NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Ben teşekkür ederim.

Bizim Anayasa'ya aykırılık iddialarımızdan biri de 32'nci maddeye ilişkindi. Ben hem 32'nci maddedeki önergemizi hem de 30, 31, 32'yi bir arada değerlendireceğim iç içe. Öncelikle Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçelerinden biri şuydu: "Kesinleşmiş mahkeme kararı olmaksızın idarenin suç tespiti yaparak nihai bir tedbir içeriğini kaldırılması masumiyet karinesini ihlal eder." üzerindendi. Bunun yerine sulh ceza üzerinden bir dengeleme getirmiş ancak yine suç tipi ve nihai tedbir kararı olmadan bunu getirmiş oluyorsunuz. BTK'ye bildirim yöntemi idari sansür kapısını ve yetkisini açan bir sistem. Yine, "sunucudan kaldırma" yerine "internet ortamından çıkarma" kavramı teknik bir arama motor sonuçlarının indeksini, görünürlüğü kapsayan daha geniş bir yok etme alanı da getirebilme gibi bir risk barındırıyor. "Geri döndürülebilir içerik çıkarma" ifadesi her ne kadar teknik bir imkân tanımı gibi görünse de hukuki güvenceden yoksun hâlde. Geri döndürmenin usulü nedir, denetimi nedir, güvencesi nedir? Yine burada belirsiz bir durum var.

Bundan iki gün önce Dicle Fırat Gazeteciler Derneği platformunun bir raporu çıktı tam da bu meseleyle ilgili ve yine bu rakamlardan bazılarına göre de Kasım 2025'te 2.061 sosyal medya paylaşımı, 9 internet sitesi, pek çok gazetecinin kişisel X ya da Youtube hesapları, aday ofisi hesapları, haber siteleri, eleştirel içerikli alanları 5651 sayılı 8/A kapsamında güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle erişime engellenmiş. Bu kararların gerekçelendirilmemesi hâli bile bu 30'uncu madde ve devamında oluşabilecek takdir alanındaki sorunları bizlere bu yönüyle gösteriyor.

31'inci madde her ne kadar bir uyum maddesi gibi görünse de tanım maddesi yani 30'uncu maddenin kendisini hukuka uygun görmediğimiz için 31'inci maddenin de yanlışlığını ortaya çıkaracaktır.

Yine, gazetecilerle ilgili DFG raporunda yanıltıcı bilgi ve örgüte yardım iddialarıyla soruşturmalar ve BTK üzerinden erişim engellerinin rutin hâline geldiği, belli ajanslar ve belli gazeteciler için bunun sürekli tekrarlanan bir hâl aldığı bize gösteriliyor. 32'nci maddede sulh cezaya verilmesi ilk elden bakıldığında aşamalı bir işlem gibi görünse de bir idari içerik sağlayıcısının başvuru zorunluluğunu kaldırarak yargıya devredilmesi bir yargısal güvence gibi kendini göstermiş olsa da ancak ilk başta ihlal kriterinin kendisi burada hâkimin derinlemesine inceleme yapmadan ret kararı vermesinin hem önünü açıyor hem de haber niteliği taşıyan içerik, kamusal tartışmaya katkı sunacak paylaşım, özellikle yolsuzluk, kamu zararı, idari ihaleler gibi meselelerde daha kolay reddin de bir anlamda önünü açacak. Aşamalı erişim teknik olarak o bant daraltma meselesinde orantılı bir mesele gibi gelse de o oranın kendisinin takdir yetkisine bırakılması bir keyfîlik meselesini kendisiyle getiriyor. URL bazlı engellemelerde ölçülülük denetiminin olmaması meselesi var. Bir de yaptırımların ağırlaştırılması, ölçülülük ve demokratik toplumun gerekliliğine uymama gibi bir mesele var. O nedenle içeriğin değil, gerçeği silinen bir hâle getiriyor. Sulh ceza hâkimliklerinin tutuklama kararları çokça gündeme gelen ve güven noktasında tartışmalı alanlardan bir tanesi iken şimdi bir de seri karar verme yöntemine bunun dâhil edilmesinin yaratacağı sorunlar olduğunu düşünüyoruz. Yine EngelliWeb 2024 raporunda "dijital kafes" kavramını kullanarak 2024 yılı sonu itibarıyla 1 milyon 264 bin 506 alan web sitesinin erişime engellendiği, aynı dönemde 271 bin URL adresi, 17 bin Twitter X hesabı, 75 bin X paylaşımı, 25.500 Youtube videosu, 16.700 Facebook içeriği, 16 bin Instagram içeriği iletişime kapanmış, sansürlenmiş. Bunun içerisinde sadece çocuklarla ilgili korumalı güvenli hesapların çok sınırlı olduğu, daha çok muhalif ve politik hesapların bunun içerisinde yer aldığı, yine 310.901 adet web sitesinin erişime engellendiğine dair raporlar var. Burada verilen bu kararların kurum ve hâkimlik sansür hesabını da çıkarmış; kaçının kurum tarafından, kaçının hâkimlik tarafından, BTK tarafından alındığına dair bir rakam çıkarmış ve diğer vericiler bakımından TFF ile Millî Piyango Yasası, Sermaye Piyasalar Kanunu ve sulh ceza hâkimlikleriyle ilgili çok ayrıntılı bir rapor hazırlanmış ve sansürün zaten büyük ölçüde bu kadar tartışmalı olduğu bir alanda getirilen bu bant daralma ve erişim özellikle bu belirsiz, muğlak ifadelerin var olan durumda bir derde deva değil; tam tersine, idari sansürü genişletebilecek. Gazetecilerin ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü üzerinde yer alan ihlallerin daha da artacağını düşünüyoruz.

Bu nedenle, hem önergemiz hem de Anayasa'ya aykırılık iddialarımızı tekrar ederek tekliften çıkarılmasını talep ediyoruz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Teşekkür ediyoruz Sayın Aslan.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Oylama yok, bir cevap bekliyoruz, karar bekliyoruz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Şimdi, BTK... Kendinizi tekrar tanıtın.

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI ABDULKERİM GÜN - Abdulkerim Gün, BTK Başkan Yardımcısı.

Sayın Başkanım, kıymetli heyet; saygılarımı arz ediyorum.

Öncelikle, teklifin 30'uncu ve 31'inci maddesini uygulayıcı BTK olarak cevap vermek istiyorum. 32'nci maddenin uygulayıcısı Erişim Sağlayıcıları Birliğidir. İlgili beyefendi gelirken bir cenaze haberi aldı, kayınpederi rahmetli oldu, oraya geçti, o yüzden teknik olarak yine ben cevap verebilirim belli noktalara.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Allah rahmet eylesin.

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI ABDULKERİM GÜN - Müsaadenizle ben 30'dan başlayayım, uygun görürseniz.

Sayın Başkanım, 30'uncu maddemizde, burada tartışmaya konu olan içeriğin internet ortamından çıkarılması meselesi var. Burada daha öncesinde kanunda sunuculardan veya barındırılan içerikten çıkarılması vardı AYM'nin karşı çıktığı. Amaç burada şuydu: İtiraz noktasında, bir kişi itiraz etti burada, içeriğin geriye döndürülmesi meselesi vardı. Burada da ilgili düzenleme yapılmış olup AYM'nin oradaki kıstası, içeriğin yalnızca internet ortamından çıkarılması bu şekilde getirilmiş olmuştur. Böylelikle, içerik tamamen silinmeyecektir yalnızca... Örneğin, bir "post" olsun veya bir internet sitesindeki içerik olsun, ana sayfadan kaldırılacaktır ama sunucudan veya ilgili örneğin bir bilgisayarın masaüstünden kaldırılmayacaktır, böyle bir zorunluluk olmayacaktır. Yine, itiraz noktasında, gidildiğinde tekrar geri döndürme imkânı olacaktır. Burada usul olarak da yine tedbir mahiyetinde sunulan içeriğin çıkarılması -tekrar dediğim gibi- amaç orada geriye döndürülebilir olmasıydı, o da karşılanmıştır teklifte.

İkinci olarak 31'inci maddeye değinmek istiyorum müsaadenizle. 5651 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinde tanımdan mütevellit "içeriğin çıkarılması" kavramı geri geldiği için yeniden BTK Başkanına resen katalog suçlarda içeriğin çıkarılma yetkisi geri getirilmiştir. Burada sayın vekillerimiz tabii ki eleştirilerini sundular ama eleştirilerin hiçbirinde "katalog suçlar" ibaresi yoktu. BTK Başkanının resen yetkisi yalnızca katalog suçlarda mevcuttur, başka hiçbir yerde yoktur. Üstelik şu anda erişim engelleme yetkisi mevcutta vardır ki bakıldığında uygulama açısından erişim engelleme yetkisi, içerik çıkarmaya göre çok daha ağır bir yetkidir aslında. Niye derseniz? Erişim engelleme tanım olarak şudur: "Abc.com"un, bir sitenin tamamen kapanması demektir. İçerik çıkarma, bir siteden veyahut da bir sosyal medya platformundan ilgili içeriğin, bir "post"un, belki bir "tweet"in, bir Instagram "post"unun yahut da sitedeki bir haberin kaldırılmasıdır. Böyle baktığımızda, aslında orantılı olanın tam tersi olduğunu görüyoruz AYM kararında. Burada da müsaadenizle ben katalog suçları tekrardan saymak istiyorum. Öncelikle, çocukların cinsel istismarı olmak üzere intihara yönlendirme, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, yasa dışı bahis gibi ve Atatürk'e hakaret gibi suçlar katalog suçları oluşturmaktadır. Yalnızca ama yalnızca bu suçlarda BTK Başkanının şu anda erişim engellemesi noktasında resen yetkisi vardır. Tekrardan tanım değiştirilerek içerik çıkarma yetkisi teklifte geri getirilmiştir.

Müsaadenizle Sayın Başkanım...

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Rakamları var mıdır?

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI ABDULKERİM GÜN - Efendim...

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Bu kararların hangi suçla ilgili olduğuna dair rakam var mıdır?

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI ABDULKERİM GÜN - Çok güzel soru sordunuz Sayın Vekilim.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Mesela, engellenen 2024 raporları...

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI ABDULKERİM GÜN - Evet, Sayın Vekilim, biz sayı olarak...

ŞENGÜL KARSLI (İstanbul) - Uygulamada çok sıkıntı yaşıyoruz. Müdahale etmeden önce mahkemeden karar almak gerekiyor.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Tamam, çocukla ilgili diğer meseleleri söylüyorum ama...

ŞENGÜL KARSLI (İstanbul) - Aksine, bunun desteklenmesi lazım

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI ABDULKERİM GÜN - Sayın Vekilim, evet, bu biraz özellikle çocuk, genç ve aileleri kapsayan bu katalog suçlar meselesi. Bu noktada, az önce bahsettiğiniz raporda öyle bir verimiz yok, biz istatistik tutmuyoruz. Şöyle: Tuttuğumuz verileri aylık olarak, oransal olarak yayınlıyoruz, konsolide bir verimiz yok, yayınlamıyoruz. Bu verileri yayınlayan hiçbir uluslararası platform, bir resmî unsur, bir klik yoktur, hiçbir ülke bunları yayınlamaz.

Bunu da bilgilerinize arz ederim.

Yaman Akdeniz'i sordu Sayın Vekilim, onu da hemen cevaplamak istiyorum müsaadenizle.