KOMİSYON KONUŞMASI

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, bürokratlar, basın mensupları, Komisyonumuzun değerli emekçileri; herkesi saygıyla selamlıyorum.

Bütçe maratonunun sonuna gelirken sürekli vurguladığım bir hususu tekrar söylemek istiyorum. Bütçe bir tercih meselesidir arkadaşlar. Bakalım Sağlık Bakanlığının bize sunduğu bütçede tercih kimden yana.

2022'de koruyucu sağlık hizmetlerine 38 milyar 729 milyon ayrılmıştı. Koruyucu sağlık hizmetleri için ayrılan bu rakam bütçenin yüzde 33,3'ünü oluşturuyordu. 2023'te koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan para Bakanlık bütçesinin yüzde 28,6'sıdır. Yüksek enflasyon nedeniyle bütçe rakamları büyümüş gözükse de koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçedeki payı düşmüştür. 2023 yılı itibarıyla tedavi edici sağlık programı kapsamında kira bedeli olarak 27 milyar 716 milyon TL, hizmet alımı için de 18 milyar 946 milyon TL olmak üzere şehir hastaneleri için müteahhit ve işletmeci şirketlere toplam 46 milyar 662 milyon TL ödenmesinin planlandığı görülmektedir. Söz konusu bedel, çalışan ücreti ile Sosyal Güvenlik Kurumuna devlet primi giderinin çıkartılması sonrasında kalan tedavi edici sağlık programı toplam bedelinin ise yüzde 59'unu oluşturmaktadır. Bulundukları il ve kamu hastanelerinin yatakları hesaplamaya katıldığında şehir hastanelerinin hizmet verdiği nüfus toplam nüfusun yüzde 13'üne denk gelmektedir. İşte tercih ortada, bu hâliyle bu bütçe sağlığa zararlıdır. Halkın sağlık hizmetleri için ayrılan para bir avuç şirkete aktarılmamalıdır. Şehir hastaneleri için yapılmış olan sözleşmeler herhangi bir tazminat ödenmeden feshedilmeli, planlanan ödemeler durdurulmalı ve şehir hastaneleri daha fazla zaman kaybetmeden devlet hastanelerine dönüştürülmelidir.

Sağlık emekçileri sayısı OECD ortalamasına güvenceli ve kadrolu istihdamla çıkarılmalıdır. 4/D, 4/B, 4/C, 4924 ve benzeri tüm istihdam tipleriyle çalışanların istihdam modeli 4/A statüsüne alınmalıdır. İstihdam rejimindeki karmaşa ve adaletsizlik giderilmelidir.

Sayın Bakan, kış nüfusu 1 milyon olan Muğla yazın 5 milyon nüfusa ulaşıyor, dolayısıyla sağlık hizmeti alanında Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ilçe hastanelerinin yükü yazın daha da artıyor. Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi için 800 yataklı ek bina ne zaman tamamlanacak? Bodrum ilçemiz için nüfus yoğunluğu nedeniyle 750 yataklı ek bina yapmak için bir çalışmanız var mı? Fethiye ilçemiz için 500 yatak ilavesi yapılması yönünde çalışmanız var mı? Muğla yaşlı nüfusun arttığı bir ilimiz. Muğla için yaşlı bakım hastanesi açmayı düşünüyor musunuz? Marmaris Aksaz Hastanesinin aktif hâle gelmesi için bir çalışmanız var mı? AMATEM yataklı servisimiz yok. Madde ve alkol bağımlıları için yataklı arındırma merkezi açmak için bir çalışmanız var mı? İlimizde engelli bireyler için özel merkezler dışında kamuda engellilere bakım veren merkezimiz yok. Bu konuda bir çalışmanız var mı? Palyatif bakım merkezlerini hastanelerde de artırmak için çalışmanız var mı? Bodrum Devlet Hastanesi için anjiyo ve kalp damar cerrahisi merkezi kurmayı düşünüyor musunuz? Muğla'nın ilçe hastanelerinde yoğun bakım ünitesi sayılarını artırmak dolayısıyla sevkleri engellemek için çalışmanız var mı? El cerrahisi, mikrocerrahi ve plastik cerrahi uzmanı konusunda ilimizde büyük sıkıntı yaşanıyor. Bu eksikliği gidermek için çalışmanız var mı? Temizlik personeli ihtiyacı tüm hastanelerde had safhada. Bu konuda çalışma var mı?

Sayın Bakan, taşeron işçiye umut verdiniz ama yüzde 70 sınırı getirdiniz. Hastane Bilgi Yönetim Sistemi çalışanları 696 sayılı KHK'nin 23'üncü maddesinde "Personel gideri ihale bedelinin yüzde 70'ini karşılamadığı" ve "HBYS hizmetleri personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez." yazdığı için kapsam dışında bırakıldı. Hastane personelleri, MR, röntgen, laboratuvar, yemekhane, ameliyathane, merkezî laboratuvar çalışanları ve laboratuvar teknikerleri, kiralık araç şoförleri de personel gideri ihale bedelinin yüzde 70'ini karşılamadığı için malzeme sayıldılar ve kadro alamadılar. İşçi ihalesini seçemezdi. İhale türü işçilerin değil, kurumların sorunudur. Yıllarca fedakârca çalışan sağlık ve sosyal hizmet işçileri arasında ayrımcılık yapılması insan haklarına aykırıdır. HBYS personeli ne zaman kadrolu olacak?

3049 sağlık kurumları işletmeciliği ön lisans ve 4597 sağlık yönetimi lisans bölümlerinin nitelik kodları 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkındaki KHK'nin "Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetler Sınıfı" cetveline ne zaman eklenecektir? Sağlık Bakanlığının yapmakta olduğu 85 bin kişilik alımda sağlık yönetimi ve sağlık kurumları işletmeciliği bölümlerinden kaç kişilik alım yapılacaktır? Bakanlığın sonraki alımlarında ön lisans ve lisans sağlık yönetimi bölümleri için nasıl bir planlama yapılmaktadır?

Yüksek maliyetli tıbbi cihazların güvenliği biyomedikal mühendisler tarafından sağlanmaktadır. Biyomedikal mühendisleri sağlık personeli olmasına rağmen Sağlık Bakanlığının yaptığı atamalarda neden yer almamaktadır?

Her aile hekimliğinde diyetisyen ve psikolog bulunmalıdır. Ülkemizde gittikçe artış gösteren obezite, diyabet ve kalp hastalıkları birinci basamak hizmetlerinde yer alan diyetisyenlerle önlenebilecektir. Ayrıca sağlık yalnızca fiziksel bir iyilik hareketinden ibaret değildir, ruh sağlığı için psikologların atanması gerekmektedir. Bu konuda ne yapılıyor?

Engelli diyetisyenlere 2018-2022 e-KPSS atamalarında hiç kontenjan açılmamıştır, son alımlarda ise Sağlık Bakanlığı 3 kişilik kontenjan aşmıştır. Sağlık Bakanlığının engelli diyetisyen alımının artırılması için bir çalışması var mıdır?

Yönetim hizmetleri sınıfında yer alan aşçı, kaloriferci, hizmetli, teknisyen yardımcısı gibi çalışanlar genel idare ve teknik sınıfına geçirilerek "memur" unvanlı kadrolara atanmasıyla yaşadıkları mağduriyetin ortadan kaldırılmasını talep ediyor. Bu konuda çalışma var mıdır?

Sağlık Bakanlığı bünyesinde 5.386 ambulans yer almaktadır. Her ambulansta 5 acil tıp teknisyeni olması durumunda 26.930 acil tıp teknisyeninin çalışması gerekmektedir ancak Bakanlık bünyesinde 9 bin çalışan bulunmaktadır. Bakanlığın yaptığı son atamada 66 kadro verilmiştir. Yeterli personel olmadığı için 112 istasyonları kapalı durumdadır; acil tıp teknisyeni ataması neden yapılmıyor?

"27 bin aile sağlığı çalışanına 'teşvik ödemesi' diye yüzde 3 oranında ödeme yapacağız." dediniz. Bu yüzde 3'ü neye göre, kime göre belirlediniz? Bu kriteri belirlerken koruyucu sağlık hizmetlerinin tamamını ebe ve hemşirelerin yerine getirdiği gerçeğini dikkate aldınız mı? Aile Hekimliği Sözleşmesi'nde aile sağlığı çalışanlarının tavan ödemesi hak edişin 1,5 katı olduğu hâlde enflasyon, iş yükü ve hak kayıplarını görmezden gelip destek ve teşvik alabileceklerini, tavan katsayısına takılacaklarını hiç düşünmediniz mi? "Destek, teşvik, ek ödeme verdik." dediniz, aile sağlığı çalışanı ebe ve hemşirelerin kaçı bu ödemeleri alabildi? Adaletsiz ve iş barışı bozulan, görmezden gelinen ebe ve hemşireler sistemden kaçmaya başladı. Zaten yüzde 20 oranında ebe ve hemşire eksiği olan aile hekimliği sistemi bu kaçışlarla tıkanma noktasına gelecek, övündüğünüz koruyucu sağlık hizmetleri, bağışıklama hizmetleri kötüye gidecek, Türkiye'nin sağlıklı geleceği tehlikeli hâle gelecektir. Yapılan bu haksız, adaletsiz ödemeyi ne zaman düzelteceksiniz? Muğla'da 302, Türkiye'de 26 bin aile sağlığı çalışanı ebe ve hemşire sizden cevap bekliyor. "Ek ödeme, destek, teşvik diye şartlı ödeme yerine, tek kalemde, emekliliğe yansıyan hak ediş istiyoruz." diyen sağlık emekçilerinin isyanına kulak verin Sayın Bakan.

Sayın Bakan, YÖK tarafından açılan ve ülkemizde 15 vakıf üniversitesinde, 3 de devlet üniversitesinde bulunan perfüzyon teknikeri ön lisans eğitimi alan 7 bin mezun, mezun olduğu bölümle ilgili ne özel hastanelerde ne de devlet hastanelerinde çalışamamaktadırlar. Perfüzyon teknikeri ön lisans bölümünden mezun olanların kendi branşlarında çalışabilmesi için perfüzyonist yetki belgesi sınavının açılması ve yetki belgesi verilmesi için bir çalışmanız var mıdır?

Bütçeniz hayırlı olsun.

Teşekkür ediyorum.