BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Sayın Durgut, bir saniye, bir şey ifade edeyim.

Arkadaşlar, şimdi, cezayı ilgilendiren yani suç ve cezayı ilgilendiren çok önemli bir konuyu tartışıyoruz. Tabii ki çocuk ihtisas komisyonlarının veya raporların, bunların hepsinin olması lazım, devam etmesi lazım ama bizim burada hukukçular olarak -yani herkes ihtisas sahibi- özellikle ceza hukuku alanında çok dikkatli olmamız gerekiyor. O yüzden bu konuyu doğru yerde tartışıyoruz, yanlış yerde tartışmıyoruz. Bütün vekillerimiz, inanın, çocuk perspektifiyle de bakıyor buna.

Bu ikinci fıkrayla ilgili yani işin özetine gelelim. Doğrudan, sizin itirazınız bu cezaların artışıyla ilgili yani artışı fazla mı buluyorsunuz ya da artışın olmamasını mı diliyorsunuz, nedir şeyiniz?

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Bizim söylemek istediğimiz şey şu: Mevcut durumda siz bir çocuğu şu anda cezaevine gönderdiğinizde o çocuğu rehabilite edecek hiçbir mekanizma yok o cezaevinde.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Değerli Vekilim, ben anlıyorum bunu yani bütün suç ve ceza felsefesine baktığımızda, bu dediğiniz şeyler tartışılıyor ama şu anda hakikaten bu konuya neşter vurmamız gereken geride bıraktığımız birçok olay oldu. Bununla ilgili tabii ki tek başına cezaların cevap vermeyeceğini veya yeterli olmayacağını biliyoruz ama sadece cezaların artırılması da söz konusu değil burada yani ileriki maddelerde de var, tedbirler var, başka başka maddeler var bir bütünlük içerisinde.

Dikkat ederseniz, biz bunu on birinci yargı paketinde geri çektik. Bütün bunlar tartışılsın, önlemler alınsın, bu konularda gereken koordinasyonu diğer bakanlıklarımız, Aile Bakanlığımız sağlasın; bütün bunları yapmak için geri çektik. Komisyon oluşturuldu, sizler de Komisyondasınız, Komisyon tartıştı, Komisyon raporunu hazırladı.

Şimdi, işin özeti, burada bu cezalar artırılıyor. Bu cezaların artırılması kimine göre yeterli, kimine göre yeterli değil, kimine göre artırılmaması gerekiyor. İşin özü burada spesifik olarak yani genel olarak tartıştık zaten, cezaların artırılması tek başına yeterli değil burada. Şimdi, mevcutta zaten on iki yıldan on beş yıla kadar; on iki yıldan on beş yıla olan on üç yıldan on sekiz yıla kadar oluyor. Buna mı itiraz ediyorsunuz, artırılmasın mı diyorsunuz? Burada yapılan düzenleme bu, ikinci fıkra için söylüyorum.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Sayın Başkan, bizim cezayı artırmadaki niyetimiz ne?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Mevcut zaten bu, diğeri de yedi yıldan dokuz yıla çıkıyor.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Sayın Başkan, cezayı artırmadaki niyetimiz ne, caydırıcı olması değil mi?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Özellikle, iki tane... Hem caydırıcı olması hem de mağdur adaletiyle ilgili adaletin sağlanması.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Sayın Başkanım, bu ikisini de çürütüyoruz, adaleti tesis etmesi açısından da çürütüyoruz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Sadece bir caydırıcılık değildi tabii ki.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Birincisi, çocuklar için ceza caydırıcı değil, caydırıcı değil.

MÜŞERREF PERVİN TUBA DURGUT (İstanbul) - Nereden biliyorsunuz, nereden biliyorsunuz?

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Çalışmalar var, bütün uzmanlar sizin yüzünüze söyledi ya. Caydırıcı olması için onarıcı adalet mekanizmalarının oluşması...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Değerli Vekilim, bakın, bir şey söyleyeceğim.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - O kadar konuştuk hâlâ "Kim dedi?" diyor ya.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Şimdi, bakın, ben bir soru sordum, hem Genel Müdürümüz açıklama yaptı hem de hocamız. Tam da bunu sordum aslında ve hocamız da "Yani sizin söylediğiniz de geçerli ama tersi de geçerli." dedi. Bakın, bilimsel olarak söylüyor. Yani herhâlde bundan daha bilimsel bir açıklama bu konuyla ilgili olmaz.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Sayın Başkan, biz Komisyonda uzmanları dinlemedik mi?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Sizin iddianız bu ama bir başka iddia da olabileceği noktasında.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Bu bizim iddiamız değil. Komisyona bakarsanız, Komisyon süreçlerine bakarsanız Türkiye Psikiyatri Derneği geldi, hukukçular geldi, dünya örnekleri inceleyen sosyal hizmet uzmanları geldi. Bunu biz söylemiyoruz ki uzmanlar söylüyor, bilim söylüyor. Neden caydırıcı...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Uzmanların söylediği tek başına artış yeterli değil yani tek başına eğer hiçbir şey yapmadan, biz hiçbir şey yapmadan sadece bu cezaları artırırsak yeterli değil.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Siz şu anda bu cezaları artırarak...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Bunda hepimiz zaten... Tuba Hanım da aynı şeyi söylüyor, herkes aynı şeyi söylüyor.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - E, başka hiçbir şey yapmıyorsunuz, sadece ceza artırıyorsunuz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Değil işte ama yani...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Ne var? Ben görmüyorum onarıcı adalete dair, Tedbir yetmez, o cezaevinin içini nasıl organize edeceksiniz?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - O kısmı anladık ama yani bütün tartışmalarda anladık.

HALİL ÖZTÜRK (Kırıkkale) - Burada onu mu konuşacağız?

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Tabii ki konuşacağız. Ne konuşacağız?

ZÜLKÜF UÇAR (Van) - Nerede konuşacağız?

HALİL ÖZTÜRK (Kırıkkale) - Adalet Komisyonu burası ya.

ONUR DÜŞÜNMEZ (Hakkâri) - Sayın Başkan, bir öneride bulunabilir miyim?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Bir dakika, ben bir şey söyleyeceğim de onun için bunları söylüyorum.

İkinci fıkrayla ilgili kısmı anladık, ikinci fıkrayla ilgili kısmı. Siz cezaların artırılmasının yeterli olmadığını, artırılmaması gerektiğini söylüyorsunuz. Anladık mı yani bunu?

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Tamam ama ben hâlâ...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Bunu anladık yani bunu saatlerce de konuşsak ulaşacağımız netice bu. İkinci fıkra için bunu anladık.

Şimdi, üçüncü fıkraya da yani herhalde aynı perspektifle yaklaşılıyor. Üçüncü fıkrada 15 ile 18 yaş arası... Üçüncü fıkrada da aynı şeyi mi düşünüyorsunuz? Bak, ben açık söylüyorum, doğrudan soruyorum.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Biz kendimiz anlatabiliriz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Üçüncü fıkrayla ilgili.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Başkan, henüz 1'inci ve 2'nci maddeyle ilgili tam perspektifimizi sunmadık.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Çok net anlaşıldı da bundan daha yani...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Hayır, biz zaten açıklayıcı olduğumuzu düşünmüyoruz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Hayır, saatlerce konuştunuz, nasıl...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - İtirazlarımız var, saatlerce konuşmaya devam edeceğiz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Bir dakika, saatlerce konuştunuz, biz anladık.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Ben henüz 1'inci maddeye dair...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - 1'inci maddeyi de anlattı.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Hayır, anlatmadım. Ben kendi perspektifimi çocuk komisyonu eş sözcüsü olarak 1'inci maddeye ilişkin...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Ama burası Çocuk Komisyonu değil, bakın Adalet Komisyonunda 1'inci madde ve 2'nci maddeyi...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Biz DEM PARTİ olarak buradayız ve Komisyon adına görüşümüzü ileteceğiz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - 2'nci maddeyi yani ikinci fıkrayı, üçüncü...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Başkan, şunu mu dememizi istiyorsunuz; 1'inci ve 2'nci maddeyi konuştuk, 3 de buna bağlı, 3'te de konuşmayacağız, 4'üncü maddeye geçelim mi diyelim?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Hayır, hayır, onu söylemiyorum. Ben bir sonuca varmaya çalışıyorum. "2'nci madde, üçüncü fıkra." dedi.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Tamam, pardon, ben 3'üncü madde diye...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Yani ikinci fıkradan şu anda bahsediyoruz. Şimdi üçüncü fıkrada da aynı şeyi mi düşünüyorsunuz diye sordum. Netice itibarıyla orada da ne yapıyoruz, on iki yıldan on beş yıla olanı on beşten on sekize çıkarıyoruz.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Başkan, biz bunu sadece sosyoloji ya da çocuk bilimi açısından...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - On sekiz yıldan yirmi dört yıla olanı on dokuzdan yirmi yedi yıla çıkarıyoruz.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Çocuk adalet sisteminde bir geriye gidişi ifade ediyor, bir geriye gidiştir bu Başkan.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Burada cezalar artırılıyor. Yani şimdi spesifik konuşalım, üçüncü fıkrada da aynı şekilde 15-18 yaş aralığında cezalar artırılıyor. Yani saatlerce konuşsanız buraya geliriz.

Şimdi, üçüncü fıkrayla ilgili Genel Müdürüm kısaca bir açıklama yapın. Burada tam ne yapıyoruz?