EROL KELEŞ (Elâzığ) - Hocam sunum için çok teşekkürler, gerçekten çok güzel bir sunumdu.

Şimdi, ben de sondan geleyim. Birincisi, raporlarla ilgili problem, ÇÖZGER raporuna göre, özellikle Tip 1 diyabet yüzde 90 ila yüzde 100 arasında değişen bir oran alıyor, erişkinde bu oran yüzde 30-40'a düşüyor. Sizce buradaki sebep nedir? Bunu öğrenmek istiyorum; mesela, Tip 1 diyabetli bir çocukta komplikasyon gelişmesi için belli bir zaman diliminiz var mıdır? Mesela, retinopati ya da nefropati gelişmesi için şu kadarlık bir süre içerisinde yoksa, şöyle mi yani Tip 1 diyabet tanısı konduktan sonra orada hemen retinopati gelişebilir mi, nefropati gelişebilir mi? Acaba bu mu düşünülerek... Biliyorsunuz, erişkinde komplikasyonlar eklendikçe bu oran artıyor. Tip 1 diyabetli bir hastada beraberinde retinopati de varsa oran herhâlde yüzde 80'lere falan çıkıyor nefropatisi de. Acaba bu düşünülerek mi ÇÖZGER raporunda bu mu dikkate alınmış; bunu sormak istiyorum.

İkincisi, prevalansla ilgili bir rakam, bir çalışma verdiniz. İşte, 1998 yılında diyabet prevalansının yüzde 7,2 olduğunu, bunun 2010 yılında yüzde 13,7'ye çıktığını... Şu an 2025'te elinizde böyle bir rakam var mı?

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ BAŞKANI PROF. DR. ERMAN ÇAKAL - IDF verisi var, yüzde 16,5 2024 için 2050 projeksiyonunda...

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Türkiye için mi?

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ BAŞKANI PROF. DR. ERMAN ÇAKAL - Tabii, Türkiye'yi çalışmışlar.

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Peki, yüzde 16,5.

Sizce burada aile hekimliğinin bir katkısı var mı? Aile hekimliği, diyabet tanısı koymada ya da özellikle bu işte, kronik hastalıkların taranması konusunda aile hekimlerimizin daha hassas davranması bu oranın artışında bir etken midir? Yoksa tamamen diyetle ilgili, obeziteyle ilgili, işte bunlar mı bu oranın prevalansının bu kadar yüksek olmasına sebep oluyor? Bunları sormak istedim.

Teşekkür ederim.

ALİ KARAOBA (Uşak) - Ben son bir şeyi unutmuştum, onu da ekleyeyim.

Gestasyonel diyabet açısından tarama testini öneriyor musunuz? Piyasa da biliyorsunuz, bazı hocalarımız, dahiliye hocalarımız çıkıyor "Yaptırmayın, zehirliyorsunuz." tarzında konuşmalar da yapıyor, bir endokrinoloji gözüyle bu konuda ne diyorsunuz? Daha çok kaç gramlık yükleme öneriyorsunuz? Hafta olarak da öneriniz var mı kendi açınızdan?

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Ben de son bir şey söyleyeyim.

ALİ KARAOBA (Uşak) - Bulduk endokrin hocasını soruyoruz Hocam.

EROL KELEŞ (Elâzığ) - TÜSEB'in yapmış olduğu çalışmalardan bahsettiniz, o çalışmalarda şu anda sona gelindi, bilginiz vardır. İnşallah, çok kısa bir süre içerisinde de insülin pompalarında kendi yerli ve millî üretimimize geçeceğiz, çalışmalar hemen hemen sona geldi diye biliyorum. Herhâlde siz de takip ediyorsunuzdur.