| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/280) ve 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi (1/279) ile Sayıştay tezkereleri |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 13 .11.2025 |
TAHSİN OCAKLI (Rize) - Sayın Başkanım, değerli Komisyon üyeleri; Gençlik ve Spor Bakanlığımızı ve heyetini saygıyla selamlıyorum.
Gürcistan'da düşen askerî uçakta şehitlerimiz var ve bugün 3'üncü gün, çok üzgünüz. Ailelerine başsağlığı diliyorum, Türkiye'nin başı sağ olsun diyorum yeniden.
Sayın Bakan, hazır mıyız?
GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAK - Hazırım, hazırım.
TAHSİN OCAKLI (Rize) - İyi, güzel.
Şimdi, şuradan başlayalım Sayın Bakan...
GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAK - Hemşehrim ya.
TAHSİN OCAKLI (Rize) - Evet, hemşehrinizim ama ben sizinle ancak böyle yılda bir defa karşı karşıya geldiğimizde görüşebiliyorum çünkü telefonları açmıyorsunuz...
GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAK - Olur mu? Her zaman, aradım seni.
TAHSİN OCAKLI (Rize) - ...ama şimdi karşımdasınız, neyse, içimden geldiği gibi konuşayım.
GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAK - Aradım seni kaç defa.
TAHSİN OCAKLI (Rize) - Muhtemelen takip etmiyorsunuzdur ama Rize'nin Pazar ilçesinde aracılık ederek, Valilik aracılığıyla ya da özel idare maharetiyle sizin desteğinizle Pazar ilçesinin Hamidiye köyünde bir halk plajı yapılması için destek oldunuz. Bu beni çok mutlu etti, hiçbir sorun yok bunda. Sorun nerede şimdi; soruna geleyim: Sosyal medya hesaplarımda ve aynı zamanda haber sitelerinde de yer aldı; 6 Eylül tarihinde orayı gezerken bir video çektim, o videoda dedim ki: "Bakın, bu yaptığınız şey doğru ama ben bir mühendis sıfatıyla bir örnek vereyim size, bir binanın temelini atmadan tuğlasını işlemek gibi bir iş yapıyorsunuz." Yani nedir söylemek istediğim şey? "Orada bu plaj inşaatı yapılmadan önce orayı koruyacak olan dalgakıranların yapılması gerekir yoksa en yakın zamanda çok geçmez burası kırılır, parçalanır ve milletin parasını heba etmiş olursunuz." dedim. O videonun üzerinden on beş gün geçti, 20 Eylül tarihinde yeniden bir video yayınladım, üzülerek söylüyorum, haklı çıktım; milletin parası orada çarçur oldu, sahilde yapılan betonlar kırıldı, bitti gitti.
Peki, bu tehlike devam ediyor mu? Hâlâ devam ediyor, daha bitmedi, daha bu işin başındayız. Karadeniz'de dalga yükseklikleri Sayın Bakan, bilirsiniz, bilmeniz lazım 10-15 metreye kadar çıkabilir ve o plaj alanının hemen önünde denizin dalgasının ana yola kadar çıktığını çok defa da gördük ama buna rağmen dalgakıranlar ve koruyucu önlemler alınmadan plajın yapılması, işte, halkın parasını heba etmektir. Tam bunun önemle altını çiziyorum ve tekrar söylüyorum: Muhtemelen bu yakın tarihte, kış başlarında bir daha büyük bir dalga orayı vuracak; onun için, bir an önce dalgakıran yapılmasını sağlayın. Yüklenici firma diyor ki: "Önce burayı bitireceğiz, bittikten sonra dalgakıran yapacağız." Ama o arada verilen hasarlar göz ardı ediliyor. Bu, milletin parasıdır. Bu, aynı zamanda Rize'de şehir hastanesinin dolgusu yapılırken de karşımıza çıkmıştı, orayı da dalgalar dövdü "498 milyona bitti." dedikleri yere sonradan bir ek bütçeyle 500 milyon daha koymak zorunda kaldılar. İşte, bunlar vatandaşın cebinden fazla çıkan paralardır. Lütfen, bu konuda... Yapmanıza itirazımız yok ama yıkılması konusunda itirazımız var, yıkılır diyorum. O yüzden dalgakıranların bir an evvel yapılması için bir tedbir alınmasını tavsiye etmiş olalım buradan.
Şimdi, Sayın Bakanım, 2023'te kurduğunuz bir cümle var, çok güzel, diyor ki 2023'te: "Alın teriyle ıslanmış Türk sporunu çirkin emellerine alet etmek isteyen yasa dışı bahis sitelerine göz açtırmayacağız." Ne güzel, bunda hiçbir sorun yok, keşke öyle olsa ama maalesef durum öyle olmamış ne yazık ki.
Ne olduğuna bir bakalım şimdi: 2023'ten bu yana bahis sitelerinde çok ciddi bir artış var, siz de bunu biliyorsunuz ve bunların 50 milyar doları bulduğu falan gibi ifadeler dolaşıyor tam net olmamakla birlikte.
Şimdi, legal ve illegal bahisle mücadelede... Şans oyunları, bütün kumar çeşitleri aslında hani "Mücadele edeceğiz." dediniz ama tam da gençlerin üzerine boca olmuş durumda, gençlerin neredeyse tamamı yani evde bulanan bütün gençler -bununla baş etmek için- bunu kendine bir çıkış yolu gördüğü için de bundan vazgeçmiyor. Yani şu oldu; insanlar böyle alın teriyle bir ev kurarım, çocuk yaparım, yuva yaparım falan filan diye düşünürken birdenbire bunların gerçekleşmediği görülünce tam da kendilerini kumarın böyle kucağında buldular, bahis sitelerinin kucağında buldular. Ordu'da fındıktan geçinemeyen, Rize'de çaydan geçinemeyen ama eline geçen üç beş kuruşu da ne yazık ki bu bahis sitelerine yatırmak suretiyle elinde hiçbir şey kalmayan insanların tanığıyız.
Tabii, Anayasa’nın 58'inci maddesi size bu görevi veriyor yani alkol düşkünlüğü, uyuşturucu ve maddelerden korumayla ilgili ama karşımıza ne çıkıyor? Bütün milletvekili arkadaşlarımız söz etti, Kocaeli Milletvekilimiz de özellikle söyledi, bu bahis ve spora ciddi biçimde bulaşılmış durumda; özellikle yani bütün hakemlerin, bütün kulüplerin, bütün oyuncuların üçte 1'inin neredeyse bu alanda var olduğunu siz de hem medyadan hem de savcılıktan da öğrenmiş durumdasınız. Yani döneminizde aslında hem uyuşturucu hem bu kumar, bahis sitelerinin arttığını görüyoruz, hani mesele 2023'te söylediğiniz gibi değil -Gençlik ve Spor Bakanlığı; alanlarında yenilikçi, dünyada spor ülkesi olmayı- kara paranın aklandığı, sporcuların, hakemlerinin, yöneticilerinin, gözlemcilerinin bahis sarmalında debelendiğini görüyoruz. Bütün değerler ne yazık ki yozlaştırıldı.
Bahis skandalının üstüne gidilmesi elbette iyi bir temiz eller operasyonu yapılmasıyla ilişkili ancak bununla sınırlı değil, sizin yönetim anlayışınızı değiştirmeniz gerekiyor. Sizin uyguladığınız neoliberal politikalar insanları bu ortamlara yönlendiriyor ve bunu görmüyorsunuz; yani üç beş adam bulmak veya sabahın erken saatlerinde ünlü, popüler oyuncuları evlerinden almak baronlarla mücadele etmek demek değildir, uyuşturucu baronlarıyla; asıl olan şey, bataklığın kurutulması hâlidir.
Geçen yıl bağımlılıkla mücadeleye ayrılan bütçeniz 48 milyon TL idi, çok yetersiz olduğunu söyledik. Bu yıl ne oldu? 59 milyon 494 bin lira oldu. Tabii, yani enflasyon artışından bile daha az, yüzde 24 bütçenizde artış olmuş; bu bile enflasyonun altında kalmış. Ancak Emniyetin 2024 Uyuşturucu Raporu'yla 2025 yılı Raporlarını karşılaştırdığımızda yakalamaların arttığını görüyoruz; bu da ne demektir? Uyuşturucuya olan ilgi çıkıyor bu Emniyet raporlarından. Emniyetin elde ettiği bu başarıyla aslında uyuşturucuların ilkokul çağına kadar inen bir seviyeye ulaştığı açıkça görülüyor. Dolayısıyla bu madde bağımlılığıyla ilgili yeterince mücadele etmediğinizi söyleyebilirim.
Şimdi, 2024'te genel bütçeden aldığınız pay yüzde 1,54'tü, bu yıl yüzde 1,47'ye kadar düşmüş ve bu bağımlılıkla ilgili size ayrılan payla bununla baş edebilmeniz mümkün değildir.
Gençler çok kötü durumda; eğer eğitimde ve istihdamda yoksa gençler ki bunların sayısı toplamda 5 milyondur, evdeki genç sayısıdır bu ve bunların genel sağlık sigortasıyla ilgili ayda 780 TL ödeme yapması gerekiyor. E, işi yok, evinde oturuyor ve eğer 2025 sonuna kadar bu borcunu ödemeyenler için de sağlıktan yararlanmamak gibi bir sonuç var, bununla ilgili ne yapacaksınız? Cumhurbaşkanlığı kararı böyle.
Geçen yıl mesela KYK yurtlarında 898 bin öğrencimiz kazanmış ama 424 binini yerleştirebilmişsiniz yani 1/2'sini ancak yerleştirebiliyorsunuz. Mesela bir örnek vereyim yurt kapasitesiyle ilgili: İstanbul'da 917.979 öğrenci var ama sizin kapasiteniz 59.342, çok düşük; Ankara 335 bin küsur, kapasiteniz 49 bin, çok düşük; Bursa öyle, 78 binin üzerinde öğrencimiz var, 14 bin civarında da kapasiteniz var; dolayısıyla bunlar eksik.
Sayın Bakan, 2018'de Türkiye'de 661 kilogram metamfetamin yakalanmış, 2024'te bu 50 katı artmış ve 33.833 kiloya çıkmış. Bu neyi gösteriyor? Yaygınlaştığını, demek ki bu konuda...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
TAHSİN OCAKLI (Rize) - Tamamlıyorum Sayın Başkan.
OTURUM BAŞKANI ORHAN ERDEM - Buyurun.
TAHSİN OCAKLI (Rize) - ...yeterli bir önlem alınmadığını gösteriyor; sentetik ilaçlar da aynı biçimde. 2024 yılında toplam 427 kişi madde bağımlılığı nedeniyle hayatını kaybetmiş. Uyuşturucuyla mücadele eğer başarılı olsaydı bugün bu sayıları, bu rakamları duymamamız gerekiyordu. Yani hakemlerin, kulüplerin, futbolcuların üçte 1'inin bahis sitelerinde görüldüğü bir düzeni önleyememeniz sizin bu görevde yeterince başarılı olmadığınızı gösteriyor ama sözlerimi yeniden şöyle tamamlayarak bitireyim: Özellikle bu kış eğer bu sözünü ettiğim Pazar Hamidiye'deki plaj yıkılır ise bunun tek sorumlusu bu sefer siz olacaksınız, haberiniz olsun. Onun için, lütfen, yeniden söylüyorum, dalgakıranların yapılması için el atın.
Bütçenin hayırlı uğurlu olmasını diliyorum.
Teşekkür ederim.
SADULLAH KISACIK (Adana) - Bakan Çevre ve Şehircilik Bakanı değil Spor Bakanı.
TAHSİN OCAKLI (Rize) - Olabilir ama onu o yaptırıyor, kendisi de biliyor onu. Onu kendisi de biliyor, doğru mu? Doğru.