| Komisyon Adı | : | (10/4004,4005,4006,4007,4008,4009) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu |
| Konu | : | Doçent Doktor Nilüfer Koçtürk ve Profesör Doktor Betül Ulukol'un yaptıkları sunumlara ilişkin görüşme |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 13 .05.2026 |
ELİF ESEN (İstanbul) - Evet, soru ve öneri, içinde öneri de yer alacak. Sadece şunu kısaca ifade edeyim: 2025 TÜİK çocuk istatistiklerine baktım, tam sayılar şöyle: İlkokulu tamamlama oranı yüzde 98,6; tamamlama oranı yani okullaşma, katılım yüksek, ilkokulu tamamlama da yüksek fakat ortaöğretim, lise tamamlama oranı yüzde 81,3'e düşüyor. Bu gerçekten kritik bir düşüş ve risk altındaki çocuklara bakıldığında çocuk nüfusun yüzde 36,8'i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. Şimdi, bunlar bizim hedef kitlemiz yani üzerine çözüm üretmeye gayret ettiğimiz hedef kitle aslında.
Ben şunu sormak istiyorum iki değerli hocama da, ikisinin de katkılarını çok önemli buluyorum, teşekkür ediyorum sunumları için de. Şimdi, biliyorsunuz, sosyal inceleme raporları var yani SİR'ler. Şimdi, acaba biz bu SİR'leri güncelleyerek, iyileştirerek, revize ederek e-reçete gibi Türkiye'nin her yerinde hatta dünyada geçerli olabilecek bir inceleme sistemine, bir belgeleme sistemine döndürebilir miyiz? Ve bu, bugün dijitalleşme bize şu fırsat kapısını açıyor SİR raporları için: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı -kolluk güçleri tarafı- Sağlık Bakanlığı -hastaneler, aile hekimliği tarafı- Gençlik ve Spor Bakanlığı -eğer biz spora devam ediyorsa çocuk- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Adalet Bakanlığı... Aslında bizim çözüm üretmesini hedeflediğimiz bakanlıkların -birbirinden kısmen kopuk diyeyim- iletişimde oldukları alanlar var ama bizim daha güçlü bir koruma kalkanına ihtiyacımız var ve bu bakanlıkları bizim daha üst bir orkestra şefliğinde... Bizim çocuk izlem merkezlerinin -daha önce de ifade etmiştim- bir önerisi var: Ulusal Çocuk İzlem Sistemi. Bu, bugünün yönetim sistemiyle, Cumhurbaşkanlığı sistemiyle, belki Cumhurbaşkanlığında kurulacak bir ajansla, o orkestra şefliğini bu bakanlıklar üzerinde yapabilecek, bakanlıklar arası yetki-sorumluluk halkasını birbirine güçlü bir şekilde bağlayacak ve çocuğu, aileyi koruma altına alabilecek bir sistem önerisi. Ama bu sistem önerisinin temelinde -az önce Millî Eğitim Bakanlığını saymayı unuttum, onu en başa ekliyorum tabii ki- asıl Millî Eğitim Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal hizmet SİR raporlarını yani sosyal inceleme raporlarını dijitalde standart bir şekilde sisteme girebilecekleri, o yetki ve sorumluluk zincirinde açabilecek yetkili üst düzey kişinin bastığında, açtığında görebileceği ve üst üste Millî Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, kolluk güçleri, İçişleri Bakanlığı... Ne olacak böylece? Üst üste gelen sanal sosyal inceleme raporları aslında bize çocuk ve aile sinyal veriyorsa o sinyali üst üste geldiklerinde verecekler ve dijital sistem şu anda sarı, turuncu, kırmızı kod gibi bizim o ailelere hızlı bir koruyucu ve önleyici tedbirle gidebileceğimiz, hem aileyi ve çocuğu hem de okulda çocuğu, arkadaşlarını, öğretmenlerini de koruyacağımız ama PDR'ci ile ortak öğretmenin de o rapora girebileceği, aile ve sosyal hizmet incelemecinin de -dediğim gibi- girebilecekleri ortak bir SİR raporu düzenleyebilir miyiz? Çünkü buna Adalet Bakanlığının da ihtiyacı var, mahkemelerde aileyle, çocukla, gençle ilgili konularda hâkim sosyal inceleme raporuna bakıyor. Bu aslında birçok sorunu kökten çözebilecek bir etki gösterir mi, yapılabilir mi, mümkün mü böyle bir şey? Bunu öğrenmek istiyorum sizden.
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. BETÜL ULUKOL - Önce ben yanıtlayayım isterseniz.
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Buyurun Hocam.
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. BETÜL ULUKOL - Şöyle, bu, tabii çok güzel bir şey olur. Çocuğun bütün ihtiyaçlarını tepeden gören, tepeden sorunları idare eden ya da sorunların çözümünü idare eden bir yapının olması çünkü... Mesela bu Komisyon için de geçerli, işte, Çocuğa Yönelik Şiddet Komisyonu vardı, Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu vardı, şimdi böyle bir komisyon kuruldu yani bu belki daha farklı bir yapıya kavuşabilirdi.
ELİF ESEN (İstanbul) - Bir reform aslında yani.
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Evet, çok önemli.
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. BETÜL ULUKOL - Evet, böyle bir şey olsa.
Burada "SİR raporu" dediğiniz şey birazcık daha farklı bir şey.
ELİF ESEN (İstanbul) - Revize edilebilir.
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. BETÜL ULUKOL - Yani çocuğun özelinde çok ince ince, çok farklı bir şey ama o söylediğinizi ben risk haritası gibi düşünüyorum yani belli riskleri yazıp şu, şu, şu alanlar çocuk için en riskli alanlar ve bu çocuk bu alanlarda sinyal vermiş demek yoksa SİR raporu bayağı detaylı bir rapor oluyor. Onun yerine hem daha az emekle hem daha fazla bilgiyi içerebilecek bir sistem, öyle bir raporlama, öyle bir şey getirilebilir ve çok iyi olur bence.
ELİF ESEN (İstanbul) - Teşekkür ederim.