur korumalı mevduat uygulaması, gelir garantili senet gibi sermayeye garanti veren uygulamalar, garanti ödemeleri gibi gizli borçlar Merkez Bankası rezervinin tükenmesinin maliyetini katladıkça katlıyor. Halktan zamlarla toplayıp "Kasa fazla verdi." dediğiniz paraları ve bundan sonraki yapacağınız zamlarla toplayacağınız paraları buralara aktaracaksınız.

Değerli milletvekilleri, ek bütçe Parlamentonun bilgisi olmadan yaptıkları harcamalara meşruiyet kazandırma amacını da taşıyor. Yılın ilk beş ayında bütçede ödeneği olmadığı hâlde, yüce Meclis bu konuda yürütmeye yetki vermediği hâlde hukukiliği tartışmalı bir şekilde "mevduat ve katılım hesaplarının kur artışlarına karşı korunmasına ilişkin giderler" kalemi altında 21,1 milyar lira ödeme yapılmıştır. Bu hukuksuz durum ek bütçeyle telafi edilmeye çalışılmakta ve kur korumalı mevduat için 40 milyar lira ödenek konulmaktadır. Tek başına kur korumalı mevduat için ek bütçede ödeneğe yer verilmesi bile daha önceki ödemelerin hukuka aykırı şekilde yapıldığı şeklinde değerlendirilebilir. Bu durum, bütçe hukukunun samimiyet, aleniyet, açıklık ilkelerine aykırıdır. Tek hedef, Bütçe Kanunu'na aykırı bir şekilde yapılan sermaye aktarımını meşrulaştırmaktır.

Değerli milletvekilleri, ek bütçe içinde, Enerji Bakanlığının 2022 yılı bütçesinden daha fazla tutarda ek aydınlatma ödeneği ayrılmış durumda. Enerji Bakanlığının 2022 bütçesi 5 milyar 325 milyon lira iken ek bütçede aydınlatma için ayrılan ek ödenek tutarı 5 milyar 400 milyon lira oldu. 1 Nisanda 135 kuruş olan aydınlatma bedeli 200 kuruşa çıkmıştı, aydınlatma bedelindeki artış yüzde 48'di. Enerji Bakanlığının 2022'de toplam 3 milyar 791 milyon lira olan aydınlatma ödeneği, ek bütçeyle, 9 milyar 191 milyon liraya çıktı yani özel dağıtım şirketlerine verilecek ödenek ek bütçeyle yüzde 242 oranında arttı. Ek bütçeyle aydınlatma tarifesindeki 5'e katlanan garip artış nedir? Enerji Bakanlığı dağıtım şirketlerine yaklaşık 9,2 milyar lirayı bulan tutarda kaynak aktararak neyi amaçlamaktadır?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Süreniz tamamlanmıştır Süleyman Bey, bir cümleyle bitirebilirsek...

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Bitiriyorum Başkanım.

Genel aydınlatmaya ödenecek fahiş tutar vatandaşın cebinden çıkmayacak mıdır? Sadece bu örnek bile ek bütçenin halka getireceği yükün bir ifadesidir.

Sermayenin ve yandaşın değil, halkın ihtiyaçlarına göre bütçe oluşturulmalıdır; onu da biz oluşturacağız. Gelirken ek bütçeyle gelmiştiniz, giderken de ek bütçeyle gideceksiniz.

Teşekkür ediyorum.