KOMİSYON KONUŞMASI

YILDIZ KONAL SÜSLÜ (İstanbul) - Saygıdeğer Başkanım, anlayışla tekrar söz verdiğiniz için teşekkür ediyorum.

Şimdi, Beritan Vekilim hem meslektaşım olması hem de bu konudaki tecrübelerinden dolayı, yine, sağ olsun, konuyu açtı. Kıymetli hocalarımız, özellikle öğrencilerimiz sık sık akran zorbalığından bahsettiler.

Ben Dilekçe Komisyonunun alt komisyon ne olarak Akran Zorbalığı Komisyon Başkanlığı görevini yürüttüm ve geçen hafta bütün partilerimizin oy birliğiyle raporumuzu tamamladık. Raporla ilgili de şöyle bir alt not düşmek istiyorum hem hocalarımızın bu anlamda biraz bilgileri olması açısından, belki bunun üzerine raporlarında bize ek bir şeyler getirirler diye onun için söz aldım. Tekrar teşekkür ediyorum

Akran zorbalığı artık herkesin ağzında, basında çok yer alıyor. Birinci aşamamız şuydu: Bunun ne olduğunu anlatmak ve farkındalık geliştirmekti. İkinci kısımda da tabii ki, bunun önlenmesi ve bir daha bunun yol almaması. Bununla ilgili raporu biz düzenlemeden önce şunu fark ettik, "zorbalık" kavramı o kadar popüler bir hâle geldi ki... Sıfatlar kelimelerin, kavramların içeriğini de değiştiriyor. Onun üzerine biz Millî Eğitim Bakanlığımıza bir teklifte bulunduk ve "akran zorbalığı" kavramını "akran nezaketi"yle değiştirerek -pilot olarak İstanbul'da başladı, eylül ayında bütün okullarda başlayacak zorunlu olarak- akran nezaket eğitimlerinin verilmesiyle çocukların öncelikle birbirleriyle "nezaket" kavramı üzerinden bir diyalog kurmaları. Bununla beraber, özellikle RTÜK ve diğer yayın organlarıyla akran nezaketine örnek olarak küçük animasyonlar, bunlarla ilgili zil sesleri, çünkü çocuk neye maruz kalırsa biraz onu da modelleyebiliyor. Biz nezaketi modellemesini ve bunun ilgili olarak ilişkilerini bu datayla geliştirmesini istediğimiz için böyle bir yol almıştık. Sonra şunu fark ettik biz, maalesef ülkemizde bir akran nezaket ölçeğimiz yokmuş. Bunun üzerine, Komisyonda biz Bilgi Teknolojileri ve İletişim Başkanlığımızdan bir ricada bulunduk ve şu an 81 ilde, özellikle şehirlerin birbirlerinden farklı demografik dengelerini de göz önüne alarak her bölgeye özel akran nezaket ölçeğin şu an çalışılıyor. İnşallah, bittiği zaman, öğrencilerimizin, okullarda, özellikle hocalarımızın kullanabileceği bir akran nezaket ölçeğiyle, işte, Hocamın söylediği, belki her yer de ayak izleri vardı, bu ayak izlerinin dijital olarak da takip edilmesiyle önleyici anlamda bir yol alınabilir diye.

Daha önce konuşmalarda şundan bahsedildi: Babaların toplantılara katılması... Hatta, Saygıdeğer Başkanım dedi ki: "Biz hep bu işin içindeydik." Evet, bir gerçek var ki maalesef, son dönemlerde yapılan araştırmalarda babalar bu işin biraz dışında kalıyor. Bununla ilgili olarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızla bir konuda anlaştık, bundan sonra babaların da eğitime etkin katılımıyla ilgili olarak bir çalışmada daha bir zorunlu hâle gelecek. Bunlarla ilgili hem bilgi vermek istedim hem de önlemler konusunda -âcizane- Akran Zorbalığı Komisyon Başkanlığı olarak biz de üç alanda başlıklarımızı açmak istedik. Okul ve eğitim odaklı olarak çözümlerde dünyada -hocam bahsetti- sosyal ara buluculuk, aile ara buluculuğu var ama bir de "akran ara buluculuğu" diye bir kavram var. Okullarda akran arabuluculuğu üzerine kulüpler kurulabilirse ve bu kulüplerde çocukla iletişim kurmaya başladıklarında... Aslında, örneğin, 1975'lerde Hollanda'da başlayan ve BSÇ programıyla "Ben Sorun Çözerim" sisteminden sonra çocukların kelimeleri, kavramları, ilişkileri ve sorunları sistematik olarak öğrendikten karşılaştıkları sorun oranlarının yüzde 70 oranında dönüşüm yaşadığına şahitlik etmişler. Bu durumda biz de akran nezaket kulüpleri veya akran ara buluculuğu kulüpleriyle bu çocuklara sorun çözme becerileri konusunda çalışmalarla bu işi çözebileceğimize dair bu konuda mini demo çalışmalar yaptık ve bunun da sonuçlarının iyi olacağını düşünüyoruz.

İkinci olarak, önleyici rehberlik. Özellikle Beritan Vekilimin de söylediği gibi, mesele, cezalandırmak, onu almak, görmek, anlamak değil; mesele, testi kırılmadan bu işi yapabilmek. O yüzden de özellikle, saygıdeğer hocam, bizim akran nezaket ölçeğimizle, sizlerin yapacağı dijital ayak izlerinin takipleriyle aslında bu sürecin önceden öngörü olarak değerlendirilebileceği ve bununla ilgili olarak da rehabilitasyon kısmının güçlenebileceğini düşünüyoruz.

Müfredat reformu çok önemli. Burada, evet, maarif modeliyle beraber, aynı zamanda, çocuklarımıza dijital okuryazarlıkla beraber sosyal, duygusal öğrenme modelleriyle ilgili de çalışmalarımızı sunduk.

Onun dışında, aile odaklı çözümlerde de dediğim gibi, babaların eğitime etkin katılımıyla beraber bilinçli ebeveynlik ve sınır koyma. Öğretmenlerimizin birçoğu şunu söyledi: "Eskiden bizim çocuklar üzerinde -sadece rehberlikçiler değil- hatırımız, önleyici bazı davranışlarımız, belli bir sistematiğimiz vardı ama her ne kadar ailede çocuk merkezli, okullarda çocuk merkezli programlar geliştiğinde aslında çocukları biz orada daha güçlü kıldık." Hangi anlamda? olumsuz davranışların pekişmesi anlamında. Oysaki biz özgürlük arası disiplin modeliyle çocukların bir özgürlük alanı ama mutlaka mutlaka sınırlarının olacağı, hem okulda hem aile ortamında birbirleriyle senkronize bir şekilde örtüştüğü bir sistem geliştirdiğimizde bunların ciddi anlamda dönüşeceğine inanıyoruz. Çocukların tabii ki aileyle etkin katılımı çok önemli, hep çocukların bağımlılığından bahsettik ama yaptığımız araştırmalarda ebeveynlerin de internette geçirdiği zaman süresinin çocuklardan da çok az olmadığını görüyoruz. O zaman, fıtrat boşluk kabul etmez, çocukların geçirdiği boş zamanları ailelerin nitelikli çalışmalarıyla da mutlaka desteklememiz gerektiğini düşünüyoruz.

Sistematik ve yasal çözümler olarak da ağırlaştırılmış siber yaptırımların olması, bununla ilgili olarak Saygıdeğer Başkanımız ve Komisyonumuzun da özellikle yapımcılarla, yayıncılarla ilgili çalışmaları ve önerilerinde bunlar yer alacaktır diye düşünüyorum. Oyun ve içerik denetimlerini güçlü tutmak için biz de önerilerimizi ilettik.

Saygıdeğer Başkanım, raporun özetini biraz bu şekilde paylaşarak hem bilgilendirmek hem de özellikle saygıdeğer hocalarımıza bunların üzerine önerebileceğiniz kısımlar olursa bu işin takipçileri olarak, hem de çok çok önemli bir şey söyledi Başkanım, açılan, çalışan bir sürü komisyonun en üst şemsiyesi olarak bu Komisyonun altında bunun da özellikle altını çizerek yer vermek isteriz. O nedenle, katkılarınızdan memnuniyet duyarız.

Tekrar teşekkür ediyorum, sağ olun.