| Komisyon Adı | : | ADALET KOMİSYONU |
| Konu | : | İstanbul Milletvekili Nurettin Alan ve Tokat Milletvekili Mustafa Arslan ile 106 Milletvekilinin Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3737) |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 24 .06.2026 |
BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Teşekkür ediyoruz.
Değerli milletvekilleri, bu konu tabii oldukça önemli bir konu, ben de birkaç dakika vaktinizi almak istiyorum, bu konuda bir açıklama yapmak istiyorum. Biliyorsunuz, teknolojik gelişmeler ve dijital bankacılık sistemleri hayatımızı kolaylaştırırken suç örgütleri de bu imkânları kullanarak yeni dolandırıcılık yöntemleri geliştirmektedir. Özellikle sosyal medya ve dijital platformlarda "Hesabını kirala, IBAN'ını paylaş, komisyon kazan." gibi vaatlerle vatandaşlarımızın banka hesapları suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılabilmektedir. Bu yöntemlerden en fazla etkilenen kesimlerin başında gençlerimiz gelmektedir. Kolay kazanç vaadi veya hukuki sonuçların yeterince öngörülememesi nedeniyle bazı gençlerimiz banka hesaplarını suç örgütlerinin kullanımına açabilmekte, bunun sonucunda eğitim ve meslek hayatlarını etkileyebilen, ağır hukuki sonuçlarla karşılaşabilmektedir Birçok aile çocuklarının böyle bir organizasyonun parçası hâline geldiğini ancak soruşturma başladığında öğrenmektedir.
Birçok ülkede suç örgütünü kuran ve yöneten kişiler ile çeşitli yöntemlerle kandırılarak veya sınırlı bir katkıyla hesabını kullandıran kişiler aynı kategoride değerlendirilmemektedir. Kusur ve orantılılık ilkesi gereği herkes suça yaptığı katkı ve kastı ölçüsünde sorumlu tutulmaktadır. Düzenlemenin temel amacı da bu anlayışı hayata geçirmektir.
Elbette hiç kimsenin "Ben bilmiyordum." diyerek sorumluluktan tamamen kurtulması söz konusu değildir. Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz ancak hukuk devleti aynı zamanda kişinin kastını, kusurunu ve suça sağladığı katkının niteliğini de gözetmek zorundadır. Burada özellikle ifade etmek isterim ki hazırlanan düzenleme dolandırıcılık suçunu planlayan, organize eden, yöneten, vatandaşları aldatan veya suçtan esas menfaati sağlayan kişiler bakımından herhangi bir değişiklik öngörmemektedir. Bu kişiler hakkında mevcut cezai yaptırımlar aynen uygulanmaya devam edecektir. Organize dolandırıcılıkla mücadelemizde en küçük bir geri adım söz konusu değildir.
Düzenleme, yalnızca suça katkısı banka hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçlamaktadır çünkü ceza hukukunun temel ilkelerinden biri herkesin işlediği fiil ve kusuru oranında sorumlu tutulmasıdır.
Mevcut uygulamada özellikle asıl faillere ulaşılamayan bazı dosyalarda hesabını kullandıran kişiler de asli fail olarak sorumlu tutulabilmekte ve mağdur sayısına bağlı olarak oldukça yüksek hapis cezalarıyla karşılaşabilmektedir. Yapılması planlanan düzenlemeyle, dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca banka hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan, bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişiler yönünden verilecek cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmektedir. Bu düzenlemeyle yeni bir suç ihdas edilmemekte, herhangi bir fiili suç olmaktan çıkarmamakta ve dolandırıcılık suçunun faillerine cezasızlık getirmemektedir; aksine, suça sağlanan katkının niteliğini esas alan daha dengeli bir ceza politikası ortaya koymaktadır. Suçun planlanmasında, yönetilmesinde, mağdurların aldatılmasında veya suç gelirlerinin paylaşılmasında rol alan kişiler bakımından ise mevcut hükümler aynen uygulanmaya devam edecektir.
Düzenlemenin bir diğer önemli sonucu da gerçek mağdurların zararlarının giderilmesine katkı sağlayacak olmasıdır, böylece mağdurun zararının karşılanmasını teşvik eden mekanizmaların daha etkin işletilmesi mümkün olacak, hem mağdurun zararı daha kolay giderilecek hem de ceza adaletinin amaçlarına daha uygun sonuçlara ulaşılacaktır.
Bir kez daha ifade etmek isterim ki hazırlanan düzenleme suç örgütleriyle mücadeleden taviz veren bir yaklaşımın değil hukuk devletinin temel ilkelerini esas alan dengeli bir ceza politikasının ürünüdür. Organize dolandırıcılıkla mücadelemizi kararlılıkla sürdürürken herkesin işlediği fiil ve kusuru oranında sorumlu tutulduğu adil bir sistemi güçlendirmeye devam edeceğiz. Bu düşüncelerle düzenlemenin ülkemiz, milletimiz ve adalet sistemimiz için hayırlı olmasını diliyorum.
Şimdi, önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmiştir.
Kabul edilen önerge doğrultusunda geçici 1'inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Geçici 1'inci madde kabul edilmiştir.
28'inci maddeyi okutuyorum:
MADDE 28- (1) Bu Kanunun;
a) 4 üncü maddesi 23/7/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
b) 12 nci, 13 üncü ve 23 üncü maddeleri yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.
BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - 28'inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 28'inci madde kabul edilmiştir.
29'uncu maddeyi okutuyorum:
MADDE 29- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - 29'uncu maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 29'uncu madde kabul edilmiştir.
Değerli milletvekilleri, teklif üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.
Teklifin tümünün oylanmasından önce iki hususu oylarınıza sunmak istiyorum.
İlk olarak, kanunların hazırlanmasında uygulanan esas ve usuller çerçevesinde yeni ihdas edilen madde doğrultusunda madde numaralarının yeniden düzenlenmesi ve teklifin kanun tekniğine uygunluğunun sağlanması amacıyla Komisyon Başkanlığına redaksiyon yetkisi verilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
İkinci olarak, İç Tüzük'ün 45'inci maddesi hükmü uyarınca; Aydın Milletvekili Ömer Özmen'in, İstanbul Milletvekili Nurettin Alan'ın, İstanbul Milletvekili Şengül Karslı'nın, Karaman Milletvekili Selman Oğuzhan Eser'in, Kastamonu Milletvekili Halil Uluay'ın, Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci'nin, Tokat Milletvekili Mustafa Arslan'ın, Uşak Milletvekili Fahrettin Tuğrul'un, Zonguldak Milletvekili Saffet Bozkurt'un teklifin Genel Kurul görüşmelerinde Komisyonumuzu temsil etmek üzere özel sözcüler olarak seçilmelerini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
Komisyon raporuna muhalefet şerhi koymak isteyen üyelerimiz varsa 29 Haziran Pazartesi günü saat 12.00'ye kadar muhalefet şerhlerini Başkanlığımıza iletmelerini istirham ediyorum.
DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Başkanım, saat 17.00 yapalım bari.
BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Yetişmez çünkü önümüzdeki...
DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - 16.00 yapalım.
ŞENGÜL KARSLI (İstanbul) - Perşembe, cuma var, bugün çarşamba.
DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Yarın perşembe, tamam.
ŞENGÜL KARSLI (İstanbul) - Başkanım, bugün çarşamba, sorun yok.
DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Tamam, tamam, bugün çarşamba.
BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Tamam.
Teklifin tümünü oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.
Değerli arkadaşlar, son olarak, burada, Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin Komisyon görüşmelerini tamamlamış bulunuyoruz. Uzun saatler süren yoğun bir çalışma akabinde çok önemli düzenlemeler ihtiva eden bu kanun teklifi Komisyonumuz tarafından kabul edilmiştir. Değerli görüş ve düşünceleriyle teklif görüşmelerine katkı sunan tüm Komisyon üyelerimize ve milletvekillerimize çok teşekkür ediyorum.
Ayrıca, teklifin ilk imzacı vekilleri olan Nurettin Alan, Mustafa Arslan, Oğuzhan Kaya, Murat Alparslan ve Adem Yeşildal beylere Komisyonumuzu aydınlatıcı açıklamaları ve katkıları sebebiyle, başta Adalet Bakan Yardımcımız Sayın Abdullah Aydoğdu Bey olmak üzere, Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürü Sayın Mehmet Ökmen Bey ve tüm bürokratlara ve diğer katılımcılara yine aynı şekilde açıklamaları ve katkıları sebebiyle teşekkür etmek istiyorum.
Diğer yandan, uzun ve yoğun bir şekilde gerçekleştirdiğimiz bu çalışma sürecinde göstermiş olduğunuz anlayış ve sabır için de tekraren herkese teşekkür ediyorum.
Kanun teklifinin Komisyonumuz görüşmelerinin çok verimli, başarılı ve iyi bir şekilde gerçekleştiğini düşünüyorum. Görüşmelerini tamamladığımız kanun teklifiyle vatandaşlarımızın adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama faaliyetinin daha da hızlı, kolay ve usul ekonomisine uygun şekilde yürütülmesi, hak arama hürriyetinin korunması ve makul sürede yargılama ilkelerinden yola çıkarak yargılama sürelerini kısaltan, bürokrasiyi azaltan ve adalet mekanizmasını daha etkin ve hızlı ilerleyip dijitalleştiren adımları kararlılıkla atıyoruz.
Siz değerli vekillerimizin katkısıyla Komisyonumuz görüşmeleri sırasında çok önemli bir düzenlemeyi de teklifimize dâhil ettik. Eklediğimiz düzenlemeyle, dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca banka hesabını veya hesabının kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları vermek fiiliyle sınırlı kalan kişiler bakımından verilecek cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmektedir. Böylelikle hem mağdurun zararının karşılanmasını teşvik eden mevcut mekanizmaların daha etkin şekilde işletilmesi hem de ceza adaletinin amaçlarına daha uygun sonuçlara ulaşılması sağlanacaktır. Birçok kişinin mağduriyetini giderecek bu düzenlemeyi de Genel Kurulumuzun takdirine sunmuş bulunuyoruz. Katılımcı bir anlayışla birlikte gerçekleştirdiğimiz bu çalışmanın hayırlı sonuçlara vesile olmasını diliyorum. Ayrıca, bundan sonra yapacağımız tüm çalışmaların da aynı şekilde gerçekleşmesini temenni ediyorum.
Değerli milletvekilleri, Komisyonumuzda kabul edilen bu kanun teklifi önümüzdeki günlerde Genel Kurulda görüşülecektir. Komisyonumuzda milletvekillerimiz ve diğer katılımcılar tarafından dile getirilen her görüş ve eleştiri teklif sahibi milletvekili arkadaşlarımız tarafından bu süreçte değerlendirilecek, yapılması gereken bir değişiklik öngörülmesi hâlinde Genel Kurulda bu değişiklikler yapılacaktır. Genel Kurul görüşmeleri sırasında iktidar ve muhalefet partisi milletvekillerinin vereceği destekle bu kanun teklifinin kabul edileceğine inanıyor, şimdiden Genel Kurulda vereceğiniz katkılar sebebiyle sizlere teşekkür ediyorum.
Teklifimizin ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygı ve muhabbetle selamlıyorum.
Toplantıyı kapatıyorum.